BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

«تاڭسۇلۋ» قويىلىمىن «قىز جىبەكتەي» حالىقارالىق دارەجەدە ۇسىنۋعا بولادى – سىنشى ەكسكليۋزيۆ

فوتو: Нұржас Жақсыбай

بۇگىن - ەلوردا تورىندە ٴىى دۇنيەجۇزىلىك «استانا» تەاتر فەستيۆالىنىڭ ٴوتىپ جاتقانىنا بەسىنشى كۇن. الەمنىڭ 13 مەملەكەتىنەن كەلگەن تەاتر ۇجىمدارى ونەرلەرىن ورتاعا سالۋدا. ولاردىڭ قاتارىندا قازاق تەاترلارى دا بار. وسى رەتتە قازاقتىڭ تەاتر ونەرىمەن تانىسىپ، كەم-كەتىگىن جىكتەپ، جىلىكتەپ كەتۋ ٴۇشىن شەتەلدەن كەلگەن حالىقارالىق دارەجەدەگى سىنشىلاردان «وتەللو» مەن «تاڭسۇلۋ» قويىلىمدارىنا باعاسىن بەرۋدى سۇرادىق، دەپ حابارلايدى baq.kz ٴتىلشىسى.

«تاڭسۇلۋ» سپەكتاكلى حالىقارالىق ارەنادا كورسەتۋگە تۇرارلىق دۇنيە

تەاترتانۋشى، سىنشى داۆيد ٴاساتيانيدىڭ (فرانسيا) ايتۋىنشا، ەۋروپالىق مەكتەپتەن شىققاندار ٴۇشىن «تاڭسۇلۋ» قويىلىمىنداعى مۋزىكا مەن جارىق تىم ارتىق سياقتى.

«تاڭسۇلۋ» قويىلىمى – قازاق ونەرىنىڭ ٴىنجۋ-مارجانى. وندا وتە اۋىر، قاراپايىم ادامنىڭ قولىنان وزگەرتۋگە كەلمەيتىن تاعدىر تەپەرىنىشى، ماحاببات تاقىرىبى قوزعالعان. قويىلىمى ەموسيونالدى تۇرعىدا ماعان ۇلكەن اسەر قالدىردى. باستى ٴرولدى سومداعان اكتريسانىڭ شەبەرلىگى دە مەنى ٴتانتى ەتتى. سونىمەن قاتار، بۇل قويىلىمدا مۋزىكا مەن جارىق كوپ بولدى. ەۋروپالىق مەكتەپتەن شىققاندار ٴۇشىن تىم ارتىق سياقتى. جاسىراتىنى جوق، مەن قويىلىمدى باسقاشا ۇسىنار ەدىم. ارينە، بۇل رەجيسسەر كوزقاراسىنا، تانىمىنا، وسى تاقىرىپتى وزىندىك كورۋى مەن ۇسىنۋىنا بايلانىستى دۇنيە. تاعى ٴبىر اتاپ وتكىم كەلەتىنى، بۇل قويىلىمدى تەك ايەل رەجيسسەر قويۋى كەرەك جانە سولاي بولدى دا. سەبەبى، ايەلدىڭ جان دۇنيەسىن تەك ايەل سەزىنە الادى. بۇگىندە ايەل رەجيسسەرلەر الەمدە ساۋساقپەن سانارلىقتاي»، - دەيدى ول.

سونىمەن قاتار، سىنشىدان بۇعان دەيىن تاماشالاعان «وتەللو» قويىلىمىنا باعاسىن بەرۋدى سۇرادىق.

«وتەللوعا» قاتىستى رەجيسسەر تالعات تەمەنوۆتىڭ رەجيسسەرلىعىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ول «وتەللو» تاقىرىبىن وزگەشە بەرۋدى ٴجون كورگەن. بۇل قويىلىمدا باستى كەيىپكەر ياگو – بۇگىنگى ادامزاتتىڭ بولمىسىن كورسەتەتىن ەڭ زاماناۋي كەيىپكەر. مەنىڭ ويىمشا، قازاق تەاترلارى كلاسسيكا مەن قازاقي قويىلىمداردى بىردەي جوعارى دەڭگەيدە الىپ كەلەدى. جالپى، مەن فرانسيادا سىزدەردىڭ «قىز جىبەك» سپەكتاكلىن كورگەن بولاتىنمىن. ول شەدەۆر بولدى دەسەم – ارتىق ايتپاسپىن. بۇگىندە ول فرانسياداعى وتە بەدەلدى «avenuە» فەستيۆالىنە ۇسىنىلۋدا. مەنىڭ ويىمشا، «تاڭسۇلۋ» سپەكتاكلىن كورەرمەنگە ۇسىنىلۋىن ٴسال وزگەرتىپ، وسىنداي جوعارى دەڭگەيدە دە بەرۋگە بولادى»، - دەپ تۇيىندەدى ويىن داۆيد اساتياني.

قازاقتىڭ تەاتر ونەرىنە ٴتان ەرەكشەلىك – مۋزىكا

«وتەللو» سپەكتاكلىنىڭ رەجيسسۋراسى وتە مىقتى، اكتەرلار قۇرامى دا وتە جاقسى بولدى. مەن ٴۇشىن بۇل سپەكتاكلدە اكسەنت وتەللوعا ەمەس، ياگوعا قويىلعانى قىزىقتى بولدى. سپەكتاكلدى «ياگو» دەپ اتاسا دا بولار ەدى. ارينە، وتەللونى سومداعان اكتەردىڭ شەبەرلىگىنە ەش ٴشۇبا كەلتىرە المايمىن، ونىڭ كاسىبي مامان ەكەنى كورىنىپ تۇر. ياگونى ويناعان اكتەر، رەجيسسەردىڭ ونى ويناتا ٴبىلۋى وتە كەرەمەت. ونىڭ ۇستىنە تالعات تەمەنوۆتىڭ كينو رەجيسسەرى بولا تۇرا تەاترلىق قۇرىلىمدى تۇسىنە ٴبىلۋى، ٴبىرىنشى پلان، ەكىنشى پلان، ۇلكەن پلان ارقىلى قۇربانى وتەللودان گورى ياگو تۋرالى، ونىڭ قولىنان كەلەتىن ز ۇلىمدىق تۋرالى كوبىرەك ويلاندىردى. وتەللودا رەجيسسەر مۋزىكالىق ٴادىستى دە ۇتىمدى پايدالانعان. باسىندا بۇل مەنىڭ جۇيكەمە ٴتيدى، ٴبىراق كەيىنىرەك رەجيسسەردىڭ ونىمەن نە ايتقىسى كەلگەنىن تۇسىنگەندەي بولدىم. رەجيسسەر وسىلاي مۋزىكالىق ادىسپەن جاستاردىڭ كلاسسيكاعا عاشىق بولۋىنا، ۇلى شەكسپيردى جاقسى كورۋگە سەپتىگىن تيگىزبەكشى بولعانداي. مەنىڭ ويىمشا، بۇل وتە جاقسى «قۋلىق»، - دەيدى فرانسيادان كەلگەن تەاترتانۋشى، سىنشى بەاتريس پيكون-ۆاللەن.

بۇدان باسقا، شەتەلدىك تەاترتانۋشى «تاڭسۇلۋ» قويىلىمىنا دا ٴوز باعاسىن بەردى.

«تاڭسۇلۋ» قويىلىمىنا كەلەتىن بولساق، ايەلدىڭ قاسىرەتىن، جۇدىرىقتاي جۇرەگىندەگى بۋىرقانعان سەزىمىن ايەلدەن ارتىق ەشكىم جەتكىزە المايدى. سول سەبەپتى بۇل قويىلىم رەجيسسەرىنىڭ ايەل بولۋى زاڭدىلىق دەر ەدىم. ارينە، مەنىڭ ۇلتىم، مادەنيەتىم، بولمىسىم وزگەشە بولعاندىقتان، كەيبىر تۇستارىن تۇسىنبەگەنىمدى جاسىرمايمىن. كەيبىر جەرلەرى تىم سوزىلىپ كەتكەن سياقتى. سونىمەن قاتار، تاڭسۇلۋدىڭ ٴوزىنىڭ سۇلۋلىعىمەن قوشتاسۋىن ەستەتيكالىق تۇرعىدا باسقاشا بەرۋگە بولار ەدى دەپ ويلايمىن. ەگەر ەۋروپادا بۇل قويىلىم قويىلاتىن بولسا، وندا مۇنشا بي، مۋزىكا بولماس ەدى. تاعى قايتالاپ ايتام، بۇل دا ەۋروپالىقتاردىڭ وزىنە ٴتان ٴمينيماليزمنىڭ اسەرى. سونىمەن قاتار، الەمدە ەگەر ٴبىر قورقىنىشتى ٴسات بولسا ٴتۇتىن جىبەرۋ ادەتكە اينالعان. وسىدان ارىلاتىن كەز كەلگەن سياقتى»، - دەيدى سىنشى.

قازاقستاندىق اكتەرلارعا قاراعاندا رەجيسسۋرا وسالداۋ

«وتەللو» وتە مىقتى، جاقسى قويىلعان، اكتەرلىق قۇرامى وتە كۇشتى سپەكتاكل بولدى دەسەك بولادى. ياگو كەيىپكەرىن كورەرمەنگە وتە قىزىقتى ۇسىنىلدى. ياگونىڭ بويىندا ەر ازاماتقا ٴتان باسەكەلەستىك كاسيەتى بار جانە ايەل بالاسىنا ٴتان وسەك ايتۋ، كۇنشىلدىك سىندى جاعىمسىز قاسيەتتەر دە بايقالادى. ٴدال وسى مىنەز كەيىپكەردىڭ ەر ادام بولعانىنا قاراماستان كورەرمەنگە وتە تارتىمدى ەتىپ كورسەتىلگەن دەسەم – ارتىق ايتقاندىق ەمەس. بۇل سپەكتاكلدەگى اكتەرلەر پلاستيكالىق تۇرعى دا يىلگىش، ۇجىم رەتىندە جاقسى سەزىلەدى. مەگبەتتىڭ دە وزىندىك ەرەكشەلىگى بار، ٴتىپتى كۇتپەگەن تۇستارى دا بولدى. جالپى بۇل پەسا وتە اۋىر، الايدا ونى رەجيسسەر كينەماتوگرافيالىق جولمەن، شىنايى، ٴىرى پلاندارمەن، وزىندىك كوزقاراسپەن قويا بىلگەن. وتەللونىڭ رەجيسسۋراسى وتە مىقتى دەپ ايتا الامىن»، - دەدى لاتۆيادان كەلگەن تەاترتانۋشى، سىنشى يوناس ۆايتكۋس.

ال، «تاڭسۇلۋ» قويىلىمى ارقىلى مەن قازاق قوعامىنداعى ايەلدىڭ الار ورنى ەرەكشە ەكەنىن ٴتۇسىندىم. مۇندا مۋزىكا، جارىق تىم كوپ بولعان سياقتى. بۇل ەسكى وقيعا بولعاندىقتان بارىنشا قاراپايىم ۇسىنىلسا ۇتىمدىراق بولار ەدى. قايتكەن كۇندە دە بۇل قويىلىمنىڭ بوياۋى قانىق، ەموسياعا تولى بولدى. سول ٴۇشىن دە راحمەت. جالپى، وسىنداي تەكتەس سپەكتاكلدەردى كەز كەلگەن رەجيسسەر قويۋعا بەل بۋا بەرمەيدى، دەپ ٴوز باعاسىن بەردى سىنشى.

«16 ماۋسىمنان بەرى قازاقستاندىق ٴۇش سپەكتاكلدى تاماشالاۋعا، باعالاۋعا مۇمكىندىك الدىم. وتە تالانتتى، بىردەن الىپ كەتە الاتىن، ايتقىزباي تۇسىنەتىن قازاق اكتەرلەرىنىڭ جاڭا لەگىن كوردىم دەسەم بولادى. ولار وتە ەركىن. بۇگىندە اكتەرلەردەن گورى قازاقستاندىق رەجيسسۋرادا پروبلەما بار سياقتى. قازاقستاندىق رەجيسسۋرانىڭ جاس، جاڭا لەگى كەلەتىن شىعار. جالپى جاڭا دۇنيەلەردى، جاڭا دراماتۋرگيانى مەڭگەرۋ ٴۇشىن دە ۋاقىت كەرەك. ارينە، كلاسسيكا ول ٴارقاشان سۇرانىستا بولادى، الايدا ٴبىز ٴوزىمىزدىڭ ٴتۇپ تامىرىمىزدان ايىرىلماۋىمىز كەرەك، ٴوز ٴوزىمىزدى الەمگە تانىتا بىلىگەنىمىز ٴجون»، - دەدى سىنشى.

- بۇگىندە كاستينگ تەك كينو سالاسىندا ەمەس، سونىمەن قاتار تەاتر سالاسىندا دا ۇيىمداستىرىلاتىنىن ٴجيى-جيى ەستيتىن بولدىق. وسى ماسەلەگە قالاي قارايسىز؟

- مەنىڭ ويىمشا، كاستينگ – باسەكەلەستىك، ول ادامنىڭ بويىنا قان جۇرگىزەتىن، جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىراتىن دۇنيە. ۇجىم ۇزاق ۋاقىت بويى وزگەرمەسە، قارتايىپ كەتەدى. تىم جاس بولسا دا جاقسى ەمەس. اكتەرلىك قۇرامنىڭ جاس ايىرماشىلىعى جانە ٴبىلىمى جاعىنان الۋان ٴتۇرلى بولعانى دۇرىس. سوندا ولار كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىعا الاتىن قۇندى دۇنيە جاساي الادى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 17 ماۋسىمدا ٴىى دۇنيەجۇزىلىك «استانا» تەاتر فەستيۆالى اشىلدى. مادەني جوبا استانانىڭ 20 جىلدىعى مەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا ارنالىپ وتىر. ەكى اپتاعا سوزىلاتىن تەاتر مەرەكەسىنىڭ قارساڭىندا 13 مەملەكەتتەن كەلگەن الەمدىك تەاتر ۇجىمدارى 18 قويىلىم قويادى.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي