BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ايدوس ەسماعامبەتوۆ، ٴمۇسىنشى: ٴمۇسىن ونەرىنە ارنالعان مۋزەي بولسا دەپ ارماندايمىن ەكسكليۋزيۆ

بۇل كۇتپەگەن كەزدەسۋ بولدى. الماتىدان استاناعا جولعا شىعايىن دەپ، پويىزعا وتىرعانىم سول ەدى، قاسىما ەكى جاس جىگىت كەلىپ وتىردى. تورعايلىقتار ەكەن. تورعاي جاقتا دۇنيەگە كەلگەن ٴبىراز جۋرناليستەردى تۇگەندەدىك. ەكەۋىنىڭ ورتاسىندا الا دورباعا سالىپ كوتەرىپ العان ٴبىر سۋمكا باسى بار جىگىتتەردىڭ اڭگىمەسى ماعان قىزىق بولىپ كورىندى. نە دە بولسا تانىسا كەلە ولاردىڭ اعايىندى ايدوس پەن نۇردوس ەسماعامبەتوۆتەر ەكەنىن ٴبىلدىم.

ٴيا، ٴسىز قاتەلەسكەن جوقسىز، كادىمگى بالاۋىزدان نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ، ابىلاي حاننىڭ، باراك وبامانىڭ ٴمۇسىنىن جاساعان ايدوس ەسماعامبەتوۆ. سونىمەن جۋرناليستىك اۋەستىگىمىز ۇستاپ، جاس شەبەردى سوزگە تارتتىق.

- قاشاننان بەرى اينالىساسىڭ بۇل ونەرمەن؟

- 2010 جىلدان بەرى بالاۋىزدان ٴمۇسىن جاساپ كەلەمىن.

- ٴمۇسىن جاسايتىن شيكىزاتتى قايدان الاسىڭ؟

- مەنىڭ نەگىزگى باعىتىم بويىنشا بالاۋىزدان جاسامايمىن، ٴبىراق وسىعان ۇقساس سيليكون ماتەريال بار، ٴمۇسىندى سودان جاسايمىن. ونىڭ ٴوزى قازىرگى كەزدەگى ەڭ زاماناۋي ماتەريال. ول بالاۋىزعا قاراعاندا ەرەكشەلىكتەرى كوپ. مىسالى، وتە مىقتى، يلەۋگە تەز كەلەدى، ۇزاق ساقتالادى، ت.ب. دەگەندەي.

- ەلباسىنىڭ، ابىلاي حاننىڭ جانە وبامانىڭ مۇسىندەرىن جاساعانىڭدى بىلەمىز، تاعى قانداي ايگىلى تۇلعانىڭ بەينەسىن سومدادىڭ؟

- قازىرگى كەزدە استانادا وسى سالادا ارنايى ماماندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس جاساپ جاتىرمىز. جاقىندا عانا وسى توپتاعى سۋرەتشى-مۇسىنشىلەردىڭ كورمەسى اشىلدى. استاناداعى اسكەري قارۋ-جاراق مۋزەيىندە. سول كورمەدە مەن جاساعان ابىلاي حاننىڭ ٴمۇسىنى قويىلدى. ودان بولەك گولوۆكيننىڭ ٴمۇسىنىن جاساپ بىتىرە الماي جاتىرمىن.

- ٴبىر ٴمۇسىندى جاساپ ٴبىتىرۋ ٴۇشىن قانشا ۋاقىت كەتەدى؟

- ٴمۇسىننىڭ كۇردەلىلىگىنە بايلانىستى بولادى نەگىزى. ال بىلايشا 4 ايدان 1 جىلعا دەيىنگى ۋاقىتتى الادى. شەت مەملەكەتتەردە، مىسالى madame tussauds مۋزەيىندە ٴبىر ٴمۇسىندى جاساپ شىعۋ ٴۇشىن ٴبۇتىن ٴبىر كوماندا جۇمىس ىستەيدى. ول جەردە بىرەۋى بەت-الپەتىن جاساسا، بىرەۋى قولىن، ٴبىرى اياعىن دەگەن سەكىلدى اركىم وزىنە تيەسىلى جۇمىستى جاسايدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ٴمۇسىندى تەزىرەك بىتىرۋگە بولادى. ال بىزدە جاڭا ايتقانىمداي، 4 ايدان، 1 جىل ارالىعىندا بىتسە، ەڭ تەز بىتكەنى بولىپ ەسەپتەلەدى. كوماندالىق جۇمىستىڭ تاعى ٴبىر تيىمدىلىگى، كيىمىن ٴبىر ادام تىگەدى، شاشىن، قاس-كىرپىگىن ٴبىر ادام جاسايدى. ونىڭ سىرتىندا دايىن مۇسىنگە ارلەۋ جۇمىستارىن جاسايتىن ادام دا بولەك بولادى. سول ارقىلى كوماندالىق جۇمىستا ۋاقىتتان ۇتۋعا بولادى.

- سول ٴبىر كوماندانىڭ جۇمىسىن ٴوزىڭ عانا اتقاراسىڭ عوي سوندا؟

- ٴيا، ٴبارىن ٴوزىم جاسايمىن. ارينە، وسى سالاعا جاقىن وتباسىدان شىققان سوڭ، ٴىنىم نۇردوس تا كومەكتەسەدى. بولاشاقتا وسى سالاعا قاتىستى مۋزەي اشىلسا ەكەن دەگەن ارمانىم بار. سول مۋزەيدىڭ اشىلۋىنا ايانباي تەر توگەر ەدىم. سونداي ەكسپوناتتار جيناۋعا جانە جاساۋعا كومەكتەسۋگە اركەز دايىنمىن.

- ادامنىڭ بەينەسىن جاساۋ ٴۇشىن بەت-الپەتى ۇقساۋىنان بولەك، كەسكىنىنەن سول ادامنىڭ بولمىسى تانىلىپ تۇرۋى كەرەك. سەن ادامنىڭ قاي مۇشەسىنەن باستاپ جاسايسىڭ؟

- ەڭ باستىسى باسىن جاساۋ. كورگەن ادام مۇسىندەگى كىم ەكەنىن جازباي تانيتىنداي ەتىپ بەت-پىشىنىن ناقتى شىعارۋ – ٴمۇسىن جاساۋداعى ماڭىزدى ۇستانىم وسى. ول ٴۇشىن ادامنىڭ ٴتورت جاعىنان قاراپ، اناتومياسىن زەرتتەپ الۋ كەرەك. ٴتىپتى ارتىنان قاراعاننىڭ وزىندە ونىڭ سەن مۇسىندەگەن ادام ەكەنىن بىردەن تانيتىنداي بولۋى كەرەك. مۇنداي دالدىكتى جاساۋ ٴۇشىن ادامنىڭ بەتىندەگى ۇساق-ۇساق نوقاتتارىنا دەيىن كورىنىپ تۇراتىنداي جوعارى ساپادا تۇسىرىلگەن فوتو كەرەك. سونداي فوتولار ارقىلى مۇسىندەپ وتىرعان ادامىڭنىڭ جەكە ەرەكشەلىگىن تانىتۋعا بولادى.

- بولاشاقتا كىمنىڭ ٴمۇسىنىن جاساعىڭ كەلەدى؟

- جاساعىم كەلەتىن دۇنيە كوپ. ۋاقىت تاپپاي ٴجۇرمىن، شىنىمدى ايتسام. جاڭا جوعارىدا دا ايتتىم، گولوۆكيننىڭ ٴمۇسىنىن باستاپ قويعامىن. ٴوزىم استاناداعى «استانا ميۋزيكل» تەاترىندا قىزمەت اتقارامىن. ٴتۇرلى گاسترولدىك ساپارلار بار، باسقا دا جۇمىستار بار، سونىڭ بارلىعى ويدى ٴبولىپ، قولبايلاۋ بولا بەرەدى. ونىڭ سىرتىندا «قازاقفيلممەن» كەلىسىپ، ٴتۇرلى گريمەرلىك جۇمىستاردى جاسايمىن. وسى جولى دا ٴىنىم ەكەۋمىز الماتىدا ٴبىر اپتادان ارتىق جۇمىس ىستەپ، تانىمال اكتەرلەردىڭ باس ٴمۇسىنىن جاسادىق.

- ٴيا، ايتپاقشى، وسى باستارىڭنىڭ تاريحىن ايتا وتىرشى. ونى نە ٴۇشىن جاسادىڭدار؟

- اۋەزوۆ تەاترىندا، مۇسىرەپوۆ تەاترىندا، كورەي تەاترىندا جانە ت.ب. تەاترلاردا وينايتىن تانىمال اكتەرلەر بار عوي، سولاردىڭ بەت-الپەتتەرىنىڭ ٴپىشىنىن الىپ، سونى باسسۇيەكتەرگە قوندىرىپ، كەسىلگەن باستار دايىندادىق.

- ول نە ٴۇشىن كەرەك؟

- جاسۇلان پوشانوۆتىڭ «قاشقارياعا ساياحات» اتتى كارتيناسىنا كەرەك. ٴتۇسىرىلىم الداعى تامىز ايىندا باستالادى. بۇعان دەيىن قازاقستاندىق فيلمدەردە مۇنداي ەفەكتىلەر كوپ بولماعان. «كوشپەندىلەر» فيلمىندە عانا ٴبىر باس قولداندى، ونىڭ ٴوزى شەتەلدە جاسالعان بولاتىن. ونىڭ ٴوزى اجەپتاۋىر قارجىعا جاسالادى. ال مىنا جقتا ٴبىز وسىنى قولعا الىپ جاتىرمىز. ازىرگە ٴبىزدىڭ فيلم ٴۇشىن «مۇشەلەر» جاسايتىنىمىزدى كوپ ەشكىم بىلە بەرمەيدى.

«قاشقارياعا ساياحات» ٴۇشىن ٴبىز 9 باس جاسادىق. ٴبىزدىڭ دە العاشقى جۇمىسىمىز دەۋگە بولادى. نەگىزى 12-15 باس جاساۋىمىز كەرەك ەدى. ال ٴفيلمنىڭ وزىندە كادىمگى ەكشن جانرىنداعىداي، كەسىلگەن باستار كورسەتىلەتىن بولادى.

- بۇل ەندى فيلم ٴۇشىن جاسالعان تاپسىرىس قوي. ال جەكە ادامداردىڭ تاپسىرىسىمەن ٴمۇسىن جاسايسىڭ با؟

- ارينە جاسايمىز. اقشاسىن تولەپ، ناقتى نە جاساۋ كەرەكتىگىن نەمەسە كىمدى جاساۋ كەرەكتىگىن ايتسا، جاساپ بەرۋگە بولادى.

- ٴبىر ٴمۇسىندى جاساپ بەرۋدى قانشاعا باعالايسىڭ؟

- جۇمىسىنا بايلانىستى. از، كوپ، قيىن، وڭاي بولۋىندا عوي نەگىزى. مىسالى شەت ەلدە، جاڭاعى ايتىپ وتىرعان madame tussauds مۋزەيىندە ٴبىر ٴمۇسىندى 200 مىڭ دوللارعا دەيىن باعالايدى. ارينە، ول جاقتا ونەردىڭ قۇنىن، ٴمۇسىنشىنىڭ ەڭبەگىن تاني ٴبىلۋ ٴداستۇرى قالىپتاسقان. ال رەسەيدە، باسقا دا تمد ەلدەرى اۋماعىندا 20 مىڭ دوللارعا باعالانادى ٴبىر ٴمۇسىن. بىزدە دە 15-20 مىڭ دوللار كولەمىندە قۇن تولەۋگە بولادى. دەگەنمەن، بارلىعى دا ٴمۇسىننىڭ كۇردەلىلىگىنە بايلانىستى عوي.

- ٴمۇسىن جاساۋ ونەرىن وقىپ ٴبىتىردىڭ بە؟

- وتباسىمىزبەن وسى ونەرگە بەيىمبىز. اكە-شەشەم سۋرەت سىزادى. جانە ٴوزىم دە ٴبىر نارسەنى جاساۋدى ويعا السام، سونى سوڭىنا دەيىن جەتكىزگەنشە توقتامايمىن. ال نەگىزگى ماماندىعىم مۇسىنشىلىك. ارقالىقتاعى ىبىراي التىنسارين اتىنداعى مەملەكەتتىك پەدوگوگيكالىق ينستيتۋتتىن بەينەلەۋ ونەرى ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەنمىن.

- جان-جانۋارلاردىڭ دا ٴمۇسىنىن جاساعان شىعارسىڭ؟

- ٴيا. وتكەن جىلى دزەرجينسكوۆو اۋىلىنا 7 كيىك جاساپ بەردىم. ودان بولەك كوشەگە قوياتىن تۇيەلەر، جىلقى، ت.ب. اڭداردى جاسادىم. ٴبىراق ولاردى پلاستيكتەن جاساعانمىن.

- قانداي ماتەريالدان جاساعان وڭاي؟

- ٴمۇسىندى قانداي ماتەريالدان جاساساڭىز دا وڭاي دەگەن بولمايدى. پلاستيك ماتەريالدىڭ ٴبىر ەرەكشەلىگى – سليكونعا قاراعاندا جەڭىل. ال قانداي ماتەريالمەن جاساساڭ دا اۋەلى ەرمەكسازبەن (پلاستيلين) ٴمۇسىننىڭ نىشانىن جاسايسىڭ. ودان كەيىن قالىپ جاساپ، سول قالىپقا پلاستيكپەن قۇيعىڭ كەلسە، پلاستيكپەن، سليكونمەن بولسا، سليكونمەن قۇياسىڭ.

ەگەر ٴمۇسىندى سليكونمەن جاساعىڭ كەلسە، ونىڭ ازداعان وزىندىك قيىندىقتارى بولادى. مىسالى سليكوندا ٴار تال ٴشاشتى جەكە-جەكە قاداپ شىعاسىڭ. ال كوشەدە تۇراتىن پلاستيك مۇسىندەردىڭ شاشىن جەكە-جەكە قۇيىپ اۋرە بولمايسىڭ، بىردەن نىشانىن كەلتىرىپ كەتسەڭ بولدى.

- اڭگىمەڭە راحمەت!

فوتو: ايدوستىڭ جەكە قورىنان

ايتپاقشى، وسىدان ەكى جىل بۇرىن ايدوس ەسماعامبەتوۆ جاساعان مۇسىندەر استاناداعى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىنا كورمەگە قويىلعان بولاتىن.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي