مەركى قانت زاۋىتىنا 5 مىڭ توننا قىزىلشا جونەلتىلدى - ەكونوميكا|07 جەلتوقسان 2016، 11:32
BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

مەركى قانت زاۋىتىنا 5 مىڭ توننا قىزىلشا جونەلتىلدى

فوتو: Хабар

الداعى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەسى اتاپ وتىلەدى. وسىعان وراي، اۋداننىڭ اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىن باسقاراتىن، اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ٴا.ٴا.بالقىبەكوۆپەن كەزدەسىپ، ٴبىراز ساۋالدارعا جاۋاپ العان ەدىك. ٴبىز تومەندە سول سۇحباتتى وقىرماندار نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.

-قۇرمەتتى ٴاليحان ٴابىلاش ۇلى، ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىندا اۋىل ەڭبەككەرلەرى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەر جايلى ايتىپ بەرسەڭىز؟

-مەرەيلى مەرەكەگە لايىقتى تارتۋ-تارالعىلار جاساۋ جولىندا اۋىل ەڭبەككەرلەرى ايانىپ قالعان جوق. اسىرەسە، اۋدان ديقاندارى ەگىنشىلىك مادەنيەتىن ارتتىرا وتىرىپ، جاڭا تەحنولوگيالىق تاسىلدەردى ٴتيىمدى پايدالانۋ ناتيجەسىندە ەداۋىر تابىستارعا قول جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا، بيىل ٴداندى داقىلداردان اۋدان بويىنشا 69513 توننا ٴونىم جينالدى. بۇل ٴتۇسىم وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 22966 تونناعا ارتىق. كۇزدىك بيدايدىڭ ٴار گەكتارىنان 25،8، جازدىق ارپانىڭ ٴار گەكتارىنان 23،9 سەنتنەر ٴونىم الىندى. سونداي-اق، دانگە ارنالعان جۇگەرىدەن، باقشا ونىمدەرىنەن، مايلى جانە كوكونىس داقىلدارىنان جينالعان ٴونىم ٴتۇسىمى دە وتكەن جىلعا قاراعاندا الدەقايدا جوعارى بولدى. ماسەلەن، پياز داقىلىن تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىمەن وسىرگەن سەگىز شارۋا قوجالىق، ولاردىڭ ىشىندە «بىرلىكۇستەم» شارۋا قوجالىعى 110 گەكتاردان، «اگروپرودۋكت-2020» ٴجشس-ى 140 گەكتاردان، جاڭا جول اۋىلىنداعى «ٴساليما» شارۋا قوجالىعى 80 گەكتاردان جانە تاعى باسقالارى پيازدان جوعارى ونىمدەر الۋدى قامتاماسىز ەتتى.

-قانت قىزىلشاسىن ٴوسىرۋ جايى قالاي بولدى؟

-اسا باعالى بۇل تەحنيكالىق داقىلدى وسىرۋگە ەرتە كوكتەمنەن كىرىستىك. دايىندىق بارىسىندا فرانسيا مەملەكەتىنەن قىزىلشانىڭ «اۆانتاج» اتتى تۇقىمى ساتىپ الىندى. ونىڭ تازالىعى 100 پايىز، شىعىمدىلىعى 96 پايىز ەكەندىگى ەسكەرتىلدى. سونىمەن قاتار، الماتى وبلىسىنان دا ساپالى تۇقىم سورتى جەتكىزىلدى. وسىنداي ىزدەنىستەردىڭ ناتيجەسىندە اقسۋ اۋىلىنداعى «بەك» شارۋا قوجالىعى (جەتەكشىسى ج.شوتاربايەۆ) ٴار گەكتاردان 300 سەنتنەر ٴتاتتى ٴتۇبىر جينادى. ال قونايەۆ اۋىلىنداعى «اليمجان» شارۋا قوجالىعى (جەتەكشىسى ي.زاكريايەۆ) ٴار گەكتاردىڭ ٴتۇسىمىن 478 سەنتنەرگە كوتەردى. بالۋان شولاق اۋىلىنداعى «نيەت» شارۋا قوجالىعىنىڭ (جەتەكشىسى ج.شاتانوۆ) جانە تولە بي اۋىلىنداعى «تابىس-شۋ» اتك-سىنىڭ (ٴتوراعاسى ن.كادەنوۆ) كورسەتكىشتەرى دە كوڭىل قۋانتادى. سونداي-اق، جاڭا جول اۋىلىنان «نيزامي» شارۋا قوجالىعى (جەتەكشىسى ز.گاسانوۆ) ٴار گەكتاردان 700 سەنتنەردەن ٴتاتتى ٴتۇبىر جينادى. دەگەنمەن، ٴبىراز شارۋا قوجالىقتارى قانت قىزىلشاسىن كۇتىپ-باپتاۋدا اگروتەحنيكالىق تالاپتاردى دۇرىس ساقتاي المادى. ورىن العان ولقىلىقتار مەن جىبەرىلگەن كەمشىلىكتەردىڭ سەبەپتەرى انىقتالىپ، الداعى ۋاقىتتا بۇل داقىلعا اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ ماسەلەسى مىندەتتەلدى. جالپى، اۋداننان مەركى قانت زاۋىتىنا 5 مىڭ تونناداي قىزىلشا جونەلتىلدى.

-اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراسياسى تۋرالى نە ايتاسىز؟

-اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراسياسىن قۇرۋ جۇمىستارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2015 جىلعى 29-قازانداعى №372-v-زرك زاڭىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس جۇرگىزىلۋدە. اعىمداعى جىلعى ناۋرىز ايىندا وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋىمەن الماتى قالاسىنداعى ەكونوميكا عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ٴبىر توپ عالىمدارى، ەكونوميكا عىلىمىنىڭ دوكتورى عاليا اكيمبەكوۆانىڭ باسشىلىعىمەن اۋداندا اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراسياسى زاڭى كەڭىنەن ٴتۇسىندىرىلىپ، تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسكەن بولاتىن. كووپەراسيا قۇرۋ ماسەلەسى قولعا الىنۋدا. ناتيجەسىندە 22 شارۋا قوجالىعى 389 گەكتار جەرىمەن 4 اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراسياسىنا بىرىگىپ، ادىلەت باسقارماسىنان تىركەۋدەن ٴوتتى. بۇدان باسقا 7 اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرى ينستيتۋت ماماندارىمەن بىرلەسىپ، قۇجاتتارىن دايىنداۋ ۇستىندە. سونىمەن قاتار، «تايلاق شۋ» ٴجشس-ى (ديرەكتورى م.جۇماعۇلوۆ) جانە «ايگەرىم ي كومپانيا» ٴجشس-ى (ديرەكتورى ە.جۇماليەۆ) ەت دايىنداۋشى مەكەمەلەر بولىپ اشىلدى. بۇل شارۋاشىلىقتاردان باسقا وسىعان دەيىن اۋداندا قۇرىلعان 25 اتك جانە 14 سۋ پايدالانۋشىلار كووپەراتيۆتەرى جاڭا زاڭ تالابىنا سايكەس قايتا تىركەۋدەن وتەدى.

- تەحنيكالاردى جاڭارتۋ بويىنشا قانداي جۇمىستار اتقارىلۋدا؟

- شارۋاشىلىقتارىمىزدىڭ ٴال-اۋقاتتارى كوتەرىلگەن سايىن تەحنيكالارى جاڭالانۋدا. بيىل وسى ۋاقىتقا 117 ملن. 962 مىڭ تەڭگەگە 23 اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكاسى ساتىپ الىندى. «كازاگروفينانس» اق قوعامى ارقىلى ليزينگ تاسىلىمەن 26،2 ملن. تەڭگەگە 6 تراكتور جانە ٴوز قاراجاتتارىنا 91،7 ملن. تەڭگەگە 17 دانا تەحنيكا الىندى. تەحنيكا تۇرلەرى جىلدان-جىلعا جاڭارىپ كەلەدى.

- مال شارۋاشىلىعى تۋرالى نە ايتاسىز؟

-مال شارۋاشىلىعى بويىنشا وتكەن ون ايدا وندىرگەن ٴونىمنىڭ كولەمى بىلتىرعى جىلدان كەم ەمەس. سويۋعا ساتىلعان مال مەن قۇستىڭ تىرىدەي سالماعى 12 574 تونناعا جەتسە، ساۋىلعان ٴسۇت 31 363 توننا بولدى. 554 توننا ٴجۇن قىرقىلدى. مال باسىنا كەلەتىن بولساق، ٴمۇيىزدى ٴىرى قارا 27 228، ونىڭ انالىعى 15 585، قوي مەن ەشكى 297 613، جىلقى 10 603، ونىڭ انالىعى 4453 باسقا جەتىپ وتىر. جەمشوپ قورى مول دايىندالدى. جوسپارداعى 104 100 توننانىڭ ورنىنا 142 700 توننا جەمشوپ دايىندالىپ، جوسپاردىڭ ورىندالۋ پايىزى 137،1 پايىزدى قۇرادى.

-مەملەكەتتىك «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسى بويىنشا «سىباعا»، «التىن اسىق»، «قۇلان» باعدارلامالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى قانداي؟

-«سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا 470 باس ٴمۇيىزدى ٴىرى قارانى ساتىپ الۋ جوسپارلانسا، 12 شارۋاشىلىق 111،4 ملن. تەڭگەگە 630 باس سيىر جانە 22 باس اسىل تۇقىمدى بۇقا ساتىپ الىپ، جوسپار 134 پايىزعا ورىندالدى. «التىن اسىق» باعدارلاماسى بويىنشا بيىلعى جىلى 9 شارۋاشىلىق 46 ملن. تەڭگەگە 1823 باس قوي ساتىپ الىپ، جوسپار 101،3 پايىزعا ورىندالدى. «قۇلان» باعدارلاماسى بويىنشا جاڭاقوعام اۋىلدىق وكرۋگىنەن ٴبىر شارۋاشىلىق 50 باس جىلقى مالىن ساتىپ الۋعا تاپسىرىس بەردى. جايىلىمداردى سۋلاندىرۋ بويىنشا 2016 جىلى بەرىلگەن تاپسىرماعا سايكەس 4 قۇدىق قازۋ كەرەك بولعانىمەن، 7 قۇدىق قازىلىپ، جوسپار 175 پايىزعا ورىندالدى. «سىباعا» باعدارلاماسىن ورىنداۋدا «تاحير»، «بىلدەباي»، «ابىلاي حان» شارۋا قوجالىقتارىنىڭ، «التىن اسىق» باعدارلاماسى بويىنشا «جيدەباي»، «نۇر» جانە «ولمەس» شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جاقسى جۇمىستارىن اتاپ وتۋگە بولادى. «قۇلان» باعدارلاماسىن ورىنداۋ دا جان-جاقتى قاراستىرىلۋدا. -اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنە قانداي تىلەك ايتاسىز؟ -اۋىل ەڭبەككەرلەرىن مەملەكەتىمىزدىڭ ازىق-تۇلىك قورىن جاساۋشى ٴارى تولىقتىرۋشى دەپ جوعارى باعالايمىز. ولاردىڭ اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارى وتە زور. سوندىقتان ەڭبەككەرلەرىمىزگە مىقتى دەنساۋلىق، وتباسىلارىنا اماندىق، اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارىنا بەرەكە تىلەيمىن! اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەسى قۇتتى بولسىن!

-اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

سۇحباتتاسقان نۇرجان قادىربەكوۆ.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي