BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

«100 جاڭا ەسىم» جەڭىمپازى: قازاقستاندا ٴبىرىڭعاي وقىرمان بيلەتى، ۆيزۋالدى 3d كىتاپتار پايدا بولادى

فوتو: мұрағат

قازاقستاندىقتار الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى كەز كەلگەن كىتاپحاناعا جالعىز وقىرمان بيلەتىمەن بارا الادى. سونداي-اق، بيىل قازان ايىندا قازاقستانداعى ەڭ العاشقى ۆيزۋالدى 3d اۋديوكىتاپتار جارىق كورمەك. بۇل تۋرالى زەرەندى جاستار ٴبىلىم لاگەرىنە سپيكەر رەتىندە شاقىرىلعان «100 جاڭا ەسىم» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى، it مامانى، ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان جولدىبالينوۆ مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى baq.kz ٴتىلشىسى

- «100 جاڭا ەسىم» جەڭىمپازدارىنىڭ اراسىندا كىتاپحاناشىنىڭ بولۋى وتە جاقسى قۇبىلىس. بۇل سالادا نە ىستەي الدىڭىز، نە ىستەۋ كەرەك؟

- «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمىنىڭ ٴبىرى» اتانۋ بۇل جەڭىس مەنىڭ عانا ەمەس، قازاقستان كىتاپحاناشىلارىنىڭ جەڭىسى. سەبەبى كىتاپحانا مەن كىتاپحاناشىلاردى تولىقتاي ترانسفورماسيالاۋىمىز كەرەك. «كىتاپحاناشىلار – كوزىلدىرىك كيىپ وتىراتىن، سورەلەردىڭ شاڭىن ٴسۇرتىپ، كىتاپ بەرەتىن اپالار» دەگەن تۇسىنىكتى بۇزۋىمىز كەرەك. انىعىندا، ٴقازىر ولاي ەمەس. وسى سالادا ون جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان سوڭ سوڭعى 5 جىلدان بەرى كىتاپحانا جايمەڭدەپ وزگەرىپ جاتىر دەپ ايتا الامىن. كىتاپحانا توڭىرەگىندەگى ماسەلەلەردى شەشۋگە دەپۋتاتتار دا قوسىلىپ، ال ٴبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى بولسا «كىتاپحانا ٴىسى» ماماندىعىنا ٴبىلىم گرانتىن كوپتەپ ٴبولۋدى قاراستىرىپ جاتىر. مەن it مامانى بولسام دا 2017 جىلى ماسكەۋدە ەكىنشى جوو ٴبىلىمىمدى «كىتاپحانا ٴىسى» ماماندىعى بويىنشا ٴبىتىردىم. ەڭ باستى ماقساتىم ول – كىتاپحانا مەن it تەحنولوگيالاردى بىرىكتىرۋ.

- بۇل قالاي مۇمكىن بولماق؟

- 2017 جىلدان باستاپ اقپاراتتىق تەڭسىزدىكتى تومەندەتۋ باعدارلاماسى بويىنشا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەلەكتروندى كىتاپحاناسىن ازىرلەۋدى باستادىق. قازىرگى كۇنى جۇمىس ىستەپ تۇر، ونىڭ ىشىندە 43 مىڭنان استام كىتاپ، اۆتورەفەرات، ديسسەرتاسيانىڭ ەلەكتروندى كوشىرمەلەرى بار. «قازاقستان» ترك-مەن بىرگە قازاقستان تۋرالى ۆيدەوماتريالدار الىپ، ونى پورتالعا ورنالاستىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلىپ جاتىرمىز.

- كىتاپحاناعا بارۋ قىزىقتى، ٴساندى جانە ٴىش پىستىرمايتىنداي بولۋى ٴۇشىن قانداي وزگەرىس قاجەت؟

- ٴار كىتاپحانانىڭ ٴوز مەنتاليتەتى بار. ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا كلاسسيكاعا جاقىن. ٴقازىر مەن وندا باس ديرەكتوردىڭ مىندەتىن اتقارامىن. بۇل ٴجاي عانا كلاسسيكا ەمەس، يننوۆاسيالىق جانە كرەاتيۆتى كلاسسيكا بولعانىن قالايمىن. «نۇر وتان» پارتياسىمەن بىرگە جۇمىس ادامدارى كىتاپحاناعا وقۋ ٴۇشىن، ٴبىلىم الۋ ٴۇشىن عانا ەمەس، ٴوز-وزىن جەتىلدىرۋمەن اينالىسۋى ٴۇشىن، ادامدارمەن ارالاسۋى ٴۇشىن كوۆوركينگ ورتالىقتار قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جاقىندا بالالار كىتاپحاناسىن اشتىق. ول جەردە جەكە ٴوزىم 6 جاستان 13 جاسقا دەيىنگى بالالارعا روبوتتى تەحنيكادان ساباق بەرەمىن. وقىپ جاتقان 30 بالانىڭ اراسىندا بولاشاقتا روبوتتى تەحنيكامەن اينالىساتىن بىرنەشە بالا شىعادى دەپ سەنەمىن. ٴقازىر ولار ٴۇشىن بۇل سالانىڭ ىرگەتاسى قالانىپ جاتىر. ولاردى بارلىق جاعىنان قىزىقتىرا الۋىمىز كەرەك. كىتاپحانا كىتاپتى بەرىپ، ونى قايتا الاتىن مەكەمە بولماۋى ٴتيىس. it، روبوتتى تەحنيكا، اۆتوماتتاندىرۋ، مەحاترونيكامەن شۇعىلدانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ورىنعا اينالدىرۋ قاجەت.

- قالاي ويلايسىز، «100 جاڭا ەسىم» جوباسى نە ٴۇشىن قاجەت؟

- موتيۆاسيا ٴۇشىن قاجەت. تەك موتيۆاسيا ەمەس، بۇل جەردە جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنەسىڭ. «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ ٴفيناليسى دەگەندى ايتقان كەزدە، ەلباسىمەن جولىققان كەزدە وتە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىندىم. ەكىنشىدەن، مەن وسى جوباعا قاتىسقان سوڭ باسقا جوبالاردى دا نەگە كورمەسكە دەپ ويلادىم. ٴقازىر قازاقستان كىتاپحانالارىنا ٴبىرىڭعاي وقىرمان بيلەتىن ازىرلەۋ جوباسىمەن اينالىسىپ جاتىرمىن. وقىرمان ٴارتۇرلى كىتاپحاناعا بارعان سايىن وقىرمان بيلەتىن الادى. بۇل جوبا جۇزەگە اسسا قازاقستاننىڭ بارلىق كىتاپحاناسىنا جاراي بەرەتىن ٴبىر وقىرمان بيلەتىن الۋعا بولادى. جۇيەنى وزگەرتۋ ارقىلى شەتەلدىك كىتاپحانالار سەكىلدى جۇمىس ىستەيتىن بولامىز. ەكىنشىدەن، قازاقستاندا 1998 جىلدان بەرى 107 مىڭ اتاۋمەن كىتاپتار باسىلدى. ٴقازىر كىتاپتاردى ەلەكتروندى كىتاپحاناعا ورنالاستىرىپ جاتىرمىز. 2025 جىلى لاتىن الىپبيىنە كوشۋىمىز كەرەك. كەيبىر كىتاپتار الداعى ۋاقىتتا قولعا بەرىلمەيدى، سول سەبەپتى ولاردى لاتىن قارپىنە كونۆەرسيالاپ جاتىرمىز. «اباي جولىن» الىپ قاراساق، كيريلليسامەن وقىپ كەلە جاتىپ دەم اراسىندا لاتىن قارپىنە اۋىستىرىپ وقي بەرۋگە بولادى.

- مەكتەپ وقۋلىقتارىن پلانشەتپەن وقىتۋ تۋرالى ويعا قالاي قارايسىز؟

- بۇل يدەياعا جاقسى قارايمىن. سەبەبى ٴبىز سيفرلى تەحنولوگيالار عاسىرىندا ٴومىر ٴسۇرىپ جاتىرمىز. نەلىكتەن كىشكەنتاي بالا ون كىتاپتى مەكتەپكە ارقالاپ بارىپ-كەلۋى ٴتيىس. ٴقازىر ٴبىر پلانشەتتى الىپ ىشىنە ٴبارىن سىيعىزۋعا بولادى. «وي، كوزى اۋىرادى» دەپ ايتىپ جاتادى، ولاي ەمەس، ٴقازىر پلانشەتتەر كورۋ، ەستۋ قابىلەتىنە بەيىمدەلگەن. ول جەرگە ٴبىر ەمەس، ٴتىپتى 100 كىتاپتى ەنگىزۋگە بولادى.

- ٴقازىر جاستار كىتاپ وقىمايدى دەگەن ستەرەوتيپ بار. ولار وقيدى، ٴبىراق ولار مۇلدەم باسقا جانرلارداعى كىتاپتاردى وقيدى. وسىمەن كەلىسەسىز بە؟

- جاستار وقيدى. قاعاز تۇرىندەگى كىتاپتى وقيتىن ەلدەر بار. ال قازاقستانداعى مەنتاليتەت بويىنشا كوپشىلىك ەلەكتروندى كىتاپتى وقيدى. ال رەسەيدە قاعاز كىتاپ ساندە. «ەلەكتروندى كىتاپتار كەلگەن سوڭ قاعاز كىتاپتار ٴومىر سۇرمەيدى» دەيدى، جوق، ولاي ەمەس. ەلەكتروندى كىتاپتار قاعاز كىتاپتارعا كومەكتەسۋ ٴۇشىن پايدا بولدى. نەگە دەسەڭىز، قازاقستاندا ٴبىر داناسى عانا قالعان سيرەك كىتاپتى سيفرلاندىرۋ ارقىلى ساقتاپ قالىپ، ٴتىپتى ميلليونداپ كوشىرمەسىن جاساۋعا بولادى. ەلەكتروندى كىتاپقا اۋىستىرساق ونى قايتا باسىپ شىعارۋ قيىن ەمەس.

- اۋديوكىتاپ تۋرالى نە ايتا السىز؟

- ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا داۋىس جازۋ ستۋدياسى اشىلدى. اۋديوكىتاپتارعا تالداۋ جاسادىق، مىسالى، رەسەيلىك اۋديوكىتاپتاردى تىڭداعان كەزدە ۇيىقتاپ قالاسىڭ، وزىنە تارتپايدى. بۇل باستامامىزدا ٴبىرىنشى قازاق جانە ورىس تىلىندەگى بالالارعا ارنالعان ەرتەگىلەردى تاڭدادىق. ۆيزۋالدى دىبىس قوستىق. مىسالى باتىر تۋرالى ەرتەگى بولسا ونى دىبىستاعان سوڭ ات «شاۋىپ ٴوتتى» دەگەن جەرىنە اتتىڭ شابىسىنىڭ دىبىسىن، «جەل سوقتى دا...» دەگەن جەرىنە وڭعا، سولعا سوققان جەلدىڭ دىبىسىن، «قۇس ۇشتى» دەگەن كەزدە دە قۇستاردىڭ داۋىسىن قوسامىز. كىشكەنتاي بالالار وسىنى تىڭداعان كەزدە كوز الدىنا شىعارمانى سۋرەتتەپ، قيالدايدى. كوزبەن وقىعان كەزدە بىردەن ەسىمىزدە ساقتاي المايمىز، ال تىڭداعان كەزدە جاقسى ساقتايمىز.

- قازاق تىلىندەگى قاي كىتاپتار اۋديوفورماتتا دايىن؟

- ٴقازىر كىتاپتاردى دىبىستاۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز. قازاندا بەس ەرتەگىنىڭ تانىستىرىلىمى وتەدى. بالالار جازۋشىسى بايانعالي الىمجانمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ول جاقىندا عانا ەرتەگى كەيىپكەرلەرىنىڭ بارلىعىنىڭ باسىن قوساتىن تۋىندى جازدى. marvel سياقتى مۇنى دا اۋديوفورمات تۇرىندە جاساماقپىز. 500 بەتتى وقىپ دىبىستاۋ 2 ايدى الادى. بۇل وتە كۇردەلى جۇمىس.

- قازان ايىندا قازاقستانداعى ەڭ العاشقى ۆيزۋالدى 3d اۋديوكىتاپ جارىق كورەدى دەپ تولىق ايتا الامىز با؟
- ٴيا.

- «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن قالاي تۇسىنەسىز؟ مۇنىڭ جاقسى ەكەنىن قالاي ٴتۇسىندىرۋىمىز كەرەك؟

- مەنىڭ تۇسىنىگىمدەگى «رۋحاني جاڭعىرۋ» ول – جاستاردى تاربيەلەۋ. بۇل ماقالا جاستارعا تاربيە بەرەدى. سوندا ولاردى نەگە تاربيەلەۋىمىز كەرەك؟ ەلباسى ايتقانداي ٴبىز 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋىمىز كەرەك. وسى جولعا دايىن بولۋعا تاربيەلەۋگە ٴتيىسپىز. جاستار قازاقستاندا عانا ەمەس، شەتەلدە دە جۇمىس ىستەي الاتىنداي بولۋى كەرەك.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

سسىلكي پو تەمە:
كوممەنتاريي