BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

«نۇرلى جەر» بويىنشا قانشا ادام باسپانالى بولدى؟

قازىرگى كەزدە جەر الۋ مەن باسپانالى بولۋ قازاقستاندىقتاردىڭ كۇيىپ تۇرعان ماسەلەسى بولىپ سانالادى. ٴار ادامنىڭ كوكەيىنەن تۇسپەيتىن وسى يگى ارماندى ورىنداۋ ٴۇشىن مەملەكەت «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىن قابىلداعان. مەملەكەت دەڭگەيىندەگى اۋقىمدى باعدارلامانىڭ قابىلدانا سالىسىمەن ىسكە اسىپ كەتپەيتىنى تاعى بەلگىلى. وعان ادام ەڭبەك كۇشى مەن قىرۋار ۋاقىت ٴھام قاراجات كەرەك. وسى ماقساتتاردى رەتىمەن ورىنداۋ ٴۇشىن باعدارلاما باسپالداقتارىن كەزەڭ-كەزەڭگە ٴبولىپ قاراستىرۋ شارت.

ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ باستاماسىمەن ىسكە قوسىلعان العان تىڭ جوبا ٴقازىردىڭ وزىندە حالىققا العاشقى شاراپاتىن دا تيگىزە باستادى. باعدارلامانى قۇراستىرىپ، كەلەشەككە كەمەل كوزبەن قاراي الاتىن ماماندار جىلدا 1،5 ميلليونعا جۋىق قولجەتىمدى تۇرعىن ٴۇيدى سالىپ بىتىرەمىز دەيدى. بىلاي قاراساڭىز از باسپانا ەمەس. «نۇرلى جەردىڭ» ٴساتتى جۇزەگە اسۋى ارقىلى حالىقتىڭ باسپاناعا قول جەتكىزۋ مۇمكىندىكتەرى كەڭەيىپ، ٴۇيلى بولۋ جاعدايلارى كەشەندى تۇردە شەشىلمەك. باعدارلامانىڭ بىرنەشە باعىتتان تۇرۋى دا زاڭدىلىق. بۇل رەتتە «نۇرلى جەر» يپوتەكالىق نەسيەلەۋدى باستى كوزىر ەتىپ وتىر. بۇعان ەلىمىزدەگى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر كومەككە كەلىپ، ٴتيىستى سۋبسيديالاۋ ماسەلەسىن شەشىپ بەرە الادى. تاعى ٴبىر قۋانتاتىنى باعلارلاما جەكە ٴۇي سالامىن دەۋشىلەردى دە قولداپ وتىر. بۇل ٴۇشىن قاجەتتى نەسيەلىك رەسۋرستار ۇسىنىلماق. ٴتىپتى بۇل ماقساتقا مەملەكەت قازىناسىنان 11 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلىپ، ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى 600 مىڭ شارشى مەتر جەكە ٴۇي بوي كوتەرەدى دەپ مالىمدەپ تە ۇلگەردى. بۇل ۇيلەردىڭ تەڭ جارىستى تۇرعىن ٴۇي قۇرىلىس جيناق بانكى سالىمشىلارىنا ۇسىنىلادى ەكەن. دەمەك، تقجب سالىمشىلارى ەندى تەك عانا كوپقاباتتى ۇيلەردەن ەمەس، جەكە ۇيلەردەن دە ٴۇمىت ەتە الادى دەگەن ٴسوز.

ساتىپ الۋ ارقىلى عانا ەمەس، جالدامالى تۇرعىن ٴۇي ماسەلەسىن دە جولعا قويامىز دەگەن باعدارلاما، ٴار قازاقستاندىقتىڭ باس-باسىنا 10 سوتىقتان جەر بەرۋدى دە ٴتيىمدى دەڭگەيدە شەشىپ بەرۋگە بىلەك سىبانا كىرىسپەك. بۇل ٴۇشىن ازاماتتار اكىمدىككە كەزەككە تۇرۋعا ٴتيىس.

بيىلعى جىلى «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا 10،2 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٴۇي سالىنادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل دەگەنىڭىز 99 مىڭ پاتەر ٴوز قوجايىندارىن كۇتەدى دەگەن ٴسوز. ولاردىڭ 1،5 ملن شارشى مەترى (25 مىڭ پاتەر) مەملەكەتتىك ينۆەستيسيا ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. بيىلعى 6 اي ىشىندە بارلىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرىنىڭ ەسەبىنەن 5،5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٴۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن. بۇل كورسەتكىش 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 11 پايىزعا جوعارى. ونىڭ مەملەكەتتىك ينۆەستيسيا ەسەبىنەن سالىنعانى 461،2 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ٴۇي. ازىرگە «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا تۇرعىن ۇيلەر كوبىرەك ەڭسەسىن تىكتەگەن قالالاردىڭ كوشىن استانا باستايدى. ەلوردادا 1،5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٴۇي حالىق يگىلىگىنە ۇسىنىلىپ ۇلگەردى. ال الماتىدا 928،8 مىڭ شارشى مەتر، ماڭعىستاۋدا 542،6 مىڭ شارشى مەتر جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 318،1 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ٴۇي سالىنعان.

ال جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا 47 738 تۇرعىن ٴۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ:

  • 14 529-ى جەكە ٴۇي (2321 مىڭ شارشى مەتر)
  • 33 209 كوپقاباتتى ٴۇي (3222 مىڭ شارشى مەتر)

انىقتامالىق:

باعدارلاما اياسىندا 461،2 مىڭ شارشى مەتر بەرىلدى (7358 پاتەر).

  • 118،5 مىڭ شارشى مەتر (1686 پاتەر) – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ نەسيەلىك تۇرعىن ٴۇيى;
  • 240 مىڭ شارشى مەتر (3959 پاتەر) – «بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» تۇرعىن ٴۇيى;
  • 66،1 مىڭ شارشى مەتر (1194 پاتەر) – «قيك» اق ارەندالىق باسپانا ەسەبىنەن بەرىلەدى.

2016 جىلى باعالى قاعازداردى شىعارۋ ارقىلى كرەديتتىك تۇرعىن ٴۇي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٴۇشىن «بايتەرەك» ۇبح» اق ارقىلى ۇلتتىق قوردان 67 ملرد تەڭگە ٴبولىنىپ، ونىڭ 56،9 ملرد تەڭگەسى نەمەسە 85،1 %-ى يگەرىلدى. بولىنگەن قارجىعا 2016-2018 جىلدارى 623،9 مىڭ شارشى مەتر (9852 پاتەر) تۇرعىن ٴۇي تۇرعىزىلۋ جوسپارلانىپ وتىر. 1 شىلدەدە 140،8 مىڭ شارشى مەتر (1954 پاتەر) نەمەسە جوسپاردىڭ 22،6 پايىزى پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ 118،5 مىڭ شارشى مەترى (1686 پاتەر) 2017 جىلى ەل يگىلىگىنە جارادى. تاعى دا جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 406،2 مىڭ شارشى مەتر ٴۇي سوعىلىپ (6819 پاتەر)، باسپانا كەزەگىندە تۇرعان وتباسىلار قونىس تويىن تويلايدى دەپ بولجانۋدا. جوسپار بويىنشا 2018 جىلى 1079 پاتەر قۇرىلىسى تولىققاندى اياقتالماق.

«بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» اق جەلىسى بويىنشا 2016 جىلى بولىنگەن 113 ميلليارد تەڭگەنىڭ 95،6 ميلليارد تەڭگەسىنە كەلىسىم-شارت جاسالدى. وسى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن 72،5 ميلليارد تەڭگە يگەرىلدى. 2016-2018 جىلدار ارالىعىندا جالپى اۋماعى 588،7 مىڭ شارشى مەتر (9831 پاتەر) بولاتىن تۇرعىن ٴۇي قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانعان. 1 شىلدەدە ونىڭ 368،5 مىڭ شارشى مەترى پايدالانۋعا بەرىلدى. ياعني، بۇل دەگەنىڭىز 5995 پاتەر. ال 2017 جىلى بۇل جوسپاردىڭ ەنشىسىندەگى 240،0 مىڭ شارشى مەتر (3959 پاتەر) پايدالانۋعا بەرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن 149،7 مىڭ شارشى مەتر (2611 پاتەر)، ال 2018 جىلى 70،5 مىڭ شارشى مەتر (1225 پاتەر) سالىنىپ بىتەدى دەپ وتىر ماماندار.

تۇرعىن ٴۇي قۇرىلىس جيناق بانكى سالىمشىلارىن نەسيەلەندىرۋ نەگىزىندە باعدارلاما اياسىندا ۇلتتىق قوردان 22 ميلليارد تەڭگە ٴبولىنىپ، ونىڭ 6،4 ميلليارد تەڭگەسى يگەرىلگەن (2016 جىلى – 2،9 ميلليارد تەڭگە، 2017 جىلى – 3،5 ميلليارد تەڭگە).

«سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ٴال-اۋقات قورى اق» دان 97 ميلليارد تەڭگە ٴبولىنىپ، ونىڭ 72،1 ميللياردىنا كەلىسىم جاسالعان. 7 جوبا بويىنشا قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، استانا، الماتى، شىعىس قازاقستان وبلىستارى اۋماعىندا 2018 جىلدىڭ ناۋرىز-ماۋسىم ايلارىندا جالپى اۋماعى 306،4 مىڭ شارشى مەتر (6048 پاتەر) بولاتىن تۇرعىن ٴۇي قۇرىلىسىن اياقتاۋ كوزدەلگەن. 2017 جىلى وتەۋسىز جالعا بەرۋ باسپاناسى قۇرىلىسىنا 25 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە ماقساتتى ترانسفەرت ٴبولىنىپ، ول وڭىرلەر اراسىندا 1،5 ملرد تەڭگەدەن ۇلەستىرىلدى.

قۇرىلىس ٴجۇرىپ جاتقان اۋدانداردا ينجەنەرلىك كوممۋنيكاسيا جۇمىستارىنىڭ لايىقتى دەڭگەيدە جۇرگىزىلۋى ٴۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 83،4 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە قاراجات ٴبولىندى. وڭىرلەردىڭ ەنشىسىنە دەپ بەرىلگەن 33،8 ميلليارد تەڭگەنىڭ 29،2 ميللياردى 1 شىلدەگە دەيىن تولىققاندى يگەرىلگەن. اتالعان اقشاعا 3633 شاقىرىم جەلى تارتىلىپ، ونىڭ ىشىندە جەكە تۇرعىن ۇي قۇرىلىستارى ورنالاسقان 60 مىڭ جەر تەلىمىنە جەلى تارتىلادى دەپ كوزدەلىپ وتىر. اسىرەسە، اقتوبە مەن ماڭعىستاۋ وبلىستارىنداعى جەر تەلىمدەرىن ينجەنەرلىك كوممۋنيكاسيامەن جابدىقتاۋ جوسپارلانۋدا.

ال «قازاقستاننىڭ يپوتەكالىق كومپانياسى» اق قازىنا قاراجاتى ەسەبىنەن 30،5 ميلليارد تەڭگە ٴبولىپ، 2016 جىلدىڭ باسىنان بەرى 224 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ٴۇي قۇرىلىسىن باستاعان. ٴاۋ باستا جوسپارعا الىنعان 3933 پاتەردىڭ 2017 جىلى ٴ2371-ى تۇرعىنداردىڭ پايدالانۋىنا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانسا، 2018 جىلى 1562 پاتەر ٴوز يەلەرىنە قۇشاقتارىن ايقارا اشپاق. ال ۇلتتىق قوردان ارتىلعان 10،5 ميلليارد تەڭگەگە «قيك» اق شىعىس قازاقستان وبلىسى، الماتى، اقتوبە، پاۆلودار، الماتى، قوستاناي، قىزىلوردا جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان 1194 پاتەر العان.

سونىمەن قاتار، باعالى قاعازداردى شىعارۋ ەسەبىنەن باعدارلاما اياسىندا ٴبىرىڭعاي ارحيتەكتۋرالىق ستيلدەگى جەكە ۇيلەر قۇرىلىسىنىڭ پيلوتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدا قاراستىرىلىپ وتىر. بۇل پيلوتتىق جوبا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ نەسيەلىك باسپانا باعدارلاماسى بويىنشا ىسكە اسپاق. ٴۇش بىردەي وبلىس ورتالىعىندا اۋماعى 40،2 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن 366 ٴۇيدىڭ قۇرىلىس باستالىپ كەتتى. ناقتىراق اتاپ ايتاتىن بولساق، اقتوبە وبلىسىندا 194 ٴۇي (24،2 مىڭ شارشى مەتر)، قوستاناي وبلىسىندا 100 ٴۇي (11 مىڭ شارشى مەتر) جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 72 ٴۇي (5 مىڭ شارشى مەتر). سونداي-اق، مينيسترلىك وسىنداي ٴۇي قۇرىلىستارى ٴۇشىن 6 تيپتىك جوبانى قۇراستىرىپ، ونى ٴقازىر وڭىرلەرگە قابىلداۋ ٴۇشىن جىبەرىپ قويعان. جەكە ٴۇي سالۋشىلاردى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا 3 جىلدان بەرى جىل سايىن سۋبسيديا ەسەبىنەن 11 ميلليارد تەڭگە ٴبولۋ قاراستىرىلعان. رەسپۋبليكا قازىناسىنان بولىنگەن سول 11 ميلليارد تەڭگەنىڭ 5،3 ميللياردى جوسپار بويىنشا «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى اق وپەراتورىن قارجىلاندىرۋعا جۇمسالماق.

استانا، الماتى، اقتوبە، اتىراۋ، جامبىل، وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى، قوستاناي وبلىستارىندا 17 جوبانى 53،6 ميلليارد تەڭگەمەن نەسيەلەندىرۋ قولداۋى كورسەتىلمەك. كورسەتىلگەن قارىز اقشالار ەسەبىنەن جەكەلەگەن ٴۇي سالۋشىلار 282 مىڭ شارشى مەتر باسپانا قۇرىلىسىن سالادى دەپ باعامدالۋدا. ال 10 جىل بويى جىل سايىن يپوتەكالىق قارىزداردى سۋبسيديالاندىرۋ ٴۇشىن 10 ميلليارد تەڭگە ٴبولۋ قاراستىرىلعان. بۇل قاراجاتتىڭ 4،3 ميللياردى «قيك» اق وپەراتورلارىن قارجىلاندىرۋ ٴۇشىن جۇمسالادى.

شىلدە ايىنان باستاپ قاجەتتى زاڭعا سايكەس اكتىلەر قابىلدانعان سوڭ جانە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن «قيك» اق اراسىندا اۆتوماتتاندىرىلعان مالىمەتتەر الماسۋ رەتتىلىگى كەلىسىلگەننەن سوڭ 6 بىردەي وڭىردە (استانا، الماتى، باتىس قازاقستان، ماڭعىستاۋ، شىعىس قازاقستان، اقمولا) حالىقتى نەسيەلەندىرۋ باستالادى. بۇل رەتتە ايتا كەتەيىك، «قيك» اق يپوتەكالىق قارىز بويىنشا 128،9 ميلليون تەڭگە سۋبسيديا الۋعا قاتىستى ازاماتتاردىڭ 21 ٴوتىنىشىن قاناعاتتاندىرعان بولاتىن. 2017 جىلعا جوسپارلانعان يپوتەكالىق پورتفەل كولەمى 30 ميلليارد تەڭگە بولادى دەپ بولجانعان. بۇل ٴوز كەزەگىندە 2000 قارىز ٴوتىنىشىن قامتاماسىز ەتۋگە جەتكىلىكتى.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي