BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قۋاتتى اقىل-ويدىڭ ورتالىعى: ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگى وسىنداي قۇرىلىمعا اينالىپ كەلەدى

ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگىندە پرەمەر-مينيستر كارىم ٴما­سى­موۆتىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەيتىلگەن القا ٴماجىلىسى بولىپ ٴوتتى. وعان پارلامەنت دەپۋ­تاتتارى، پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەن ۇكىمەتتىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى، ٴبىرقاتار مينيسترلىكتەر مەن اگەنتتىكتەردىڭ باسشىلارى، وبلىس اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى، اتالعان مي­نيسترلىكتىڭ جەتەكشى قىزمەتكەرلەرى قاتىستى.
كەڭەيتىلگەن القا ماجىلىسىندە نەگىزگى بايان­دامانى جاساعان ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ٴمينيسترى جانار ايتجانوۆا وتكەن جىلى قازاق­ستان ەكونوميكاسىنىڭ الدىنداعى جىل­مەن سا­لىس­تىرعاندا جوعارى دامۋ دەڭگە­يى­نە كوتەرىل­گەندىگىن اتاپ كورسەتتى. جىل ىشىندە ىشكى جالپى ٴونىمنىڭ ٴوسىمى 7 پايىزدى قۇرادى. ەكو­نوميكانىڭ مۇنداي وسىمگە جەتۋىنە ەلىمىزدىڭ نەگىزگى ەكسپورت­تىق ونىمدەرىنە دەگەن الەمدىك باعانىڭ كوتەرىلۋى، مەملەكەتتىڭ الەمدىك داعدا­رىس اسەرىن ەڭسەرۋ جونىندە دەر كەزىندە ٴتيىستى شارالاردى قابىلداپ، وتاندىق كاسىپورىندار مەن حالىققا قولداۋ كور­سەتۋى، يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق دامۋدىڭ قول­عا الىنۋى سەكىلدى باستى فاكتورلار اسەر ەتكەن. مەملەكەت قولداعان جوعارىداعىداي شارا­لار­دىڭ ناتيجەسىندە وڭدەۋ سەكتورىنىڭ ٴوسىمى 18،4 پايىزدى قۇراپ وتىر. بۇل كورسەتكىش تاۋ-كەن ونەركاسىبىندەگى ٴوسىم دەڭگەيىنەن 3،5 ەسە ار­تىق. الدىن-الا ەسەپتەۋلەرگە قاراعاندا وڭ­دەۋ ونەركاسىبىنىڭ ىشكى جالپى ونىمدەگى ۇلەسى 2009 جىلعى 10،9 پايىزدان 2010 جىلى 11،7 پايىزعا ارتىپ وتىرعاندىعى بايقالادى. مىنە، وسىنىڭ بارلىعى قازاقستان ەكونومي­كا­سىنداعى ٴوسۋدىڭ ەلباسى العا قويعان ماقساتقا سايكەس ساپالى دەڭگەيگە كوتەرىلگەندىگىن كورسەتەدى. ەكونوميكا قۇرىلىمىنداعى بۇل وزگەرىس­تەردى، ەڭ الدىمەن، ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق دامۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باع­دارلامانىڭ العاشقى ناتيجەسى رەتىندە قاراستىرامىز. وتكەن جىلى جيىنى 800 ميلليارد تەڭگەگە باعالانىپ وتىرعان 152 يندۋس­تريالىق جوبا ىسكە قوسىلدى. ولاردى جۇزەگە اسىرۋ ەڭ الدىمەن ەكونوميكانىڭ ينۆەستيسيا­لىق بەلسەندىلىگىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەردى. جالپىلاي ايتقاندا، ەسەپتى جىل ىشىندە ەل ەكونوميكاسىنا 4،8 تريلليون تەڭگەنىڭ ين­ۆەستي­سياسى سالىندى. مۇنىڭ 45،9 پايىزى –  كاسىپورىنداردىڭ ٴوز قارجىلارى. الەمدىك شيكىزات رىنوگىندا قالىپتاسقان قولايلى باعا، كەدەن وداعى ناتيجەسىندە  وت­كىزۋ رىنوگىنىڭ ايتارلىقتاي كەڭەيۋى جانە ونەر­كاسىپ سەكتورىنداعى ٴوندىرىستىڭ ٴوسۋى ەلى­مىزدىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ وسۋىنە اي­تار­لىقتاي ىقپال ەتكەن. 2010 جىلى تاۋارلار ەكسپورتى 2009 جىلمەن سالىستىرعاندا 32،5 پايىزعا ٴوسىپ، 57،2 ميلليارد دوللاردى قۇ­راعان. ال يمپورت 24 ميلليارد دوللاردى قۇ­راپ، 15،4 پايىزعا ازايا تۇسكەن. ساۋدا تەڭ­گەرىمىنىڭ سال­دوسى 33،2 ميلليارد تەڭگە بول­دى. بۇل 2009 جىلعى دەڭگەيدەن 2،2 ەسە جوعارى. 2010 جىلدىڭ باسىندا قازاقستاننىڭ 2020 جىلعا دەيىن دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپا­رى قابىلدانعان بولاتىن. وندا دامۋدىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارى مەن باسىمدىقتارى ناقتى ايقىندالدى. بۇل الداعى ون جىلدىڭ ىشىندە بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دامۋ باعىتىنداعى جۇمىستارىن ۇيلەسىمدى ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. وسى قۇجاتتى جۇزەگە اسىرۋ ٴۇشىن ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگى بارلىق ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ باعدارلامالارى مەن نەگىزگى قۇجاتتارىن ٴبىر ىزگە سالۋ ٴىشىن ۇلكەن جۇمىس­تار جۇرگىزدى. بۇگىنگى كۇنى 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق جوسپاردى ورىنداۋدىڭ ناقتى مەرزىمى، ونىڭ ٴاربىر باعىتتارى بويىنشا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار ايقىندالعان. ناتيجەگە باعىتتالعان بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ وسى قۇجات نەگىزىندە ازىرلەنەتىن بولىپ ٴجۇر. مينيسترلىك وتكەن جىلعى ٴوزىنىڭ جۇمىسىن 7 باعىت بويىنشا جۇزەگە اسىردى. ولار ين­دۋستريالىق ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ مەن كاسىپ­كەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋ، بيزنەستىڭ الدىنداعى اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ، «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ، اكىمشىلىك رەفورمانى جۇرگىزۋ، ەكونوميكالىق ينتەگراسيالانۋ ماسەلەلەرىنىڭ، سونىڭ ىشىندە، كەدەن وداعىنىڭ، بۇكىلالەمدىك ساۋدا ۇيى­مىنا قوسىلۋدىڭ قاجەتتى قۇجاتتارىن ازىرلەۋ، وڭىرلىك دامۋدىڭ قۇجاتتارىن ازىرلەۋ جانە ولاردى جۇزگە اسىرۋدى ۇيلەستىرۋ جانە باسقا باعىتتار. جانار ايتجانوۆا ٴوز باياندا­ما­سىن­دا وسى باعىتتار بويىنشا اتقارىلعان جۇ­مىس­تارعا جەكە-جەكە توقتالدى.  ماسەلەن، بيز­نەس­­تىڭ جولىنداعى اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ بويىنشا وسىعان دەيىن رۇقسات الۋ ٴتيىستى بولىپ سانالاتىن 1015 ٴۇردىستىڭ ٴ311-ى قىس­قار­تىل­دى. وسى جونىندە ازىرلەنگەن زاڭ جوبا­سىندا 140 زاڭ اكتىلەرىنە، 130 زاڭ مەن 10 كودەكس­كە وزگەرىستەر مەن تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ كوز­دەل­گەن. بۇل جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى جوق ەمەس. 2010 جىلى بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ بيزنەس جۇر­گىزۋ جونىندەگى رەيتينگى بويىنشا قازاقستان ٴوزىنىڭ بۇرىنعى ورنىنان 15 ورىنعا العا جىلجىدى. سونىڭ ىشىندە ەلىمىز كاسىپكەرلىك قىزمەت ٴۇشىن نەعۇرلىم قولايلى جاعدايلار قالىپتاستىرىپ وتىرعان الەمدەگى الدىڭعى قاتارلى 10 ەلدىڭ ىشىنەن ورىن الدى. القا ماجىلىسىندە ٴسوز العان  «ەكونومي­كا­لىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» اق پرەزيدەن­تىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى جاميليا بوپيەۆا ەلىمىزدىڭ اۋماقتىق-كەڭىستىكتىك دامۋىنىڭ بول­جامدى كەستەسى تۋرالى باياندادى. بۇل قۇجاتتا وڭىرلەردىڭ الەۋەتىن اشۋ، ولارداعى كاسىپكەرلىك قوزعالىستى ودان ٴارى دامىتۋ ماسەلەلەرى قا­راستىرىلعان. ىشكى كوشى-قون ماسەلەلەرىن رەتتەۋ، ەلدەگى اگلومەراسيالىق قالالاردى ايقىن­داۋ ىسىنە كوپ كوڭىل بولىنگەن. استانا، الماتى، اقتوبە جانە شىمكەنت قالالارىنىڭ ودان ٴارى دامۋى جونىندە باعدارلامالار ازىرلەندى. ٴماجىلىس دەپۋتاتى كەنجەعالي ساعاديەۆ ٴوز سوزىندە ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مي­نيس­ترلىگىنىڭ قىزمەتىندە بۇرىنعى قۇرىلىم­مەن سالىستىرعاندا كوپتەگەن وزگەرىستەر بار ەكەندىگىن، مينيسترلىك ٴوز قىزمەتىن نەعۇرلىم ستراتەگيالىق ماقساتتارعا باعىتتاي، اسا ٴىرى مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن جوسپارلاردى دايىنداۋ ىسىنە ۇلەس قوسا وتىرىپ، مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىن ۇيلەستىرۋشى رولىنە يە بولا تۇسكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. ەلباسى بىزگە الداعى ۋاقىتتا دۇرىس دامۋىمىز ٴۇشىن قۋاتتى اقىل-وي ورتالىعى قاجەت دەپ ەدى. قازىرگى ەكو­نوميكالىق  دامۋ جانە  ساۋدا مينيستر­لىگىنىڭ قىزمەتىنەن وسى باعىتتا وزىندىك ٴبىر ۇمتى­لىستى بايقايمىز. ەندىگى كەزەكتە مينيسترلىك ەكونوميكانى تەڭگەرمەلى دامىتۋدىڭ تۇبەگەيلى ماسەلەلەرىمەن نەعۇرلىم تەرەڭىرەك شۇعىل­دانا تۇسكەنى ٴجون بە دەيمىز. سونىڭ ىشىندە ەلىمىزدى سۋمەن قامتۋدىڭ ۇلكەن پروبلەماسى بار. ورتا جانە شاعىن بيزنەسكە دە سەرپىلىس قاجەت. كادرلارمەن قامتۋ ٴىسى ەكونوميكانىڭ العا باسۋىنا بايلانىستى بارعان سايىن وتكىر قويىلماق دەگەن پىكىرلەرىن ٴبىلدىردى. بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ قازاقستانداعى تۇ­راق­تى وكىلى شەبن اككاي حانىم بيزنەس جۇر­گىزۋدەگى اتالعان بانك زەرتتەۋلەرىنە سۇيەنە وتىرىپ، وسى باعىتتا قازاقستاننىڭ جەدەل العا باسا تۇسكەندىگىن ايتتى. كەڭەيتىلگەن وتىرىستى ۇكىمەت باسشىسى كارىم ٴماسىموۆ قورىتىندىلادى. كارىم قا­جىم­قان ۇلى ەلىمىزدىڭ ىشكى جالپى ٴونىمنىڭ جان باسىنا شاققانداعى كولەمى جونىنەن 9 مىڭ دوللارلىق بەلەسكە كوتەرىلگەندىگىن، مۇنداي كورسەتكىشكە بىزگە دەيىن الەمنىڭ 40 ەلى جەتە العاندىعىن، ٴبىراق سولاردىڭ كوپشىلىگى بۇل بەلەستى ۇستاپ تۇرا الماي ارتىنان قايتا قۇل­دىراعاندارىن ايتا كەلە، ەندىگى كەزەكتە ەل دامۋى ٴوزىنىڭ نەعۇرلىم كۇردەلى كەزەڭىنە كەلىپ كىرگەندىگىن، مۇنداي جاعدايدا نەگىزگى ماسەلەنى ادام فاكتورىنىڭ دامۋى شەشەتىندىگىنە توق­تالدى. ەلىمىزدە ٴبىلىم، دەنساۋلىق ماسەلە­لەرىنىڭ الدىعا قويىلۋىنىڭ ٴبىر سەبەبى وسى­دان. وعان ەندى ينفراقۇرىلىمدىق، ينستي­تۋتتىق دامۋ ماسەلەلەرىن قوسىپ، ٴبارىن دە ۇيلە­سىمدى، جان-جاقتى جۇرگىزۋىمىز كەرەك. دامۋ­دىڭ قازىرگى دەڭگەيىن سوندا عانا جۇيەلى ۇستاپ تۇرا الامىز. مىنە وسى ماسەلەدە، ۇكى­مەت باسشىسى ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگىنە ۇلكەن جۇك ارتىلاتىندىعىن اتاپ كورسەتتى. مينيسترلىك جۇمىسىندا بەلگىلى ٴبىر دەڭگەيدە توقتاپ قالۋ بولماۋى ٴتيىس. وسى باعىتتا ۇكىمەت باسشىسى مينيسترلىكتىڭ ال­دىنا ەلىمىزدەگى قۇرىلىمدىق-ينستيتۋتتىق رەفورمانى، اكىمشىلىك رەفورمانى ودان ٴارى تەرەڭدەتۋدى، وڭىرلىك دامۋ ماسەلەسىنە بارىنشا ٴمان بەرۋدى تاپسىردى. ۇكىمەت باسشىسى ٴوز سوزىندە وتكەن جىلى بۇل مينيسترلىكتىڭ كەدەن وداعىن قۇرىپ، دامىتۋ ماسەلەسىندە ۇلكەن جۇمىستار جۇر­گىزگەندىگىن ايتىپ، وسى باعىتتاعى جۇمىستار ودان ٴارى جالعاساتىندىعىن جەتكىزدى. سۇڭعات ٴالىپباي. http://www.egemen.kz/27193.html

ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي