BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

مامان كريپتوۆاليۋتانىڭ نە سەبەپتى اينالىمعا ەنبەي وتىرعانىن ايتتى ەكسكليۋزيۆ

ايدىن قۇنداقبايەۆ ارنايى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى وقىرماندارىمەن اتالعان 2009 جىلدان بەرى قولدانىستا جۇرگەن ۆاليۋتا جونىندە پىكىر ٴبولىستى. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا، كريپتوۆاليۋتانىڭ بولاشاعى زور. ال بۇل سالاعا كەلۋىنە باستى سەبەپ ونى تابىس كوزىنە اينالدىرۋ.

— الدىمەن، ٴوزىڭىز تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز. بيتكوين تاقىرىبىندا ماستەر-كلاسستار وتكىزۋىڭىزگە نە سەبەپ؟

كوپ جىلدان بەرى الماتى قالاسىندا ٴارتۇرلى سالاداعى بيزنەسپەن اينالىسىپ ٴجۇرمىن. سوڭعى ۋاقىتتا كريپتوگرافيالىق يندۋستريانى بەلسەندى تۇردە زەرتتەپ، وزىمە كەرەك اقپاراتتار جيناۋدامىن. ال ٴدال ٴقازىر كلۋبتىق ماينينگ جۇمىستارىمەن اينالىسىپ ٴجۇرمىن. ماماندىقتارىمنىڭ ٴبىرى ينفورماتيكا سالاسىمەن بايلانىستى بولعاندىقتان، كريپتوۆاليۋتانىڭ بولاشاعى زور دەگەن پايىمعا كەلدىم. ارينە، تابىس كوزىنە اينالدىرۋ باستى فاكتورلاردىڭ ٴبىرى. مىسالى، از ينۆەستيسيامەن كاپيتالىڭىزدى 10 نەمەسە ودان دا كوپ ەسە ارتتىرا الاسىز.

— سوڭعى ۋاقىتتا ٴجيى ايتىلىپ جۇرگەن بيتكوين دەگەنىمىز نە؟

بيتكوين الەمدەگى العاشقى ورتالىقتاندىرىلماعان ساندىق ۆاليۋتا. مۇنى 2009 جىلى ساتوشا ناكاموتو اشقان. بۇل ۆاليۋتا بۇرىنىراق قۇرىلعان ەلەكتروندى ۆاليۋتالارعا ۇقسامايدى. ونىڭ فيزيكالىق اكتيۆتەرگە نەمەسە ٴبىر رەسمي ۆاليۋتالارعا بايلانىسى جوق. باعاسى نارىقتاعى سۇرانىس پەن ۇسىنىسقا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل دۇنيەجۇزىلىك تولەم جۇيەسى. ياعني ادامدار ٴوزارا بانكتەن تىس بىر-بىرىنە بيتكوين جىبەرە الادى. پايىزى بانكتەرگە قاراعاندا وتە تومەن، كەيدە بولماۋى دا مۇمكىن. مۇنىمەن قاتار، بيتكوين جۇيەسىندە باسقارۋ جانە وڭدەۋ ورتالىعى جوق.

ال كريپتوۆاليۋتا دەگەنىمىز شە؟

كريپتوۆاليۋتا بۇل كريپتوگرافيلىق ەلەمەنتتەردى قولدانا وتىرىپ پايدا بولعان ماتەماتيكالىق كود. ولشەم بىرلىكتەرى كوين دەپ اتالادى (coin). بىلايشا ايتقاندا تيىندار (مونەتالار) دەسە دە بولادى. ول ۆاليۋتا قازىرگى اقشاعا ۇقساس ٴارى تۇرلەرى دە كوپ. شامامەن 1300-دەن استام ٴتۇرى بار. بۇعان بايلانىستى اقپاراتتى https://coinmarketcap.com/ سايتىنان كورۋگە بولادى. ەڭ ٴبىرىنشى كريپتوۆاليۋتا - بيتكوين. قازىرگى تاڭدا تانىمال بولىپ كەلە جاتقان تۇرلەرىنىڭ ٴبىرى ethereum، litecoin، ripple جانە ت.ب.

ico تۋرالى نە ايتاسىز؟

ico (initial coin offering) ەڭ باستاپقى ۇسىنىس (توكەندەر). ico ipo-گە ۇقساس ستارتاپ. كومپانيا ٴوزىنىڭ اكسيالارىن جۇرتشىلىققا ۇسىنعىسى كەلگەندە، ادەتتە ipo وتكىزەدى (initial public offering بيرجادا اكسيالاردى ورنالاستىرۋ). ico كەلەسى جولمەن جۇمىس ىستەيدى: ينۆەستورلار كومپانياعا اقشا سالسا، كريپتوگرافيالىق بەلگىلەر (كريپتوگرافيچەسكيە توكەنى) تۇرىندە ٴوز ۇلەسىن الادى. سونىمەن قاتار، ipo ۇلتتىق زاڭنامامەن رەتتەلەدى. ول sec (securities and exchange commission) كومپانياسىمەن تىركەلگەن. وسىنىڭ ٴبارى جوبانى ينۆەستيسيالاۋدىڭ باستاپقى كەزەڭىندە ينۆەستيسيالاردى تارتۋ پروسەسىن قيىنداتادى، ٴبىراق ول ينۆەستورلارعا بەلگىلى ٴبىر كەپىلدىكتەر بەرەدى. ico جاعدايىندا ينۆەستيسيالاردى تارتۋ پروسەسى الدەقايدا جەڭىل، ٴبىراق پايدالانۋشىلار (ينۆەستورلار) ەشقانداي جاعدايدا ساقتاندىرىلمايدى.

كلۋبتىق ماينينگ تۋرالى نە ٴبىلۋىمىز كەرەك؟

ماينينگ تەرمينى اعىلشىن ٴتىلىنىڭ «مine» سوزىنەن شىققان. ورىسشا ايتقاندا «دوبىچا». قاراپايىم سوزبەن ايتساق، ماينينگ ارنايى كومپيۋتەرلەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانىپ، كۇردەلى ماتەماتيكالىق ەسەپتەردى شەشۋ ارقىلى، بلوكتاردى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ جاڭا بلوكتار تابۋ. bitcoin جانە باسقا دا كوپتەگەن مونەتا ٴۇشىن بۇل شىعارىندىلاردى (ەميسسيالارىن) ۇلعايتۋدىڭ جالعىز جولى. ماينەر قىزمەتى بۇكىل جۇيەنىڭ جۇمىس ىستەۋى مەن تۇتاس قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەدى. بلوكتى تاپقان ماينەر ٴتيىستى اقىسىن الادى. بۇل جەردە قاراپايىم ادام ارنايى كومپيۋتەر ورناتىپ، ەلەكتر قۋاتىن شىعىنداپ، ونى ٴارى قاراي ىسكە اسىرۋى ەكى تالاي. ەگەر ادام كومپيۋتەر ٴتىلىن جاقسى بىلسە، ٴبىر ناتيجە بولادى. ياعني، كەز كەلگەن ادام كومپيۋتەردى توققا قوسىپ ماينينگپەن اينالىسا الادى. ناتيجە بولۋ ٴۇشىن مىڭداعان ارنايى كومپيۋتەر بولۋى كەرەك. دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا كوپتەگەن ماينينگ كومپانيالار بار. ەڭ ۇزدىكتەرى (top 10) كۇنىنە جۇزدەگەن بيتكوين تابادى. بۇل ۇزدىكتەر تۋرالى رەسمي بلوكچەين سايتىنان كورۋگە بولادى https://blockchain.info/ru/pools. سول ۇزدىك 10 كومپانيانىڭ ىشىندە ٴوزىم تاڭداعان كومپانيا دا بار.

كلۋبتىق ماينينگ وتە قىزىق بيزنەس مودەل. بۇل جەردە اقشا سالاسىز. مىسالى، ەڭ از دەگەندە 250 000 تەڭگەدەن جوعارى. سول اقشاعا كومپانيا ٴسىزدىڭ اتىڭىزدان ارنايى ماينينگكە ارنالعان كومپيۋتەرلىك جابدىق قوسادى.

نەگىزگى تيىمدىلىگى:

1. از ينۆەستيسيامەن باستاۋعا بولادى.
2. ينۆەستيسياڭىزدى وتە از ۋاقىت ىشىندە قايتارۋعا مۇمكىندىك بار.
3. تولەمدەرى كۇندەلىكتى جۇزەگە اسىرىلىپ وتىرادى.
4. كومپيۋتەر قوسىپ، باعدارلاما جازىپ، باسىڭىزدى اۋىرتپايسىز.

ٴسىزدىڭ رەفەرالدىق سىلتەمەڭىز بولادى. ياعني، دوستارىڭىزعا، تانىستارىڭىزعا ايتىپ، كومانداڭىزعا قوسىپ، ۇپايلار كوبەيتۋ ارقىلى كۇنىنە 800 اقش دوللارىن تابۋعا مۇمكىندىگىڭىز بار. سول سەبەپتى، وسى سالا ٴتيىمدى دەپ شەشتىم. ارينە، مۇنىڭ دا بەلگىلى ٴبىر شەكتەۋى بولادى. سول ٴۇشىن مۇمكىندىكتى جىبەرىپ الماۋ كەرەك.

بيتكوين باعاسى قالاي جانە قانشالىقتى ٴجيى وزگەرىپ وتىرادى؟

بيتكوين جانە التكوينداردىڭ باعاسىنا اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتور سۇرانىس پەن ۇسىنىس كولەمى. مۇنىمەن قاتار، ولارعا ٴارتۇرلى ساياسي، ەكونوميكالىق جاڭالىق اسەر ەتىپ وتىرادى.

بيتكوين تولەمدەردى وزگەرتە المايتىنىمىز راس پا؟

بيتكوين تولەمدەردى وزگەرتۋ، راسىمەن، مۇمكىن ەمەس. ترانزاكسيانى ٴوز تاراپىڭىزدان توقتاتا المايسىز. تەك ەكىنشى جاق قانا سىزگە قايتا جىبەرە الادى.

راستالماعان ترانزاكسيالار ٴقاۋىپتى مە؟

كوميسسياسى تومەن ترانزاكسيالار ۇزاق ۋاقىت جەتكىزىلەدى. كۇتۋ كەزەڭى بىرنەشە كۇنگە سوزىلۋى مۇمكىن. ٴاربىر ترانزاكسيا بىرنەشە سەكۋندتان 90 مينۋتقا دەيىن سوزىلادى، ورتاشا ۇزاقتىعى 10 مينۋت. ەگەر كوميسسيا وتە تومەن بولسا، وندا ٴبىرىنشى «راستاۋ» ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلادى. ترانزاكسيانى راستاۋ 6 رەت جۇرگىزىلەدى ( نەمەسە ودان دا كوپ بولۋى مۇمكىن). ياعني ٴقاۋىپتى.

بيتكوين نەسىمەن ٴتيىمدى؟

بيتكويندا ورتالىقتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەسى (بانك، ۇكىمەت دەگەن سەكىلدى) جوق. كوميسسياسى از، كەز كەلگەن ۋاقىتتا قالاعان جەرگە اۋدارا الاسىز. بانك كەرەك ەمەس. وعان ىشكى ساياسي جانە حالىقارالىق قاقتىعىستار اسەر ەتپەيدى. الەمدە نەشە ٴتۇرلى قاقتىعىستار بولسا دا، بيتكوين ۆيرتۋالدى ٴومىرىن جالعاستىرا بەرەدى.

ونىڭ ٴالى كۇنگە دەيىن ەكسپەريمەنتالدى ۆاليۋتا بولۋىنا نە سەبەپ دەپ ويلايسىز؟

بانك سالاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزەتىندىكتەن، بۇل ۆاليۋتا تولىق اينالىمعا ەنگەن جوق. ٴبىراق ٴقازىر ونى جاپونيا، اۆستراليا جانە ت.ب كوپتەگەن مەملەكەت رەسمي تۇردە قولدانىپ ٴجۇر. بۇكىل مەملەكەت ٴقازىر blockchain تەحنولوگياسىنا قىزىعۋشىلىق ٴبىلدىرىپ وتىر. جۋىق ارادا ٴبىر جۇيەگە كەلىپ، پايداسى ارتا تۇسەدى دەپ ويلايمىن.

بيتكوين پايدالانعانى ٴۇشىن حالىق سالىق تولەي مە؟

ٴقازىر بيتكوينعا ەشكانداي سالىق تولەنبەيدى.

وقىرماندارىمىزبەن پايدالى اقپاراتتار بولىسكەنىڭىز ٴۇشىن كوپ راحمەت! سىزگە تابىس تىلەيمىز!

— سىزدەرگە دە راحمەت! الداعى ۋاقىتتا اتالعان ۆاليۋتاعا قاتىستى تىڭ اقپاراتتار مەن جاڭالىقتاردى ٴبولىسىپ وتىرۋعا ٴازىرمىن.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي