BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قازاقتىڭ ۇلتتىق برەندى – قازى مەن شۇبات بولۋى كەرەك ەكسكليۋزيۆ

«برەند» ۇعىمىنىڭ نەگىزى اعىلشىن تىلىنەن اۋدارعاندا «تاڭبا»، «تاڭبالاۋ»، «ەن سالۋ» دەگەندى بىلدىرەتىن «brand» ٴسوزىنىڭ سكانديناۆيالىق («branna» – كۇيدىرۋ) جانە شۆەدتىك («brand» – وت) تۇبىرلەرىنەن الاتىنىن ەسكەرسەك بۇل اتاۋدىڭ، جالپى برەنتتىك ۇعىمنىڭ قازاقى دۇنيەتانىمىمىزعا دا جات ەمەس ەكەندىگىن بايقاۋىمىزعا بولادى. سەبەبى قازاق: «كۇيگىزبەسەڭ، كۇيەسىڭ» دەگەن. انىعىراق ايتار بولساق مالعا ەن سالۋ، تاڭبا باسۋ ارقىلى ٴاربىر اۋلەت، ٴاربىر وتباسى ٴوز مالىن ٴوزىنىڭ مەنشىگى ەكەنىن راستاپ وتىرعان. وعان دالەل كۇنى بۇگىنگە دەيىن جالعاسىپ كەلە جاتقان رۋلىق تاڭبالاردى اتاۋىمىزعا بولادى. قازاق الەمىنە ەجەلدەن ەتەنە تاڭبا باسۋ ٴداستۇرى «برەند» دەگەن ۇعىم الىپ، ٴبىزدىڭ زامانىمىزدان بۇرىنعى ٴ21-شى عاسىرلاردا مىسىر ٴدىنباسىلارىنىڭ ٴدىني ورتالىقتار مەنشىگىندەگى وگىزدەرگە ەن سالۋىدان باستالعان. ولار وزىگدەرىنە تاڭبا باسۋدى وسىلاي اتاعان. دەمەك قازاقى ساناداعى برەندتىك ۇعىم ەجەلدەن بار. ال برەند ٴسوزى سول كەزدە جەكەمەنشىك، كىمگە تيەسىلى ەكەنىن تانىتاتىن ۇعىم ەدى.

سوندىقتان قازاقتا برەند جوق، نەمەسە نەنى برەند جاساۋعا بولادى دەگەن تالاس ارتىق ەتەتىن سەكىلدى. جاڭا جوعارىدا ايتىپ وتتىك قازاقتا كۇللى قازاق ۇلتىن بىلاي قويعاندا ٴاربىر رۋىندا برەنتتىك بەلگىسى بار. ال ەندى قازاقستاننىڭ ٴار وڭىرىندەگى برەندتەردى اتاپ كورەيىك. مىسالى: الماتىنى اپورتى، قىزىلوردانىڭ كۇرىشى، ماڭعىستاۋدىڭ مۇنايى، قوستاناي جىلقىسى، قاراعاندىنىڭ كومىرى، جەزقازعاننىڭ مىسى، تالدىقورعاننىڭ قانتى، وسكەمەننىڭ بالى، پەتروپاۆلدىڭ بيدايى، كوكشەتاۋدىڭ كورىكتى تابيعاتى، شىمكەنتتىڭ اق ماقتاسى، جاڭارقانىڭ قىمىزى، ارالدىڭ تۇزى ت.ب. وسىلاي جالعاستىرا بەرۋگە بولادى.

مۇنداي ۇعىمداردى ىشكى برەندتەر دەپ اتاعان ورىندى سەكىلدى. سەبەبى بۇل ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا عانا تانىمال. ال ەندىگى ماسەلە قازاقتىڭ ۇلتتىق برەندىن حالىقارالىق دارەجەدەگى قازاقستان دەگەن اتاۋمەن قاتار اتالاتىن برەندتىك اتاۋدى قالىپتاستىرۋ. الەمنىڭ قاي تۇكپىرىندە جۇرسە دە قازاق ەلى تۋرالى ٴسوز بولعاندا سول ەلدە عانا وندىرىلەتىن، سول ەلدىڭ اتاۋىمەن قاتار ويعا ورالاتىن زاتتاڭبا بولۋى كەرەك. بۇل تۇرعىدا قازاقستان ازىرگە ۇياتتى. سەبەبى «قازاقستاندا جاسالعان» «made in kazakhstan» بەلگىسى بار برەندتىك بۇيىم نەمەسە ۇلتتىق ەرەكشەلىگىمىزدى تانىتاتىن ٴبىر ٴسوز (ۇعىم، بەلگى، زاتتاڭبا) ٴالى قالىپتاسقان جوق. شىنى كەرەك قازىرگى تاڭدا قازاق ەلى ٴۇشىن برەندتىك اتاۋلار «نۇرسۇلتان نازاربايەۆ»، «ggg»، «الەكساندر ۆينوكۋروۆ» قاتارلى ەلىمىزدىڭ اتىن الەمگە تانىتىپ جۇرگەن ساياسي جانە سپورتتىق تۇلعالار عانا. سوسىن ٴبىز ٴۇشىن جاعىمسىز كەيىپكەر بوراتتىڭ وزگە ەلدەردە ٴبىزدىڭ ەلىمىزدى تانىتىپ جۇرگەنىن دە بايقايمىز. ارينە، ادام ەسىمى سول ەل ٴۇشىن برەند بولا الماسى تۇسىنىكتى، دەگەنمەن ٴبىزدىڭ قولىمىزدا بارى ازىرگە وسى.

مىسالى الەمدىك دەڭگەيدە ەلدىك برەنتكە اينالعان اتاۋلار بار. «مەرسەدەس» دەگەندە بىردەن ەسىڭىزگە گەرمانيا تۇسەدى. «تويوتا» - جاپونيا، «سامسۋنگ» - كورەيا، «گولليۆۋد» - اقش، «بولليۆۋد» - ٴۇندىستان، «نەكسيا» دەگەن كەزدە كورشى وزبەكستان ەسىمىزگە تۇسەتىنى جاسىرىن ەمەس. دەمەك، مەملەكەتتىڭ اتىن شىعاراتىن تاۋارلىق برەنتەر ەكەنىن بايقاۋعا بولادى.

ال ٴبىز ٴۇشىن ماڭىزدىسى ۇلتتىق برەند.

قازاق حالقى ۇلت رەتىندە نەنى برەند دەپ ۇسىنا الۋى مۇمكىن؟

وسىندايدا قادىر اقىننىڭ «ناعىز قازاق – قازاق ەمەس، ناعىز قازاق – دومبىرا» دەيتىن ٴبىر اۋىز ولەڭىن ەسكە تۇسىرەتىندەر كوپ. قازاقستىڭ ۇلتتىق برەندى دومبرا بولۋى كەرەك دەۋشىلەر قىرعىزدىڭ قومىسىمەن، وزبەكتىڭ دۋتارىمەن سالىستىرىپ ويلاۋلارىنا بولادى. كەيبىر وتانداستارىمىز قىمىزدى ۇلتتىق برەندكە جاتقىزادى. دەگەنمەن بۇل كوشپەلى حالىقتاردىڭ بارلىعىنا ورتاق سۋسىن ەكەنىن ۇمىتپاعانىمىز ابزال. ٴتىپتى، ساقالاردىڭ ۇلتتىق سۋسىنى رەتىندە دە تانىمال. كوشپەلى تاريحىمىزدا كيىز ۇيدەن اسقان ۇلتتىق برەند جوق دەۋشىلەر دە بار. الايدا كۇللى تۇركى تەكتىلەرگە ورتاق باسپانانى جەكەشەلەندىرىپ الۋدىڭ ٴوزى قيسىنعا كەلمەيدى.

دەگەنمەن وزگەدە بار ەكەن دەپ وزىمىزدەگى زوردى قور تۇتا بەرۋگە بولمايدى عوي. سەبەبى كەي ۇلتتىردى ۇلت رەتىندە ەلەستەتكەن ساتتە ولاردىڭ ۇلتتىق بولمىسىمەن قاتار جۇرەتىن «برەندتىك» مانگە يە ۇعىمدارى ٴار ٴتۇرلى بولىپ كەلەدى. مىسالى: وزبەك ۇلتىن پالاۋسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. ٴبىراق پالاۋدى وزگە ۇلتتار دا جاسايدى. ال كورشىلەس موڭعول حالقى تۋرالى ٴسوز بولسا ولاردىڭ «ارحي» اتتى ىشىمدىگى ٴبىرىنشى اۋىزعا الىنادى. ال ورىس ۇلتى دەگەندە «ساموگون» مەن «بورشش» قاتار اتالاتىن تاعامدار.

الايدا وسى ۇلتتىق برەند توڭىرەگىندە اباي بوماسا بولمايدى. مىسالى شۆەيساريالىقتار ٴۇشىن ۇلتتىق تاعام سانالاتىن «فونديۋ» اتتى ىرىمشىگىنە بىرنەشە ۇلت ورتاقتاسقىسى كەلەدى. ال شىعىس ەۋروپانىڭ «پالەنكا» ىشىمدىگىنە ۆەنگرلەر، بولگارلار، ٴتىپتى بۇرىنعى يۋگوسلاۆيا قۇرامىندا بولعان ٴبىرقاتار ۇلتتار ورتاق بولۋعا بەيىل. سول سەكىلدى، ايگىلى «بۋدۆايزەر» سىراسىنا قاتىستى چەحتار مان امەريكاندىقتاردىڭ تالاسى چەحتاردىڭ پايداسىنا شەشىلگەن بولاتىن.

وسىندايدا ۇلتتىردى ٴتۇرلى جان-جانۋارعا ۇقساتۋ دا حالىقارالىق ۇعىمدا برەندتىك دارەجەگە جەتكەن. مىسالعا كورشى رەسەيدى اق ايۋعا، قىتايلاردى ايداھارعا، امەريكالىقتاردى اقباس سۋ بۇركىتىنە تەڭەسەك، ٴوزىمىز كوكبورىلەر ۇرپاعى اتانۋعا نەمەسە بارىس بولۋعا قۇشتارمىز. ارينە، بۇل ٴبىزدىڭ عانا كوزقاراسىمىز ەكەنىن ەسكەرگەندەرىڭىز ابزال.

وتكەن اپتادا قر اكم ۇلتتىق برەندتى قالىپتاستىرۋعا، ۇلتتىق برەند دارەجەسىنە يە بولا الاتىن اتاۋعا بايقاۋ جاريالادى. بۇل وتە قۇپتارلىق جاعداي. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعىندا قازاقستان دەگەن اتاۋمەن قاتار جۇرەر حالىقارالىق دارەجەدەگى برەندىمىز بولۋى كەرەك. دەگەنمەن ۇلتتىق برەندتى، مەملەكەتتىڭ ەكىنشى اتاۋىنىڭ دەڭگەيىندەگى ۇعىمدى قالىپتاستىرۋعا مەملەكەت تاراپىنان ارنايى كومەك بولماسا، بارلىعى دا بوس اۋىرەشىلىك. جانە ٴبىر ەسكەرەتىن جاعداي ۇلتتىق برەند جەرشىلدىكتى، رۋلىق كوزقاراستى بىلدىرمەيتىن، ەۋروپاداعى، قىتايداعى، رەسەيدەگى، موڭعولياداعى قازاقتىڭ دا ۇلتتىق بولمىسىن تانىتا الاتىن اتاۋ (زاتتاڭبا، تاۋار، سۋسىن، ۇعىم) بولۋى كەرەك.

ال ەندى قازاقتىڭ ۇلتتىق برەندى نە بولۋى كەرەك دەگەن سۇراققا از-كەم جاۋاپ بەرىپ كورەيىك. اۋەلى قازاقتىڭ ۇلتتىق برەندى بولۋعا تاتيتىن، وزگە ەلدەر وندىرمەيتىن ەكى ٴتۇرلى تاعام بار. ونىڭ ٴبىرى – شۇبات، ەكىنشىسى – قازى. وسى ەكى تاعامنىڭ ٴبىرى ۇلتتىق برەند بولۋىنا ابدەن نەگىز بار. سەبەبى ەكەۋىن دە باسقا ەشبىر ۇلت جاسامايدى. قازاقتىڭ قازىسىنىڭ قۇنارىن الەمدىك مەديسينا مويىنداعان. شۇباتتىڭ سان ٴتۇرلى سىرقاتقا داۋا ەكەنىن دە الەم مويىندادى. قازاق ۇلتىنىڭ ۇلتتىق برەندىن قالىپتاستىرعىسى كەلگەن جان وسى ەكى تاعامنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋىنە كۇش سالۋى كەرەك. ارينە، جاڭا ايتىپ وتكەنىمىزدەي ەڭ اۋەلى مەملەكەت تاراپىنان بۇل ەكى اسقا مارتەبە بەرىلسە، وسى تاعامداردى وندىرۋشىلەرگە قولداۋ كورسەتىلسە، ارى قاراي دامۋىنا جول اشىلارى ٴسوزسىز.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي