BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

مىرزاعالي ايتجانوۆ 9 جىلدا قانشا چەمپيون شىعاردى؟

استانا، baq.kz ٴتىلشىسى. جاقىندا بوكستان ەرلەر اراسىنداعى قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىن باس باپكەرى اۋىستى. ەلىمىزدىڭ كۇرزى جۇدىرىقتى جىگىتتەرىن ۇزاق ۋاقىت جاتتىقتىرعان مىرزاعالي ايتجانوۆتىڭ ورنىنا جاستار قۇراماسىنان عالىمبەك كەنجەبايەۆ كەلدى. وسى رەتتە 48 جاستاعى ايتجانوۆتىڭ 9 جىلداعى جەتىستىگى مەن كەمشىلىگىنە كوز جۇگىرتىپ وتسەك.

باپكەرلىك جولداعى باستاماسى

مىرزاعالي قۇلان ۇلى ايتجانوۆ 1970 جىلى 13 قىركۇيەكتە قازىرگى تۇركىستان وبلىسىنا قاراستى سايرام اۋدانىنداعى قاراباستاۋ اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. جاستار اراسىندا كەڭەس وداعى كۋبوگىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى، كسرو جانە ەۋروپا چەمپيونى.

«مەن بوكسپەن 1983 جىلى 13 جاسىمنان اينالىسا باستادىم. اۋىلدا وسكەندىكتەن فيزيكالىق الەۋەتىم جوعارى بولدى. كۇنى بويى دالادا ٴجۇرىپ، فۋتبول وينايتىنبىز، اراسىندا الىسىپ-ج ۇلىسىپ تا الاتىنبىز. قازىرگى بالالار الدىمەن باسسەين، ودان كەيىن گيمناستيكاعا بارادى. ەڭ سوڭىندا بوكس نەمەسە كۇرەسكە كەلەدى. ول كەزدە سپورتپەن ٴبىز ٴوزىمىز اينالىستىق. بوكسقا دەن قويا باستاعان 4 جىلدىڭ ىشىندە كسرو چەمپيوناتىنىڭ فينالىنا دەيىن جەتتىم. سپورت شەبەرى اتانىپ، قۇراماعا قابىلداندىم. ارادا 1 جىل وتكەندە كسرو چەمپيوناتىندا توپ جارىپ، جاستار اراسىنداعى ەۋروپا بىرىنشىلىگىندە ۇزدىك شىقتىم. جەڭىسكە تولى كەرەمەت جىلدار بولاتىن»، - دەپ ەسكە الادى مىرزاعالي ايتجانوۆ sports.kz تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا.

ايتجانوۆتىڭ باپكەر رەتىندەگى كارەراسى ەرتە باستالدى. ول 26 جاسىندا-اق جاتتىقتىرۋشىلىق جولدى تاڭدادى. ارادا 4 جىل وتكەندە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اعا باپكەرى اتاندى. 35 جاسىندا قازاقستانعا الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرىن سىيلادى. شاكىرتى ٴبىرجان جاقىپوۆ 2005 جىلى قىتايدا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا 48 كەلىدە ٴۇشىنشى ورىنعا يە بولدى. جاقىپوۆتان كەيىن اراعا ٴبىر جىل سالىپ، تاعى ٴبىر تالانتتى شاكىرتى ەركەبۇلان شىناليەۆ جاستار اراسىندا الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالىنا دەيىن جەتتى. كەلەسى جىلى اقش-تىڭ چيكاگو قالاسىندا وتكەن ەرەسەكتەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا 81 كەلىدە قولا جۇلدەگە قول جەتكىزدى. شىناليەۆ بۇل جەتىستىگىن 2008 جىلعى پەكين وليمپياداسىندا دا قايتالاعان بولاتىن.

«باپكەرلىك جولدى ەرتە تاڭدادى دەگەندەرمەن كەلىسپەيمىن. ٴوزىم بالالارعا بىلگەنىمدى ۇيرەتە ٴجۇرىپ، قوسا جاتتىقتىم. شىنىمدى ايتسام، 1996 جىلى وليمپيادا ويىندارىنا قاتتى بارعىم كەلگەن. ٴبىراق جولىم بولمادى. سوندىقتان 1998 جىلى قولعابىمدى ٴبىرجولا شەگەگە ٴىلدىم. مەن دايىنداعان بالالار سول تۇستا تۋرنيرلەردەن جۇلدە اكەلە باستادى. سوسىن 2000 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اعا باپكەرى رەتىندە تاعايىندادى. ۇلتتىق قۇراماعا كەلگەنگە دەيىن وسى قىزمەتتى اتقاردىم. سيدنەيدە ٴبىزدىڭ وبلىستان مارقۇم بەكزات ساتتارحانوۆ التىن، مۇحتار دىلدابەكوۆ كۇمىس مەدال جەڭىپ الدى. ارادا 4 جىل وتكەندە افينىدان بوس قايتتىق. دەگەنمەن، ەكى بوكسشىمىز سول كەزدە قۇراماعا ٴىلىندى. ال 2005 جىلى ٴوزىمنىڭ جەكە شاكىرتتەرىم حالىقارالىق ارەنادا ولجا سالا باستادى. ٴبىرجان جاقىپوۆ پەن ەركەبۇلان شىناليەۆ الەم مەن وليمپيادا ويىندارىنان جۇلدە اكەلدى»، - دەيدى ايتجانوۆ sports.kz تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا

جالپى، 2000-2009 جىلدار ارالىعىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اعا باپكەرى بولىپ قىزمەت ەتتى. وسى كەزەڭدە وڭتۇستىك قازاقستاننىڭ قۇراماسى ەكى رەت قازاقستان حالىقتارى سپارتاكياداسىندا توپ جاردى. مىرزاعالي قۇلان ۇلى 8 حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرىن، 10 سپورت شەبەرىن دايىنداپ ۇلگەردى.

ۇلتتىق قۇراماداعى 9 جىل

افينى وليمياداسىنان كەيىن قۇراما تىزگىنىن دامير بۋدانبەكوۆ ۇستاعان بولاتىن. ٴبىراق 2009 جىلى ميلانداعى الەم چەمپيوناتى قازاقستان بوكسى ٴۇشىن ٴساتسىز بولدى. جەرلەستەرىمىز سەرىك ساپيەۆتىڭ جالعىز قولاسىن قاناعات تۇتتى. چەمپيوناتتان كەيىن فەدەراسياعا جاڭادان پرەزيدەنت بولىپ تاعايىندالعان تيمۋر ق ۇلىبايەۆ باس باپكەردى اۋىستىرادى. وڭتۇستىكتە جۇرگەن جاس مامان مىرزاعالي ايتجانوۆ باس كومانداعا شاقىرىلدى.

ايتجانوۆ باس باپكەر رەتىندە ەڭ الدىمەن 2010 جىلى ۇلتتىق قۇرامانى قىتايدىڭ گۋانجوۋ قالاسىندا وتكەن جازعى ازيا ويىندارىنا الىپ باردى. ول كەزدە سەرىك ساپيەۆ (69 كەلى) پەن دانيار ەلەۋسىنوۆ (64 كەلى) چەمپيون اتاندى. ەكەۋى دە كەيىننەن وليمپيادا ويىندارىنىڭ التىنىنا يە بولدى. جۇلدەگەرلەر قاتارىندا ٴبىرجان جاقىپوۆ (49 كەلى، كۇمىس); يۆان دىچكو (+91 كەلى، كۇمىس)، دانابەك سۋجانوۆ (75 كەلى، قولا) بار. جالپى كوماندالىق ەسەپتە ٴۇشىنشى ورىن بۇيىردى.

كەز كەلگەن سپورتشى، باپكەر ٴۇشىن ەڭ باستى دودا ارينە، وليمپيادا ويىندارى. مىرزاعالي قۇلان ۇلىنىڭ 4 جىلدا ٴبىر كەلەتىن مارتەبەلى جارىستاعى دەبيۋتى 2012 جىلى لوندوندا باستالدى. ۇلىبريتانيا استاناسىندا ەكى قازاق بوكسشىسى فينالدا ونەر كورسەتىپ، بىرەۋى التىن، ەكىنشىسى كۇمىسكە يە بولدى. سونداي-اق 1 قولا مەدال بار.

ال قازاق بوكسشىلارىنىڭ جانە مىرزاعالي ايتجانوۆتىڭ داڭقىن اسپانداتقان 2013 جىلى الماتىدا وتكەن الەم چەمپيوناتى. الاتاۋ باۋرايىندا ٴبىزدىڭ بوكسشىلار 4 التىن، 2 كۇمىس، 2 قولا مەدالدى ەنشىلەپ، دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا كوماندالىق ەسەپتە 1-ورىندى جەڭىپ الدى. وسى سىندا ٴبىرجان جاقىپوۆ چەمپيون اتانسا، ايتجانوۆتىڭ تاعى ٴبىر شاكىرتى قايرات ەراليەۆ قولا جۇلدەگە يە بولدى.

الماتىداعى الەم چەمپيوناتىنىڭ الدىندا يوردانيا استاناسى اممان قالاسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا قازاق بوكسشىلارى وزدەرىنىڭ رەكوردتارىن جاڭارتتى. فينالعا شىققان 8 بوكسشىنىڭ جەتەۋى قۇرلىق چەمپيونى اتاندى. تەك ادىلبەك نيازىمبەتوۆتىڭ عانا جولى بولعان جوق. بۇل – قازاقستان قۇراماسىنىڭ ازيا چەمپيوناتتارىنداعى رەكوردتىق ناتيجەسى.

2014 جىلى ينچحونداعى xvii جازعى ازيا ويىندارى بوكسشىلار مەن باپكەرلەر شتابىنا ەرەكشە سىناق ەدى. ويتكەنى، ٴبىر جىل بۇرىن قۇرلىق جانە الەم بىرىنشىلىگىندە قازاقستاننىڭ اتاعى اسپاندادى. سول تۇعىرىمىزدان ٴتۇسىپ قالماۋ باستى مىندەت بولدى. ونىڭ ۇستىنە قۇرامادا 64 كەلى سالماقتان باسقاسىندا بوكسشى اۋىسقان جوق ەدى. كورەياعا ٴبىرىنشى ٴنومىرلى بوكسشىلارىمىزدىڭ بارلىعى تۇگەل باردى.

ەڭ جەڭىل سالماقتاعى جاقىپوۆ گۋانجوۋداعىداي فينالعا دەيىن قينالمادى. ٴبىراق اقتىق سىندا كورەيا بوكسشىسى دجونگۋن شيننەن ۇتىلىپ، تاعى دا التىن مەدال سۋسىپ كەتتى. جەرلەسىمىز بۇل بوكسشىنى قىتايداعى ازيا ويىندارىنىڭ جارتىلاي فينالدا كەزدەسكەندە جەڭگەن. ارادا ٴتورت جىل ٴوتتى. ونىڭ ۇستىنە بۇل جولى شين ٴوز جەرىندە ونەر كورسەتتى. ايانىپ قالسىن با؟ جاقىپوۆتى جەڭەتىن بۇدان وزگە قولايلى ۋاقىتتى كورىپ تۇرعانى جوق. سوندىقتان «نە بەل، نە بەلبەۋ كەتەدى دەپ» العا اتويلادى.

ەكەۋى دە 9 مينۋت بويى جانكۇيەردىڭ ايىزىن قاندىراتىنداي جەكپە-جەك كورسەتتى. تورەشىنىڭ شەشىمىمەن دجونگۋن شين چەمپيون اتاندى. ٴسويتىپ، جاقىپوۆ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى. ال وزگە سالماقتاعى فيناليستەردىڭ بارلىعى التىندى بىرىنەن سوڭ ٴبىرىن ەنشىلەدى. بوكستان قازاقستان قورجىنىنا العاشقى التىندى سۇلەيمەنوۆ اپەردى. 69 كەلىدەگى دانيار ەلەۋسىنوۆ قازاق بوكسشىلارىنىڭ اراسىنان العاش بولىپ، ەكى دۇركىن چەمپيونى اتاندى. وزبەك اعايىندارىمىز ەلشود راسۋلوۆتارىن ايتىپ ماقتانىپ ٴجۇرۋشى ەدى. ٴسويتىپ، قازاقتان دا وسىنداي چەمپيون شىقتى. دانيار فينالدا وزبەكتىڭ جاس بوكسشىسى يسرايل مادريموۆتى جەڭگەن بولاتىن.

بۇگىنگى كۇنى كاسىپقوي بوكسقا اۋىسىپ كەتكەن جانىبەك ٴالىمحان ۇلىنىڭ اۋەسقويداعى سوڭعى جارقىلداعان كەزى وسى ينچحون شىعار. 75 كەلىدە قارسىلاس شىداتپاعان، ٴالىمحان ۇلى ازيا ويىندارىندا ادەمى بوكس كورسەتتى. ۇنەمى ٴىرى دودالاردا ەكىنشى ورىننان ٴارى اسا الماي جۇرەتىن ادىلبەك نيازىمبەتوۆ فينالدا شارشى الاڭ قوجايىنى حونگكيۋ كيمدى قينالماي ۇتتى. قارسىلاسى جەرلەسىمىزدىڭ مىقتىلىعىن مويىنداپ، ەكىنشى ورىندى قاناعات تۇتتى.

ٴالىمحان ۇلى مەن سۇلەيمەنوۆ سەكىلدى 91 كەلىدەگى انتون پينچۋكتىڭ دە سوڭعى رەت حالىقارالىق ارەناداعى ٴىرى تابىسى دەپ ازيا ويىندارىنداعى التىنىن ايتۋعا بولاتىن شىعار. انتون ينحچوندا بۇعان دەيىن ەكى رەت ەسە جىبەرگەن وزبەك تۋلاگانوۆتى، وڭتۇستىك كورەيانىڭ مىقتىسى پاك نام-ەندى دە جارىس جولىنان شىعاردى. سوڭعى قارسىلاسى الي مازاحەريدى جاقسى دايىندىقتىڭ ارقاسىندا جەڭدى. گۋانجوۋدا كۇمىسپەن شەكتەلگەن يۆان دىچكوعا دا ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى دەگەن اتاق وڭتۇستىك كورەيا جەرىندە بۇيىردى.

مىرزاعالي ايتجانوۆ تۇسىندا قازاقستان بوكس قۇراماسىندا ۇنەمى جەڭىس عانا بولا بەرگەن جوق. اراسىندا ساتسىزدىكتەر دە ورىن الىپ تۇردى. مىسالى، ٴبىزدىڭ بوكسشىلار 2011 جانە 2015 جىلعى الەم چەمپيوناتتارىنان التىنسىز قايتتى. بيىل يندونەزيادا وتكەن ازيا ويىندارىندا دا بىردە-بىر چەمپيون شىققان. وسىدان 4 جىل بۇرىن 6 بوكسشىمىز التىن الىپ، از ۋاقىتتىڭ ىشىندە ٴبىر التىنعا زار بولىپ قالۋىمىز جانكۇيەرلەردىڭ كوڭىل كۇيىن تۇسىرگەن جاسىرىن ەمەس.

ايتجانوۆتىڭ تۇسىندا جۇلدىزى جانعان قۇراما بوكسشىلارى

مىرزاعالي ايتجانوۆتىڭ تۇسىندا ۇلتتىق قۇرامادا جۇلدىزى جانعان بوكسشىلار جەتەرلىك. بۇل تىزىمگە سەرىك ساپيەۆتى قوسپاي-اق قويساق بولاتىن شىعار. ول ايتجانوۆقا دەيىن-اق 2 دۇركىن الەم چەمپيونى اتانىپ ۇلگەرگەن. وزگە بوكسشىلاردان ٴبىرىنشى كەزەكتە دانيار ەلەۋسىنوۆ پەن ادىلبەك نيازىمبەتوۆتى ايتا الامىز. العاشقىسى اۋەسقوي بوكستاعى بارلىق اتاق-داڭققا قول جەتكىزدى. ماڭعىستاۋدىڭ تالانتتى بوكسشىسى ادىلبەككە تەك وليمپيادانىڭ التىنى عانا جەتىسپەيدى. وزگەسىنىڭ ٴبارى بار.

مىرزاعالي ايتجانوۆتىڭ تۇسىندا ەلگە تانىلعان بوكسشىلاردىڭ جەتىستىكتەرى:

دانيار ەلەۋسىنوۆ – وليمپيادا چەمپيونى (2016)، الەم چەمپيونى (2013)، ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى (2010، 2014);

ادىلبەك نيازىمبەتوۆ – وليمپيادا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى (2012، 2016)، الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى (2011، 2013)، ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى (2014);

ۆاسيليي لەۆيت – وليمپيادا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (2016)، الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى، ازيا چەمپيونى (2015، 2017);

يۆان دىچكو – وليمپيادا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى (2012، 2016)، الەم چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرى (2013 جانە 2015 كۇمىس، 2011 جىلى قولا)، ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى (2014);

قايرات ەراليەۆ – الەم چەمپيونى (2017);

جانىبەك ٴالىمحان ۇلى – الەم چەمپيونى (2013)، ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى (2014)، ازيا چەمپيونى (2013);

ٴبىرجان جاقىپوۆ – الەم چەمپيونى (2013)، ازيا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى (2010، 2014).

بۇل ٴتىزىمدى جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. ابىلايحان ٴجۇسىپوۆ، انتون پينچۋك، ٴابىلحان امانقۇل، قامشىبەك قوڭقابايەۆتاردىڭ ٴبارىن قوسسا دا جاراسادى.

ايتجانوۆتىڭ تۇسىنداعى قۇرامانىڭ جەتىستىگى:

وليمپيادا ويىندارى – 2 التىن، 3 كۇمىس، 2 قولا;

الەم چەمپيوناتى – 5 التىن، 8 كۇمىس، 7 قولا;

ازيا ويىندارى – 8 التىن، 6 كۇمىس، 4 قولا;

ازيا چەمپيوناتى – 15 التىن، 7 كۇمىس، 6 قولا.

الەمنىڭ ەكى مارتە ۇزدىك باپكەرى اتانعان

مىرزاعالي ايتجانوۆ قازاق باپكەرلەرى اراسىندا الەمنىڭ ەكى دۇركىن ۇزدىك باپكەرى اتانعان جالعىز مامان. ەڭ الدىمەن 2013 جىلى الماتىداعى الەم چەمپيوناتىنداعى تابىسى ٴۇشىن، 2014 جىلى ينچحونداعى جازعى ازيا ويىندارىنداعى تابىسى ٴۇشىن ايبا تاراپىنان وسىنداي زور قۇرمەتكە بولەندى.

قۇرامادا جاڭا جاتتىقتىرۋشى

جاقىندا مىرزاعالي ايتجانوۆ قىزمەتىنەن كەتتى. ونىڭ ورىنا جاستار قۇراماسىن باپتاعان عالىمبەك كەنجەبايەۆ تاعايىندالدى.

«ٴبىرىنشى كەزەكتە مىرزاعالي ايتجانوۆقا العىس ايتقىم كەلەدى. ول قولىنان كەلگەنشە قىزمەت ەتتى. ونىڭ تاجىريبەسى بىزگە ٴالى دە كەرەك بولارى ٴسوزسىز. الايدا، بوكس الەمىندە ۇلكەن وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. كەنجەبايەۆتى تاعايىنداۋ ارقىلى دۇرىس شەشىم قابىلدادىق دەپ ويلايمىن. وليمپياداعا دەيىن ازعانتاي ۋاقىت قالدى. ول ٴبىزدىڭ كوماندانى توكيوعا ۇلكەن سەنىممەن اپاراتىنىنا سەنىم زور. بوكسشىلاردىڭ قاتىسۋ-قاتىسپاۋى ٴالى بەلگىسىز ەكەنىن بىلەسىزدەر. ماۋسىمعا دەيىن ٴبىر شەشىم قابىلداناتىنى انىق. ٴبىز ٴوز دارەجەمىزدىڭ بيىكتىگى مەن شەبەرلىكتىڭ ارقاسىندا جەڭىسكە جەتۋىمىز كەرەك. جارقىراپ كوزگە تۇسەتىن بوكسشىلاردى دايىنداۋىمىز كەرەك. بەس-التاۋى بولماسا دا، بىرەۋى وتكىر بولۋى ٴتيىس»، - دەيدى قازاقستان بوكس فەدەراسياسىنىڭ باپكەرلەرمەن جۇمىس جونىندەگى ۆيسە-پرەزيدەنتى يۋريي سحاي.

قازاق بوكسىنىڭ ارداگەرلەرى مەن بولات ٴابدىراحمانوۆ باستاعان مەملەكەتتىك جاتتىقتىرۋشىلار جانە بوكسشىلاردىڭ جەكە باپكەرلەرى عالىمبەك كەنجەبايەۆقا ساتتىلىك تىلەدى. باس باپكەر ٴوز كەزەگىندە بارلىق جاتتىقتىرۋشىلار مەن ارداگەرلەردەن قولداۋ كۇتەتىنىن ايتتى.

«بىرنەشە جىل بويى بىرگە جۇمىس ىستەگەن مىرزاعالي ايتجانوۆقا العىس ايتقىم كەلەدى. ول وتە كەرەمەت جان، قازاق بوكسىنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى زور. ول باپكەر رەتىندە بىزگە اسا قاجەت، ۇلتتىق قۇرامادا شاكىرتتەرى بار. سوندىقتان، ونىمەن جۇمىسىمىز جالعاسارى ٴسوزسىز»، - دەدى باس باپكەر ۇوك ٴباسپاسوز قىزمەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي