پاۆلودار مۇراعاتتارىندا لاتىن قارپىندەگى 50 مىڭنان اسا قۇجات زەرتتەلىپ جاتىر - رۋحاني جاڭعىرۋ|27 قاراشا 2017، 11:25
كۋرسى ۆاليۋت وبنوۆليايۋتسيا
استانا:

پاۆلودار مۇراعاتتارىندا لاتىن قارپىندەگى 50 مىڭنان اسا قۇجات زەرتتەلىپ جاتىر

فوتو: Автор

پاۆلودار وبلىستىق مەملەكەتتىك مۇراعاتتارىندا ٴبىر ميلليوننان استام قۇجات ساقتاۋلى. ولاردىڭ 5%-دان استامى، ياعني 50 مىڭنان استامى لاتىن گرافيكاسىندا جازىلعان، دەپ حابارلايدى baq.kz اگەنتتىگىنىڭ وڭىردەگى ٴتىلشىسى.

قازىرگى تاڭدا ٴوڭىر مۇراعاتشىلارى 19 عاسىردىڭ باسىندا لاتىن الىپبيىندە جازىلعان قۇجاتتاردى زەرتتەپ، اسا قۇندى تاريحي دەرەكتەردى جۇرتتىڭ نازارىنا ۇسىنۋعا دايىندالۋدا. اراب الىپبيىنەن لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ كەزەڭى 1929-1940 جىلداردى قامتيتىنى بەلگىلى. وسى كەزەڭگە تيەسىلى قۇجاتتاردىڭ قاتارىندا ەرتىس ٴوڭىرىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن كورسەتەتىن، سونداي-اق، ايماقتىڭ تانىمال تۇلعالارىنىڭ جەكە قۇجاتتارى بار. ولاردىڭ بارلىعى لاتىن قارىپتەرىمەن تولتىرىلعان، تاريحي زەرتتەۋلەر ٴۇشىن اسا ماڭىزدى. ماسەلەن، سارعايعان مۇراعاتتىق بۋمالاردا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى، اتى اڭىزعا اينالعان كوماندير قاناش ٴقامزيننىڭ جەكە قۇجاتتارى ساقتاۋلى. مەكتەپ اتتەستاتى، وقۋ ۇلگەرىمى تۋرالى تابەل سياقتى قۇجاتتاردىڭ بارلىعى لاتىن ارىپتەرىمەن جازىلعان.

«مەملەكەتتىك مۇراعاتتاردا 1929 جىلدىڭ جەتىنشى تامىزىنداعى لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ جونىندەگى قاۋلى دا ساقتالعان. بۇل قاۋلىدا لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە مادەني-رۋحاني ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتىلىپ، اراب ٴالىپبيىنىڭ قازاق تىلىنە بەيىمدەلمەگەنىن تۇسىندىرىلەدى. سونىمەن قاتار، ۇگىت-ناسيحاتتىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جايىندا ايتىلعان. قۇجاتتا وسى ىستەردى «مادەني جورىق» دەپ اتاعان»، - دەيدى مۇراعات قىزمەتكەرى حانشايىم ماقاجانوۆا.

وبلىستىق مەملەكەتتىك مۇراعاتتىڭ باسشىسى مانات كەلدىبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، ماڭىزدى جادىگەرلەر توپتاستىرىلىپ، «ٴتىل تاعدىرى – ەل تاعدىرى» اتتى كورمەدە جۇرت نازارىنا ۇسىنىلماق.

«كورمە قۇجاتتارى لاتىن ٴالىپبيىن ەنگىزۋ جانە بارلىق مەكەمەلەردىڭ، كاسىپورىنداردىڭ جانە ٴوڭىر حالقىنىڭ لاتىنعا اۋىسۋى، اراب ٴالىپبيىن پايدالانۋدىڭ توقتاتىلۋى، پاۆلودار تيپوگرافياسى ٴۇشىن جاڭا الفاۆيت قارىپتەرىنە تاپسىرىس بەرۋ تۋرالى، مەكتەپتەرگە وقۋلىقتاردى ساتىپ الۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى، پارتيا ۇيىمدارىنىڭ جانە جەرگىلىكتى كەڭەستەردىڭ جۇمىسى تۋرالى، ۇجىمداستىرۋ جانە كولحوز قۇرۋ كەزەڭدەرىن كورسەتەدى. قۇجاتتاردىڭ جەكە توبى ٴبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىن قارجىلاندىرۋ، قورعانىستىق-بۇقارالىق جۇمىس، تۇرعىندارعا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋگە ارنالعان»، - دەيدى مانات كەلدىبەكوۆ.

ماماندار ارحيۆتىڭ جەكە قورىنان شىققان قۇجاتتار كورەرمەندەردىڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىن وياتاتىنىنا سەنىمدى. ولاردىڭ قاتارىندا لاتىن الىپبيىمەن جازىلعان وتىنىشتەر، كۋالىكتەر، ساۋالنامالار. كسرو-نىڭ 1940 جىلعى 13 قاراشاداعى «و پەرەۆودە كازاحسكوي پيسمەننوستي س لاتينيزيروۆاننوي نا نوۆىي الفاۆيت نا وسنوۆە رۋسسكوي گرافيكي» زاڭى دا تاريحي ماڭىزعا يە.

فوتو: اۆتور


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي