BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

الماتى وبلىسىندا ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا ارنالعان مۋزەي اشىلدى

استانا، baq.kz. الماتى وبلىسى تالعار اۋدانى جاڭالىق اۋىلىندا ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا ارنالعان مۋزەي اشىلدى. نىساننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ، تاريحشى عالىمدار، رەپرەسسيا قۇرباندارىنىڭ ۇرپاقتارى قاتىستى.

جيىندا ٴسوز سويلەگەن وبلىس اكىمى ا. باتالوۆ ٴبىرشاما جىل بۇرىن قۋعىن-سۇرگىننىڭ 4 مىڭ قۇربانى جەرلەنگەن جاڭالىق اۋىلىنا مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن ەسكەرتكىش قويىلعانىن، سودان كەيىن جاقىن ماڭايىن مەموريالدى كەشەن جاساۋعا باعىتتالعان جۇمىستار باستالعانىن ايتتى.

«بۇگىن ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا ارنالعان مۋزەي اشىلىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى ٴوزىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا دا ەلىمىزدىڭ تاريحي كەزەڭدەرىندەگى « ۇلى دالا تۇلعالارىن» زەرتتەۋ مەن تانىتۋ تۋرالى ايتقان بولاتىن. وسىعان وراي ٴبىز تاريحي جىلدار وقيعاسىن، جازىقسىز قۇربان بولعان ازاماتتاردىڭ ەسىمدەرىن، الاشتىڭ ٴىرى قايراتكەرلەرىنىڭ، قىرشىن كەتكەن بوزداقتاردىڭ ەرلىگىن جاڭعىرتۋدى، بولاشاق ۇرپاققا جەتكىزۋدى ماقسات ەتتىك. مۇنداعى ەكسپوناتتار ٴالى دە تولىقتىرىلادى. الداعى ۋاقىتتا ەكسپوناتتار كوبەيىپ، قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ ۇرپاقتارى جادىگەرلەر اكەلىپ تاپسىرىپ جاتسا، مۋزەيدى قوسىمشا كەڭەتۋگە مۇمكىندىك قاراستىرىلعان»، - دەدى ٴوز سوزىندە ا. باتالوۆ.

سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى، عالىم نۇرسان ٴالىمباي ٴسوز الدى. مۋزەي اشۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ، وسى ٴىستى ابىرويمەن اتقارىپ شىققان وبلىس باسشىلىعىنا العىس ايتتى. سونداي-اق بۇل ازا تۇتۋ، ەسكە الۋ ورنى عانا ەمەس، بولاشاقتا عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى رەتىندە قىزمەت ەتۋى تيىستىگىن دە اتاپ ٴوتتى.

«ادىلەت» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ اتىنان جازۋشى، پۋبليسيست، تاريحشى بەيبىت قويشىبايەۆ ۇيىمنىڭ قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا قاتىستى زەرتتەۋ جۇمىستارىنداعى، رەپرەسسيا كەزەڭىنىڭ تاريحي شىندىعىن اشۋداعى ەڭبەكتەرىنە توقتالىپ، مۋزەيدىڭ مازمۇندىق جاعىنان تولىقتىرلۋىنا قوسقان ۇلەستەرى جايلى ايتتى.

سالتاناتتى شارا بارىسىندا كەلۋشىلەر مۋزەيدىڭ ٴىشىن ارالاپ، بارلىق 3 زالدا ۇسىنىلعان جارىگەرلەرمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك الدى.

سونداي-اق وبلىس اكىمى ا. باتالوۆ مۋزەيگە كەلۋشى قوناقتارعا ارنالعان تىلەكتەر كىتابىنا پىكىرىن جازىپ، قولتاڭباسىن قالدىردى.

اتاپ وتسەك، مۋزەيدەگى جاڭا 3 ەكسپوزيسيالىق زالدا: «قازاقستانداعى 1916-1986 جىلدار ارالىعىنداعى قۋعىن-سۇرگىن تاريحى»، «ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ» («رەكۆيەم» زالى) جانە «ادىلەت» تاريحي-اعارتۋشىلىق قوعامى مەن ونىڭ قىزمەتىنە قاتىستى ەكسپوناتتار قويىلعان.

1930-1950 جىلدارداعى قۋعىن-سۇرگىن تاريحى تۋرالى ٴبىرىنشى زالدىڭ ەكسپوناتتارى ارقىلى تانىسۋعا بولادى. ولاردىڭ قاتارىندا، جەرلەستەرىمىز، قازاق زيالىلارى – م.تىنىشپايەۆ، ٴى.جانسۇگىروۆ، ج.كۇدەرين جانە باسقالارى تۋرالى فوتو قۇجاتتىق ماتەريالدار بار. سونىمەن قاتار، وسى زالدا الماتى وبلىستىق پوليسيا دەپارتامەنتى ارحيۆىنەن الىنعان، الماتى وبلىسى بويىنشا تۇتقىنعا الىنعانداردىڭ، سونىڭ ىشىندە قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراپ، كەيىننەن اقتالعاندار ٴىسىنىڭ كوشىرمەلەرى قويىلعان.

ستاليندىك لاگەرلەردەگى تۇتقىنداردىڭ ٴومىرى ٴتورت ديورامادا اشىپ كورسەتىلگەن. جاڭالىق اۋىلىندا اتىلىپ، جەرلەنگەندەردىڭ جەكە زاتتارىن دا وسى زالداعى تاقىرىپتىق بولىمدەردەن كەزدەستىرۋگە بولادى.

«ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ» زالىندا جازىقسىز جازالانعان 4125 ادامنىڭ ٴاتى-جونى ٴمارمار تاسقا قاشالىپ جازىلىپ، قابىرعالارىنا ىلىنگەن. ولاردىڭ قىسقاشا ومىربايانىمەن دە وسى جەردە تانىسۋعا مۇمكىندىك بار.

«ادىلەت» تاريحي-اعارتۋشىلىق قوعامىنىڭ قىزمەتىنە مۋزەيدىڭ ٴ3-شى زالىنىڭ ەكسپوزيسياسى ارنالعان.

جالپى، مۋزەيدىڭ قۇرىلىسىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 260،3 ملن. تەڭگە جۇمسالعان. ماتەريال جيناقتاۋ، جادىگەرلەردى دايىنداۋ باعىتىندا قىرۋار جۇمىس اتقارىلدى. «نۇر-شاپاعات-قۇرىلىس» كومپانياسى مەردىگەر مەكەمە رەتىندە قۇرىلىس جۇمىستارىن بيىلعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاعان بولاتىن. مۋزەيدىڭ جالپى الاڭى - 635 شارشى مەتر.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي