BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

سەرىك اقسۇڭقار ۇلى: م.ماعاۋين - xx-xxi عاسىرداعى ٴاليحان بوكەيحانداي تۇلعا

بۇگىن قازاقتىڭ اتاقتى جازۋشىسى، تاريحشى مۇحتار ماعاۋيننىڭ تۋعان كۇنى. 77 جاسقا تولعان ابىز اقساقالىمىزعا مىقتى دەنساۋلىق تىلەيمىز. اقىن سەرىك اقسۇڭقار ۇلىنىڭ ماعاۋين تۋرالى جازعان شاعىن جازباسىن ۇسىنامىز.

ٴقازىر قازاقتا تۇلعا جوق دەيمىز. ولاي دەپ ايتۋعا بولمايدى. ٴبىر مۇحتار ٴماعاۋيننىڭ ٴوزى نەگە تۇرادى؟ مەنىڭ پىكىرىمشە، xxi عاسىرداعى قازاق ادەبيەتىندە، رۋحاني الەمىندە مۇحتار ماعاۋينمەن قاتار تۇراتىن پاراپار تۇلعا جوق. ونىڭ جازعاندارىن ٴالى ەشكىم جازعان جوق. ماعاۋين – الەم ادەبيەتىندە نوبەل سىيلىعىنا لايىق ادام. ٴبىراق ول سىيلىقتى مىسىرلىق ناعيف ماحفۋز بەن ٴبىر ورتانقول تۇرىك جازۋشىسىن قوسپاعاندا، مۇسىلمان ەلدەرىنىڭ وكىلدەرىنە بەرگەن ەمەس. بۇل – مۇحتار ٴماعاۋيندى نوبەلدىڭ لاۋرەاتى بولسا مويىنداپ، بولماسا مويىنداماۋ دەگەن ٴسوز ەمەس. ول – xx-xxi عاسىرداعى ٴاليحان بوكەيحانداي تۇلعا. ٴبىراق سول تۇلعانى ٴبىز تۇسىنە الماي وتىرمىز.

«بىزدە ينتەلليگەنسيا جوق» دەۋشى ەدىك. م. ٴماعاۋيننىڭ پراگاعا كەتىپ قالۋىنىڭ ٴوزى قازاق ينتەلليگەنسياسىنىڭ بار ەكەنىن كورسەتتى. قازاقتىڭ تاريحىنا قاراپ وتىرساڭ، مۇستافا شوقايدان كەيىن ەميگراسياعا كەتكەن ەكىنشى حاس زيالى بۇل. ٴبىر مۇحتار ٴماعاۋيندى ۇستاپ تۇرۋعا بولۋشى ەدى عوي. گەرولد بەلگەردەن «مۇحتار ٴماعاۋيننىڭ پراگاعا كەتىپ قالۋىنا قالاي قارايسىز؟» دەپ سۇراعاندا: «مۇحتاردىڭ ۇلتشىل ەكەنى راس. ول ۇلتقا ارناعان شىعارمالارىندا ەڭ ٴبىرىنشى ۇلتتىق ماسەلە – قازاقتىڭ ماسەلەلەرىن كوتەردى»،- دەپتى.

xv عاسىرداعى جىراۋلار پوەزياسىن تاۋىپ الىپ، ادەبي اينالىسقا تۇسىرگەن مۇحاڭ عوي. ٴماعاۋيننىڭ قاي شىعارماسىن وقىساڭىز دا، تەك قانا ۇلتتىق ماسەلە قوزعامايدى. ٴوزىنىڭ ۇلتىن ايتىپ وتىرىپ، ادامزاتتىق ماسەلەلەر كوتەرەدى. مىسالى، «جارماق» رومانى – بۇگىنگى كۇنى وزىق باتىس ادەبيەتىنىڭ ٴىرى تۇلعالارىمەن تەرەزەسى تەڭ تۇسەتىن شىعارما. جالعىز «جارماق» قانا ەمەس، مۇحتاردىڭ 13 تومدىعىنداعى (بۇلاردىڭ ٴبارى مەنىڭ قولىمدا بار) شىعارمالارىنىڭ بارلىعى الەم ادەبيەتىنىڭ ٴىنجۋ-مارجانى دەۋگە بولادى. سول ٴماعاۋيننىڭ شەتەلگە كەتىپ قالۋى – ماسقارا ۇيات بولدى! ماعاۋين كەتىپ، ونىڭ ورنىندا حالتۋرششيكتەر قالدى. ٴماعاۋيننىڭ كەتۋى حالتۋرششيكتەرگە جاقسى بولدى».

«تاۋەلسىزدىك – تۇمارىم» كىتابىنان الىندى. 2016 جىل.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي