BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قىتاي ەلشىلىگى نازاربايەۆتىڭ جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە قاتىسۋعا دايىن

فوتو: Қазақстандағы ҚХР елшісі

استانا، baq.kz. بيىلعى قازان ايىنداعى ەلباسىنىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ٴال-اۋقاتىنىڭ ٴوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىنا قاتىستى ەلىمىز بويىنشا تالقىلاۋلار مەن ٴتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جولداۋدىڭ ماڭىزدىلىعى مەن ونىڭ حالىق ٴۇشىن تيىمدىلىگى جايىندا الەمنىڭ عالىمدارى مەن پروفەسسورلارى، ساياساتكەرلەرى دە پىكىر بىلدىرۋدە. سونىڭ ٴبىرى، ەلىمىزدەگى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى چجان سياونىڭ پىكىرىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.

ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ 2018 جىلعى 5 قازاندا «قازاقستاندىقتاردىڭ ٴال-اۋقاتىنىڭ ٴوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىن جاريالادى. قازاقستان پرەزيدەنتى ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولاشاعى مەن ٴال-اۋقاتىن ودان ٴارى ارتتىرۋ جونىندەگى جاريالاعان مازمۇنى-تەرەڭ، ماقساتى-ايقىن جولداۋى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ستراتەگيالىق كوزقاراسى مەن كوشباسشىلىعىن ايقىن كورسەتەدى.

قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن العاننان بەرىدەگى 27 جىل ىشىندە، پرەزيدەنت نازاربايەۆتىڭ دانا باسشىلىعىمەن قازاقستاننىڭ قوعامىندا تۇراقتىلىعى ساقتالىپ، ەكونوميكاسى قارقىندى دامىپ، حالىقتىڭ ٴومىر ٴسۇرۋ دەڭگەيى كوتەرىلىپ، ەلدىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلى كۇن سايىن ارتىپ، دامۋدىڭ جارقىن بولاشاعىنا جول اشتى. قىتاي دوس، ٴارى كورشى رەتىندە قازاقستاننىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرى ٴۇشىن شىن جۇرەكتەن قۋانىشتى.

سوڭعى جىلدارى قحر ٴتوراعاسى سي ٴسزينپيننىڭ جانە پرەزيدەنت ن.نازاربايەۆتىڭ جەكە باسشىلىعىمەن قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى ساياسي ٴوزارا سەنىم مەن قولداۋ ودان ٴارى نىعايىپ، ەكى ەل اراسىنداعى ٴوزارا ٴتيىمدى ىنتىماقتاستىق تەرەڭدەي ٴتۇسىپ، بىرلەسە قۇرعان «ٴبىر بەلدەۋ، ٴبىر جول» باعدارلاما اياسىنداعى وندىرىستىك نىساندار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ٴوزىنىڭ ناتيجەسىن كورسەتىپ، ەكى ەلدىڭ ورتاق دامۋىنا ايتارلىقتاي ىقپال ەتتى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ەلشىلىگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ جولداۋى كەزىندەگى كەلەسى بەس اسپەكتىلەردى ىسكە اسىرۋعا جانە قازاقستاننىڭ دامۋىنا ناقتى ىس-ارەكەتتەرىمەن بەلسەندى قولداۋ كورسەتۋگە دايىن.

بىرىنشىدەن، قازاقستانداعى نەگىزگى قالالار مەن ايماقتىڭ قۇرىلىسىن قولداۋ. مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا، ايماقتىق جانە قالالىق ينفراقۇرىلىمدى جۇيەلى تۇردە دامىتۋدى جانە ۋربانيزاسيانى باسقارۋدىڭ جاڭا جوسپارىن ازىرلەۋدى ۇسىندى. پرەزيدەنت ن.نازاربايەۆتىڭ جارلىعىمەن شىمكەنتكە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا مارتەبەسىن بەرىپ، ال تۇركىستان قالاسىندا "turkistan " ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قۇرىلدى. بۇل قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىندەگى كەڭ اۋماقتاردى دامىتۋعا ۇلكەن تاريحي ماڭىزى بار. وسىعان وراي جاقىن ارادا مەن شىمكەنتكە جانە باسقا دا وڭىرلەرگە جۇمىس ساپارمەن بارىپ، جەرگىلىكتى وكىمەت مەكەمەلەرىن ارالاپ، وڭتۇستىك ٴوڭىردىڭ دامۋ قاجەتتىلىگىن ٴتۇسىنىپ، ەكى ەل اراسىنداعى ىسكەرلىك بايلانىس جانە جوبالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ىقپال كورەستۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. قازىرگى ۋاقىتتا قىتايلىق كومپانيالار شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن جاڭعىرتۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدا. سونىمەن قاتار، تۇركىستاندا تۇيە سۇتىنەن دايىن ۇنتاق شىعاراتىن قازاقستان مەن قىتايدىڭ بىرلەسكەن «golden سamel group ltd» زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالدى.

ەكىنشىدەن، قازاقستاندى شيكىزاتتىق ەمەس سەكتور سالالارىن دامىتۋدى قولداۋ. ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ حالىققا جولداۋى كەزىندە ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ەكسپورتقا باعىتتالعان وڭدەۋشى كاسىپورىنداردى قولداۋ جانە قازاقستاندىق ونىمدەردى حالىقارالىق نارىققا شىعارۋعا قولداۋ كورسەتۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ٴوتتى. قىتاي - قازاقستاننىڭ جاقىن كورشىسى جانە الەمدەگى ەڭ ٴىرى تۇتىنۋ نارىعى بولىپ تابىلادى. قازاقستان قىتايعا ەكسپورتتى كەڭەيتۋدە ەرەكشە باسىمدىلىققا يە. قازىرگى ۋاقىتتا قىتايلىق كومپانيالار قوستاناي,سولتۇستىك قازاقستان جانە باسقا دا وبلىستارىندا، ەكسپورتقا باعىتتالعان قازاقستاننىڭ وڭدەۋ كاسىپورىندارى,سونىڭ ىشىندە زاماناۋي اۆتوموبيل جيناۋ جانە وندىرىستىك زاۋىتتى، استىق جانە مايلى داقىلدار وڭدەۋ ونەركاسىپتەرمەن ىنتىماقتاستىقتا. ونىڭ ونىمدەرىنىڭ كوبىسى قىتايعا جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرىنە ساتىلىپ، قازاقستانعا زور ەكونوميكالىق پايدا اكەلۋدە. سونداي-اق بۋل جوبالار ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ تاراپىنان جوعارى باعالاندى. بولاشاقتا قىتاي ەلشىلىگى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى الەۋەتتى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا جاعداي جاساپ، قازاقستانعا نەعۇرلىم وزىق جانە جاسىل ٴوندىرىس قۋاتىن ەنگىزۋگە، قازاقستانداعى ٴۇشىنشى يندۋستريالىق رەۆوليۋسياعا دەمەۋ كورسەتۋگە، ونەركاسىپتى جاڭعىرتۋدى جۇزەگە اسىرۋدى، ەكسپورتتىق الەۋەتتى دامىتۋعا، «قازاقستاندا جاسالعان» جوعارعى ساپالى ونىمدەرى الەمدىك دەڭگەيگە شىعارۋعا قولداۋ كورسەتەدى. بولاشاقتا قىتاي ەلشىلىگى ەكى ەل ٴۇشىن ايماقتىق ەكى جاقتى پراگماتيكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا,قىتايمەن ىنتىماقتاستىق ٴۇشىن قازاقستاننىڭ ٴاربىر ٴوڭىرىنىڭ ايماقتىق ارتىقشىلىقتارى مەن قوسىمشا ارتىقشىلىقتارىن انىقتاۋعا، نەگىزگى قالالاردىڭ كلاستەرىن دامىتۋعا جاردەمدەسىپ جەرگىلىكتى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جانە حالىقتىڭ ٴومىر ٴسۇرۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋعا ىقپالىن تيگىزۋگە دايىن.

ۇشىنشىدەن، جوعارى تەحنولوگيالىق جانە يننوۆاسيالىق سالالاردى دامىتۋدا قازاقستاندى قولداۋ. جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى يننوۆاسيا مەن «بولاشاق ەكونوميكا» دامۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن اتاپ ٴوتتى. سوڭعى جىلدارى قىتاي دا، قازاقستان دا تەحنولوگيالىق يننوۆاسيالارعا جانە يننوۆاسيالىق ەكونوميكانى دامىتۋعا ۇلكەن نازار اۋدارۋدا. وسى سالادا ٴوزارا تاجىريبە الماسا وتىرىپ، ەكىجاقتى وقۋ قوس تاراپقا دا اسا ٴتيىمدى. قىتاي قازاقستانمەن بىرلەسە وتىرىپ، ٴال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ورنالاسقان العاشقى سۋپەر ەسەپتەۋىش ورتالىعىن قۇرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە.

قىتاي ەلشىلىگى زاماناۋي اگروتەحنولوگيالار، بيومەديسينا، جاساندى ينتەللەكت، ۇلكەن دەرەك كوزدەرى، ەلەكتروندى تاۋار باعىتىندا ٴوزارا ٴتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا، عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن يننوۆاسيالىق مۇمكىندىكتەردى بىرلەسىپ جەتىلدىرۋگە، جوعارى تەحنولوگيالىق يندۋستريالاندىرۋ مەن نارىققا شىعۋدى جەدەلدەتۋگە جانە ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىن نەگىزگە الا وتىرىپ، باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا دايىن.

تورتىنشىدەن، ٴتۋريزمدى دامىتۋدا قازاقستاندى قولداۋ. ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جولداۋدا ىشكى جانە سىرتقى ٴتۋريزمدى قارقىندى دامىتۋ كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتتى. قازاقستان –تابيعاتى وتە ادەمى، تۋريستىك رەسۋرستارعا باي ەل. سوڭعى جىلدارى قازاقستان ۇكىمەتى تۋريستىك ورتانى جاقسارتۋ بويىنشا جاڭا شارالاردى ۇنەمى ەنگىزۋدە. اتاپ ايتقاندا، وتكەن جىلى استاناداعى ارنايى ۇيىمداستىرىلعان «الەمدىك ەكسپو» كورمەسى، «قازاقستانداعى قىتاي تۋريزم جىلىنىڭ» ٴساتتى اياقتالۋى، كولىك قاتىناستارى جانە تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتىپ قانا قويماي، سونداي-اق قازاقستانعا ساياحات جاساۋ ٴۇشىن كوپتەگەن قىتاي تۋريستەرىن قوسا العاندا، بۇكىل الەمنىڭ نازارىن وزىنە اۋداردى.

ٴبىز ەكى ەلدىڭ تۋريزم سالالارى جانە كاسىپورىندارى اراسىندا ٴوزارا الماسۋلاردى نىعايتۋعا، مەملەكەتارالىق ٴتۋريزمدى دامىتۋعا، ەكىجاقتى ۆيزالىق ساياساتتى زەردەلەپ، حالىقارالىق ٴتۋريزمدى كەڭ كولەمدە جۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتى جاعدايلاردى جاساۋعا دايىنبىز.

بەسىنشىدەن، قىتاي مەن قازاقستان جاستارى اراسىندا الماسۋ جۇرگىزۋ. مەملەكەت باسشىسى ٴوز ۇندەۋىندە، الەۋمەتتىك-رۋحاني جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىن دامىتۋدى، جاستاردى جان-جاقتى قولداۋدى جانە 2019 جىلدى «جاستار جىلى» دەپ جاريالاۋدى ۇسىندى. جاستار - ەلدىڭ بولاشاعى جانە قىتاي-قازاقستان دوستىعىنىڭ مۇراگەرلەرى.

قىتاي ەلشىلىگى «جاستار جىلى» ٴىس-شارالارىنا بەلسەنە قاتىسۋعا جانە قىتايلىق جانە قازاقستاندىق جاستار اراسىندا ٴتۇرلى سالا بويىنشا الماسۋدى ىنتالاندىرۋعا، وسى ٴىس-شارا اياسىندا ەكى ەلدىڭ ٴتيىستى ۆەدومستۆولارى، ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارى «جاستار الماسۋ لاگەرى» سياقتى ٴتۇرلى ٴىس-شارالاردى بىرلەسە جۇرگىزىپ، ەكى تاراپتان جاستاردى ٴبىر-بىرىنىڭ ٴتىلىن ۇيرەنۋگە، «ۆيچات» جانە باسقا دا ونلاين الەۋمەتتىك پلاتفورمالار ارقىلى جاقسى دوس بولىپ، قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى دوستىق الاۋىن ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاستىرۋعا نيەتتى.

قازىرگى ۋاقىتتا قىتاي مەن قازاقستان دامۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭىندە. قىتاي 2049 جىلعا دەيىن قىتاي ۇلتىنىڭ قايتا وركەندەۋ جولىندا «قىتاي ارمانىن ىسكە اسىرسا، قازاقستان 2050 جىلى الەمدەگى دامىعان 30- ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ ماقساتىنا جەتەدى. ەكى ەلدىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارعا جەتۋدەگى ۋاقىتتىق نۇكتەلەرى ۇقساس، مۇددەلەرى ٴبىر.

قازاقستانداعى قىتاي ەلشىسى رەتىندە، ٴوز اتىمنان جانە قىتاي ەلشىلىگى اتىنان ەكى ەلدىڭ ورتاق دامۋىنا جاردەمدەسۋگە، ەكى مەملەكەت تۇرعىندارىنىڭ ٴال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا جانە قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى جان-جاقتى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇزدىكسىز دامۋىنا ىقپال ەتۋگە بار كۇش-جىگەرىمدى جۇمساۋعا دايىنمىن.

قر-داعى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى چجان سياو


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي