BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ٴۇشىنشى جاڭعىرۋ - قازاقستاندى الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ قاتارىنا قوساتىن سەنىمدى كوپىر

كۇنى كەشە وتاندىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ٴداستۇرلى جىل سايىنعى جولداۋى جارىق كورگەن بولاتىن. جولداۋ تاقىرىبى ايرىقشا، كوزگە بىردەن تۇسەدى. ول «قازاقستاننىڭ ٴۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» دەپ اتالادى. وسى رەتتە كوزى قاراقتى وقىرماندى بىردەن، ٴبىرىنشى مەن ەكىنشى جاڭعىرۋىمىز نە بولدى ەكەن دەگەن ويعا جەتەلەيتىندىگى انىق جايت. ونى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ٴوزى دە اشىپ كورسەتكەن بولاتىن. «قازاقستاننىڭ ٴبىرىنشى جاڭعىرۋى ٴبارىمىزدىڭ ەسىمىزدە. 25 جىل بۇرىن كسرو-نىڭ قيراندىسىنان شىعىپ، ٴوز جولىمىزدى قالاي باستاعانىمىز جادىمىزدا تۇر. سول كەزدە ٴبىزدىڭ بۋىن ىرگەتاسىنان باستاپ قولعا الىپ، الەم كارتاسىندا بولماعان جاڭا مەملەكەت قۇردى»، - دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى ەلباسى.

شىندىعىندا دا، سول كەزەڭدە الەم كارتاسىندا جاڭا مەملەكەتتىڭ ىرگەسى العاش قالانىپ، جوسپارى ەكونوميكادان نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشۋ جۇرگىزىلدى. قيىن-قىستاۋ زاماننان ەلىمىزدى بەيبەرەكەتسىزدىك پەن اشتىققا ۇرىندىرماي، ازاماتتىق سوعىس پەن ەكونوميكالىق كۇيزەلىستەن امان-ەسەن الىپ شىعا الدىق. ەستە بولسا، تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقان العاشقى جىلدارى حالىققا وڭاي تيگەن جوق. 1991-1993 جىلدارى اقشا قۇنسىزدانىپ، ينفلياسيا دەڭگەيى 3000 پايىزعا دەيىن جەتتى، حالىق تاۋار مەن تاۋاردى ايىرباستاۋعا كوشىپ، ەڭبەك ۇجىمدارى ٴوندىرىس كولەمىن قىسقارتتى، جۇمىسسىزدىق كوبەيدى. حالىق «سەڭ سوققان بالىقتاي» ٴارى-سارى كۇي كەشتى. دەگەنمەن، ەلباسىنىڭ باتىل شەشىمدەرىنىڭ ارقاسىندا ٴتول تەڭگەمىز دۇنيەگە كەلدى، حالقىمىز كونستيتۋسيامىزدى رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلدادى. قيراعان كاسىپورىندار بىرتىندەپ قالپىنا كەلتىرىلىپ، شەتەلدىك تىكەلەي ينۆەستيسيا ەكونوميكامىزعا قۇيىلدى. وسىلايشا، ەكونوميكامىز تۇراقتالدى، قام كوڭىل حالىق ەس جينادى. جالاقى، مەن زەينەتاقى، شاكىرتاقى دەر ۋاقىتىندا تولەنە باستادى. قازاق ەلى ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى جاس مەملەكەت رەتىندە بۋىنىن بەكىتىپ، العا نىق قادام جاسادى. قازاقستان از شىعىن شىعارىپ، زور جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. دەمەك، ٴدال وسىنداي قيىندىقتاردى ەڭسەرىپ، ەتەك-جەڭىمىزدى قىمتاي الۋىمىز ەلىمىزدىڭ العاشقى جاڭعىرۋى ەدى. پرەزيدەنت جولداۋىنا وراي پىكىر بىلدىرگەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسقارما ٴتوراعاسى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ تە العاشقى جاڭعىرۋ جىلدارى كۇردەلى بولعانىن ايتادى. «العاشقى جاڭعىرۋدىڭ قانداي قيىندىقتارمەن وتكەنىن بىلەمىز، ەلىمىز ٴۇشىن سىندارلى ساتتەر كوپ بولدى. جوسپارلى ەكونوميكادان نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشتىك. ەسكى ينستيتۋتتاردى جويىپ، جاڭا جەكەمەنشىك ينستيتۋتى ەلەمەنتتەرىن ەنگىزدىك. ولاردى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتكىزدىك. مۇنىڭ بارلىعى دا قازاقستان تابىستى ەڭسەرە العان وتە اۋقىمدى مىندەتتەر ەدى»، - دەپ اتاپ ٴوتتى مىرزاحمەتوۆ. ٴيا، قازاقستان وسىلايشا العاشقى سىنعا لايىقتى توتەپ بەردى. ەڭسەسىن تىك ۇستاپ، يىلمەدى. بارلىق قيىندىقتارعا قاراماستان بەيبەرەكەتسىزدىك پەن جونسىزدىك شىڭىراۋىنان شىعا ٴبىلدى. ودان كەيىن تۇراقتانۋ كەزەڭىنە ٴوتتى. الداعى دامۋىن وي ەلەگىنەن وتكىزۋگە، جوسپار تۇزۋگە مۇمكىندىك الدى. ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسى دۇنيەگە كەلدى. ال بۇل ستراتەگيانىڭ قابىلدانىپ، سارىارقا تورىندە جاڭا ەلوردامىز استانانىڭ سالىنۋى ەلباسى اتاپ وتكەندەي، ەكىنشى جاڭعىرۋىمىزدىڭ باسى بولدى. ايتا كەتەرلىگى، ستراتەگيادا مىناداي باسىم ماقساتتار كوزدەلگەن ەدى: iلگەرi ەلدەرمەن بەلسەندi قارىم-قاتىناس جاساۋ، قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق سەكتورىنا كاپيتال تارتۋ جانە ەلiمiزدiڭ اسكەري دوكتريناسىن ازiرلەۋ ارقىلى ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi نىعايتۋ; اۋىلدىڭ نەعۇرلىم وتكiر پروبلەمالارىن شەشۋ; كەدەيشiلiك پەن جۇمىسسىزدىققا قارسى كۇرەس; iشكi ساياسي تۇراقتىلىق پەن قوعامنىڭ بiرلiگiن نىعايتۋ جولىمەن ەكونوميكالىق وركەندەۋگە جەتۋ; بارلىق الەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق رەفورمالاردى اياقتاۋ، ەڭ الدىمەن بيۋدجەت سالاسىنداعى رەفورمالاردى اياقتاۋ، سونىڭ ناتيجەسiندە زەينەتاقىلاردى، جالاقىنى جانە الەۋمەتتiك جەردەماقىلاردى تولىق كولەمiندە ۋاقتىلى تولەۋ; قولايلى ينۆەستيسيالىق احۋال تۋعىزۋ; ۇكiمەت پەن مەملەكەتتiك قىزمەت رەفورمالارىن جەدەلدەتۋ، سىبايلاس جەمقورلىق پەن قياناتقا قارسى كۇرەستi كۇشەيتۋ. ال بۇگىندە ستراتەگيانىڭ ناتيجەسى وندا كوزدەلگەن ماقساتتاردىڭ ورىندالعاندىعى داۋ تۋدىرمايدى. ەلىمىز دامىعان 50 ەلدىڭ قاتارىنان ورىن الدى. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسقارما ٴتوراعاسىنىڭ اتاپ وتۋىنشە، الداعى ماقسات - الەمنىڭ وسىپ-وركەندەگەن 30 ەلىنىڭ قاتارىنان كورىنۋ. «ەكىنشى جاڭعىرۋدا ەلىمىزدىڭ ناقتى دامۋ جوسپارى بەلگىلەنىپ، الەمنىڭ بارىنشا دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋ سىندى ٴورشىل ماقسات جۇكتەلدى. بۇل باعىت-باعداردا ىلگەرىلەپ كەلەمىز. جوق جەردەن استانا سىندى سۇلۋ قالا سالۋىمىز دا - ەكىنشى جاڭعىرۋىمىزدىڭ جەمىسى. بۇگىنگە ەلوردامىز الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق، ساياسي دامۋدىڭ ورداسىنا اينالدى. حالىقارالىق شارالار وتەتىن بەدەلدى قالا رەتىندە تانىمالدىققا يە بولدى. تاياۋدا عانا ۇلكەن ەلدەر استانامىزعا باسا نازار اۋدارىپ، سيرياارالىق رەتتەۋ بويىنشا حالىقارالىق كەلىسسوزدەردىڭ ورداسىنا اينالدى»، - دەدى مىرزاحمەتوۆ. سونىمەن الدىمىزدا ەلباسى جاريا ەتكەن ٴۇشىنشى جاڭعىرۋ تۇر. بۇل جاڭعىرۋ - قازىرگى جاھاندىق سىن-قاتەرلەرمەن كۇرەس جوسپارى ەمەس، بولاشاققا، «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى ماقساتتارىنا باستايتىن سەنىمدى كوپىر بولماق. ول ۇلت جوسپارى - «100 ناقتى قادام» بازاسىندا وتكىزىلمەك. ونىڭ ەكونوميكانى جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ، بيزنەس-ورتانى تۇبەگەيلى جاقسارتۋ جانە كەڭەيتۋ، ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىق، ادامي كاپيتال ساپاسىن جاقسارتۋ، ينستيتۋسيونالدىق وزگەرىستەرگە، قاۋىپسىزدىككە جانە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەسكە قاتىستى بەس نەگىزگى باسىمدىعى بار. ولار ەكونوميكانىڭ الەمدىك ٴوسىمىنىڭ ورتا دەڭگەيدەن جوعارى قارقىنىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە 30 وزىق ەلدىڭ قاتارىنا قاراي تۇراقتى تۇردە ىلگەرىلەۋگە لايىقتالعان. قورىتا ايتقاندا، جاھاندىق سىن-قاتەرلەر مەن الەمدىك ەكونوميكاداعى وزگەرىستەر جاڭا جاعدايداعى ٴوسىمنىڭ جاڭا درايۆەرلەرىن قۇرۋدى تالاپ ەتەدى. ال بۇل جۇمىستاردى قازاقستاننىڭ قۋاتتى سالالارىن ەسكەرە وتىرىپ جۇرگىزىپ قانا قويماي، تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلىندا قول جەتكىزگەن الەۋەتىمىزدى جوعالتىپ الماۋعا دا باسا نازار اۋدارعان ٴجون. ال ٴۇشىنشى جاڭعىرۋ ٴدال وسى ماقساتتاردى كوزدەيدى.

قازاقپارات


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي