BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

تارازدىق جۋرناليست قان راگىمەن قالاي كۇرەسكەنىن ايتتى

بۇگىن استانادا راك اۋرۋىنا شالدىققان قازاقستاندىقتار قاتەرلى دەرتپەن قالاي كۇرەسىپ، قالاي جەڭگەنى تۋرالى اڭگىمەلەدى. سولاردىڭ ٴبىرى – تاراز قالاسىنان كەلگەن جۋرناليست الفيا مينگازوۆا، دەپ حابارلايدى baq.kz ٴتىلشىسى.

الفيا ول كەزدە 23 جاستا ەدى. جۋرناليستيكا سالاسىندا جۇرگەنىنە 2 جىل بولعان جانە كوبىنەسە قىلمىس تاقىرىبىندا ماقالا جازاتىن. كوڭىلى قالاعان كەزدە ولەڭ جازىپ، ٴان سالعان. كۇندەردىڭ ٴبىر كۇنىندە رەداكتورى وعان ونكولوگيالىق اۋرۋحاناعا بارىپ، سوڭعى 25 جىلدا مەديسينا سالاسىندا بولعان جەتىستىكتەر تۋرالى ماقالا جازۋعا تاپسىرما بەرەدى...

«ونكولوگيالىق دەرتكە شالدىققاندارمەن سۋرەتكە تۇسەم دەپ ويلادىم...»

«مەن مەديسينا تاقىرىبىندا كوپ ماقالا جازىپ كورمەگەندىكتەن، ٴبىراز قوبالجىپ كەتكەنىم راس. «نە ٴۇشىن ماعان باسقا ەمەس، مەديسينا تاقىرىبىن بەردى؟» دەگەن سۇراق تۋىندادى. اۋرۋحاناعا بارعاندا قانداي سۇراق قوياتىنىم، بۇل تاقىرىپتا قانداي ماقالا جازاتىنىم تۋرالى ويلادىم. ونكولوگيالىق اۋرۋعا شالدىققان ادامدارمەن بىرگە سۋرەتكە ٴتۇسىپ جاتقان ٴساتىمدى كوز الدىما ەلەستەتتىم»، - دەيدى ول.

اڭعال بويجەتكەن كۇندەردىڭ ٴبىر كۇنىندە سول دەرتكە شالدىققاندارمەن بىرگە سۋرەتكە ٴتۇسۋ بىلاي تۇرسىن، ٴبىر پالاتادا ەم الىپ جاتاتىنى تۋرالى تىپتەن ويلاماعان. ول كۇننەن كۇنگە دەنساۋلىق جاعدايى ناشارلاپ، ٴجيى تۇماۋراتا باستاعانىنا دا ٴمان بەرمەگەن، سەبەبى ونىڭ بوس ۋاقىتى بولمايتىن. ٴتىپتى سەنبى، جەكسەنبى كۇندەرى جۇمىس ىستەيتىن.

«دەنەم سەبەپسىزدەن كوگەرە باستاعان كەزدە دارىگەرلەر كومەگىنە جۇگىنۋىمە تۋرا كەلدى. قان تالداۋىن وتكىزىپ، ورىندىقتا ناتيجەسىن كۇتىپ وتىردىم. قاسىمدا ەشكىم بولمادى. وسى كەزدە دارىگەر كەلىپ «ٴسىز قان راگى دەرتىنە شالدىققانسىز» دەدى. ەشتەڭە تۇسىنبەگەن مەن «قايداعى قان راگى؟ تولىققاندى مەديسينالىق ساراپتامادان وتكەن جوقپىن عوي. بۇل نە دەگەنىڭىز؟» دەدىم تاڭدانىسىمدى جاسىرا الماي. سوندا دارىگەر «بۇل دەرتكە شالدىققانىڭىز قوسىمشا ساراپتاماسىز-اق ايقىن بولىپ تۇر. ەرتەڭ اۋرۋحاناعا جاتىڭىز» دەدى. مەن وسى ساتتە دە قانداي دەرتكە شالدىققانىمدى دۇرىس تۇيسىنگەن جوقپىن»، - دەيدى الفيا.

«الدىمدا بەلگىسىزدىك كۇتىپ تۇردى»

كەيىپكەرىمىز ەمحانادان العان ساراپتاما ناتيجەلەرىن قولىنا الىپ، ادەتتەگىدەي جۇمىسىنا بارادى. ەرتەڭ جۇمىسقا كەلمەيتىنىن، راك دەرتىنە شالدىققاندىقتان، اۋرۋحاناعا جاتاتىنى تۋرالى ەش الاڭسىز كۇيدە ايتادى. بۇل سوزدەردى ەستىگەندە ٴۇنسىز قالعان ارىپتەستەردىڭ جۇزىندەگى تاڭدانىستى جاسىرۋ مۇمكىن ەمەس ەدى.

«ولار ماعان تاڭدانا قاراپ «سەن نە ايتىپ تۇرعانىڭدى ٴوزىڭ تۇسىنەسىڭ بە، الفيا؟!» دەدى. مەن ۋايىمداعان دا، جىلاعان دا جوقپىن»، - دەيدى ول.

ۇيىنە بارعان بويجەتكەن كيىم-كەشەكتەرىن جيناپ، اۋرۋحاناعا جاتۋعا دايىندالادى. بۇل جاعدايدى ەستىگەن اناسىنىڭ ەسى كەتىپ، كۇيگەلەك كۇيگە تۇسكەن. ٴبىر قىزى ايى-كۇنى جاقىنداپ، ومىرگە ٴسابي اكەلۋگە دايىندالىپ جۇرسە، ەكىنشى قىزى اتى جامان اۋرۋعا شالدىقتى. مۇنداي جاعدايدا انانىڭ كۇيى قانداي بولاتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى ەمەس پە.

«اۋرۋحانادا جاتقاندا ارىپتەستەرىم، دوستارىم، تانىستارىم قالىمدى سۇراپ كەلەتىن. ولار ماعان ٴبارى جاقسى بولاتىنىن ايتتى. مەن ولاردىڭ سوزىمەن كەلىسەتىنىمدى، جارتى جىلدان كەيىن جۇمىسقا ورالاتىنىمدى ايتاتىنمىن، ٴبىراق ولار كەتىپ قالعاندا جان دۇنيەم قۇلازىپ قالاتىن. الدىمدا جارقىن بولاشاق ەمەس، بەلگىسىزدىك كۇتىپ تۇردى. ٴسويتىپ مەنى تارازداعى اۋرۋحانادان استاناداعى اۋرۋحاناعا جىبەردى»، - دەيدى بويجەتكەن.

ول پويىزبەن استاناعا كەلگەن. جول بويى اتى جامان دەرت تۋرالى ماقالالاردى وقىعان.

«استاناداعى اۋرۋحاناعا العاشقى كۇنى كەلگەندە پالاتاما بىرنەشە دارىگەر كىردى. اق حالاتتى ابزال جاندار پالاتاعا كۇلىمدەپ كىرىپ، ماعان ٴۇنسىز قاراپ تۇردى دا، قايتادان شىعىپ كەتتى. سودان كەيىن قويىلعان دياگنوزدى راستاۋ ٴۇشىن تاعى دا مەديسينالىق ساراپتامادان ٴوتتىم. اۋرۋحانا تەرەزەسىنەن دالاعا قاراپ تۇرىپ «ەڭ باستىسى، بۇل – ەمى بار دەرت بولسا ەكەن» دەپ تىلەۋمەن بولدىم»، - دەيدى ول.

ٴومىر ٴسۇرۋ دەگەن – ٴومىر ٴسۇرۋ!

اقىرى ونىڭ لەيكوز دەرتىنە، ياعني قان راگىنا شالدىققانى راستالادى. دارىگەر بۇل – دەرتتىڭ اۋىر فورماسى ەكەنىن، ٴبىراق جەڭۋگە بولاتىنىن ايتقان. الفيا قايىرىمدىلىق قورىنا جۇگىنىپ، قاراجات جيناپ، شەتەلگە بارىپ ەمدەلۋ تۋرالى دا ويلاماعان. تەك كىتاپ وقىپ، كۇندەلىگىنە «مەن مىقتىمىن»، «مەن جاقسىمىن»، «مەن بۇل دەرتتى جەڭەمىن» دەگەن سياقتى جىگەرلەندىرەتىن سوزدەر جازعان. ٴتىپتى، پالاتانىڭ قابىرعاسىنا «ٴومىر ٴسۇرۋ دەگەن – كۇرەسۋ! كۇرەسە ٴبىل!» دەپ جازىپ قويعان.

«قابىرعادا ٴىلۋلى تۇرعان جازۋدى كورگەن دارىگەرىم «الفيا، ٴومىر ٴسۇرۋ دەگەن – كۇرەسۋ ەمەس، ٴومىر ٴسۇرۋ دەگەن – ٴومىر ٴسۇرۋ! ٴار نارسەنى كۇردەلەندىرمەي، ٴومىردىڭ ٴوتىپ جاتقان ٴار ٴساتىن جاقسى كورۋدى، باعالاۋدى جانە ساعان بەرىلگەن سىناقپەن، بويىڭداعى دەرتپەن ٴومىر سۇرە ٴبىلۋدى ۇيرەنۋ كەرەك. سوندا عانا ٴومىردىڭ ٴمانىن تاباسىڭ» دەدى. شىنىمەن دە، بەرىلگەن سىناقتى قابىلداي ٴبىلۋ دە – ونەر ەكەن»، - دەيدى ول.

الفيا ٴۇشىن ەڭ قيىنى – شاشىنىڭ تۇسە باستاعانى بولىپتى. سۇلۋلىققا جانى قۇمار قىز شاشسىز جۇرۋگە دە مويىنسۇنىپ، ەكى رەت حيميا تەراپيا العان. سوڭعى ٴۇمىتى – قان جاسۋشاسىن ترانسپلانتاسيالاۋ بولدى. وزگەلەر ترانسپلانتاسيا جاساتۋعا كۇدىكپەن قاراپ، تاۋەكەل ەتۋگە قورىقسا، ول كەرىسىنشە سول كۇندى اسىعا كۇتكەن.

«ومىرگە باسقا قىرىنان قاراي باستادىم»

«ترانسپلانتاسيا اياقتالعاننان كەيىن دارىگەرلەردەن تەزىرەك اياققا تۇرىپ كەتۋ ٴۇشىن نە ىستەۋ كەرەك ەكەنىن سۇرادىم. ولار قان جاسۋشالارىمەن «سويلەسۋىم» كەرەك ەكەنىن ايتتى. سودان مەن «قان جاسۋشالارى، مەنىڭ اعزاما تەزىرەك ۇيرەنۋلەرىڭدى سۇرايمىن. مەندە ٴبارى جاقسى بولادى» دەپ سويلەسە باستادىم»، - دەيدى كەيىپكەرىمىز.

ەڭ قىزىعى، بۇرىن تۋىستارىنا، دوستارىنا ۋاقىت ارناي الماي جۇرەتىن الفيانىڭ بوس ۋاقىتى پايدا بولعان.

«مەن اۋىرعاننان كەيىن ومىرگە مۇلدە باسقا قىرىنان قاراي باستادىم. كىتاپ وقۋعا دا، تۋىستارمەن ارالاسۋعا دا ۋاقىت تاباتىن بولدىم. «بۇل دەرتكە شالدىققان ەكەنسىڭ، بۇگىن بولماسا ەرتەڭ ولەسىڭ، سول ٴۇشىن ٴجيى حابارلاسۋدىڭ دا ٴمانى جوق» دەپ ويلايتىن «دوستارىم» دا بولدى. ولاردىڭ ورنىن باسقا دوستارمەن الماستىردىم»، - دەيدى ول.

«جامان دەرتتەن ايىقتىرعان – انامنىڭ اق تىلەگى»

الفيا دەرتىنەن ايىعۋىنا اناسىنىڭ دۇعاسى، دوستارىنىڭ قولداۋى مەن دارىگەردەردىڭ كاسىبيلىگى سەبەپشى بولدى دەپ سانايدى. ول دارىگەرلەردىڭ كاسىبيلىگىنە ەشقاشان كۇمان كەلتىرىپ كورگەن ەمەس جانە ونىڭ ٴۇمىتى اقتالدى دەپ ايتۋعا بولادى. ٴبىر ايدان كەيىن وعان ترانسپلانتاسيا جاسالعانىنا ٴبىر جىل بولادى. قازىرگى ۋاقىتتا اۋرۋحانانىڭ كۇندىزگى بولىمىنە اۋىسقان.

«مەنىڭ قازىرگى ٴومىرىم مۇلدە وزگەرىپ كەتتى. ەش نارسە كەزدەيسوق بولمايتىنىن ٴتۇسىندىم. مەنىڭ ومىرىمدە وسى جاعداي بولدى، دەمەك مەن ومىرىمدە الدەنەنى وزگەرتۋىم كەرەك. وسى دەرتتەن كەيىن سىرت كەلبەتىم بۇرىنعىداي ادەمى ەمەس ەكەنى، دەنەمدە وزىمە ۇنامايتىن داقتار پايدا بولعانى دا راس. ٴبىراق، ٴقازىر مەنىڭ جىگىتىم بار. ول مەنى جاقسى كورەدى، سىيلايدى، قۇرمەتتەيدى. سىرت كەلبەتىمە كوڭىلىم تولماي وتىرعان كۇيىمدى كورسە، ماعان «سەنىڭ ٴجۇرىپ وتكەن جولىڭدى ەكىنىڭ ٴبىرى ٴجۇرىپ وتە المايدى. سەن جەڭگەن دەرتتى ەكىنىڭ ٴبىرى جەڭە المايدى. مەن ٴۇشىن سەنىڭ ورنىڭ ەرەكشە» دەپ ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ وتىرادى. وسى ٴساتتى پايدالانا وتىرىپ، مەنىڭ قاسىمنان تابىلعان دارىگەرلەرگە، جانىما جاقىن ادامدارعا شەكسىز العىس ايتامىن»، - دەيدى الفيا.

p.s. مەديسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، «umc» كق فيليالى ۇلتتىق ونكولوگيا جانە ترانسپلانتولوگيا عىلىمي ورتالىعىنىڭ ونكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ جەتەكشىسى ۆاديم كەمايكيننىڭ ايتۋىنشا، قان راگى – جاس، جىنىس تاڭدامايتىن اۋرۋ. راك دەرتىنىڭ پايدا بولۋ سەبەپتەرى كوپ، ٴبىراق ٴدال وسى قان راگىنىڭ پايدا بولۋ سەبەبى جوق. شىلىم شەكپەسەڭىز دە، اراق ىشپەسەڭىز دە، سالاۋاتتى ٴومىر سالتىن ۇستانىپ، ەشكىمگە قيانات جاساماساڭىز دا كۇندەردىڭ ٴبىر كۇنىندە بۇل دەرت ٴسىزدىڭ بويىڭىزدا ويلاماعان جەردەن پايدا بولۋى مۇمكىن...


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي