ب.سۇلتانوۆ: جۇرگىزىپ جاتقان قۇرىلىمدىق رەفورمالار داعدارىسقا قاراماستان، جالعاسىن تاباتىن بولادى - قازاقستان ەكونوميكاسى|25 قاڭتار 2016، 19:25
كۋرسى ۆاليۋت وبنوۆليايۋتسيا
استانا:

ب.سۇلتانوۆ: جۇرگىزىپ جاتقان قۇرىلىمدىق رەفورمالار داعدارىسقا قاراماستان، جالعاسىن تاباتىن بولادى

استانا. 25 قاڭتار. baq.kz - قارجى مينيسترلىگى جۇرگىزىپ جاتقان قۇرىلىمدىق رەفورمالار داعدارىسقا قاراماستان، جالعاسىن تاباتىن بولادى. تەك جەكەلەگەن قۇرالداردى تۇزەتۋ عانا بولادى. قارجى ٴمينيسترى باقىت سۇلتانوۆتىڭ باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ مۇشەلەرىمەن كەزدەسۋىندە وسى جانە كوپتەگەن باسقا دا ماسەلەلەر تۋرالى ايتىلدى، دەپ حابارلايدى قر قارجى مينيسترلىگىنىڭ ٴباسپاسوز قىزمەتى.

مەيلى ول وتباسى نەمەسە مەملەكەت بولسىن – اۋقىمىنا قاراماستان، قارجى-قاراجاتتى باسقارۋدىڭ ەكى قاعيداتى بار دەيدى. بىرەۋى، بارىنشا ۇنەمدەۋگە بولادى، ال ەكىنشىسى، كوبىرەك ەڭبەكتەنىپ، اقشا تابۋعا تىرىسۋعا بولادى. قارجى مينيسترلىگى، كومىرسۋتەككە باعانىڭ ۇزاق مەرزىمدى تومەندەۋ داۋىرىنە دايارلىق كورە وتىرىپ، وتكەن جىلدارداعى باستالعان قۇرىلىمدىق رەفورمالاردى جالعاستىرۋ ىقتيمال عانا ەمەس، سول سياقتى قاجەت دەپ سانايدى. جاريا ەتۋ، اۋقىمدى جەكەشەلەندىرۋ، بانكروتتىق جانە وڭالتۋ سياقتى باعدارلامالار جالپى جولدى جۇمىس ىستەمەيتىن اكتيۆتەردەن، ٴتيىمسىز پروسەستەردەن بارىنشا تازارتۋعا باعىتتالعان. ونىڭ ۇستىنە وتكەن جىلدان جاپ-جاقسى باستاما قالعان.

«2015 جىلدىڭ قارجىلىق قورىتىندىلارىنا قاتىستى ايتار بولساق، ٴبىز جىلدى ەداۋىر توزىمدىلىك قورىمەن اياقتادىق. بىرىنشىدەن، كىرىستەر 330 ملرد.تەڭگەگە اسىرا ورىندالدى. ەكىنشىدەن، شىعىستار بارىنشا جوعارى – 99،8%-عا يگەرىلدى، بۇل رەكورد بولىپ تابىلادى. ۇشىنشىدەن، 2015 جىلدىڭ سوڭىندا تارتىلعان 1 ملرد.دوللار قارىزدى ساقتاپ قالدىق. تورتىنشىدەن، ٴبىزدىڭ مەملەكەتتىك بورىشىمىز تومەن، تيىسىنشە بيۋدجەتكە تۇسەتىن بورىشتىق جۇكتەمە الەمدەگى ەڭ تومەندەردىڭ ٴبىرى (12-ورىندا). وسىلايشا، 2016 جىلدىڭ باسىنا ٴبىزدىڭ ەداۋىر قارجى قورىمىز بار (0،5 تريلليون تەڭگەدەن اسا)، – دەپ اتاپ ٴوتتى قارجى ٴمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ.

بيۋدجەتتى ىقتيمال ناقتىلاۋعا قاتىستى ايتار بولساق، ول تۋرالى مينيستر مۇناي باعاسىنىڭ ٴارتۇرلى بولۋى كەزدەرىنە ۇكىمەتتە قازاقستان ەكونوميكاسىن دامىتۋدىڭ ىقتيمال سسەنارييلەرى بار. قازىرگى تاڭدا قارجى مينيسترلىگى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا تالداۋ جۇرگىزىلۋدە جانە جاڭا تاسىلدەر ەنگىزىپ جاتىر.

كەزدەسۋدە ەلدەگى ٴوتىپ جاتقان جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەكىنشى تولقىنىنا ۇلكەن كوڭىل ٴبولىندى.

بۇگىندە جالپى ىشكى ٴونىمنىڭ 43%-ى مەملەكەتتىڭ جاناما باقىلاۋىندا تۇر. بۇل احۋالدى تۇراقتاندىرۋ ٴۇشىن جاقسى، ٴبىراق دامۋ ٴۇشىن ونشا جاقسى ەمەس. ٴقازىر بيزنەسكە كەڭىستىك بەرۋ، ناۋالاردى بوساتۋ ماڭىزدى. مەملەكەت بيزنەسپەن باسەكەلەسۋگە ەمەس، ول ٴۇشىن جاعداي جاساۋعا ٴتيىس. تاپ وسى ٴۇشىن دە جەكەشەلەندىرۋ كەرەك.

ٴىرى كومپانيالار ٴۇشىن بۇل ينۆەستيسيالار تارتۋعا، ٴونىمدى وتكىزۋ نارىقتارىن كەڭەيتۋگە، جۇمىس ورىندارىن ساقتاپ قالۋعا جانە ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «ورتا بيزنەس» كومپانيالارىن ساتۋ كاسىپكەرلەرگە مەملەكەتتىك تاپسىرىسقا قولجەتىمدىلىگى بار دايىن بيزنەس بەرەدى. مەملەكەت پايداسى – ٴتيىمدى نارىقتىق ەكونوميكانىڭ جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاساۋ، ينۆەستيسيالىق بەلسەندىلىكتى كوتەرۋ، ەكونوميكاداعى تۇراقتىلىق پەن كەڭ اۋقىمدى ورتا سىنىپتى قالىپتاستىرۋ.

بارلىعى بولىپ جەكەشەلەندىرۋگە 718 ۇيىم قويىلعان. اشىق، باسەكەلى ساتىلىم مەن ٴادىل نارىقتىق قۇنىن ايقىنداۋ ٴۇشىن حالىقارالىق كونسۋلتانتتار تارتىلاتىن بولادى، ال ٴاربىر ٴىرى وبەكتى بويىنشا جۇمىس جەكە بولادى جانە ول ۇكىمەت جانىنداعى جوبالىق كەڭسەنىڭ باقىلاۋىندا بولادى، دەپ حابارلادى باقىت سۇلتانوۆ.

جەكەشەلەندىرۋدىڭ ٴار-الۋان تۇرلەرى كوزدەلۋدە. ٴىرى كومپانيالاردى ىسكە اسىرۋدى ستراتەگيالىق ينۆەستورلارعا نەمەسە ipo تەتىكتەرى ارقىلى كور نارىعىنا شىعارۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. مەملەكەتتىك-جەكەشە ارىپتەستىك، كاسىپورىن ۇجىمدارىنا ىسكە اسىرۋ نۇسقالارى ىقتيمال. 3 ٴساتسىز ساۋدادان كەيىن، تەڭگەرىمدىك قۇنىنان تومەن، ٴبىراق ٴادىل نارىقتىق باعا بويىنشا ساتۋ مۇمكىندىگى كوزدەلگەن.

بۇل ارادا جەكە يەمدەنۋشىلەردىڭ اراسىندا دا ٴتيىمسىز مەنشىك يەلەرى جەتكىلىكتى. وركەنيەت قۇرالى – بانكروتتىق – قازاقستاندا تولىق ويسىراپ قالۋ، بورىشتىق مىندەتتەمەلەردەن باس تارتۋ دەپ تۇسىنىلەدى. ٴقازىر بانكروتتىق ينستيتۋتىنىڭ تۇجىرىمداماسى وڭالتۋ ٴراسىمى ورنىقتى، «بورىشكەر تۋرالى» جانە «كرەديت بەرۋشى تۋرالى» باعىتتاردىڭ اراسىندا كوبىنشە تەڭگەرىم جاعىنا وزگەردى.

«بانكروتتىق – بۇل تاراتۋ ەمەس. بانكروتتىق ارقىلى ساۋىعۋعا، ٴوسىمپۇلداردان، پايىزدار مەن ٴوندىرىپ الۋلاردان ٴسال تىنىس الۋعا بولادى. كرەديت بەرۋشىلەرمەن مەرزىمىن ۇزارتۋ نەمەسە بورىشتىڭ ٴبىر بولىگىن ەسەپتەن شىعارۋ جونىندە كەلىسىمگە كەلۋگە بولادى. بۇل بورىشكەر ٴۇشىن. كرەديت بەرۋشى ٴۇشىن دە پايداسى بار. بىرىنشىدەن، ونىڭ بورىشكەرى الدەنەدى، ەكىنشىدەن، ەگەر قارىز الۋشى اكتيۆتەرىن قاساقانا جاسىرعان بولسا، ولاردى بانكروتتىق بارىسىندا قايتارۋعا بولادى، - دەدى قارجى ٴمينيسترى. – بۇل جاڭا ەرەجەلەردى ٴبىز ۇكىمەتتىڭ داعدارىسقا قارسى ٴىس-قيمىلدارى شەڭبەرىندە ٴىس جۇزىندە تۇسىندىرەتىن، قولداناتىن بولامىز».

وسىنىڭ بارلىعىن تالداپ بولعان سوڭ قارجى مينيسترلىگى جاريا ەتۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ بويىنشا تەڭدەسسىز شارالارعا دا باردى. اتاپ ايتقاندا، الەمدەگى كاپيتالعا راقىمشىلىق ەتۋ تاريحىندا قازاقستان ٴبىرىنشى بولىپ جاريا ەتۋ الىمدارىن جويدى. بۇل شارا، سونداي-اق زاڭناماعا ەنگىزىلەتىن ٴبىرقاتار باسقا دا وزگەرىستەر، ونىڭ ىشىندە قاراجاتىن جاريا ەتەتىن ازاماتتار ٴۇشىن كەپىلدىك بولىگىندە دە كاپيتال مەن مۇلىكتى جاريا ەتۋ قارقىنىندا وڭ كورىنىس تاپتى.

كەزدەسۋ بارىسىندا ورتالىق قازاقستاندىق باق باسشىلارى قارجى ٴمينيسترى ب. سۇلتانوۆقا قارجى مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتىنە جانە جالپى ۇكىمەتتىڭ داعدارىسقا قارسى باعدارلاماسىنا قاتىستى ٴبىرقاتار ناقتىلاۋشى سۇراقتار قويدى. 


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي