BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

پلاستيكالىق لاستانۋ: كوز لينزالارىن سۋعا اعىزىپ جىبەرۋدى توقتاتۋ كەرەك

اقش عالىمدارى كوز لينزالارىنا بايلانىستى تاعى ٴبىر زەرتتەۋ جۇرگىزدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، لينزا تاعاتىن ادامداردىڭ 15-20%-ى پايدالانىپ بولعان سوڭ لينزالاردى كران سۋىمەن اعىزىپ جىبەرەدى ەكەن، دەپ جازادى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى ۆۆس باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ.

اريزونا شتاتى ۋنيۆەرسيتەتىندە جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەسىندە پلاستيكالىق ماتەريال قالدىقتارىنىڭ كوپ بولىگى تازالاۋ قۇرىلعىلارىنان وتپەي قالاتىنى بەلگىلى بولدى. ياعني، لينزالار سۋ قۇبىرىمەن تاراپ، اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىنە كەرى اسەرىن تيگىزەدى. ال اعىن سۋداعى قالدىق رەتىندە ول قورشاعان ورتاداعى پلاستيكپەن لاستانۋ كورسەتكىشىن ارتتىرا بەرەدى.

ايتا كەتۋ كەرەك، اقش-تا 45 ميلليون ادام كوز لينزالارىن تاعادى. ال الەم بويىنشا لينزا تاعاتىنداردىڭ سانى 125 ميلليوننان اسادى. سونداي-اق ەۋروپا حالقىنىڭ 15%-ى دا كوز لينزالارىنا جۇگىنەدى.

سوڭعى ونداعان جىلدا جۇمساق پلاستيكالىق كوز لينزالارىن قولدانۋ كورسەتكىشى جىلدام ارتتى. ونىڭ ىشىندە كۇندەلىكتى تاعاتىن، اپتالىق نەمەسە ايلىق لينزالار دا پايدا بولدى.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرىندە بەلگىلى بولعانداي، اقش-تا جىل سايىن 14 ميلليارد كوز لينزالارى لاقتىرىلادى. بۇل شامامەن 200 مىڭ كيلوگرامم پلاستيك قالدىعىن قۇرايدى.

زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا، لينزا تاعاتىنداردىڭ 15-20%ى لينزانى كران سۋىمەن اعىزىپ جىبەرەدى ەكەن. ياعني، بۇل قالدىقتار اعىن سۋدى تازارتاتىن زاۋىتتارعا تاپ بولادى دەگەن ٴسوز.

ٴبىر ايتا كەتەرلىگى، تازارتىلعان اعىن سۋ تۇنبا جاۋىن-شاشىن رەتىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنا جىبەرىلەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، وسىلايشا پلاستيك كوز لينزالارىنىڭ شامامەن 13 مىڭ كيلوگرامى اۋىل شارۋاشىلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى.

«ولار سۋدى تازالاۋ بارىسىندا ساقتالىپ قالادى. سوڭىندا پلاستيك قالدىق رەتىندە ەكولوگياعا كەرى اسەرىن تيگىزەدى»، دەيدى اريزونا شتاتى قورشاعان ورتا گيگيەناسى ورتالىعىنىڭ پروفەسسورى رولف حالدەن.

ونىڭ ايتۋىنشا، عالىمدار بۇل كورسەتكىشكە الاڭداۋلى. سەبەبى مۇنداي قالدىقتار تەك ەكولوگيالىق ٴقاۋىپ قانا ەمەس، سونداي-اق قۇستار مەن جاندىكتەر سەكىلدى ٴتىرى ورگانيزمدەردە دە ساقتالىپ قالۋى مۇمكىن.

كوز لينزالارى اكريل شىنى، سيليكون مەن فتورپوليمەرلەردىڭ قوسىندىسىنان جاسالادى. سول ارقىلى جۇمساق پلاستماسس ماتەريال دايىندالادى. ياعني، كوزگە اۋانىڭ كىرىپ تۇرۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن لينزالار پايدا بولادى.

«پلاستيك ٴوزىنىڭ قۇرىلىمىن وزگەرتكەن كەزدە، فيزيكالىق تۇرعىدا بۇزىلا باستايدى. بۇل ميكروپلاستيكتەردىڭ پايدا بولۋىنا الىپ كەلەدى»، دەيدى اريزونا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ ٴبىرى ۆارۋن كەلكار.

عالىمدار كوز لينزالارىن وندىرۋشىلەرگە ٴونىم ەتيكەتكاسىنا قۇرامى مەن ونى دۇرىس پايدالانۋ تۋرالى اقپارات بەرۋدى تالاپ ەتىپ وتىر.

ٴبىر ايتا كەتەرلىگى، لينزالار قايتا وڭدەلمەيدى. تەك وتكەن جىلى ەڭ ٴىرى ٴوندىرۋشى كومپانيا bausch + lomb قانا قايتا وڭدەۋ باعدارلاماسىن جۇرگىزگەن بولاتىن.

زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا، كوز لينزالارىن ارنايى ورىنداردا وڭدەۋ كەرەك. ٴبىراق ونداي ورىن بولماسا، ۋتيليزاسيادان وتكىزگەن ٴجون.

«ادامدار لينزانى سۋمەن اعىزىپ جىبەرۋدى توقتاتقاندارى ٴجون. ارينە، كوز لينزالارىن وندىرۋدە پلاستيك قولدانىلاتىنىمەن، ونىڭ پايداسى زور. دەگەنمەن، قوعامعا لينزالاردى ۇسىنعانىمىزبەن، ماتەريالدان قۇتىلۋدىڭ جاۋاپتى جولىن دا ۇسىنا ٴبىلۋىمىز كەرەك»، دەيدى پروفەسسور حالدەن.

اعىلشىن تىلىنەن اۋدارعان: التىناي قۋانىشبەك


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي