BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

اۋىز بەكىتۋ – ىشىپ-جەۋدەن عانا ەمەس، كوڭىل ايدىنىن كىر ويلاردان تازا ۇستاي ٴبىلۋ

ٴبىر كۇنى اللا ەلشىسى (س.ا.ۋ) ساحابالارىن القاقوتان وتىرعىزىپ قويىپ، ولارعا اقىرەت تۋرالى ناسيحات ايتادى. اقىرەت وتكەلدەرى تۋرالى ايتا كەلىپ، سوڭىندا ماھشاردا ادامنىڭ امالى قالاي باعالانادى دەگەن ماسەلە ٴسوز بولادى. سول كەزدە حاق ەلشىسى (س.ا.ۋ) قيامەت كۇنى ٴبىر قاۋىمنىڭ اللانىڭ قۇزىرىنا تاۋداي ساۋاپپەن كەلگەنىمەن، ولارعا ساۋاپتىڭ ەش پايداسى تيمەيتىنىن جەتكىزەدى. ونى ەستىگەن ساحابالاردىڭ زارە-قۇتى قالمايدى.

ساحابا ساليم ٴماۋلا حۋزافا (ر.ا):

«ۋا اللانىڭ ەلشىسى! انامنىڭ جانى سەنىڭ جولىڭدا پيدا بولسىن، ٴبىز ول قاۋىمدى قالاي بىلە الامىز؟ مەن ول قاۋىمنان بولىپ قالامىن با دەپ قاتتى قورقامىن» دەپ جان-ۇشىرا سۇراق قويادى.

اللا ەلشىسى (س.ا.ۋ): «ۋا ساليم! ول قاۋىم ورازا ۇستايدى، ناماز وقيدى، ٴبىراق حارام نارسەمەن بەتپە-بەت كەلگەنىندە، اللادان قورىقپاستان حارام ٴىستى جاسايدى. وسى سەبەپتەن دە، اللا ولاردىڭ امالدارىن (ورازاسى مەن نامازىن) قابىلدامايدى» دەپ جاۋاپ بەرەدى.

يسلام شاريعاتىندا ورازا تۇتۋ «ساۋم» دەپ ايتىلادى. شاريعاتتا ساۋم (ورازا) – مۇكاللافتىڭ (كامىلەت جاسىنا تولعان، اقىل-ەسى ساۋ مۇسىلمان) تاڭ سارىسىنەن (اق پەن قارا ٴجىپتىڭ ٴتۇسى ايىرىلاتىن مەزگىل) كۇن ۇياسىنا باتقانعا دەيىنگى ارالىقتا ىشىپ-جەۋدەن جانە جىنىستىق قاتىناستان تيىلۋى عانا ەمەس، اتالمىش مەجەلى ۋاقىت ىشىندە جالپى ٴدىنىمىز تيىم سالىنعان نارسەلەردەن تيىلۋ، حارام دەپ تانىلعان دۇنيەنىڭ بارىنەن اۋلاق بولۋدى ايتامىز. بۇل جونىندە اللا ەلشىسى (س.ع.س): «كىمدە-كىم ورازا قارساڭىندا كۇنالى ٴسوز بەن كۇنالى ىستەن ٴوزىن تيا الماسا، ونىڭ جەپ-ىشۋدەن تيىلعانىنىڭ ەش پايداسى جوق»،– دەپ ەسكەرتكەن بولاتىن.

جالپى، ادام بويىن كۇنادان اۋلاق ۇستاۋى ٴۇشىن ٴوزىن-وزى ار تازالىعىمەن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. ونسىز كەز-كەلگەن ساتتە پەندە ٴسۇرىنۋى ابدەن مۇمكىن ٴارى كۇنا ىستەمەۋگە كەپىل-كۇشى بولماعاندىقتان، ول ادامنىڭ كەلەشەگى دە قارا تۇنەككە اينالۋى عاجاپ ەمەس. ال، كۇناعا قارسى كۇرەسەتىن ىشكى كۇش-قۋاتى جوق، ىشكى الەمىندە ار تازالىعى بيلىك قۇرماعان جاننىڭ اقىرەتتەگى ٴحالى مۇشكىل.

بۇل جونىندە اللا تاعالا قۇران كارىمدە: «ىشتەرىڭدەگىلەردى جاريالاساڭدار دا جاسىرساڭدار دا اللا سەندەردەن ونىڭ ەسەبىن الادى. سوندا كىمدى قالاسا، جارىلقايدى دا كىمدى قالاسا، ازاپ قىلادى. سونداي-اق اللا (ت.) نىڭ بارلىق نارسەگە تولىق كۇشى جەتەدى» (باقارا، 284) دەپ بۇيىرادى.

ياعني، ادامزات بالاسى جاساعان كۇناسىمەن قاتار ىشكە بۇككەن كۇناسى ٴۇشىن دە اقىرەتتە تارازىعا تارتىلادى. ال، يسلامدا جان-دۇنيەنى كىر-قوقىستان تازارتۋ تەتىگى بار ما؟ ٴيا، بار. ونى دىنىمىزدە مۋراقابا (شاريعاتقا لايىق سىرتقى ٴپىشىن مەن ىشكى جان-دۇنيەنى سايكەستەندىرۋ) دەپ ايتادى. بۇل جان-دۇنيەنىڭ تازالىعىن قامتاماسىز ەتەتىن پسيحولوگيالىق تىرەك ٴھام كۇنا ويلارعا قارسى كۇرەسەتىن رۋحاني قۋات كوزى.

ٴاسىلى، ادامنىڭ ىندىنى بۇزىلسا، كەز-كەلگەن ۋاقىتتا ىلاڭ سالا الادى. دەمەك، جان-دۇنيگە جەبىر وي جايعاسىپ الىپ، كۇنا مەن قىلمىس جاساۋعا جەلىكتىرمەس ٴۇشىن كوڭىل ايدىنىن كىرلەتپەي، مۇنتازداي تازا ۇستاۋ شارت. ال، مۋراقابامەن قارۋلانىپ، ەنجارلىققا جول بەرمەي، ىشكى الەمگە ساقشى قويىپ، سانانى ساف ۇستاسا، كۇنا مەن قىلمىستىڭ ەكى ەسە الدىن الىپ، پەندە پاك كۇيگە بولەنە الادى. ادامنىڭ جان-دۇنيەسىندە جامان پيعىلى بولماسا، ارعا جات قىلاۋداي دا جامان ىس-ارەكەتتى جاساي المايدى.

بۇل ماسەلە حاقىندا ٴمۇيىزى قاراعايداي ٴىرى يسلام عۇلامالارى توم-توم كىتاپ جازعان. سونىڭ ٴبىرى دانىشپان شاكارىم قاجى ٴوزىنىڭ ەڭبەكتەرىندە رۋحاني تازالىق تۋرالى تولعانا كەلىپ، ار ٴىلىمى حاقىندا:

ار قايدا؟ راحىم قايدا؟ ادەپ قايدا؟

بىت-شىت بوپ نەگە ٴجۇرمىز ٴاربىر سايدا؟

كوز جۇمىپ، «كوپپەن كورگەن ۇلى توي» دەپ،

بەرەدى بۇل ناداندىق كىمگە پايدا؟

«اقىلدى سول - نىساپ پەن ار ساقتايدى،

ارسىز سول - ارامدىقپەن جان ساقتايدى.

ادال سول - تازا ەڭبەكپەن كۇنىن كورىپ،

جانى ٴۇشىن ادامشىلىق ار ساتپايدى»، دەپ جىرلايدى.

كورىپ بايقاعانىمىزداي، قاجى اتامىزدىڭ پايىمداۋىنشا اقىلدى مۇسىلمان اقىرەت تارازىسىندا «مۋفليس» (رۋحاني بانكروت، ياعني، ساۋابى از، كۇناسى باسىم) بولماسى ٴۇشىن ەڭ الدىمەن ار ماقامىنا يە بولۋى شارت. ار ٴىلىمىن يگەرمەيىنشە ٴناپسىنى تىزگىندەۋ، سايتاننىڭ ۋاسۋاساسىنا قارسى تۇرۋ، جەبىر ويدىڭ جەتەگىندە كەتپەۋ مۇمكىن ەمەس. ال، جۇرەگىنە ار ٴىلىمىن ۇيالاتقان جان ادامشىلدىعى مەن مۇسىلمانشىلدىعىن ەشقاشان ساتپايدى. بويىن كىر-قوقىستان تازا ۇستاپ، جان-دۇنيەسى ساف كۇيگە بولەنىپ، سوعان ساي ىس-ارەكەتى دە كوز سۇيسىنەرلىك كوركەم بولادى.

ٴتۇيىن: اللا ەلشىسى (س.ا.ۋ) ٴوزىنىڭ مۇباراك حاديستەرىندە: «ادامنىڭ بويىندا ٴبىر كەسەك ەت بار. سول ەت تازا بولسا، ادامنىڭ ىس-ارەكەتى دە مۇنتازداي تازا بولادى. ول ەت تازا بولماسا، ادامنىڭ قىلىعى دا لاس بولادى. ال، ول ەت – جۇرەك!» دەپ مۇسىلمان ۇمبەتىنە جۇرەكتى تازا ۇستاۋدى ناسيحاتتاعان بولاتىن. ولاي بولسا، قۇرمەتتى مۇسىلمان باۋىرلار، جاساعان كۇللى قۇلشىلىق-عيباداتتارىمىز، ونىڭ ىشىندە وتىز كۇندىك ورازامىز اللانىڭ قۇزىرىندا قابىل بولسىن دەسەك، ىشىپ-جەۋدەن تيىلۋىمەن بىرگە، ىشكى جان-دۇنيەمىزدى دە ار ىلىمىنە سۋسىنداتىپ، بويىمىزدى ٴھام ويىمىزدى كىر-قوقىستان تازا ۇستاعانىمىز ٴلازىم! سوندا عانا، ق ۇلىشلىق-امالدارىمىز، وتىز كۇنگى تۇتقان ورازامىز اقىرەتتى زور پايدا اكەلمەك، اۋىز بەكىتكەنىمىز حاق جامالىمەن قاۋىشۋعا التىن كوپىر بولماق!

ەرمەك مۇقاتاي،

قمدب-نىڭ وسكەمەن ٴوڭىرىنىڭ وكىل يمامى،

وبلىستىق «حاليفا التاي» اتىنداعى مەشىتتىڭ باس يمامى


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي