BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قازاق تەاترىنىڭ العاشقى رەجيسسەرى

 استانا. 5 مامىر. baq.kz – بۇگىن - اكتەر، ۇلتتىق كاسىبي تەاتر ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ٴبىرى، قازاقستاننىڭ حالىق ٴارتىسى، كسرو جانە قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، سوسياليستىك ەڭبەك ەرى سەرالى قوجامقۇلوۆتىڭ دۇنيەگە كەلگەن كۇنى.

 سەرالى قوجامقۇلوۆ 1896 جىلى 5 مامىردا قوستاناي وبلىسىنىڭ قارابالىق اۋدانىندا تۋعان. ترويسكىدەگى ۋازيفا مەكتەبىندە، ورىنبور قالاسىنداعى تاتار حالىق اعارتۋ ينستيتۋتىندا وقىعان. وسى جىلدارى «مۇسىلماندار كلۋبىندا» ب.ٴمايليننىڭ «قالامقاس»، «بەتىم-اۋ، قۇداعي عوي»، «قاسقىرباي»، «نەكە قيار» ت.ب. شاعىن پەسالاردا رولدەردى ويناعان. 1925 جىلى قىزىلوردا قالاسىندا تۇڭعىش ۇيىمداستىرىلعان قازاق دراما تەاترىنا ي.بايزاقوۆ، ٴا.قاشاۋبايەۆ، ە.ٴومىرزاقوۆ، ق.قۋانىشبايەۆ، ج.شانيندەرمەن بىرگە قوجامقۇلوۆتىڭ شاقىرىلۋى ونىڭ اكتەرلىك ومىرىنە داڭعىل جول سالعان ەلەۋلى وقيعا بولدى. وسى تۇستا ساحنا ومىرىنەن تاجىريبەسى مول قوجامقۇلوۆ تەاتردىڭ العاشقى رەجيسسەرى رەتىندە قىزمەت ەتتى. تەاتر 1926 جىلى قاڭتاردىڭ 13-دە رەسمي تۇردە اشىلىپ، بىرنەشە سپەكتاكلدى ساحناعا شىعاردى. ونىڭ ەرەكشە شابىتپەن سومداعان كەرتارتپا، بيلىكتىڭ تۇتقاسىنان ايىرىلعىسى كەلمەيتىن ەسپەمبەت، جاباي، جيرەنشە، مايباسار (م.اۋەزوۆتىڭ «ەڭلىك - كەبەك»، «قاراگوز»، «اباي» سپەكتاكلدەرى)، قاراشەشەن (ج.شانين، «ارقالىق باتىر»)، وكەنداۋ (ٴى.جانسۇگىروۆ، «كەك»)، دۇنيەقوڭىز قاراباي، قوڭقاي (ع.مۇسىرەپوۆ، «قوزى كورپەش - بايان سۇلۋ»، «اقان سەرى - اقتوقتى»)، كودەباي (ب.مايلين، «مايدان»)، وركوكىرەك كوبىكتى (م.اۋەزوۆ، «ايمان - شولپان»)، شىعاي حان (ش.قۇسايىنوۆ، «الدار كوسە»)، ت.ب. رولدەرى ول سومداعان ساحنالىق تۇلعالاردىڭ كلاسسيكالىق ۇلگىلەرى بولىپ سانالادى. سونىمەن قاتار ساتيرالىق وبرازدار جاساۋدىڭ شەبەرى سانالاتىن اكتەر ٴبىرقاتار قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىنىڭ جاعىمدى بەينەسىن ساحناعا شىعارعان. ول 30-شى جىلداردان باستاپ «رايحان»، «امانگەلدى»، «انا تۋرالى اڭىز»، «تىنىشتىق»، «ٴبىزدىڭ سۇيىكتى دارىگەر»، «الدار كوسە»، ت.ب. فيلمدەرگە ٴتۇسىپ، قازاقستاننىڭ كينو ونەرىنىڭ دامۋىنا ٴوز ۇلەسىن قوستى. قوجامقۇلوۆ تۋرالى رەجيسسەر ق.ابۋسەيىتوۆ «سەراعا» اتتى دەرەكتى فيلم تۇسىرسە، كومپوزيتور ٴا.بەيسەۋوۆ «سەراعا تۋرالى ٴانىن» شىعارعان. جەزقازعان قالاسىنداعى مۋزىكالىق دراما تەاترى مەن الماتىداعى ٴبىر كوشەگە ەسىمى بەرىلگەن. ٴۇش مارتە لەنين وردەنىمەن، قازان رەۆوليۋسياسى، ٴ2-شى دارەجەلى وتان سوعىسى، ەڭبەك قىزىل تۋ، «قۇرمەت بەلگىسى» وردەندەرىمەن، مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.

قازاق تەاتر ونەرىنىڭ ساڭلاعى سەرالى قوجامقۇلوۆ 1979 جىلى دۇنيەدەن ٴوتتى. 


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي