BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ۇرپاقتار ساباقتاستىعى: بەرليندە قازاقستاندىق سۋرەتشىلەر كورمەسى اشىلدى

فوتو: Camille Blake

25 قىركۇيەكتە «بەتانيان» سۋرەتشىلەر ۇيىندە (kunstquartier bethanien) قر ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ «فوكۋس قازاقستان» حالىقارالىق جوباسىنىڭ «استىق جانە راۋشان گۇلدەر: قازاقستاندىق سۋرەتشى ايەلدەردىڭ ٴتورت بۋىنى» اتتى ەكىنشى كورمەسى اشىلدى، دەپ حابارلايدى ۆaq.kz اقپارات اگەنتتىگى.

«استىق جانە راۋشان گۇلدەر» — بۇل 1945 جىلدان باستاپ قازىرگى تاڭعا دەيىنگى قازاقستاندىق ايەل-سۋرەتشىلەردىڭ ٴتورت بۋىنىنىڭ جۇمىستارىنا جاسالعان زەرتتەۋ ناتيجەلەرى. كۋراتورلاردىڭ ايتۋىنشا، كورمە قازاق ونەرىنىڭ جانە مادەنيەتىنىڭ جاڭا كورىنىسىن جانە الەمدىك بەينەلەۋ ونەرى تۇرعىسىنداعى ولاردىڭ كەڭ تۇسىنىگىن ۇسىنادى. پولياك-امەريكالىق كاسىپوداق قوزعالىسىنىڭ كوشباسشىسى جانە ايەلدەر قۇقىعىنىڭ بەلسەندىسى روزا شنايدەرمان ويلاپ تاپقان «استىق جانە راۋشان گۇلدەر» تەرمينى ايەلدەردىڭ تەڭدىككە، مادەنيەتكە جانە بيلىككە دەگەن قۇقىعىن، سونداي-اق وزەكتى قاجەتتىلىكتەردى بەينەلەيدى.

فوتو: camille blake

1930–1940 جىلدار ارالىعىنداعى قازاق كسر-نىڭ كۇردەلى تاريحى جانە 1991 جىلى تاۋەلسىزدىك العان ۋاقىتتان بەرى رەسپۋبليكانىڭ قارقىندى دامۋى ەلىمىزدىڭ زاماناۋي ونەرىندە ايقىن كورىنىس تاپقان وزىندىك يدەيالاردىڭ پايدا بولۋىنا جول اشتى.

كورمەنىڭ كۋراتورى دەۆيد ەلليوتتىڭ ايتۋىنشا، كورمە ورىس اۆانگاردىنان باستالادى، الايدا ەكسپوزيسيا ساندىك-قولدانبالى ونەر ەكسپوناتى — تەكەمەتپەن اشىلادى.

«اۆانگاردشىلار وزدەرىنىڭ ٴتۇرلى فورمالارمەن، كومپوزيسيامەن جانە ٴتۇستى تاڭداۋدا جاساعان ەكسپەريمەنتتەرىندە شىنايىلىقتان الشاق كەتكەن، ال قازاقستاننىڭ حالىق شىعارماشىلىعىندا ٴتۇرلى ورنەك ابستراكسيانىڭ ەلەمەنتتەرى بولعان. سۋرەتشىلەردىڭ قازىرگى بۋىنى بەينەلەۋ ونەرىندەگى جوعالىپ بارا جاتقان حالىق داستۇرلەرىن قايتا جانداندىرۋعا تىرىستى»، — دەدى ول.

فوتو: camille blake

تاتيانا گلەبوۆا، ۆەرا ەرمولايەۆا، ايشا عالىمبايەۆا جانە گۇلفايرۋز ىسمايىلوۆا كورمەگە سۋرەتشىلەردىڭ اعا بۋىنى رەتىندە قاتىسۋدا. «استىق جانە راۋشان گۇلدەر» ەكسپوزيسياسىنىڭ باسىم بولىگى 1980-90 جىلدارى پايدا بولعان، بۇگىنگى كۇندەرى دە دامىپ وتىرعان ونەرگە ارنالعان. قازىرگى زامانعى ونەردىڭ وسى «انالارى»، «اجەلەرىنىڭ» شىعارماشىلىعى ەلدىڭ تولاعاي تاريحى مەن جەكە ادامداردىڭ كوپتەگەن تەڭدەسسىز وقيعالارىن كورسەتەدى. بۇل ايەلدەر ٴوز شىعارماشىلىعىندا ٴداستۇرلى قازاق ونەرىنىڭ، 1920-30 جىلدارداعى كەڭەستىك اۆانگاردتىڭ جانە سوسياليستىك رەاليزمنىڭ اراسىندا ٴوز شىعارماشىلىقتارىن ۇيلەستىرىپ، كوپىر سالدى.

ساۋلە سۇلەيمەنوۆا سەللوفاننان جاسالعان شىعارمالارىنىڭ سەرياسىن ۇسىندى — «وستاتوچنايا پاميات» تۋىندىسى تاريحي تولعانىسقا جانە ونى ەسكە الۋعا ارنالعان.

«اشارشىلىق» اتتى ەڭبەگى 1930 جىلدارى قازاقستانداعى ۇجىمداستىرۋ كەزىندە ورىن العان، ەل حالقىنىڭ ۇشتەن ٴبىرىنىڭ ٴومىرىن جالماعان اشارشىلىق كەزەڭىن ەسكە تۇسىرەدى.

فوتو: camille blake

ساۋلە سۋرەتكەرلىك تاجىريبە ارقىلى تاريحي تولعانىستاردى جەڭۋ مۇمكىندىكتەرىن زەردەلەيدى. كورمەنىڭ تەڭ جەتەكشىسى بولعان الماگۇل مەڭلىبايەۆا «توقاماق» جانە «ستەپنوە باروككو» بەينە ينستاللياسيالارىن ۇسىندى. «توقاماق» — 2017 جىلى كۋرچاتوۆ قالاسىندا ورناتىلعان توقاماق رەاكتورى بەينەسىنىڭ سان الۋان بولىپ تۇرلەنۋىن قولداناتىن كوپارنالى ۆيدەو.

بۇل ۆيدەو قازاقستاننىڭ اۋماعىندا يادرولىق سىناقتار جۇرگىزىلگەن كەڭەستىك كەزەڭدى ەسكە سالادى. باقىت ٴبۇبىقانوۆانىڭ «نوۆوگودنيە وتكرىتكي» تۋىندىسىندا ايەل باستى ورىنعا يە. سۋرەتشى ايەلدى كومپوزيسيانىڭ ورتاسىنا ورنالاستىرىپ، ونىڭ قوعامداعى ٴرولى مەن ورنى تۋرالى سۇراقتار قويادى. ايەلدىڭ جالاڭاش دەنەسى — الەۋمەتتىك رولدەردى ماجبۇرلەپ تاڭۋعا قارسىلىق ىسپەتتى.

ارت الاڭىندا ايەلدەر قاۋىمى از بولعان كەزەڭ ارتتا قالدى. قازىرگى ايەل سۋرەتشىلەر ٴتۇرلى مەديالاردى پايدالانا وتىرىپ، ٴوزىن جانە اينالاداعى قوعامدى سۋرەتشىلىك تاجىريبە ارقىلى ٴتۇسىندىرۋ مۇمكىندىكتەرىن زەرتتەيدى، وزەكتى سۇراقتار قويادى، قابىلدانعان نورمالارعا شۇبامەن قاراپ، شىعارماشىلىق جانە جەكە باسىنىڭ ەركىندىگىن جاقتايدى.
كورمە momentum كوممەرسيالىق ەمەس زاماناۋي ونەر پلاتفورماسىمەن سەرىكتەستىكتە ۇيىمداستىرىلعان. كۋراتورلارى — تانىمال حالىقارالىق ماماندار: دەۆيد ەلليوت، رەدتوري زاماناۋي ونەر مۋزەيىنىڭ ديرەكتور ورىنباسارى جانە اعا كۋراتورى رەيچەل ريتس-ۆوللوح، momentum ديرەكتورى جانە قازاقستاندىق سۋرەتشى الماگۇل مەڭلىبايەۆا.

فوتو: camille blake

كورمەدە كەلەسى سۋرەتشىلەردىڭ ەڭبەكتەرى قويىلعان: انار اۋباكىر، ليديا بلينوۆا، باقىت ٴبۇبىقانوۆا، عانيا شاعاتايەۆا، ۆەرا ەرمولايەۆا، زويا فالكوۆا، ايشا عالىمبايەۆا، تاتيانا گلەبوۆا، گۇلفايرۋس ىسمايىلوۆا، كرەول ورتالىعى (ماريا ۆيلكوۆيسكايا، رۋفيا جەندەربەكوۆا)، عايشا مادانوۆا، ايگەرىم ٴماجىتقان، الماگۇل مەڭلىبايەۆا، گۇلنۇر مىرزاعالىقوۆا، گۇلنۇر مۇقاجانوۆا، كاتيا نيكونوروۆا، ساۋلە سۇلەيمەنوۆا، گۇلمارال تاتىبايەۆا، ەلەنا ۆوروبەۆا، ناتاليا ديۋ.

سونداي-اق، بەرليندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا momentum-مەن سەرىكتەستىكتە ارت-رەزيدەنسيا قاتىسۋشىلارىنىڭ كورمەسى اشىلدى: انار اۋباكىر، ايگەرىم وسپانوۆا، ىقىلاس شايحيەۆ، ليليا كيم، ساۋلە سۇلەيمەنوۆا، گۇلمارال تاتىبايەۆا، بەيبىت اسەمقۇل.

«فوكۋس قازاقستان» جوباسىن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن قر ۇلتتىق مۋزەيى ۇيىمداستىرۋدا. جوبا جەتەكشىسى — لەونيد كوچەتوۆ، جوبا كۋراتورى — روزا ابەنوۆا.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي