BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

وزبەكستاندىق جەمىس-جيدەك نەگە قىمبات؟

 استانا. 19 شىلدە. baq.kz – قازاقستاندىق كاسىپكەرلەردىڭ ايتۋىنشا، وزبەكستاننان جەمىس-جيدەك، تاۋار الىپ ٴوتۋدىڭ ماشاقاتى كوپ. ال ماماندار ەكى ەل اراسىنداعى كەدەندە قاعازباستىلىق پەن زاڭ قايشىلىعىن جويۋ كەرەك دەگەن پىكىردە.

 الماتىنىڭ كوك بازارىن وزبەكستاننان اكەلىنگەن ٴجۇزىم، ابريكوس، پەرسيك، ورىك جاۋلاپ العان. ٴارقايسىنىڭ كيلوگرامى كەم دەگەندە 250 تەڭگە تۇرادى. ال شەلەك پەن ۇزىناعاشتا وسكەن ورىكتەردى 150-200 تەڭگەگە تابا الاسىز. بازار ىشىندە ساۋداگەرلەر تاشكەنتتەن اكەلگەن جەمىستەرىنىڭ «كەرەمەت ٴدامىن، تازالىعىن» ماقتاپ، جۇرتقا جارنامالاپ جاتىر. جەرگىلىكتى تۇتىنۋشىلاردىڭ اراسىندا تاريحي تۇردە وزبەكستاندىق ورىك-مەيىزدىڭ "ٴدامى ەرەكشە ەكەنى" تۋرالى پىكىر كەڭ تاراعان. ٴبىراق ەلدىڭ باسقا ايماعىنداعى تۇرعىندارىمەن سالىستىرعاندا الەۋمەتتىك جاعدايى جاقسىراق سانالاتىن الماتىلىقتاردىڭ ٴوزى وزبەكستاندىق جەمىس-جيدەكتىڭ باعاسى شىرقاپ كەتتى دەپ ناليدى. ال ساۋداگەرلەر ازاتتىق تىلشىسىنە «تاشكەنت جەمىستەرىنىڭ باعاسى كەدەندەگى قيىندىققا ساي ٴوسىپ كەتەتىنىن" ايتادى.

«كەدەندە قاعازباستىلىق كوپ»

قازاقستاندىق كاسىپكەر ميراعزام ميرزايەۆ ٴۇش جىلدان بەرى وزبەكستاننان جەمىس-جيدەك اكەلىپ، ساۋدا ساتتىق جاسايدى. ول ازاتتىق تىلشىسىنە سوڭعى ۋاقىتتا كەدەننەن تاۋار وتكىزۋ قيىنداپ كەتكەنىن ايتادى.
- نەگىزى وزبەكستاننان ٴجۇزىم، الما، ورىك، قاۋىن-قاربىز الىپ كەلەمىن. تاۋاردى كەدەننەن وتكىزۋ جاعى قيىن. قاعازباستىلىق كوپ. ال كاسىپكەرلەرگە «وزبەكستاننان الىپ كەلگەن جەمىستەردى قازاقستاندا قىمباتقا ساتاسىڭدار» دەپ ايىپتايدى. وزبەكستاندا ٴبىر قاربىز 800 سوم (شامامەن – 57 تەڭگە). ال قازاقستاندا قاربىزدىڭ ٴبىر كيلوگرامى – 50 تەڭگە. وزبەكستاندا «ريزامات» دەگەن ٴجۇزىم سورتى بار. ونىڭ وزبەكستانداعى ٴبىر كيلوگرامى – 350 تەڭگە. ال قازاقستاندا 1300 تەڭگەگە ساتىپ جاتىرمىز. سەبەبى جەمىستەردى كەدەننەن وتكىزۋ قىمبات. باج سالىعى مەن سالىق تا كوپ. سول شىعىنداردىڭ بارلىعىن ەسەپتەپ، باعاسى قىمبات بولادى، - دەيدى جەكە كاسىپكەر.
قازاقستان جانە وزبەكستان ماماندارى دا كەدەننەن تاۋار وتكىزۋدىڭ قيىن ەكەنىنە نازار اۋدارادى. شىلدەنىڭ ٴ18-ى كۇنى الماتىدا وتكەن وزبەكستان مەن قازاقستاننىڭ تاۋار اينالىمىن ٴوسىرۋ جولدارى تۋرالى دوڭگەلەك ۇستەلگە كەلگەن وزبەكستاندىق ەكونوميست، پروفەسسور نازير يبراگيموۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا كەدەننەن تاۋار وتكىزۋدىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىن ٴتىزىپ شىقتى.
- ەكى ەل اراسىنداعى كەدەن جۇمىسىندا ٴبىراز ماسەلە بار. ول – قاعازباستىلىق، كوپ تەكسەرىس جانە كوررۋپسيا. ماسەلەن، تاۋاردى كەدەندىك راسىمدەۋگە كەرەكتى قۇجاتتىڭ سانى شامادان تىس كوپ. شەكارادان وتكەندە ترانسپورتتىق، فيتوسانيتارلىق، ۆەتەرينارلىق تەكسەرىستەر تاعى بار. الىپ كەلە جاتقان جۇكتەر شەكارادا ۇزاق ۋاقىت تۇرىپ قالادى. ودان كەيىن تاۋاردى تەز الىپ ٴوتۋ ٴۇشىن پارا بەرەدى. بۇل ماسەلە بۇرىننان بار. «كوبى كەدەن وداعى قۇرىلعان سوڭ وزبەك-قازاق شەكاراسىنان تاۋار كىرگىزۋ قيىنداپ كەتتى» دەپ ايتادى. بۇل ماسەلەلەر بۇرىننان بار، وعان كەدەن وداعىنىڭ ەش قاتىسى جوق. ماسەلەلەردى شەشۋ ٴۇشىن ەكى ەلدىڭ بيلىگى ارالاسۋ كەرەك. ەكى ەل اراسىندا جاڭا كەلىسىمدەر جاسالعانى ٴجون، - دەدى وزبەك مامانى.
نازير يبراگيموۆتىڭ ايتۋىنشا، وزبەكستان ٴۇشىن قازاقستان – ەكسپورت كولەمى بويىنشا رەسەي مەن ۋكراينادان كەيىنگى ٴۇشىنشى ەل.

«تىكە تاسىمالداۋ قاجەت»

ال قازاقستان ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا ساتتىق جىل سايىن ٴوسىپ كەلەدى. 2010 جىلى تاۋار اينالىمى ٴبىر جارىم ميلليارد دوللارداي بولسا، بىلتىر بۇل سوما ەكى جارىم ميلليارد دوللاردان اسقان. سويتە تۇرا ەكى ەل اراسىندا تاۋار راسىمدەۋگە قاتىستى كوپ ماسەلە ٴالى شەشىلمەگەن.
مينيسترلىك وكىلى داۋر چيگامبايەۆ ەكى ەل اراسىنداعى تاۋاردى كەدەندە راسىمدەۋگە كەتەتىن ۇزاق ۋاقىتتى قىسقارتۋ كەرەك دەپ سانايدى.
- وزبەكستاننان تاۋار وتكىزۋگە كەم دەگەندە بەس كۇن كەرەك. ٴبىر قۇجات دۇرىس بولماي قالسا تاعى دا تۇرۋى مۇمكىن. بۇل جەردە ۇتىلاتىن كاسىپكەر. كەيدە وزبەكستاننىڭ كەدەندىك زاڭى قازاقستانعا قايشى كەلىپ قالادى. نەمەسە كەرىسىنشە. مىسالى، قازاقستان ازاماتتارى وزبەكستاننان تاۋار الىپ شىعۋ ٴۇشىن ارنايى تولەم بەرەدى. ونىڭ كولەمى – 300 دوللار. سوندىقتان ەكى ەلدىڭ زاڭدارىن قايتا قاراپ، ٴبىر كەلىسىمگە كەلگەن ٴجون، - دەدى چيگامبايەۆ ازاتتىق تىلشىسىنە شىلدەنىڭ ٴ18-ى كۇنى.
جوعارىدا اتالعان دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسقان وزبەكستاننىڭ ساۋدا، ينۆەستيسيا جانە ىشكى ەكونوميكالىق بايلانىس مينيسترلىگىنىڭ وكىلى باحتييور يۋنۋسوۆ قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ساۋدا-ساتتىقتى جاقسارتۋ ٴۇشىن دەلدالدىقتى جويىپ، تاۋارلاردى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسى بويىنشا تىكەلەي تاسىمالداۋ كەرەك دەپ سانايدى. ٴبىراق مۇنداي ۇسىنىستىڭ جۇزەگە اسۋى كۇماندى. ويتكەنى بۇل ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق جۇيەسى 1991 جىلدان بەرى ەكى بولەك جولمەن قالىپتاسىپ كەلەدى. قازاقستان بيلىگى نارىقتىق، ال وزبەكستان جوسپارلى ەكونوميكا جۇيەسىن ۇستانادى.
قازاقستان ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگىنە قاراستى «ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ» دەرەگىنە سۇيەنسەك، قازاقستان 2012 جىلى وزبەكستانعا 372،8 مىڭ توننا مۇناي، 1242،9 توننا ۇن، 614 مىڭ توننا بيداي ەكسپورتتاعان. ال بىلتىر قازاقستان وزبەكستاننان 1589،1 مىڭ توننا گاز، 82 مىڭ توننا ٴجۇزىم، 41،3 توننا شيە يمپورتتاعان.

اۆتور: رۋسلان مەدەلبەك.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي