BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

شاندوزدى ساعىنعاندا…

استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا حالىق جازۋشىسى، ەڭبەك ەرى ٴابىش كەكىلبايەۆتى ەسكە الۋ كەشى ٴوتتى. كەشكە زيالى قاۋىم وكىلدەرى، قاراسى مول وقىرمان، قاراپايىم جۇرتشىلىق كوپتەپ كەلگەن ەكەن. باسقوسۋدىڭ بۇيداسىن ۇستاعان مىرزاتاي اعا جولداسبەكوۆ زاڭعاردىڭ زامان الدىنداعى زايىرلى قىزمەتى تۋرالى ارىدەن اڭگىمە قوزعاپ، جاقسى اسەرگە جەتەلەپ وتىردى. مەنىڭ دە ايتارىم از ەمەس ەدى، ٴبىراق ٴسوز كەزەگى تيە قويمادى.

ارينە، ابەكەڭدى بىلەتىندەر كوپ، سويلەيتىندەر دە بارشىلىق. مەن ٴابىش اعانىڭ جانىندا وتىز جىلدان استام بىردە ىنىسىندەي، بىردە بالاسىنداي، رەتى كەلگەندە، كەڭەسشىسىندەي بولىپ ەرە ٴجۇردىم. سول جەردە ايتا كەتەتىن، ايتىلۋى ٴتيىس، كەزەڭى كەلگەن جايتتار بار ەدى. سولاردىڭ ٴبىر پاراسىن قاعازعا ٴتۇسىرىپ، كوپكە جەتكىزگەن ٴجون بولار دەگەن ويعا كەلدىم.

ٴبىز، ادەتتە، قالامگەر ٴابىش كە­كىل­­­بايەۆتى تەك جازۋشى رەتىندە عا­نا كورىپ، بارلىق اڭگىمەنىڭ اۋانىن دا، اۋماعىن دا وسى توڭىرەكتەن ىز­دەيمىز. ارينە، ونىڭ قالامگەرلىك قۋاتى، سۋرەتكەرلىك ەرەكشە ٴستيلى تۋرالى ايتۋ قاجەت. ٴتىپتى، ول زاڭ­دى­لىق تا. ٴبىراق ٴابىش الەمى ٴبىرىزدى دۇنيەدەن دە كۇردەلى. ول سان ٴىزدى سۇرلەۋدىڭ بارىندە كەكىلبايەۆتىق كەلبەتىن كورسەتكەن كەمەل ادام ەدى.

ٴابىش كەكىلباي ۇلى، الدىمەن، اقىن. سوسىن پروزاشى، دراماتۋرگ، ادەبيەتتانۋشى، سىنشى، تاريحشى، فيلوسوف، ەستەت، سسەناريست، ەنسيكلوپەديست، ارحيۆاريۋس، ولكەتانۋشى، جاراتىلىستانۋشى، قوعامتانۋشى، الەۋمەتتانۋشى، حالىقتانۋشى، عالامتانۋشى، ساياساتكەر، مەملەكەتتانۋشى، ٴدىنتانۋشى، ساۋلەتتانۋشى، ونەرتانۋشى، اۋدارماشى، پۋبليسيست، رەداكتور، گۋمانيست، ينتەرناسيوناليست، دەپۋتات، اسا كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى. تاۋەلسىزدىككە تىزەسى بۇگىلگەنشە قىزمەت ەتكەن ازامات.

ٴبىر ادامنىڭ بويىنا وسىنشاما ٴبىلىم مەن بىلىكتى، وي مەن زەيىندى كىم بەردى دەگەن سۇراق كوپ جاننىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىنى راس. ادەبيەتتەگى جولىن اقىندىقتان باستاعان ابەكەڭنىڭ ۇلتتىق مەكتەبى تاريحى تالايعا كەتەتىن، جەتى جۇرت كەلىپ، جەتى جۇرت كەتكەن كيەلى ماڭ­عىستاۋدىڭ باعزى بايانىنان دا، جاڭعىرعان جاپان دالانىڭ زامان اشقان ايانىنان دا ٴتالىم العان. يسلام ٴدىنى العاشقى سۇرلەۋىن وسىناۋ ماڭ دالادان باستاعان. يسلام ٴىلىمىن تاراتۋعا كەلگەن ٴۇش ٴجۇز الپىس ماشايىق – ٴدىندارلار ۇلى دالانىڭ ٴار قيىرىنا يماني باعىت الىپ، وسى جەردەن اساتاياعىن جولباسشى، ۇلى پايعامباردىڭ وسيەتىن قولباسشى ەتىپ، قازاق دالاسىنىڭ جاڭا رۋحاني تىنىسىنا ادامگەرشىل سامالىن جەتكىزگەن. سودان بەرى بۇل ايماق «ٴۇش ٴجۇز الپىس اۋليەلى ماڭعىستاۋ» اتانعان.

كەيىن كەلە، زاماندار وتە، «ٴۇش ٴجۇز الپىس اۋليە» تىركەسى ازدى كوبەيتۋگە، كوپتى كەڭەيتۋگە اۋەس قازاق جۇرتى ٴۇش ٴجۇز الپىس ەكى اۋليە دەگەن تىڭ تەڭەۋگە دە تىنىس اشقان.

ٴابىش كەكىلبايەۆتىڭ رۋحاني بولمىسى مەن زاماناۋي تۇلعاسىن تەرەڭىرەك تانۋ ٴۇشىن ماڭعىستاۋدىڭ تابيعاتى مەن تاريحىن جەتە بىلگەن ٴجون. قالامگەر قاشاندا تۋعان توپىراعىنا تارتادى. تۋعان ەلىنىڭ تاريحىنا تارتادى. بالا جاستان كوكىرەگىنە سىڭگەن شەجىرە مەن ٴوزى كورىپ، ٴبىلىپ وسكەن جايتتارعا ەتەنە دەن قويعاندىقتان، ونىڭ دۇنيەتانۋ بولمىسى وزگەدەن وقشاۋ، وزىندىك ەرەكشەلىككە يە بولاتىنى سودان. وسى تۇرعىدان كەلگەندە، كەكىلبايەۆتى تانۋ ٴۇشىن ماڭعىستاۋدى تانۋ كەرەك، ماڭعىستاۋدى تانۋ ٴۇشىن كەكىلبايەۆتى ٴتۇسىنۋ كەرەك. دالا فيلوسوفياسىنىڭ ٴدانى دە، ٴمانى دە ۇلى دالامىزدا جاتىر. ٴابىش الەمى وسىناۋ تاريحي ايماقتىڭ تالايلى شەجىرەسى مەن تالعامدى تانىمىن كورسەتەتىن كورنەكى قۇرال سەكىلدى. ٴابىش الەمى دەگەن تەڭەۋگە ورىندى باعا بەرۋ ٴۇشىن اۋەلى ۇلى دالانىڭ ۇلان-عايىر تاريحىن كوڭىلگە قوندىرۋ كەرەك. وسىناۋ دالانى تانۋعا دەگەن ازاماتتىق پارا­سات كەرەك.

وسىنى بارىنشا بايىپتى سەزىن­گەن مىرزاتاي اعامىز 1992 جىل­دىڭ قىركۇيەك ايىندا «قازاق ادەبيە­تى» گازەتىندە ٴابىش كەكىلبايەۆتى «اۋ­­­ليە» دەپ جازدى. ۇكىمەتتىڭ ادا­­مى، عىلىمي كوممۋنيزمنىڭ دارىس­تەرىن دە كەزىندە بويىنا سىڭىرگەن، مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ كەلە جاتقان مىرزاتاي جول­داسبەكوۆ قالامىنان تۋعان سول تەڭەۋ بىرەۋلەردىڭ اپشىسىن قۋىرىپ، بىرەۋلەردىڭ اشۋىن تۋعىزعانىن دا بىلەمىز. ماڭعىستاۋ جۇرتشىلىعى ماشايىقتاردىڭ ۇلى كوشىنە قوسىلعان جەرلەستەرىن جاڭادان كورگەندەي بولىپ، وعان «ٴۇش ٴجۇز الپىس ٴۇشىنشى» دەگەن ٴنومىردى وزدەرى بەرگەندەي قۋاندى.

1982 جىلى ادەبيەتتىڭ عاسىرلىق كەزەڭىن سارالاپ وتىرعان ەۋروپانىڭ بەلدى ٴبىر ۇيىمى «سوڭعى ٴجۇز جىل­دىقتىڭ اتاقتى ٴجۇز قالامگەرى» دەگەن پورترەت-پلاكات شىعاردى. ولاردىڭ ىشىندە تولستوي، اۋەزوۆ، دوستوەۆسكيي، چەحوۆ، ماركەس، حە­مينگۋەي، بورحەس، پاۋستوۆسكيي، فەدين، شىڭعىس ايتماتوۆ، راسۋل عامزاتوۆ، تاعى باسقا داڭقتىلار بار. وسىلاردىڭ ىشىندە ەكى قازاقتىڭ ٴبىرى بولىپ ٴابىش كەكىلبايەۆ تۇردى. ماقتاندىق. ٴالى دە ماقتانامىز.

بۇل جازىلعانداردىڭ ٴبارى جو­عارىدا ايتىلعان كەزدەسۋ بارىسىندا كوكەيدە كولدەنەڭدەپ تۇرعان-دى. ايتىلعان جايلاردىڭ اۋەنى ٴابىش اعانىڭ شىعارماشىلىق قۋاتىن جان-جاقتى اشىپ تاستاي العان جوق. ول مۇمكىن ەمەس تە ەدى. بۇل جازۋشىنى دۇنيەدەن وزعاننان كەيىنگى ەڭ العاشقى ەسكە الۋ كەشى بولعاندىقتان، ايتىلعان جايلار، ارينە، الىپ قالامگەردىڭ اۋقىمىن بىردەن قامتي المايتىنى دا بەلگىلى.

* * *

وتكەن عاسىردىڭ ٴ70-شى جىلدا­رىندا، ٴبىزدىڭ تولقىننىڭ ستۋ­دەنتتىك شاقتارىندا، ٴابىش كەكىل­بايەۆ ەسىمى ادەبي ورتادا دۇرىلدەپ تۇردى. سول جىلدارى ٴجيى بولىپ جاتاتىن ادەبي كەشتەردە اقىن­دار: عافۋ قايىربەكوۆتىڭ، جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆتىڭ، قادىر مىرزاليەۆتىڭ، تۇمانباي مول­داعا­ليەۆتىڭ، مۇقاعالي ماقا­تايەۆتىڭ، ساعي جيەنبايەۆتىڭ، سا­بىرحان اسانوۆتىڭ، فاريزا وڭ­عارسىنوۆانىڭ، وسپانحان اۋ­باكىروۆتىڭ، اسقار ورازاقىننىڭ، مۇحتار شاحانوۆتىڭ، بەكەن ٴابدى­رازاقوۆتىڭ، دۇيسەنبەك قانات­­­بايەۆتىڭ، سىنشىلار اس­قار سۇلەي­مەنوۆتىڭ، تولەگەن توق­بەرگەنوۆتىڭ، ساعات اشىمبايەۆتىڭ اتتارى الما­تىنى ۇستاپ تۇردى. وسى­لاردىڭ ىشىندە ٴابىش كەكىلبايەۆ ەسىمى ادە­بيەت تامىرشىسى رەتىندە ەرەكشە قۇرمەتپەن اتالاتىن. سول جىلداردا ٴابىش كەكىلبايەۆتىڭ «داۋىرمەن بەتپە-بەت» دەگەن اي­­رىقشا اقىن­دىق، ەستەتتىك، سىن­شى­لىق پاراساتپەن جا­زىلعان كىتابى قولدان-قولعا ٴوتىپ، مۇقاباسى اقجەم­دەنىپ كەتكەنى ٴوز الدىنا ٴبىر حيقايا. ٴابىش الەمى وسىلاي باستالىپ بارا جاتتى.

1975 جىلى، ماڭعىستاۋ وب­لىس­تىق «كوممۋنيستىك جول» گازەتىندە تىلشىلىك قىزمەتتە جۇرگەنىمدە، كۇز ايىندا، ىسساپارمەن ٴابىش اعانىڭ تۋعان اۋىلى وڭدىعا ارنايى باردىم. وڭدى ماڭعىستاۋ اۋدانىنىڭ كاسپيي تەڭىزىنە قاراي سۇيىرلەنە ۇمسىنعان ٴتۇپقاراعان تۇبەگىنىڭ ايماعىنداعى شاعىن اۋىلدىڭ ٴبىرى ەكەن. جەلكە تۇسىندا تاۋشىق، كادىمگى سوعىس جىلدارىندا كومىر قازعان، جاۋدىڭ بومبالاۋشى ۇشاعى كەلىپ، بىرەر بومبا باستاپ، جۇرتتىڭ ۇرەيىن العان جەر. وسى جەردە ٴابىش اعامىزدىڭ اناسى، قازاقتىڭ كيەلى انالارىنىڭ ٴبىرى اتانىپ، «ٴابىشتىڭ اناسى» دەگەن حالىقتىق قۇرمەتكە يە بولعان ايساۋلە اپامىز شاحتادا كومىر قازىپ، جەڭىسكە ۇلەسىن قوسقان. ستالينگراد قورشاۋىنداعى قيان-كەسكى ۇرىستا قازاعا ۇشىراعان كەكىلباي اعامىز باتىسقا اتتانعاندا ەكى جاسار ٴابىشىن ارقالاعان ايساۋلە انامىز ونى كوش جەرگە ۇزاتىپ سالىپ، كوزىنىڭ جاسى بوتالاپ، قىر باسىن­دا قارايىپ قالعان ەكەن. ەندى ايساۋلە انامىز سول قىردىڭ با­سىن­­دا قازاق انالارىنىڭ اتىنان ەسكەرتكىش بولىپ، باتىسقا ۇمىتپەن قاراپ ٴالى وتىر. وسى وڭدىنىڭ اتى الداعى كۇندەردە «ٴابىش كەكىلبايەۆ اۋى­­لى» دەپ اتالاتىن بولار دەگەن ٴۇم­ىت تە كوپ كوكىرەكتە باس كوتەرىپ قويادى.

وڭدىدا ٴابىش اعانىڭ كلاس­تاس­تارىمەن كەزدەستىم. ولاردان ابە­كەڭنىڭ مەكتەپتەگى جىلدارى، وتباسى، بالاڭ جىگىت كەزىندەگى ٴومىرى، جالپى، اۋىلداعى ادامي بول­مىسى، ارمان-ماقساتى تۋرالى اڭگىمە سۇرادىم. ولار دا بىلگەنىن جاسىرعان جوق، ٴارى ماقتانا، ٴارى وزىمسىنە وتىرىپ تالاي قىزىقتى دا اسەرلى ساتتەردى ورتاعا سالدى. سونىڭ ٴبىرى، ۇمىتپاسام، ول كىسىنىڭ دە ەسىمى ٴابىش بولسا كەرەك، مىنا جايدى ايتىپ بەردى: «ٴبىر جولى كەڭ­سەدەن كەشتەۋ شىعىپ، ۇيگە قايتىپ كەلە جاتتىم. كۇن سۋىق ەدى. قار جاۋىپ، بورانداتىپ تۇرعان. بوران ىشىندە ٴبىر بالا بارا جاتتى. قولتىعىنا قىسقان زاتى بار. بوران كەزىندە دالادا جۇرگەن كىم ەكەن دەپ، داۋىستاپ توقتاتتىم. شاماسى، ون ٴۇش-ون ٴتورت جاسار وقۋشى ەكەن. قولتىعىنداعىسى كىتاپتار بولىپ شىقتى. الىپ قاراسام، بەلينسكييدىڭ تولىق شىعارمالار جيناعى ەكەن. تاڭدانىپ قالدىم. «مىنا كىتاپتى كىمگە اپارا جا­تىرسىڭ»، دەدىم. «ٴوزىم وقيمىن»، دەدى. «قاي كلاستاسىڭ؟»، دەپ سۇرا­دىم. «جەتىنشى كلاستامىن»، دەدى سىپايى جاۋاپ بەرىپ. بۇل با­لا اۋىلداعى ٴقادىرلى اپامىز ايساۋلەنىڭ ۇلى ٴابىش ەدى. ٴسات-ساپار تىلەپ ۇزاتىپ سالىپ، سوڭىنان قاراپ تۇردىم. تەگىن بالا بولماس، مىنا جاسىندا الىپ بەلينسكييدى وقىپ جاتقان بۇل بالا دەپ ٴسۇيسىنىپ تە تۇردىم. سول كەزدەن ٴابىشتى سىرتتاي باعۋمەن بولدىم».

ٴسال كەيىن، سەگىزىنشى كلاستا جۇر­­­گەندە، بەلگىلى جازۋشىنىڭ جا­ريا­لانعان كىتابىنىڭ ادەبي ۇر­لىعىن جان-جاقتى دالەلدەپ، سول كەزدەگى «لەنينشىل جاس» گازەتىنە كولەمدى ماقالا جازىپ، كوپتى تاڭ قالدىرعان ٴابىش كەكىلبايەۆ ادەبي ورتاعا وزىندىك ىزدەنىسىمەن وسىلاي كەلگەن ەدى. جالپى، ابەكەڭ ٴوزى­نىڭ العاشقى جازبالارىن سىننان باستاعان. مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە «ەكپىندى ەگىن ەكپەي مە؟» دەگەن سىن ماقالاسى اۋداندىق «جاڭا ٴومىر» گازەتىندە جاريالانىپ، ول ماقالا اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ارنايى بيۋروسىندا قارالىپ، ٴابىش اعا سول تالقىلاۋعا ماقالا اۆتورى رەتىندە قاتىسقان ەكەن. اۋىلعا كەلگەن سوڭ ٴبىر جاماعايىنى: «بالام، ومىردەن جاقسىلىقتى كوبىرەك ىزدە، ٴومىردىڭ قۋانىشىن كوبىرەك كور، ساپارىڭ يگىلىكتى بولسىن»، دەپ اقىلىن ايتىپتى. «سول كەزدەن باس­تاپ اششى سىن جازۋدى توقتاتتىم»، دەپ وتىراتىن ٴابىش اعام سول كەزدى ەسكە العاندا.

* * *

جالپى، ابەكەڭ ٴوزىنىڭ ىس-ارەكەت­تەرىنەن، ٴتىپتى، بولماشى قاتە­لىك­تەرىنەن دە قاتتى ساباق الىپ وتىرعان ادام ەدى. بۇل جاعىنان كەلگەندە، اباي اتاسىن ەرتەرەك ەجىكتەپ وقىعان سوڭ بولۋ كەرەك، ٴوز ىسىنە ۇنەمى سىن كوزبەن قاراپ، وتكەنىنە ەسەپ بەرىپ وتىراتىن.

قازاق ادەبيەتىنىڭ تاريحىن تا­­را­زىلاۋدا، اسىرەسە، اقىن-جى­راۋ­لاردىڭ اسىل مۇرالارىن ەل­گە جاڭاشا جەتكىزۋدە ەرەن ەڭ­بەك سىڭىرگەن كورنەكتى عالىم قا­بي­بوللا سىديىقوۆ اعامىز الماتى وب­لىسىنىڭ ٴبىر ارۋىمەن تانىسىپ، ۇيلەنەتىن بولىپ ٴسوز بايلاسىپ، كوڭىلگە توق ساناپ، دەمالىسقا ەلگە كەتىپتى. ەلى الىس قيىردا جاتقان اتىراۋ ايماعى. قىز دا شەتەل تىلدەرى ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى بولىپ، ديپلومىن الىپ، اۋىلعا – نارىن­قولعا بارادى. سول جەردە جەڭگەسىنە جىڭىشكەلەپ سىرىن جەت­كىزىپ، ٴسوز بايلاسىپ كەلگەن ادامىم بار دەپ بايان ەتەدى. جەڭگە ٴسوزى جەلدەي ۇشىپ، اتا-انانىڭ قۇلاعىنا جەتىپ، اتىراۋدى جەردىڭ ٴتۇبى دەپ «قورقىپ» كەتكەن اتا-انا قىزدى كورشى اۋىلعا اپىل-عۇپىل ۇزاتۋدىڭ قامىنا كىرىسەدى. قۇدالار دا قازديىپ كەلىپ قالىپ، قىزدىڭ باسىنا شىنداپ ٴقاۋىپ تونەدى.

ول كەزدە ۇيالى تەلەفون، ٴسىرا، جوق، جاي تەلەفوننىڭ ٴوزى اۋىلدا قات كەزەڭ. اراعا حات تۇسەدى. ٴۇشبۋ حات ٴبىر قيىردا جاتقان اتىراۋعا جەتكەنشە، اسىعىس حاباردى العان ٴبىر توپ جەرلەس جىگىتتەر اتقا قونىپ، نارىنقولعا تارتادى. ٴارى تارت، بەرى تارت بولىپ جاتقاندا، ارەڭ دەگەندە ۇلگەرىپ، كۇيەۋ جىگىت تە جەتەدى. سودان ٴبىر توپ جىگىت قىزدى الىپ قاشادى. نامىس قىسقان نارىنقول اتقا مىنەدى. قاشقىندار تاۋ بوكتەرلەپ تارتادى. جەر جاعدايىن جاقسى بى­لەتىن نارىنقولدىقتار ۇزاتپاي جەتىپ تە قالادى. سول كەزدە ابەكەڭ توسقاۋىلدا قالىپ، قۋعىنشى توپتى كۇتىپ الادى. ٴۇش قىزدىڭ ورتاسىندا، ٴوزى ايتقانداي، «قۋىرشاق ويناپ وسكەن» ابەكەڭ توبەلەستىڭ ٴتاسىلىن، ٴسىرا، بىلمەيدى. القىن-جۇلقىن جەت­كەن العاشقى جىگىتتى كەۋدەدەن قىزدار سەكىلدى يتەرىپ كەپ قالعاندا، ول ٴوز ەكپىنىمەن قۇلاپ، باسى تاسقا ٴتيىپ، قان بۇرق ەتە قالادى. سول كەزدە قۋعىنشىلار دا تولىق جەتىپ، باسى جارىلعان «ٴباھادۇرىن» قاۋمالاپ قالىپ قويادى.

وسى ۇرىمتال ٴساتتى ۇعىمتال پاي­­­دا­لانعان ابەكەڭ قورشاۋدان سىتىلىپ شىعىپ، ۇزاپ كەتە بارىپتى. ابەكەڭنىڭ وندا سيداڭ، سىپا كەزى، قۋا تۇسكەندەرگە قارا شالدىرماي كەتكەن ٴتارىزدى. بۇل ٴابىش اعامىزدىڭ رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى توبەلەسكە ٴبىرىنشى جانە سوڭعى رەت قاتىسقانى ەكەن. «سودان كەيىن توبەلەس بولاتىن جەردەن اۋ­لاق جۇرەتىن بولدىم» دەيتىن ٴابىش اعا بەينە-بىر قان مايدان­نىڭ ورتاسىنان قاھارماندىقپەن امان شىققان باتىرلارداي جان-جاعىنا كۇلىمسىرەي قاراپ. سوسىن توبەلەستەن گورى قالامعا يكەمدى وڭ قولىمەن ماڭدايدان تارتىپ، جەل قايدان سوعار ەكەن دەپ جان-جاعىنا الاڭداعان، اق شۋلان تارتا باستاعان بۇيرا شاشىن ٴبىر قايىرىپ تاستاپ، سەلكىلدەي كۇلەتىن. اعامىزدىڭ سول كەزدەگى باتىرلىق قيمىلىنان ەندى بۇگىن بەكەم بەلگى تابا الماساق تا، ٴبىز دە ٴماز بولىپ قالۋشى ەدىك.

ابەكەڭ ەلباسىمىزدىڭ سەنىمدى سەرىگى بولىپ ۇزاق جىلدار اسا جو­عارى لاۋازىمدى قىزمەتتەردە ەسەلى ەڭبەك ەتتى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ال­عاشقى كەزەڭىندەگى اتاۋلى جىلداردى قالىپتاستىرۋدا، جوعارعى كەڭەستىڭ ٴتوراعاسى كەزىندە استانا اۋىستىرۋدىڭ تاريحي كۇندەرىندە، ودان كەيىنگى عاسىرلىق وقيعا بولىپ ەل ەگەمەندىگىنىڭ شەجىرەسىندە قالعان ۇلى كوشتە، سارىارقا دالاسىندا ىرگە كوتەرگەن جاڭا استانانىڭ قاز تۇرىپ، قادام باسۋ شاقتارىندا ول ۇنەمى مەملەكەت باسشىسىنىڭ وڭ قولىندا، قامشىلار جاق تۇسىندا بولدى. ابەكەڭ دۇنيەدەن وزعاندا ونىڭ وتباسىنا جولداعان كوڭىل ايتۋ جەدەلحاتىندا نۇرسۇلتان ٴابىش ۇلى نازاربايەۆ وسىنى ەرەكشە اتاپ ٴوتىپ، ونىڭ شىن مانىندە رەتتى جەرىندە اقىلشى، كەزى كەلگەندە كەڭەسشى، ورايى كەلگەندە ورىنداۋشى بولعاندىعىن ىلتيپاتپەن اتاپ ٴوتتى. كوزى تىرىسىندە قۇرمەتتەپ، ومىراۋىنا ەڭبەك ەرىنىڭ التىن بەلگىسىن تاققانى دا وسىنىڭ ايقىن كورىنىسى ەدى.

وسىناۋ جىلداردا، قازاق ەلور­داسىنىڭ ىرگە كوتەرىپ، ەڭسە تىكتەگەن شاقتارىندا ابەكەڭ كوركەم پرو­زانىڭ كوشىن ٴسال دوعارىپ، كو­سەم­سوزگە كوبىرەك جۇگىندى. ادامزات تاري­حىندا قاشاندا وسىلاي بول­عان. ىلگەرى-كەيىندى عۇمىر كەشكەن قاي­راتكەرلەردىڭ كوبى، اسىرەسە، قالامگەرلىك تاعدىرى حا­لىق­پەن ەتەنە جاقىن جانداردىڭ كوبى، تار كەزەڭ، تالايلى تۇستاردا كوسەم­سوزدىڭ كورىگىن قىزدىرعان. ارينە، ونى ولار ٴتىل بەزەۋدىڭ، نەمەسە ٴسوز ساپتاۋدىڭ ماقساتىندا ەمەس، ەلگە ٴجون سىلتەۋ، جۇرتىمەن جۇرەكتەستىگىن تانىتۋ تۇرعىسىندا اقىل-پاراساتپەن سولاي شەشكەن. جاڭا تۇرپاتتى مەملەكەت قالىپتاسۋ كەزەڭىندە مۇنداي ايتۋلى تۇلعالار اتاجۇرتىندا بو­لىپ جاتقان، بولۋى مۇمكىن تاريحي جاعدايلاردى ٴوز حالقىنا جەتكىزۋدى ەڭ باستى بورىش دەپ ەسەپ­تەپ، ۋاقىت تريبۋناسىن ۋا­عىز مىن­بەرىنە اينالدىرعان. ٴابىش كەكىلبايەۆتىڭ تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى «ادەبي ساراڭدىعىن» الەمي دامۋدىڭ دۇبىرىنەن ىزدەۋىمىز قاجەت. سول ۋاقىت ىرعاعىندا ونىڭ وزىندىك ٴۇنى كوسەم­سوزدەرىندەگى كو­شەلى وي، كوركەم بايانداۋلارىندا بوي كورسەتەدى. مۇنى جاي عانا اۆ­تورلىق كوزقاراس رەتىندە ەمەس، ەل دامۋىن­داعى ەردىڭ ەلگە ارناعان ەلەۋ­لى ۇندەۋلەرى دەپ قابىلداعان ورىندى.

ٴار ٴداۋىردىڭ ٴوز ادەبيەتى بار. سو­عان ساي قالامگەرلەرى بار. وقىر­ماندارى بار. جۇرتىنىڭ جاقسى كۇندەرى ٴۇشىن جارعاق قۇلاعى جاس­تىققا تيمەي، ەڭكۋ-ەڭكۋ جەر شالىپ، ەگەۋلى ويدى قولعا العان ٴابىش كەكىلبايەۆتىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جازعان كوسەمسوزدەرىن، ەسسەلەرى مەن ەسكە الۋلارىن، الاش­تىڭ ايبىندى ۇلدارىنىڭ ەرەن ەڭ­بەكتەرىن سان قىرىنان جارقىراتا كورسەتكەن جاريالانىمدارىن دىتتەپ وقىپ، كوكىرەگىنە ٴتۇيىپ جۇرگەن وقىرمان وسى كەزەڭدەردە ٴابىش اۋ­دي­تورياسىنىڭ العىر شاكىرتتەرى بولدى دەپ ايتساق، اسىرا ايتقاندىق بولماس. قاي تاقىرىپقا سالسا دا قاقىراتىپ اكەتەتىن، قاي قيىرعا سالسا دا كەكىلبايەۆ قالامىن قاپىسىز كورسەتەتىن سول كولەمدى دە، كەمەلدى ماقالالارى تاۋەلسىزدىككە تۇرلاۋلى تۇردە قىزمەت جاسادى. قالامگەردىڭ حاس تالانتى مەن ەنسيكلوپەديا­لىق ٴبىلىمدارلىعى ساياساتتىڭ سىنى مەن سىرىنا قانىققان سايىن ول مەم­لەكەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى بيىك دەڭگەيدە ۇستايتىن تۇلعاعا اينالىپ كەلە جاتتى. تاۋەلسىزدىك قالىپتاستىرعان تۇلعالاردىڭ ٴبىرى دە، بىرەگەيى دە بولا الدى ول.

تابيعات سىيلاعان اقىندىق ۇش­قىرلىق پەن اقىندىق العىرلىق ونىڭ ۋاقىت مىنبەسىندەگى الەۋەتىن بارىنشا كەمەلدەندىرە كورسەتىپ، زامان تۋدىرعان تۇلعالىق بولمىسى تۋعان حالقىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە اسا الاڭداۋلى ازاماتتىڭ ادامي پورترەتىنە پاراسات بوياۋلارىن تۇندىردى. مادەنيەت الاڭىنداعى مىلتىقسىز مايداندا ول ٴارى جول­باسشىلىق، ٴارى قولباسشىلىق مىن­دەتتى قاتار اتقارىپ، ٴوز تۇرعى­لاس­تارىنىڭ قاتارىندا يىعى وزىپ، ٴيىنى تۇلعالانا ٴتۇستى. ومىردە بارىنشا قاراپايىم، ونەردە بارىنشا كىرپياز، تۇرمىستا بارىنشا توقمەيىل، قىزمەتتە بارىنشا زەردەلى ٴابىش كەكىلبايەۆ ازاماتتىق اۆتوبيوگرافياسىن ۇلتقا قىزمەت ەتۋدىڭ ەرەن ۇلگىسىن ۇستانعان الاش ارىستارىنىڭ ماقسات-مۇددەلەرىنە ادال قالپىندا عۇمىردان وزدى. ٴبىر قاراعاندا، سىرت كوزگە قاراپايىم دا سابىرلى ابەكەڭنىڭ ىشكى جان دۇنيە­سىندەگى اعىستار مەن قاعىستاردى سە­زىنۋ دە وڭاي ەمەس-تى.

ول تۇلەپ ۇشقان «لەنينشىل جاس» گازەتىنە ٴ70-شى جىلداردىڭ ورتاسى اۋا ٴبىزدىڭ تولقىن كەلدى. ەلۋىنشى جىلداردىڭ ۇرپاقتارى. ول وتىرعان بولىمدە، ادەبيەت جانە ونەر بولىمىندە مەن دە جەتەكشى بولدىم. ادەبي ورتاعا ارالاستىق. ابەكەڭدەر سالعان سۇرلەۋدى ودان ٴارى جالعاستىردىق. سول كەزدە ولاردىڭ تولقىندارىنان دا بۇرىن وسى باسىلىمعا كەلگەن اعا تولقىننىڭ وكىلى – ٴبۇبىحان اپامىز بەن باعدات اعامىز ٴابىش كوكەمىز تۋرالى نەبىر نۇرلى دا سىرلى پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ، بىزگە تالىم-تاربيە بەرگەندەي بولىپ وتىراتىن. ٴبۇبىحان اپامىز: «ٴابىش جۇمىستا وتىرىپ ويلانعان ساتىندە بوتانىڭ داۋىسىنا سالىپ، بوزداپ وتىراتىن، شاماسى ەلىن ساعىناتىن بولۋ كەرەك، جانى دا بوتاداي نازىك ەدى» دەپ ايتاتىن. باعدات اعامىز: «ٴپالى، ٴابىشتىڭ كەزىندەگى رەداكسيا ارانىڭ ۇياسىنداي قايناپ جاتۋشى ەدى، ٴبارىنىڭ ورتاسىندا ٴابىش ادەبيەتتى دە، ونەردى دە جىلىكشە شاعىپ، داۋ­دى باسىپ، تورەلىك ايتىپ، توبە بي بولىپ وتىراتىن، ٴبىلىمى ۇشان-تەڭىز، قايران قالۋشى ەدىك» دەپ تامسانعاندا ٴبىزدىڭ ابەكەڭە دەگەن قۇرمەتىمىزدىڭ قىزۋى ودان ٴارى كوتەرىلىپ كەتەتىن.

جانى بوتاداي نازىك دەمەكشى، 1992-1993 جىلدارى ابەكەڭ «ەگە­مەندى قازاقستان» گازەتىندە باس رەداكتور بولىپ قىزمەت اتقاردى. باس باسىلىمنىڭ «ٴدى» دەگەن جالعاۋىن ج ۇلىپ تاستاعان دا وسى ابەكەڭ. سول كەزدەن باستاپ گازەت «ەگەمەن قازاقستان» دەگەن قازىرگى اتىمەن شىعا باستادى. وسى كەزەڭدە ەلدە ىقشامداۋ (وپتيميزاسيا) دەگەن ناۋقان ٴجۇردى. باس رەداكتوردىڭ اتقوسشىلارى زەينەت جاسىنا جەتكەن بىرنەشە ادامنىڭ ٴتىزىمىن ابەكەڭە الىپ كىرەدى. قىسقارتۋ كەرەك. ابەكەڭ قاتتى قينالادى. تىزىمگە قول قويايىن دەسە، ولاردى اياپ، قولى باتپايدى. جوعارى جاقتىڭ پارمەنى دە كۇشتى. سودان ۇزاق جىل گازەتتە ىستەگەن كۇلتاي دەگەن اپامىز ابەكەڭنىڭ الدىنا كەلەدى. جاعدايىن ايتادى، كوزىنە جاس كەلىپ وتىرعاندا، باسشىنىڭ تۇسىنىستىكپەن قاراعانىن سەزىنىپ، اعىل-تەگىل جىلايدى. جاۋاپتى قىزمەتكەرلەر ونىڭ سىرتقا شىعۋىن كۇتە-كۇتە ٴتوزىمى تاۋسىلىپ، ىشكە كىرسە، ٴابىش اعامىز دا الگى اپامىزبەن قوسىلا جىلاپ وتىرعان كورىنەدى. «تيمەڭدەرشى، جۇرە بەرسىن، ٴوزىم جاۋابىن بەرەمىن»، دەپتى كوز جاسىن ٴسۇرتىپ جاتىپ.

وسى گازەتتە بولعان ەكىنشى ٴبىر وقيعا دا ەسكە تۇسە كەتتى. قىسقارتۋ ٴجۇرىپ جاتادى. الەكەدەي جالانعان جاستار قويا ما، ٴتىزىمنىڭ قاراسى دا مولايا تۇسەدى. سول تىزىمگە ۇزاق جىل باسىلىمدا قىزمەت اتقارعان بەلگىلى جۋرناليست ٴتاجىباي بيتايەۆ تا كىرەدى. ەرتەڭىنە بۇكىلقالالىق سەنبىلىك بولىپ، ابەكەڭ باستاعان ەگەمەندىكتەر ەڭبەك ەتۋگە جينالادى. تاكەڭنىڭ كىشى ۇلى ٴالى مەكتەپتە، ون جاستاعى شاماسى بولسا كەرەك. سەنبىلىككە ەركە ۇلىن الا كەلگەن تاكەڭ بالاسىنا: «ٴابىش كوكەڭە سالەم بەر» دەپ ٴجون سىلتەپ جىبەرەدى. بالا كەلىپ، ۇلكەندەرشە سالەم بەرىپ، قوس قولىن بىردەي ۇسىنادى. «كىم­نىڭ بالاسىسىڭ، اتىڭ كىم؟» دەپ ابەكەڭ ۇيىرىلە تۇسەدى. سوسىن جىميىپ كۇلىپ تۇرعان ٴتاجىبايعا قاراپ: «تاكە، نەمەرەڭىز بە؟» دەپ سۇرايدى. «جوق، ابەكە، كەنجەم عوي، اعاسىنا سالەم بەرسىن دەپ ەرتىپ كەلىپ ەدىم» دەيدى ەلگەزەك تاكەڭ. ەرتەڭىنە ورىنباسارىن شاقىرىپ العان ٴابىش اعا: «تاكەڭنىڭ بالاسى ٴالى جاس ەكەن، بۋىنى قاتسىن، وبال بولار، تاكەڭدى قىس­قارتپايىق، جۇرە تۇرسىن» دەپ جانە شەشىم شىعارادى. ٴتاجىباي اعامىز وسىنى ايتقاندا ونىڭ دا جانارى بوتالاپ كەتۋشى ەدى. ٴبىر-بىرىن قادىر­لەگەن، قايران اعالار. ادامي سىي­لاستىقتىڭ التىن ارقاۋىن اللا­نىڭ پارمەنىندەي ۇستاعان ٴاز اعالار.

* * *

ٴالى ەسىمدە، 2009 جىلدىڭ 7 قارا­شاسى. ول كەزدە مەملەكەتتىك حاتشى قانات ساۋدابايەۆ بولاتىن. ول كىسى ٴارى سىرتقى ىستەر ٴمينيسترى قىزمەتىن قوسا اتقاراتىن. ون كۇنگە دەم­الىس الىپ، كوكشەتاۋ ايماعىنداعى «وقجەتپەس» ساناتورياسىنا بارۋ ٴۇشىن جولعا جينالىپ جاتتىم. تاڭەرتەڭگى مەزگىل. اۆتوكولىگىمدى اۋلادان شىعارىپ جاتىر ەدىم، قول تەلەفونىم سىڭعىرلاپ قويا بەردى. تىڭداسام، ٴابىش اعام ەكەن.

– وتەگەن، قايداسىڭ، ٴبىزدىڭ ۇيگە كەلە الاسىڭ با، اقىلداساتىن جاي بار ەدى، – دەدى ول ٴسال ابىرجىڭقى ۇنمەن. جولعا جينالىپ جاتقانىمدى، ەگەر مۇمكىن بولسا، ايتار ٴسوزىڭىزدى تەلەفونمەن ايتا بەرسەڭىز بولا ما دەپ ٴوتىندىم. ٴسال كىدىرىپ بارىپ: «ٴوزىڭ بىلەسىڭ، جەلتوقساندا جەتپىسكە تولامىن عوي، وسىدان ٴبىر اي بۇرىن سەنات ٴتوراعاسى قاسىم-جومارت توقايەۆ قابىلداپ، «ابەكە، ۇلكەن جاسقا كەلەسىز، ٴسىزدى ەلىمىزدىڭ ەڭ ۇلكەن ماراپاتتارىنىڭ بىرىنە ۇسىنامىن، الاڭ بولماڭىز» دەپ ەدى. ماعان تۇسكەن مالىمەت بويىنشا بىرەۋلەر «كەكىلبايەۆتىڭ سوڭعى ناگرادا العان ۋاقىتىنا ٴالى بەس جىل تولعان جوق، زاڭ كوتەرمەيدى» دەپ، اقوردا جاققا توقتاۋ سالعان سەكىلدى. مەنىڭ سوڭعى ناگرادا العانىما تۋرا بەس جىل تولدى. ايتۋشىلار اداسقان سەكىلدى. وسىنى اقىلداسايىن دەپ ەدىم» دەپ توقتادى.

– اعا، مەن بۇگىن جولعا شىعا بەرەيىن، دۇيسەنبى كۇنى قايتىپ كەلىپ، قانەكەڭە كىرەمىن، بارلىق جايدى جان-جاقتى ايتامىن، – دەدىم. ابەكەڭ كەلىسىمىن بەردى.

دۇيسەنبى كۇنى، 10 قاراشادا، سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندەگى قىز­مەت كابينەتىندە وتىرعان قانات بەكمىرزا ۇلىنا كەلىپ كىردىم. «سەن دەمالىستا ەمەسسىڭ بە، نەعىپ ٴجۇرسىڭ؟» دەگەن سۇراۋمەن قارسى الدى. بولعان جايدى تولىق باياندادىم.

– مەن بۇل تۋرالى بىلمەيدى ەكەنمىن، ابەكەڭ قايدا، رەنجىپ جاتىر ما، رەنجىمەسىن، ٴقازىر بارىپ سالەم ايت، مەن ۇلكەن كىسىگە كىرەمىن، جاعدايدى ٴتۇسىندىرىپ، قولدان كەل­گەننىڭ ٴبارىن جاسايمىن، ال سەن ابەكەڭنىڭ قۇجاتتارىن شۇعىل دايىندا، – دەدى قانەكەڭ ادەتىنشە جىلدام شەشىم قابىلداپ. سوسىن ٴسال كىدىرىپ بارىپ، «ٴقازىر ابەكەڭمەن قوس، تەلەفونمەن سويلەسەيىن» دەدى. قوستىم. ەكەۋى ەمەن-جارقىن

سويلەستى، مەملەكەتتىك حاتشى الگى ٴسوزىن سول كۇيىندە قايتالاپ، ماعان قۇجاتتاردى دايىنداۋعا تاپسىرما بەرگەنىن ايتتى. سوسىن «دەرەۋ ابەكەڭە بار، قۇجاتتارىن دايىندا» دەپ تاپسىردى. ون مينۋتتان كەيىن ابەكەڭنىڭ ۇيىندە وتىردىم. ايتتىم ٴبارىن. سول كەزدە اعانىڭ ٴۇي تەلەفونى قوڭىراۋلاپ، تۇتقانى كوتەرگەن كلارا جەڭگەم: «ٴابىش، سەنى قانات ساۋدابايەۆ سۇراپ تۇر»، دەپ تەلەفوندى اعاعا بەردى.

قانەكەڭمەن ٴبىراز سويلەستى. ابەكەڭنىڭ قاباعىندا كۇن كۇلىپ، اي تۋىپ كەلە جاتتى. كوڭىلدەنگەن كەزىندەگى ادەتى بويىنشا: «اسىقپاي ٴشاي ىشەلىك، كلارا»، دەپ جەڭگەمىزگە شۋاقتانا قارايتىن ادەتىمەن تورگە وزدى. سول كۇنى كەشكە قاراي قانات بەكمىرزا ۇلى مەنى شاقىرىپ: «نۇرسۇلتان ٴابىش ۇلىندا بولدىم، ٴبارىن ايتتىم، ەلباسى تولىق قۇپتادى، جاقسى قابىلدادى. ابە­كەڭدى 19 قاراشا كۇنى ساعات ۇشتە ٴوزى قابىلدايتىن بولدى، ەندى اعاڭ­دى دايىندا»، دەدى جادىراي كۇلىپ. جاقسى حابار العان ابەكەڭ­نىڭ ۇيىندە ۇزاق ٴشاي ىشتىك. جاقسى حا­بار­دىڭ جورالعىسى دەپ باسقا دا سۋسىندار «باس كيىمىن» شەشتى.

ايتىلعان كۇنى اقوردادا ەلبا­سىمىز نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ابە­كەڭدى قابىلدادى. اعانى ۇيىنەن ەرتەرەك الىپ شىعىپ، قولتىعىنان دەمەپ، اقورداعا الىپ كىردىم. كوڭىلدى شىقتى. «نۇرەكەڭ وتە جاقسى قابىلدادى، تالاي اڭگىمەنىڭ تيەگى دە اعىتىلدى، الدى كەڭ ازامات قوي، امان ٴجۇرسىن. مەنىڭ تۋعان كۇنىم 6 جەلتوقسان بولعانىمەن، ول كۇنى ەلباسى شەت ەلگە رەسمي ساپار­مەن جول جۇرەدى ەكەن، «تۋ­عان كۇنگە ارنالعان سالتاناتتى ما­جىلىسىڭە ٴوزىم قاتىسامىن، سويلەيمىن، ەلدىڭ ەڭ جوعارى ماراپاتىن الاسىڭ، ٴبىراق تويىڭدى 5 جەلتوقسانعا اۋىستىرايىق» دەپ ٴوتىندى. توي وسى كۇنى بولادى، ەندى سوعان دايىندالايىق، قاناتقا سالەم ايت، مەنىڭ راحمەتىمدى جەتكىز»، دەدى اعا جايدارلانا سويلەپ. دايىندىق بۇعان دەيىن دە ٴجۇرىپ جاتقان.

ۋاقىت تا زۋلاپ ٴوتىپ جاتتى. توي دايىندىعى، اسىرەسە، سالتانات سارايىندا جايىلاتىن داستارقاننىڭ ٴمازىرى مەن ٴازىرى قات-قابات كەلىپ، اعا ەكەۋمىز تىزىمگە وتىردىق. قا­زاق تويى­نىڭ حاتتاماسى قانداي قي­ىن، شاقىرىلاتىن 500 ادامدى ۇس­تەلگە وتىرعىزۋدىڭ مەحناتى مەن ما­شاقاتىن اعا تارتۋداي-اق تارتتى. كۇندە ەلباسى كەڭسەسى جاقتان حابار كۇتىپ، قۇلاق توسىپ وتىرامىز. كۇتكەن كۇن دە كەلدى-اۋ. تويعا ٴبىر كۇن قالعاندا ەلباسى جازۋشى ٴابىش كەكىلبايەۆقا قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى جوعارى اتاعىن بەرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. اقجارىلقاپ كۇن، الاقايلاپ قۋانعان كوڭىل. كەشكى ساعات جەتى شاماسىندا اعانىڭ ۇيىنە تەلەفون شالىپ، ٴسۇيىنشى سۇرادىم. جۇگىرىپ جەتۋگە جۇمىستان شىعا الماي جاتتىم.

سالتاناتتى ماجىلىستە ەلباسى­مىز نۇرسۇلتان ٴابىش ۇلى ارىپتەس دوسى، سەنىمدى سەرىگى تۋرالى ەل ەسىندە ٴالى كۇنگە جۇرگەن ەرەكشە ٴسوزىن ايتىپ، ابەكەڭنىڭ ومىراۋىنا ەڭبەك ەرىنىڭ التىن جۇلدىزىن قادادى. «مۇحاڭ باستاعان الىپتار جەتپەي كەتكەن جوعارى اتاق ماعان بۇيىردى»، دەپ تولقىپ، جاراتقان يەمىز جانىن جۇمساق ماتەريالدان جاراتقان ٴابىش اعانىڭ تولقىپ، جانارى بوتالاپ تۇرىپ، جۇرتىنا، مەملەكەت باسشىسىنا ايتقان راحمەتى دە كوپتىڭ كوكىرەك مۇراجايىندا ٴالى قاتتاۋلى تۇر. «جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت، نۇرى تاسىسىن» دەگەن ەلدىڭ بالاسىمىز عوي، ابەكەڭنىڭ وسى جوعارى اتاق الۋىنا تىكەلەي سەبەپشى بولىپ، ازاماتتىق قايرات تانىتقان قانات ساۋدابايەۆتىڭ ەڭبەگىن بىرەۋ بىلەر، بىرەۋ بىلمەس دەپ، ورايى كەلگەندە ورتاعا سالدىم.

وسىناۋ ىزگى نيەتتى باستامانىڭ ويداعىداي ورىندالۋىنىڭ باسى-قاسىندا بولىپ، قابىلداۋ مەن سالتاناتتى ٴىس-شارانىڭ جاي-جاپسارىن جاناشىر ازاماتتىقپەن جۇزەگە اسىرۋعا ٴارى ىنىلىك، ٴارى مەملەكەتتىك حاتتامالىق جاعىنان قىزمەت كور­سەتىپ، مادەني كەشتىڭ جوعارى دارە­جەدە وتۋىنە تىكەلەي باسشىلىق جاساعان بەلگىلى مەملەكەت قايرات­كەرى ماحمۇد قاسىمبەكوۆتىڭ ەڭبەگىن دە ريزا كوڭىلمەن كوپكە جەتكىزۋ پارىز دەپ ويلايمىن.

بولعان شىندىق وسى. ارينە، تاريحي شەشىمدى قابىلداعان پرەزيدەنتىمىز، بەرىلگەن بۇل اتاق ونىڭ ابەكەڭە دەگەن قۇرمەتىنىڭ شى­نايى كورىنىسى. ەل تۇلعاسىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن باعالاۋى. وسى جەردەن دە ۇپاي العىسى كەلىپ، ۇرىنىپ جۇرگەندەردىڭ دە بار ەكەنىن بىل­گەندىكتەن، «ايتپاسا، ٴسوزدىڭ اتاسى ولەر» دەگەن ٴتامسىلدى ۇستانىپ، تىلگە تيەك بەردىم.

* * *

ٴابىش كەكىلبايەۆ الەمى – كۇر­دەلى الەم. وسى الەمنىڭ ىشىندە بول­عاندار اقيقاتقا جۇگىنىپ، ايتارىن ايتار. ونىڭ رۋحى بىزگە ەندى الىس عارىشتان قاراپ تۇرعانداي. جازۋشىنىڭ جان دۇنيەسىندەگى جۇمباقتار مەن تىلسىمداردى دا تاراتىپ ايتۋدىڭ كەزەگى كەلەدى. شاندوزدىق عۇمىردىڭ شىندىعى ۋاقىت وتكەن سايىن اشىلا بەرەدى.

وتەگەن ورالباي ۇلى،

قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي