BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

يندۋستريالىق جوبالارعا جەكە سەكتور دا اتسالىسۋى ٴتيىس

ٴبىز ەل ەكونوميكاسىنىڭ ٴارى قاراي دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق دامۋ باعدارلاماسى بويىنشا بىلتىر ىسكە قوسىلعان جوبالارمەن توقتالىپ قالمايمىز. مەملەكەت باسشىسى تاياۋدا قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا اتاپ كورسەتكەندەي، ەلىمىزدىڭ ٴۇش جىلدىق بيۋدجەتىندە يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق، سونىمەن قاتار الەۋمەتتىك باعدارلامالاردىڭ دا قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلعان.
مۇنداعى باستى ماقسات – ناقتى سەكتوردىڭ ەسەبى بويىنشا ەكونوميكامىزدىڭ قارىشتاپ دامۋىنا قول جەتكىزۋ. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى، بۇل مەملەكەتتىك باعدارلامالار وسىعان دەيىن ەل قازىناسىنان قارجىلاندىرىلىپ كەلدى. ال ەندى وعان مەملەكەتپەن قاتار، جەكە سەكتوردىڭ دا اتسالىساتىن ۋاقىتى جەتتى. بۇگىندەرى ەلىمىزدىڭ باستى دامۋ باع­دارلاماسى بويىنشا 152 كاسىپورىن ىسكە قوسىلىپ، ول 24 مىڭنان استام قازاق­ستان­دىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ال 2014 جىلعا دەيىن قۇنى 8،1 تريلليون تەڭ­گەنى قۇرايتىن تاعى 294 ينۆەستيسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارىمىزدا بار. بيىل يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى بويىنشا وسى سومانىڭ 1،3 تريلليون تەڭگەسىن يگەرۋ كوزدەلگەن. «ەگەر يندۋستريالاندىرۋ كار­تاسى بويىنشا 2009 جىلى – 500 ميل­ليارد، 2010 جىلى 800 ميلليارد تەڭگە يگەرىلسە، ال بيىل ول 1،3 تريلليون تەڭگەگە بارىپ تىرەلمەك»، – دەلىنگەن وسى اپتادا ۇكىمەتتە جاريالانعان يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ ەسە­بىندە. مىنە، وسىنشا قىرۋار قارجى جۇمسالىپ جاتقان يننوۆاسيالىق جۇيەمىز تۇبىندە ەل ەكونوميكاسىنىڭ وركەندەۋىنە ايرىقشا سەرپىن بەرۋى ٴتيىس. وعان مەملەكەتتىڭ قا­زاقستان دامۋ بانكىنەن كولەمدى قارجى تارتىلىپ وتىرعانى بەلگىلى. ونداعى ٴىرى جوبالارعا توقتالاتىن بولساق، مىنالاردى ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس: وتكەن جىلى قازاقستان دامۋ بانكى اقتاۋ تەڭىز پورتىن، الماتى وبلىسىنداعى مويناق سەس قۇرى­لىسىن، ورالداعى گاز قۇبىرىمەن جاب­دىقتالعان ەلەكتر ستانسىسىن، پاۆلو­دار­داعى وتكىر حيميالىق ۇنتاق ٴوندىرىسىن، تا­راز­داعى فەرروقورىتپا زاۋىتىن قارجى­لاندىرۋدى جالعاستىردى. 2010 جىلى قازاقستان دامۋ بانكىنىڭ توبىمەن سترا­تەگيالىق ينۆەستيسيالىق جوباعا جاتاتىن، قۇنى 1،4 ميلليارد دوللار تۇراتىن 18 نىسان ىسكە قوسىلدى. بۇل تۋرالى وسى اپ­تاداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا اتالعان مەم­لەكەتتىك بانك باسقارماسىنىڭ ٴتوراعاسى عالي ەسقاليەۆ مالىمدەدى. بۇل بانكتىڭ سسۋدالىق پورتفەلى ٴبىر جىلدىڭ ىشىندە 48،7 پايىزعا ارتىپ، 3 ملرد اقش دول­لارىن قۇراعان. ٴوز كەزەگىندە ۇكىمەت باسشىسى ك.ٴما­سىموۆ: «2010 جىلدىڭ باستى ماسەلەسى ۇدە­مەلى يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق باع­دارلامانى ىسكە قوسۋ بولاتىن. ازىرگە بۇل رەتتە ناتيجە جامان ەمەس، وسى جاعىنان العاندا، ارى قاراي دامۋعا مۇمكىندىك بار. ال كەلەسى ٴبىزدىڭ مىندەتىمىز – بارلىق رەسۋر­سىمىزدى جۇمىلدىرۋ، مەملەكەت تاراپىنان بولسىن، سونداي-اق كاسىپكەرلەردىڭ تارا­پىنان دا. ەل ەكونوميكاسىن كوتەرۋگە جەكە سەكتور دا اتسالىسۋى ٴتيىس»، – دەدى. دەمەك، يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىن جۇزەگە اسى­رۋعا مەملەكەتپەن قاتار، جەكە سەك­توردىڭ دا كاپيتالى تارتىلاتىن بولادى. جالپى، «سامۇرىق-قازىنا» ٴۇاق، قا­زاقستان دامۋ بانكى جانە «دامۋ» كاسىپ­كەرلىكتى قولداۋ قورى بۇگىندەرى وسى جوبا­لارعا كەشە سالعان قارجىسىن قايتارۋ بويىن­شا جۇمىستاردى جۇمىلدىرۋدا. ماسەلەن، 2011 جىلى قازاقستان دامۋ بانكى سىرتتان 2 ميلليارد دوللاردى تارتۋدى كوزدەپ وتىر ەكەن. «ٴبىز 2011 جىلى 2 ميل­ليارد دوللاردى تارتۋدى جانە داعدارىس كەزەڭىندە العان 1،7 ميلليارد دوللار قىمبات قارىزىمىزدى جابۋدى جوس­پارلاپ وتىرمىز. سونىمەن قاتار حالىق­ارالىق ەكسپورتتىق-نەسيەلىك اگەنت­تىكتەرمەن اراداعى تىعىز قارىم-قاتىناسىمىزدى دامىتىپ، يسلام قار­جىلاندىرۋىن تارتۋ بويىنشا دا جۇ­­­­­­مى­­سى­مىز­دى ارتتىرا ٴتۇ­سۋىمىز كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز»، – دەيدى ع.ەس­قاليەۆ. ياعني ۇنەمى قارجى سالۋدى تالاپ ەتەتىن بۇل ستراتەگيالىق باعدارلاما وسىن­داعى وپەراتورلارعا ۇلكەن سالماق سالۋدا. ٴارى ۇكىمەت باسشىسى الدا ورىن الۋى مۇمكىن داعدارىسقا رەسۋرس جيناۋ كەرەكتىگىن دە ايتىپ وتىر. ياعني ۇلتتىق قورداعى اقشاعا ەندى قول سالۋعا جول بەرىلمەيدى. دەمەك، بىزگە قارجى تارتۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرە ٴتۇسۋ كەرەك. بۇل رەتتە ك.ٴماسىموۆ وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ قارجىسىنان كوپ ٴۇمىت كۇتەتىنىن ايتادى. – بۇل باعدارلاماعا قاتىسىپ جاتقان كاسىپكەرلەرىمىز بار، ولار سۋبسيديالىق جەڭىلدىكپەن نەسيە الىپ، كاسىپورىندار اشتى. ارينە، ۇزاق مەرزىمگە بەلگىلەنگەن جوبالار باستاپقى كەزدە شىعىندى كوپ تالاپ ەتەدى. تەك قالتقىسىز ەرەن ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا ٴبىرشاما ۋاقىت وتكەن سوڭ تابىس كەلە باستايدى. مەملەكەت تاراپىنان بولىنگەن قارجىنى كاسىپكەرلەر ۋاقىتىندا قايتارىپ وتىرسا، ول كوپ كومەگىن تيگىزەدى. مىنە، وسى جاعىن ازىردەن ٴبىر جولعا قويىپ العان دۇرىس سەكىلدى. ويتكەنى بۇگىندەرى شاماسى جەتپەي، باسقا قارىز اقشا الىپ، ٴبارىن ٴبىرىنىڭ ۇستىنە ٴبىرىن جاماۋعا ٴماجبۇر بولىپ جاتقاندار دا ولاردىڭ اراسىندا بار. وسى جاعىنان العاندا، بۇل اۋقىمدى جوبالاردىڭ جۇگى اۋىر ەكەنى ازىردەن باي­قالىپ جاتىر. سول سەبەپتى جەكە سەك­توردىڭ قارقىن العانىنا ۇكىمەت مۇددەلى. وسى باعىتقا قىرۋار قارجى ٴبولىندى. ەندى سونىڭ قايتارىمى بولاتىن كەزەڭ جەتتى. ارينە، جەكە سەك­توردان تۇسكەن قارجى قايتا اينا­لىپ، جاڭا يننوۆاسيالىق جوبالارعا سا­لىناتىن بولادى. ياعني ەندى بۇل جوبا­لارعا ۇلتتىق قوردان ەمەس، جەكە سەكتوردىڭ سالىعىنان تۇسكەن قارجىنى سالۋ ويعا الىنۋدا، – دەيدى ەكونوميكالىق ساراپشى ا.قى­دىر­بەك ۇلى اتالعان پىكىرگە قاتىستى كوز­قاراسىندا. مىنە، بۇل – يندۋستريالاندىرۋ كار­تاسىنداعى ٴىرى جوبالاردىڭ قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىنە قاتىستىسى. ال اۋىلدى يندۋس­تريالاندىرۋ مىندەتىن ەلباسى تاياۋداعى ٴوز جولداۋىندا شاعىن نەسيەلىك ۇيىمداردىڭ موينىنا ارتۋ كەرەكتىگىن، ونىڭ زاڭنامالىق جاعىن قاراستىرۋدى ۇكىمەت پەن قارجىلىق قاداعالاۋ اگەنتتىگىنە تاپسىرعانىن مالىم­دەگەن بولاتىن. اۆتور: كامشات ساتيەۆا http://www.alashainasy.kz/society/18264/

ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي