BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

اگرارلىق سالا سەنىمدى اقتاي الا ما؟

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە ىشكى نارىقتى ازىق-تۇلىكپەن تولىققاندى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى جۇكتەلىپ وتىر. مينيسترلىكتىڭ بۇل مىندەتتى قالاي ارقالاپ شىعاتىنىن جىل ورتاسى اسقاندا بىلە باستايمىز. سەبەبى الدىن الا بولجام بويىنشا، ۇستىمىزدەگى جىلدان باستاپ الەمدە ازىق-تۇلىك تاپشىلىعى وزەكتى ماسەلەگە اينالماق. سول كەزدە ازىق-تۇلىك قورى جەتكىلىكتى دەگەن مالىمدەمەلەردىڭ شىندىققا قانشالىقتى ساي كەلەتىنى انىقتالادى. ال وعان دەيىن مينيسترلىك ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن ايىرىقشا نازاردا ۇستاۋىنا تۋرا كەلەدى. بۇل ويعا اتالمىش مينيسترلىكتە وتكەن القا ماجىلىسىندە توقتادىق.
 القا ٴماجىلىسى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر كارىم ٴماسىموۆتى ٴبىرىنشى كەزەكتە الداعى ۋاقىتتا ازىق-تۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى قالاي جۇرگىزىلەتىنى قىزىقتىردى. بۇلاي بولاتىن ٴجونى بار. سەبەبى قاڭتار تۋىسىمەن قىمباتشىلىق بەلەڭ الدى. «بيىل ٴبىز ەلىمىزدىڭ ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى قالاي شەشىلەتىندىگىن كورەتىن بولامىز. ول ٴۇشىن، بىرىنشىدەن، ىشكى نارىعىمىز ازىق-تۇلىكپەن تولىق قامتاماسىز ەتىلۋى ٴتيىس. ەكىنشىدەن، الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-تۇلىك باعاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋىمىز كەرەك. جىل باسىندا-اق ازىق-تۇلىك قىمباتشىلىعى بايقالدى. وسى ماسەلەنى ەرەكشە نازاردا ۇستاۋ قاجەت. سەبەبى بۇل - اسا وزەكتى ماسەلە. ٴبىز حالىققا نەگىزگى ازىق-تۇلىك باعاسىنىڭ تۇراقتى بولاتىنىنا كەپىلدىك بەرۋىمىز قاجەت. ونى اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ساۋدا جانە ەكونوميكالىق دامۋ مينيسترلىكتەرى قاداعالاۋى ٴتيىس»، - دەدى ك.ٴماسىموۆ. ونىڭ ايتۋىنشا، الداعى ايلاردا الەمدە ازىق-تۇلىك باعاسى كۇرت وسەدى. سول كەزدە تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعارۋعا قۇلشىنىسى ارتا تۇسەدى. سول كەزدە وتاندىق ەكسپورت پەن يمپورتتىڭ تەپە-تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مينيسترلىككە سىن بولماق. سالا وكىلدەرى بۇل سىناققا قازىردەن-اق دايىندىق جاساپ جاتقان سىڭايلى. بۇعان نان باعاسىنىڭ نەگىزسىز قىمباتتاۋىنا جول بەرمەس ٴۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار، اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جانە «قازاگرو» اراسىندا جاسالعان مەموراندۋمدى تىلگە تيەك ەتۋگە بولادى. «قازاگرو» حولدينگى باسشىسى ا.مامىتبەكوۆ ناۋبايحانالارعا ۇندى تۇراقتالعان باعامەن جەتكىزىپ وتىرعاندارىن ايتادى. ونىڭ ايتۋىنشا، ٴۇشىنشى سۇرىپتاعى بيدايدىڭ 1 تونناسى 26500 تەڭگەدەن جەتكىزىلۋدە. ەڭ باستىسى، مەموراندۋمدا كورسەتىلگەن ۇن كولەمى قوردا جەتكىلىكتى. ايتقانداي، «قازاگرو» بيىلعى جىلعى ەگىس ناۋقانىن قارجىلاندىرۋدى باستاپ كەتىپتى. بۇل ماقساتتا نەسيەلەندىرۋ جانە مەملەكەتتىك قورعا استىق ساتىپ الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ٴۇشىن بيۋدجەتتەن 78 ملرد تەڭگە بولىنگەن. سونىمەن بىرگە، بانكتىك كەپىلدەمە بەرگەنى ٴۇشىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ كوميسسيالىق جارنالارىنىڭ كولەمىن تومەندەتۋ جونىندە قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىمەن كەلىسىم جاسالىپتى. ايتا كەتۋ كەرەك، حولدينگ اگروونەركاسىپ كەشەندەرى سۋبەكتىلەرىنە بانكتىڭ كەپىلدەمەلەرى ارقىلى بەرىلەتىن نەسيەلەردىڭ پايىزدىق ۇستەمەسىن 7-دەن 5 پايىزعا تومەندەتۋ ۇسىنىلۋدا. سونىڭ ناتيجەسىندە كوكتەمگى ەگىس ناۋقانى مەن ونى جيناۋ جۇمىستارىنا بەرىلەتىن نەسيەنىڭ مولشەرى بۇرىنعىداي 12 ەمەس، 8 پايىزدى قۇرايتىن بولادى. ٴيا، اگرارلىق سالاسى ٴۇشىن الداعى جىل جەڭىل تيمەيتىنى راس، ٴبىراق بىلتىر دا بۇل سالا ٴۇشىن كۇردەلى كەزەڭ بولدى. ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىن قامتىعان قۋاڭشىلىق ەل ەكونوميكاسىنا ايتارلىقتاي قيىندىق تۋعىزدى. ايتەۋىر، مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلگەن قولداۋ شاراسى مەن وندىرىستە كەڭىنەن قولدانىلا باستاعان ىلعال ساقتاۋ تەحنولوگياسىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدىڭ ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قول جەتتى. ٴسويتىپ، وتكەن جىلى استىقتىڭ جيىنتىق كولەمى وڭدەلگەننەن كەيىن 12،2 ملن توننانى قۇرادى. بۇل ىشكى نارىق سۇرانىسىن تولىعىمەن قاناعاتتاندىرادى جانە 7 ملن توننا كولەمدە ەكسپورتتىق جەتكىزىلىمدەردى قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق بىلتىر 775،5 مىڭ توننا مايلى داقىلدار، 2 ملن 576،9 مىڭ توننا كوكونىس جانە 2 ملن 554،6 مىڭ توننا كارتوپ جينالدى. بۇل قور الداعى ەگىنگە دەيىن ىشكى نارىق سۇرانىسىن جابۋعا جەتكىلىكتى. قۇرعاقشىلىققا قاراماستان، مالدىڭ بارلىق ٴتۇرى 2-3 پايىزعا كوبەيگەن. سوعان ساي مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ٴوندىرىس كولەمى دە ارتا ٴتۇسىپتى. ماسەلەن، جۇمىرتقا ٴوندىرىسى 13،6 پايىزعا، قۇس ەتى ٴوندىرىسى 25 پايىزعا ٴوستى. ٴسويتىپ، سوڭعى ٴۇش جىلدا سىرتتان اكەلىنەتىن قۇس ەتىنىڭ ىشكى نارىقتا پايدالانىلۋى 70-تەن 50 پايىزعا دەيىن ازايدى. ەندى مينيسترلىك ەلباسى تاپسىرماسىنا ساي استىق شارۋاشىلىعىندا ىلعال ساقتاۋ تەحنولوگياسى تولىعىمەن ەنگىزىلمەك. بىلتىر بۇل تەحنولوگيا 11 ملن گەكتارعا قولدانىلدى. بۇل استىق القابىنىڭ 67 پايىزى ەكەن. ەندى سول كورسەتكىشتى 100 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلۋدە. تامشىلاپ سۋارۋ تەحنولوگياسى دا ٴارى قاراي جالعاسادى. سونداي-اق اسىل تۇقىمدى مالدى كوبەيتۋ ايىرىقشا نازارعا الىنباق. ٴمينيستردىڭ ايتۋىنشا، ەلدەگى اسىل تۇقىمدى مال 5 پايىزدى عانا قۇرايدى. ال دامىعان ەلدەردە بۇل كورسەتكىش 30-50 پايىزعا جەتەدى. بۇل ماسەلە شەتەلدەن اسىل تۇقىمدى مال اكەلۋ ارىلى شەشىلمەك. الايدا، مينيستر شەتتەن اكەلىنگەن مالدى حالىقارالىق كونكۋرس نەگىزىندە ساتىپ الۋ كەرەك دەيدى. سەبەبى شەتەلدىڭ بار اسىل تۇقىمدى سيىرلارى ٴبىزدىڭ ەلدىڭ ەرەكشەلىگىنە ساي كەلە بەرمەيدى. اسىل تۇقىمدى مالدى كوبەيتۋ ٴۇشىن ونىڭ ازىعىن دا ۇمىتپاعان ابزال. بۇل رەتتە، جۇگەرى داقىلى ەگىسىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلمەك. ول ٴۇشىن سۋارمالى جەرلەر كوبەيتىلەدى. وسىعان بايلانىستى مينيسترلىكتە ارنايى باعدارلاما جاسالۋدا ەكەن. وسى رەتتە، ۇكىمەت جەتەكشىسى اسىل تۇقىمدى مال وسىرەتىن كاسىبي مامانداردىڭ تاپشىلىعىنا توقتالدى. ەگەر ماماندار تاپشىلىعىن جويماساق، اسىل تۇقىمدى مالدى ٴوسىرۋ جۇمىسى جاندانۋى ەكىتالاي ەكەنىن ەسكە سالدى. «سوندىقتان مينيسترلىك جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ، اسىل تۇقىمدى مالدى وسىرەتىن مامانداردى دايارلاۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋى قاجەت»، - دەدى ك.ٴماسىموۆ. كادر دەمەكشى، القا ماجىلىسىندە ٴسوز العان «يجەۆسكيي» وندىرىستىك كووپەراتيۆىنىڭ جەتەكشىسى دە قۇس فابريكالارىنداعى كاسىبي مامانداردىڭ تاپشىلىعىن كوتەردى. ول سونداي-اق تەحنيكالىق جابدىقتاۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى. ول بۇگىندە قۇس ەتىن ٴوندىرۋ جۇمىسى شەتەلدىك قۇرال-جابدىقتاردىڭ نەگىزىندە اتقارىلاتىنىن، ويتكەنى ەلىمىزدە قاجەتتى تەحنيكانى شىعاراتىن زاۋىتتىڭ جوقتىعىن جەتكىزدى. «سول سەبەپتى وندىرىسكە قاجەتتى ۇساق-تيەك زاتتارعا دەيىن شەتەلدەن الۋعا ٴماجبۇرمىز»، - دەدى ي.جانعورازوۆ. بۇل سالانىڭ ٴبىر جاڭالىعى الداعى جىلدارى شورتاندى اۋىلشارۋاشىلىق عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلادى. اتالمىش ورتالىقتا وتاندىق جانە شەتەلدىك عالىمدار جۇمىس ىستەپ، اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا ماماندانىپ جاتقان ستۋدەنتتەر تاجىريبەدەن وتەتىن بولادى. بالكىم، سوندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ كانىگى، كاسىبي كادرلارى ازىرلەنەتىن بولار. حاليما بۇقارقىزى استانا http://www.aikyn.kz/index.php؟option=com_content&task=view&id=5838&itemid=2

ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي