BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 378.9 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 422.74 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.87
استانا:

شىمكەنتتىڭ ٴوز برەند ونىمدەرى شىعارىلۋى ٴتيىس – نارىمبەتوۆ

فوتو: Автор

شىمكەنت، baq.kz ٴتىلشىسى. حالقىمىزدا «ەل بولام دەسەڭ بەسىگىڭدى تۇزە» دەگەن ٴسوز بار. مەملەكەت باسشىسى ن. نازاربايەۆتىڭ قازان جولداۋى بەسىگىمىزدى تۇزەۋگە باعىتتالعان جولداۋ بولدى. ويتكەنى، ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا ٴبىلىم-عىلىم، دەنساۋلىق جانە جاستار ماسەلەسىنە ايرىقشا كوڭىل ٴبولدى. جاستارىمىز ٴبىلىمدى دە تاربيەلى ٴارى دەنساۋلىعى مىقتى بولسا عانا بولاشاعىمىز جارقىن بولادى. سوندا عانا ٴىسىمىز العا باسىم، مەملەكەتىمىز داميدى.

نۇر وتان» پارتياسى شىمكەنت قالاسى فيليالى ٴتوراعاسىنىڭ ٴبىرىنشى ورىنباسارى باحادىر نارىمبەتوۆ قر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قازان جولداۋىنا قاتىستى وي-پىكىرىن وسىلاي باستادى.

«ەلباسى كوپ ماسەلەنى ناقتىلانىپ، جەرگىلىكتى جەردەگى جاعدايمەن سالىستىرا وتىرىپ، ايتىپ كەتتى. بۇل جولداۋدا قاتتى اسەرلەنگەنىم – جولداۋدا پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى ايتىلدى. مەكتەپتە جاڭا ادىستەمەمەن ساباق بەرۋ، ٴبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ، مەكتەپتەردىڭ عيماراتتارىنىڭ قولايلى بولۋى، جاڭا مەكتەپتەر سالۋ، ٴۇش اۋىسىمدا وقىتاتىن مەكتەپتەردى جويۋ جونىندە ناقتى جاسالۋى ٴتيىس شارالاردى شەگەلەپ تۇرىپ ايتتى. سونداي-اق، بىلىمگە، عىلىمعا، مەديسيناعا باسا نازار اۋداردى. جالپى ىشكى ٴونىمنىڭ 10 پايىزىن عىلىم، ٴبىلىم جانە مەديسيناعا جۇمساۋ دەگەنىمىز وتە جوعارعى كورسەتكىش. ٴعىلىم-بىلىمى دامىعان، ساپالى مەديسيناسى بار ەلدەردە جالپى ىشكى ٴونىمنىڭ كەمى 7-8 پايىزى وسى سالالارعا باعىتتالادى. سوندىقتان دا ٴبىلىم، عىلىم جانە مەديسينا – ەلدىڭ بولاشاعى. كەيىنگى بۋىن ٴبىلىمدى ٴارى دەنساۋلىعى مىقتى، تاربيەلى بولسا، وندا ەلىمىز كوش ىلگەرى جۇرەدى» دەگەن باحادىر ٴمادالى ۇلىنىڭ ايتۋىنشا، اتالعان سالالارعا قارجى باعىتتاۋعا مەملەكەتتىك ەكونوميكالىق الەۋەتى مولىنان جەتەدى»، -دەدى باحادىر نارىمبەتوۆ.

«قازان جولداۋى – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ جۇيەلى تۇردە ٴجۇرىپ جاتقانىنىڭ تاعى ٴبىر دالەلى. جولداۋدا ايتىلعان ماسەلەنىڭ بارلىعى بويىنشا بۇعان دەيىن باعدارلامالار قابىلدانعان. ٴبىراق، ٴومىر ٴبىر ورىندا تۇرمايدى. كەيبىر تۇستارى بويىنشا قايتا قاراپ، دۇرىس جاعىنا وزگەرۋ باعىتتارىن كورسەتتى. سوندىقتان بۇل جولداۋ حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن جولداۋ بولدى.

مىسالى، ەڭ تومەنگى جالاقىنى 28 مىڭ تەڭگەدەن 42 مىڭ تەڭگەگە ۇلعايتۋ دەگەنىڭىز كوپتەگەن بيۋدجەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ تابىسىنا وڭ اسەر ەتەدى. جالپى جالاقى مولشەرى ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرىنە بايلانستى قالىپتاسادى. جالاقى كوبەيگەننەن كەيىن سونشاما قارجى ەكونوميكاعا قۇيىلادى. بۇل دا ەكونوميكامىزدى دامۋىنا سەرپىن بەرەدى»

مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازان جولداۋىندا «ٴبىز اۋىلدىق جەرلەردىڭ الەۋمەتتىك ورتاسىن جاڭعىرتۋعا كىرىسۋىمىز قاجەت. بۇعان ارنايى «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىنىڭ ىسكە قوسىلۋى سەپتىگىن تيگىزەدى» دەپ ايتىلعان.

باحادىر نارىمبەتوۆتەن «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىنىڭ ٴمانىن قالاي تۇسىنەتىنىن سۇراعانىمىزدا، مۇنى «اركىم تۋعان جەرىنە تاعزىم جاساۋى كەرەك» دەپ بىلەتىنىن ايتتى.

"مەنىڭ ويىم – اركىم تۋعان جەرگە تاعزىم جاساۋى كەرەك. ادامدار اۋىلدا ٴتۋىپ-وسىپ، سوسىن قالاعا ٴومىر سۇرۋگە كوشىپ كەلەدى. ٴبىراق، اۋىلدا ەل قالادى. قالانىڭ جاعدايىنان اۋىلعا بارا قويمايدى عوي. سوندىقتان دا ەگەر دە شاماسى جەتىپ جاتسا، ٴاربىر ازامات تۋعان جەرى – اۋىلىنا جاردەم بەرىپ، بيزنەسمەندەر جولىن توسەپ، بالاباقشاسىن سالىپ، مەكتەبىن جوندەۋگە كومەكتەسىپ جاتسا، قۇبا-قۇپ. ارينە، ونىڭ ٴبارى دە بيۋدجەت ەسەبىنەن دە جاسالادى دەسەك تە كەيدە بيۋدجەتتىڭ شاماسى جەتپەي جاتقاندا، سول اۋىلدان شىققان ازاماتتار قول ۇشىن بەرۋى كەرەك. ەلباسىنىڭ قازان جولداۋىندا «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىمەن سول ەلگە تاعزىم ەتۋدى مەڭزەپ وتىر دەپ ويلايمىن. الدىن رۋحاني جاڭعىرۋدا دا وسى ماسەلە ايتىلدى. ەلباسى «ەلدى ۇمىتپاڭىزدار، تۋعان جەردى ۇمىتپاڭىزدار، وسكەن جەر، ٴبىزدىڭ قايماعىمىز - اۋىلدا» دەگەندى ۇنەمى ايتىپ جۇرەدى. شىن مانىندە، وزەگىمىز – اۋىلدا عوي. اۋىل امان بولسا، قازاق ەلى امان بولادى. ەلباسى جولداۋىندا اۋىل كاسىپكەرلەرىنە شارۋاشىلىق جۇرگىزۋدىڭ جاڭا داعدىلارىن ۇيرەتۋ ٴۇشىن جاپپاي وقىتۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگىنە ايرىقشا توقتالدى. اۋىل تۇرمىسىنا اۆتوماتتاندىرۋ جانە جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە ٴمان بەردى. «ٴبىز مىندەتتى تۇردە سوعان بارامىز، باسقا جول، باسقا باعىت جوق» دەپ وتىر. مۇنىڭ سالدارىنان كوپتەگەن جۇمىس ورىندارى قىسقاراتىنىن دا ايتتى. اۋىلدا ٴقازىردىڭ وزىندە جۇمىس ورنى كوپ ەمەس. اۆتوماتتاندىرۋ، مەحانيزاسيالاۋ جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ - «جۇمىس ورىندارى تاعى دا ازايادى» دەگەن ٴسوز. سوندىقتان ٴدال وسى باعىتتا الدا بولاتىن جۇمىستى جوسپارلاۋدى تاپسىردى. جاستاردىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيا، ينجەنەريا جاعىنا ماماندانۋىنا مەملەكەت تاراپىنان، ۇكىمەت تاراپىنان كوڭىل ٴبولۋ دە ماڭىزدى ماسەلە. مۇنى جۇيەلى تۇردە، بۇكىل مەملەكەتتىك ورگاندار جانە بيزنەس اتسالىسىپ ىستەمەسە، جەتىستىككە جەتۋ قيىن. ەلباسى وسى جاعىنان ايتتى. جانە دە كەلەر جىلدى «جاستار جىلى» دەپ جاستارعا، بولاشاققا ۇلكەن سەنىم ارتىپ وتىر»، - دەيدى باحادىر نارىمبەتوۆ.

ايتا كەتسەك، مەملەكەت باسشىسى قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا شىمكەنت قالاسىنا ٴىسساپارىندا قالا اكتيۆىمەن كەزدەسىپ، كەلەشەكتە الەمدە ٴىرى-ىرى 600 قالا قالاتىنىن، باسەكە سول قالالاردىڭ اراسىندا جۇرەتىنىن ايتقان بولاتىن. مۇنىمەن قاتار شىمكەنت – جاستار قالاسى دەپ انىقتاما بەرگەندى. ەندى مىنە وسى شىمكەنتتىڭ ٴارى مەگاپوليس ٴارى جاستار قالاسى اتانۋىنان كەيىن الداعى ۋاقىتتا قالادا جاستارعا جۇمىس تاۋىپ بەرۋ، جاستاردى سىرتقا جىبەرمەي، ۇستاپ قالۋ مۇمكىنشىلىگى قانداي؟ وسى ساۋالدىڭ جاۋابىن قالالىق پارتيا ٴتوراعاسىنىڭ ٴبىرىنشى ورىنباسارىنان سۇراعانىمىزدا، مىناداي جاۋاپ الدىق.

«جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋى – تىكەلەي ەكونوميكانىڭ دامۋىنا بايلانىستى. ەكونوميكا دامىسا، جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى. سەبەبى، جاڭا ونەركاسىپتەر، جاڭا جۇمىس ورىندارى، جاڭا تەحنولوگيامەن بىرگە كەلەدى. جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ ٴۇشىن بىزدە يندۋستريا جاعىن دامىتۋ كەرەك. جالپى جۇمىس تاڭداۋ، جۇمىس تابۋ ماسەلەسى ٴار جاستىڭ الدىندا بار. جاستار جۇمىس تابۋىنا ٴوزى دە سەپتەسۋى كەرەك. قانداي ماماندار قاجەت، قانداي داعدىلارعا سۇرانىس بارىن ٴبىلىپ، سوعان بەيىمدەلۋى شارت. مىسالى، مەن الدىن گاز سالاسىندا جۇمىس ىستەدىم. سوندا بايقاعانىم - گاز سالاسىنىڭ ينجەنەرلەرى از ەكەن. تاپتىرمايدى. سوعان كوزىم جەتتى. شىمكەنتتەگى ۇلكەن گاز كومپانيالارى سونداي مامانداردى اقتوبەدەن، ماڭعىستاۋدان، ورال الدىرادى. سەبەبى وزىمىزدە تاپشى. «بۇعان ٴبىزدىڭ جاستار ٴوزى كىنالى» دەپ ايتۋعا بولمايدى. «ايتەۋىر جوعارى ديپلوم السا بولدى» تۇسىنىكتەگى كەزدەر ٴوتتى. دەگەن. ٴبارى جاپپاي ساپالى ٴبىلىم الۋ ەمەس، جوعارى ديپلوم الۋعا كىرىسىپ كەتتى. ٴاربىر جاس بولاشاعىن ويلاسا، ەرتەڭ جۇمىس ىستەي الامىن دەگەن ماماندىعىن تاڭداپ، سونى مەڭگەرگەنى ٴجون. جاستارىمىز ٴبىلىمدى، دەنى ساۋ ٴارى تاربيەلى بولسا، جۇمىس كوپ. ەكىنشىدەن، شىمكەنتتە يندۋستريالدى ايماقتار بار. سولار جاقسى جۇمىس ىستەپ جاتىر. يندۋستريالاندىرۋدى توقتاتپاۋىمىز قاجەت»، - دەگەن باحادىر نارىمبەتوۆ شىمكەنتتىڭ قاي-قاي باعىتتاردى جۇمىس ىستەۋى ۇتىمدى ەكەنىن دە تارقاتىپ بەردى.

«بىرىنشىدەن، يندۋستريالاندىرۋدى ايماققا قاراپ، بەيىمدەۋ كەرەك. مىسالى، شىمكەنتتىڭ اينالاسىنداعى اۋدانداردىڭ بارلىعى – اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن شىعارۋمەن اينالىسادى. سونى وڭدەۋ جاعىنا ٴمان بەرۋىمىز كەرەك. ادام تاماق ىشۋدەن ەشقاشان تىيىلمايدى. شىمكەنتتە تاماق يندۋسترياسىن دامىتۋعا بارلىق جاعداي بار. مىسالى، مەيىز، ورىك، جاڭعاق دەيمىز. بازارعا بارساڭىز، سونداعى كەپكەن جەمىستەردىڭ ٴبارى كورشىلەس ەلدەردەن يمپورتتالاتىنىن كورەسىز. ٴبىزدىڭ ٴونىم قايدا سوندا؟ جۇزىم-ورىكتى كەپتىرە المايتىن بولعانىمىز با؟ بىزگە وسى تاماق ونەركاسىبىن دامىتۋعا باسا كوڭىل بولگەن ٴجون. سونداي-اق، شىمكەنتتە يندۋستريالاندىرۋدىڭ كورسەتكىشىنە اينالاتىن برەند تاۋارلارى بولعانى قاجەت. ەكىنشىدەن، تۋريزم جاعىن دامىتۋىمىز شارت. شىمكەنت – تۋريزمگە وتە ىڭعايلى. قالانىڭ ورنالاسۋى وتە قولايلى. اۋەجاي بار، تەمىر جول بار، باتىس ەۋروپا-باتىس قىتاي حالىقارالىق كولىك ٴدالىزى بار. جەتى جولدىڭ تورابىندا ورنالاسقانبىز. وسىنى پايدالانىپ، ٴتۋريزمدى دامىتسا، ول – ۇلكەن يندۋستريا.

ٴتۋريزمدى كوبىسى «شىمكەنتكە كەلىپ، نە كورەدى. ماقۇل ەكى كۇن اينالادى. ٴبىر كۇن اينالىپ، قايتادى» دەپ تۇسىنەدى. بۇل قاتە پىكىر. شىمكەنت تۋريزم ورتالىعى بولادى. ياسساۋي كەسەنەسىن كورەم، اقمەشىتتى كورەم، قازىعۇرتقا بارام، شارداراعا بارام، تاۋعا شىعام دەپ كەلگەننىڭ بارلىعى دا وسى شىمكەنتتەن باستايدى. شىمكەنت – لوگيستيكا جاعىننا قولايلى. شىمكەنتتى تۋريزم ورتالىعى رەتىندە دامىتىپ، قالادان جان جاققا تۋريستىك باعىتتار اشۋعا بولادى. تۇلكىباستان باستاپ تۇركىستاندى اينالدىرىپ، شارداراعا اپارىپ، شىمكەنتكە الىپ قايتىپ، وسى جاقتان شىعارىپ سالساق، قالانىڭ ەكونوميكاسىنا ۇلكەن سەرپىن بەرەدى. بۇدان بولەك، ەلباسى ايتقانداي، ىشكى ٴتۋريزمدى دامىتۋدىڭ ٴرولى زور. ادام ٴوز تۋعان جەرىن تانىپ ٴبىلىپ، سوسىن باسقا وڭىرلەردى ارالاپ، بۇكىل قازاقستاندى تاني تۇسسە، تۋريزم دە العا جىلجيدى، قارجى دا وزىمىزدە قالادى».


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي