BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

شاعىن نەسيە كووپەراسيانىڭ باستاۋى بولسا...

پرەزيدەنت ن.ٴا.نازاربايەۆ بيىلعى جولداۋىندا باسى بىرىگىپ تۇرعان ەكى ماسەلەنى اتقارۋشى بيلىككە تاياۋدا شەشەتىن مىندەتتەرى رەتىندە جۇكتەدى. ونىڭ ٴبىرى - ٴوزىن-وزى قامتاماسىز ەتۋشىلەر دەپ اتالاتىن توپتاعىلار ەسەبىنەن كاسىپكەرلىكتى كەڭەيتۋ، ەكىنشىسى - اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ەكى ەسە ٴوسىرۋ. بىلاي قاراعان ادامعا بۇل ەكەۋى مۇلدە ەكى بولەك ماسەلە سەكىلدى كورىنەر. دەگەنمەن كوزى قاراقتى ادام بۇل ماسەلەلەر تۇتاستىقتا شەشىلسە عانا نەگىزگى مىندەت ورىندالاتىنىن تۇسىنەدى.
 ٴوزىن-وزى قامتاماسىز ەتۋشىلەر دەپ اتالاتىن الەۋمەتتىك توپقا رەسمي تۇردە جاتقىزىلىپ جۇرگەندەر كادىمگى ٴدال بۇگىنگە دەيىن الىستاعى اۋىلدارىمىزدا بىر-ەكى ساۋىن سيىرى مەن جيىرما-وتىز شاقتى قوي ەشكىسىنە "قاراپ وتىرعاندار". تۋراسىن ايتساق، بەس نەمەسە ون ساۋىن سيىرى، ەلۋ شاقتى ۇساق مالى بارلار دا وسى توپتا. دەگەنمەن ولار بۇل توپتىڭ ىشىندە اۋقاتتىلارى. سولاي بولا تۇرسا دا سولاردىڭ وزدەرى دە اتالعان مالدارىنىڭ ونىمىمەن وزدەرىن ازەر اسىراپ وتىرعاندار. بۇل - ٴبىر. ەكىنشىدەن، اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ەكى ەسە ارتتىرۋ ٴدال قازىرگى جاعدايدا ەڭ كەمى 20 ميل-ليارد دوللارعا سىرتتان، ياعني شەت ەلدەردەن مال ساتىپ العاننىڭ وزىندە شامامەن بەس جىلدان كەيىن قول جەتكىزەتىن كورسەتكىش. ارينە، مۇنى اگرارلىق سالانى تۇتاستىقتا كوز الدىنا ەلەستەتە المايتىن ادامدار ٴدال وسىنداي مىندەت دەپ ويلايدى. ال اقىلمەن جۇمىس ىستەسە، پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل جۇكتەگەن مىندەتى دە ورىندالاتىن ٴىس. تەك قانا وسىناۋ ەكى مىندەتتى بىر-بىرىنەن بولشەكتەپ قاراستىرماي، كەرىسىنشە ماسەلەنى وسى ەكى مىندەتتى بىرىكتىرە وتىرىپ، تۇتاستىقتا شەشۋ كەرەك. قالايشا؟ ەندى ٴبىز رەت-رەتىمەن اۋەلى وسى سۇراققا جاۋاپ بەرەيىك. ەڭ الدىمەن، جەرگىلىكتى اكىمشىلىكتەر اۋىل-اۋىلداردا الگىندەي توپتاعىلاردان كووپەراتيۆتەر (جشس دەيمىز بە، الدە اكسيونەرلىك قوعام دەيمىز بە، ماسەلە اتاۋىندا تۇرعان جوق) قۇرۋ قاجەت. ول زاڭدى تۇلعا رەتىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن ٴوتۋى ٴتيىس. جانە ونىڭ نەمەن اينالىساتىنى سول اۋىلداعىلاردىڭ تابيعي جاعدايىنا قاراي تاڭدالۋى ٴتيىس. سونان سوڭ وسى زاڭدى تۇلعا - كووپەراتيۆتەرگە عانا پرەزيدەنتىمىز ايتقان شاعىن جانە جەڭىل نەسيەلەر ٴبولىنۋى كەرەك. ول نەسيەلەردى قايتارۋ مەرزىمى ەڭ كەمى بەس جىل بولۋى ٴتيىس. الگى نەسيەگە كووپەراتيۆ ناقتى وزدەرىنىڭ اينالىساتىن سالاسىنا بايلانىستى كەرەك-جاراقتى، ٴوندىرىس قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ الادى. ەڭ الدىمەن اۋىلداعى ٴىستى وسىلاي ۇيىمداستىرا الساق، ٴبىر ماسەلە شەشىلدى دەي بەرىڭىز. ەكىنشى كەزەكتە ٴاربىر وبلىس ورتالىقتارىندا ٴاربىر اۋدانعا ٴوز ونىمدەرىن تىكەلەي اكەلىپ، قالا تۇرعىندارىنا ساتاتىن ساۋدا الاڭىن تۇرعىزۋ ٴۇشىن جەر تەلىمى تەگىن بەرىلۋى كەرەك. كەيىننەن، ٴارى كەتكەندە 10 جىل ىشىندە وسى ساۋدا نۇكتەلەرىنىڭ سالىق رەتىندە بيۋدجەتكە تۇسىرەتىن قاراجاتى ارقىلى باستاپقىدا تەگىن بەرىلگەن جەر تەلىمىنىڭ قۇنى قايتادى. مىنەكەي، وسى ەكى ماسەلە شەشىمىن تاپسا پرەزيدەنتىمىز جۇكتەگەن ەكى مىندەت تە ناتيجەسىن كوپ ۇزاماي بەرە باستايدى. ماسەلەن، ٴبىر اۋىلدا قۇرىلعان كووپەراتيۆ مال بورداقىلاۋمەن، ٴسۇت ونىمدەرىن دايىنداۋمەن اينالىسادى دەيىك. ٴتىپتى، ەت، ٴجۇن، ٴسۇت، تەرىنى تەرەڭدەتە وڭدەيتىن سەحتار جايلى اڭگىمە قوزعاماي-اق قويايىق. سونىڭ وزىندە اۋىلداردا قويدىڭ ەركەك قوزىسىن كۇنارا سويۋ سايابىرسيدى. كەرىسىنشە، ەركەك مالداردى (تايىنشالار مەن ەركەك توقتىلاردى) بورداقىلاپ سويۋ جۇيەگە تۇسەدى. مۇنداي جاعدايدا سول شاعىن اۋىلداعىلار بار بولعانى مىڭ ەركەك توقتىنى، 100-200-دەي تايىنشانى بورداقىلاۋ ٴۇشىن قاجەتتى جەم-شوپتى ەشقانداي تەحنيكاسىز، ياعني جانار-جاعار ماي شىعىنىنسىز وزدەرى-اق دايىنداپ الادى. مۇنىڭ سىرتىندا سول بورداقىلاۋ الاڭىنا توپتاستىرىلعان مالدىڭ كوڭىن بۇرىنعىداي وتىن رەتىندە ەمەس، ەندى تىڭايتقىش رەتىندە پايدالانىپ، جەرگىلىكتى جەردەگىلەر وزدەرىن-وزدەرى قاجەتتى كوكونىسپەن قامتاماسىز ەتەتىندەي دارەجەگە جەتەدى. بالكىم 4-5 توننا كوكونىستى قالاعا ساتاتىنداي مۇمكىندىككە دە قول جەتكىزەر. كارتوپ، قىزاناق، ٴسابىز، قيار قاربىز-قاۋىن ەگۋ ونشا قيىن شارۋا ەمەس قوي. ەندى كەلىپ الگى بورداقىلاۋ الاڭىنداعى مال سەمىردى-اۋ دەگەن كەزدە سويىلاتىن بولادى. ال ول مالدىڭ ەتىن ساتاتىن ورىن جوعارىدا ايتقانىمىزداي وبلىس ورتالىقتارىندا بولۋى ٴتيىس. وسى كەزدە اۋىلدىقتار (ەگەر ولار الىستا تۇرسا) جاز بويى جيناعان مايىن دا اكەلىپ قالالىقتارعا ساتادى. اقىر اياعىندا ىشكى رىنوكتا باعا تۇراقتانىپ، قالالىقتار ازىق-تۇلىكپەن تولىق قامتاماسىز ەتىلەدى دە، اۋىلدىقتار از دا بولسا اقشا الادى، تابىسىنا تابىس قوسىلادى. كووپەراتيۆ كىرىسى ونىڭ مۇشەلەرىنە ۇلەسىنە قاراي ٴبولىنۋى ٴتيىس. ال اۋدان ورتالىقتارىنداعىلار ٴۇشىن بالكىم ەت، تەرى، ٴجۇن وڭدەيتىن شاعىن سەحتار اشقان دۇرىس شىعار. سوندا اۋداندىقتار دا جۇمىسپەن قامتىلادى. ولاردىڭ ونىمدەرى دە قالالىقتارعا ساتىلادى. ٴتىپتى، جوعارى ساپاعا ساي بولسا يمپورتتاۋعا دا بولاتىن شىعار. مىنەكەي، وسىنداي جاعدايدا پرەزيدەنتىمىز جۇكتەگەن ەكى مىندەت شەشىلەدى. ٴسويتىپ، ٴوزىن-وزى قامتاماسىز ەتىپ جۇرگەندەر كاسىپكەرلەر قاتارىن كوبەيتەدى. ەكىنشىدەن، اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ونىمدىلىك ارتادى. بۇلاي ىستەمەسەك، وسى كۇنگە دەيىنگى جاعدايىمىز ونشا تۇزەلە قويمايدى. جوعارىدا ايتتىق قوي، ٴتىپتى مەملەكەتىمىزدە وسى ۋاقىتقا دەيىن جينالعان بارلىق ۆاليۋتالىق قازىنامىزدى شەت ەلدەردەن مال ساتىپ الۋعا جۇمساساق تا، تاياۋداعى بەسجىلدىقتا ەلباسى جۇكتەگەن ماسەلەنى شەشۋ مۇمكىن ەمەس. تەك اۋەلى اۋىلدى بىرىكتىرىپ، سونان سوڭ اۋىل مەن اۋداننىڭ، وبلىستىڭ ورتالىقتارى اراسىندا دەلدالسىز داڭعىل جول سالا الساق قانا مۇراتىمىزعا جەتەمىز. سولاي، اعايىن.تاڭشولپان بەكبولات http://www.aikyn.kz/index.php؟option=com_content&task=view&id=6134&itemid=2

ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي