BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

يسلامداعى كيىم كييۋ ادەبى

قازاقتا: «اعاش كوركى-جاپىراق، ادام كوركى-شۇبەرەك» دەگەن ناقىل ٴسوز بار. كيىم ادامنىڭ ٴوڭىن اشىپ، قانا قويماي ونىڭ ۇياتتى جەرلەرىن جاسىرادى. ادام كيگەن كيىمىمەن كورىكتى كورىنەتىندىگى انىق. «تانىعان جەردە ٴوڭ سىيلى، تانىماعان جەردە تون سىيلى» دەگەن ناقىل ٴسوز وسىدان قالسا كەرەك.

كيگەن كيىمى ارقىلى ادامنىڭ الەۋمەتتىك ورتاسىن، احۋالىن بىلۋگە بولادى. سونىمەن قاتار ٴار ۇلتتىڭ ٴوز كيىم ۇلگىسى مەن ناقىشى بار. ٴار حالىق، ٴار ۇلت ٴوزىنىڭ كيىم كييۋ مادەنيەتىن عاسىرلار بويى جاساعان. ۇلتتاردىڭ كيىم ۇلگىسى وزدەرى مەكەندەگەن ورتانىڭ كليماتىنا، تابيعاتىنا، اۋا رايىنا سايكەس بولىپ كەلەدى.

قازاق حالقىنىڭ دا عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ٴوزىنىڭ كيىم كييۋ مادەنيەتى بار. ۇلتىمىزدىڭ كيىم ۇلگىسى ادامنىڭ جاسىنا، جىنىسىنا قاراي ٴبولىنۋى دە وزىق مادەنيەتتىڭ ٴبىر ۇلگىسى بولىپ سانالادى.

...قوس ەتەك، بۇراڭ بەل... دەپ حالىق اندەرىندە ارۋلاردىڭ كيىم ۇلگىسىن ايتاتىن بولسا، اجەلەرىمىزدىڭ كوركى اق كيمەشەك، شىلاۋىش بولعان.

اسىل ٴدىنىمىز يسلامدا كيىمگە بايلانىستى كوپتەگەن تولعامدار بار. قاسيەتتى قۇراننىڭ «اراف» سۇرەسىنىڭ 26-اياتىندا : «ەي، ادام ۇرپاقتارى! سەندەرگە ۇياتتى جەرلەرىڭدى جاباتىن كيىم تۇسىردىك ٴارى ساندىك كيىمدەردى دە. ال، تاقۋالىق كيىمى قايىرلى. بۇل ولاردىڭ ەسكە الۋى ٴۇشىن اللانىڭ بەلگىلەرىنەن» دەپ ۇكىم ەتىلگەن. جانە دە «ەي، ادام ۇرپاقتارى! ٴاربىر ساجدە جاسايتىن ورىندا كورىكتى (كيىمدەرىڭدى) كيىڭدەر. جەڭدەر، ىشىڭدەر، ىسىراپ ەتپەڭدەر. اقيقاتىندا، ول ىسىراپ ەتۋشىلەردى جاقسى كورمەيدى» («اراف»، 31-ايات)،-دەپ، ۇلى اللا تاعالا كيىم كييۋ ادەبىنە ايىرىقشا قاراپايىمدىلىقتى، تازالىقتى، تارتىمدىلىقتى ۋاعىزداعان.

اللا تاعالا ادام بالاسىنا كيىم تازالىعى جايلى قاسيەتتى قۇراننىڭ «ٴمۋدداسسير» سۇرەسىنىڭ 4-اياتىندا: «ٴارى كيىمىڭدى تازالا!» -دەپ بۇيىردى

سونىمەن قاتار يسلامداعى حاديستەردە ۇلى اللا تاعالانىڭ كوركەمدىكتى جاقسى كورەتىندىگى بىرنەشە جەردە باياندالادى. ارداقتى پايعامبارىمىز (س.ع.س) ٴجۇزى نۇرلى، كەلبەتتى كىسى ەدى دەيدى. اللا ەلشىسىنىڭ (س.ع.س) كيىم كييۋ ادەبى دە كۇنى بۇگىنگە دەيىن ادامزاتتىڭ ۇلگىسىنە اينالعان.

اللا ەلشىسىنىڭ (س.ع.س) سۇيىكتى ٴتۇسى اق جانە جاسىل بولاتىن. ول كەي كەزدەرى قىزىل جانە جاسىل ٴتۇس قاتىسقان كيىمدەردى دە كيەتىن ەدى، دەسەدى، ساحابالار. باسىنا سالدە، قالپاق، تاقيا كيەتىن جانە ۇزىن كويلەكتەردى ۇناتۋشى ەدى دەيدى.

ارداقتى پايعامبارىمىز (س.ع.س) لاس كيىمدى مۇسىلماندى كورگەندە: «ول سوندا ٴوزىنىڭ كيىمىن جۋا الماي ما؟»، - دەگەن ەكەن. حاديستەردە: بىردە پايعامبارىمىزعا (س.ع.س) كيىلگەن، توزىعى جەتكەن كيىمدى ادام كەلەدى.ودان: «سەنىڭ تۇرمىسىڭ جاقسى ما؟»،-دەپ سۇرايدى. –«ٴيا» دەپ جاۋاپ بەرەدى. سوندا اللا ەلشىسى (س.ع.س): «اللا ساعان بايلىق بەرگەندىكتەن، ونىڭ مەيىرىمى مەن جومارتتىعىنىڭ جەمىسىن ٴوزىڭنىڭ بويىڭنان كورسەت!» (ان-ناسي)، -دەپ ناسيحات ايتتى. كەلەسى ٴبىر حاديستە: «ٴاربىر جۇما سايىن مەشىتكە جانە جينالىسقا باراردا عۇسىلدانىڭدار، ادەمى كيىمدەرىڭدى كيىڭدەر جانە حوش ٴيىستى پايدالانىڭدار»،-دەپ ناسيحات ايتقان ەكەن.

قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرى دە داستۇرگە ساي، يسلامي قاعيدالارعا سايكەس بولعاندىقتان، ۇلتتىق كيىمدەرىمىزدى ۇلىقتايىق.

داۋلەت قابيدولدين

شقو «حاليفا التاي» مەشىتىنىڭ نايب يمامى


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي