BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

كريپتوۆاليۋتا. مىڭ كۇدىك، ٴبىر ٴۇمىت

فوتو: vizionary.ru

جىندىسۇرەي كاليگۋلا قازىنانى ابدەن سارقىپ ٴبىتىپ، شاراسىزدىقتان - تەڭىز ايقۇلاقتارىن اقشا دەپ جاريالاپتى دەگەن اڭىز بار. ٴبىراق جاعادا شاشىلىپ جاتقان "بايلىققا" ەجەلگى ۇرىم جۇرتى ونشا ىقىلاس تانىتپاپتى. ٴسويتىپ، اقشانىڭ قۇنى ٴتۇپتىڭ تۇبىندە سەنىمدە ەكەنىنە كوز جەتكىزەمىز. ال سوڭعى اپتالاردا تاقىرىپ بولعان كريپتوۆاليۋتا - كادىمگى اقشاداي سەنىمگە يە بولا الا ما؟

الەمدە قاعازعا باسىلعان بارلىق اقشانىڭ سوماسى 60 ترلن دوللاردى قۇرايدى. ەلەكتروندى كارتالاردىڭ اينالىمعا ەنگەنىنە شيرەك عاسىردان اسسا دا، ساۋدا-ساتتىقتىڭ 85 پايىزى ٴالى كۇنگە دەيىن قاعاز اقشامەن جۇرەدى. مۇنداي كونسەرۆاتيۆتى، قارجى-قاراجات ىسىنە كەلگەندە ٴالى دە قاساڭداۋ ادامزات، ونىڭ ىشىندە قازاقستان - كريپتوۆاليۋتا يدەياسىنا قالاي قاراۋى مۇمكىن؟ جالپى، كريپتوۆاليۋتا دەگەنىمىز نە؟

كريپتوۆاليۋتا دەگەن نە؟

كريپتوۆاليۋتا تۇسىنىگىن تانىمدىق دەڭگەيگە ٴتۇسىرۋ قيىن. كۇتىلگەندەي، كوپ وقىرماندار ونى كادىمگى ەلەكتروندى كارتاداعى اقشامەن شاتاستىرىپ، ماسەلەنىڭ ونسىز دا ب ۇلىڭعىرلاۋ بەينەسىن تۇمشالاپ جىبەردى. دەگەنمەن، يگىلىكتىڭ ٴبىزدىڭ ونى تۇسىنگەن-تۇسىنبەگەنىمىزدەن تاۋەلسىز ٴومىر سۇرە بەرەتىنى بار. ەندەشە ەڭ بولماسا تۇسىنۋگە تىرىسىپ كورەلىك.

كريپتوۆاليۋتا - ۆيرتۋال ەڭبەكپەن تاباتىن ۆيرتۋال اقشا. ونىڭ شىن ومىردەگى اقشاعا ەش قاتىسى جوق. شىن ومىردەگى اقشا - ادامنىڭ قول نەمەسە وي ەڭبەگى شىعىنىنىڭ كۋالىگى بولسا، كريپتوۆاليۋتا - كومپيۋتەرلەردىڭ ەسەپتەۋگە كەتكەن شىعىنىنىڭ كۋالىگى. شاتاسىپ كەتپەۋ ٴۇشىن، ٴارى قاراي دا شىنايى ومىرمەن انالوگيانى جالعاستىرا بەرەيىك.

شىن ومىردە التىننىڭ قۇنى نەلىكتەن بار؟ سەبەبى ونى ٴوندىرۋ قيىن. سايىپ كەلگەندە التىننىڭ كادىمگى قۇيماسى - ونى وندىرۋگە كەتكەن جانار-جاعارمايدىڭ، تاس قوپارعىشتار، جارىلعىشتار، جۋعىش-شايعىشتاردىڭ، ادامداردىڭ قانداي دا ٴبىر جۇمىس ىستەگەنىنىڭ، ەنەرگيا شىعىنىنىڭ كۋالىگى. قاعاز اقشامىز - سول التىن قۇيماسىنىڭ بار ەكەندىگى تۋرالى كۋالىك (كلاسسيكالىق جاعدايدا). ەندەشە تاپ وسىنداي جۇيەنىڭ ۆيرتۋال نۇسقاسىن ەلەستەتىڭىز. قانداي دا ٴبىر ماتەماتيكالىق جۇيە بار. وندا بەلگىلى ٴبىر شەكتەۋلى قازىنا بار (مىسالى bitcoin كريپتوۆاليۋتا جۇيەسىندە تەك 21 ملن بيتكوين-تەڭگە بار). ول قازىنادان ۇلەس الۋدىڭ شارتى - كومپيۋتەردىڭ ەسەپتەۋلەر جۇرگىزىپ وتىرۋى. كومپيۋتەر دە ادام سياقتى - ٴالسىز نەمەسە كۇشتى جۇمىسشى بولۋى مۇمكىن. سوعان وراي، ۆيرتۋال قازىنانى دا سايكەسىنشە كولەمدە تابادى. كريپتوۆاليۋتانىڭ جالپى كەسكىنى وسىنداي.

2010 جىلدارعا دەيىن وسى جۇيەنىڭ تەورياسى مەن ينجەنەرلىك العىشارتتارى قالىپتاسىپ ٴبىتىپ، سول جىلداردا العاشقى رەت كريپتوۆاليۋتامەن ەسەپ ايىرىسۋلار جاسالدى. كەيىن، جەكە كاسىپكەرلەردىڭ ىنتاسىمەن ونى تولەم رەتىندە قابىلداۋ باستالدى. العاشقى كريپتوۆاليۋتامەن ەسەپ ايىرىسۋ 2010 جىلى انگليادا ورىن الدى دەپ ەسەپتەلەدى، وندا بىرەۋ پيسساعا اقشانى بيتكوينمەن تولەپتى-مىس (اقپاراتتىق تەحنولوگيا سالاسىندا اقيقاتتان گورى اڭىز باسىم، سوندىقتان سەنىمسىز سارىندا سويلەيمىز).

ٴقازىر حالىقارالىق دەڭگەيدە ابدەن ىسىلىپ قالعان، تاجىريبە جۇزىندە ساۋدا-ساتتىقتا پايدالانىلىپ جۇرگەن ەكى كريپتوۆاليۋتا جۇيەسى بار، ولار - bitcoin مەن etherum.

ول نەسىمەن قىزىق؟

دامىعان ەلدەردىڭ كريپتوۆاليۋتالىق جۇيەگە قىزىعىپ وتىرعانى - ونىڭ جاريالىعى. بۇل جۇيەدە جەڭ ۇشىنان جالعاسۋ، باردى جاسىرۋ، جوقتى اسىرۋ ٴتىپتى مۇمكىن ەمەس (تەوريادا). قوعامدىق يگىلىك التىن قۇيمالارى ەمەس، كريپتوۆاليۋتا تۇرىندە بولسا، مىڭداعان ماسەلە تۇبىرىمەن جويىلادى دەپ ەسەپتەلەدى، ايتالىق:

- ٴادىل ۇلەستىرۋ. كىمنىڭ قانشا الىپ جاتقانى بارلىعىنا اشىق كورىنىپ تۇرعاندىقتان، مۇندا بارماق باستى - كوز قىستى قۇيتىرقىلىقپەن بىرەۋدىڭ ەسەبىنەن بىرەۋ بايۋى ٴتىپتى مۇمكىن ەمەس. بيۋدجەتتىڭ قالاي ۇلەستىرىلىپ جاتقانى ايقىن كورىنىپ تۇرادى، جانە ول بۇرىنعىداي تۇسىنىكسىز كۇردەلى ٴۇردىس بولۋدان قالادى;

- شىنايى التىندى كۇزەتۋ، قويماعا ساقتاۋ، تاسىمالداۋ سياقتى قىرۋار جۇمىستار ماڭگىگە جوعالادى. اقشانىڭ ەميتەنتى بولاتىن ورتالىق بانكىلەر تەك ٴبىر سەرۆەرلىك بولمەگە سىيىپ كەتەر ەدى;

- ەسەپ ايىرىسۋلار مەزەتتە جۇزەگە اساتىن بولادى. بۇل - جۇزدەگەن مىڭ كاسسير، مەنەدجەرلەر مەن ينكاسساسيا قىزمەتتەرىن قاجەتسىز قىلادى. ترانزاكسيالىق مەحانزيمدەرگە كەتەتىن ۋاقىت ابدەن قىسقارىپ، اقىرى "شەتەلگە"، نەمەسە "قالاعا اقشا اۋدارۋ" دەگەن سياقتى تۇسىنىكتەر جوعالادى. اقشا ەندى "ەلدەن - ەلگە" ەمەس، تەك "ادامنان-ادامعا" عانا كوشىپ جۇرەتىن بولادى.

ارينە، مۇنداي جۇيە ەڭ الدىمەن، بىزدەگى كۇيىپ تۇرعان ماسەلەلەر - جەمقورلىق پەن پارا الۋشىلىققا سوڭعى سوققى بولار ەدى.

شەشىلمەگەن ماسەلەلەر

كريپتوۆاليۋتانىڭ قازىرگى كەزەڭىن ٴالى دە ىسىلۋ ۋاقىتى دەپ ايتار ەدىك. سەبەبى، ادامداردىڭ بويى ۇيرەنىپ قالعان ٴداستۇرلى مۇمكىندىكتەر ٴالى جوق.

- ەڭ باستى ماسەلە - تالاپ ەتىلەتىن ورتاشادان جوعارىلاۋ تەحنيكالىق ساۋاتتىلىق. كريپتوۆاليۋتامەن ەسەپ ايىرىسۋ ٴالى دە قاعاز اقشانى ساۋداگەردىڭ مۇرنىنا تاقاي سالۋدان كۇردەلى. ٴبىراق بۇل ٴبىر جاعىنان، ەرتەدەگى كادىمگى كرەديت كارتاسىن پايدالانۋ ماسەلەسى سياقتى. العاش ەنگىزىلگەن كەزدە كارى تۇگىلى جاستاردىڭ تەرمينال الدىندا قينالىپ تۇرعانىن تالاي كورگەن بولارسىزدار. ەرگونوميكالىق ماسەلەلەر - بۇقارانىڭ جۇرە كەلە ساۋاتتانۋىمەن شەشىلە قويۋى مۇمكىن.

- كريپتوۆاليۋتالىق ٴامياندى قالىپقا كەلتىرۋ مۇمكىن ەمەس. مۇندا ەلەكتروندى پوشتا سياقتى - ٴقۇپياسوزدى ٴبىر ۇمىتىپ، ٴبىر ەسكە ٴتۇسىرىپ ٴجۇرۋ دەگەن اتىمەن جوق. قىرىق جىل بويى جيعان-تەرگەنىڭنەن، قاپىدا ٴقۇپياسوز جازىلعان قاعاز تىلىگىن جوعالتىپ الىپ، ايىرىلىپ قالۋ ٴقاۋپى بار. جانە ول ٴبىرجولا ٴۇردىس. ەندى ارىزدانۋ، قايتارۋ دەگەن ەش مۇمكىن ەمەس: سەبەبى كريپتوۆاليۋتا جۇيەسىندە ورتالىق باسقارۋشى جوق. ٴارى كەتكەندە قايعىڭىزعا ورتاق ەكەنىن جەتكىزۋى مۇمكىن.

- جۇيەدەگى الاياقتىق مەحانيزمدەردىڭ ٴالى دە تولىق زەرتتەلىپ، اشىلىپ بولماۋى. كادىمگى التىننىڭ بىرنەشە مىڭداعان جىلدىق تاريحى بار. ونىڭ اراسىندا بىرەۋلەر مىستى بوياپ تا كوردى، بىرەۋلەر جەزدى التىن دەپ ساتىپ تا كوردى; ولار اشكەرەلەنىپ، باسى الىندى، يتجەككەنگە ايدالدى، اباقتىعا قامالدى - مۇنىڭ بارلىعى - كادىمگى ينستيتۋتتىق دامۋ. ەسەسىنە بۇگىندە التىندى تانۋدىڭ، ولشەۋدىڭ مىڭداعان ادىستەرى بار. ال كريپتوۆاليۋتا جۇيەسىندە بولۋى مۇمكىن بولجالدى الاياقتىق ارەكەتتەردىڭ تولىق بەينەسى جوق. مىسالى bitcoin جۇيەسىندە الاياقتىقپەن باسى ارتىق اقشا گەنەراسيالاۋ ارەكەتى تىركەلدى. ول قاتە قۇرساۋلاندى، ٴبىراق ونىڭ مۇمكىن بولعانىنىڭ ٴوزى كۇدىك ۇيالاتادى. مۇنىڭ اقىرىندا كريپتوۆاليۋتا - قوجاناسىردىڭ تاماقتىڭ بۋىنا تولەگەن تيىننىڭ سىڭىرى بوپ قالۋى مۇمكىن.

ٴقازىر

بۇگىندەرى كريپتوۆاليۋتا تاقىرىبى اقپارات ايدىنىندا ٴورشىپ تۇرعانىمەن، ىسكە كەلگەندە بارلىق دەرلىك ورتالىق بانكىلەر مەن ٴىرى ينۆەستورلار سالقىنقاندىلىق تانىتىپ وتىر. اسىرەسە، تەحنولوگيالىق جاڭالىق تۇرعىسىندا جۇرت اۋزىنا قارايتىن ەو مەن اقش، كريپتوۆاليۋتاعا بايلانىستى ەڭ الدىمەن قوعامىشىلىك پايىمعا كەلە الماي وتىر. مىسالى، ينۆەستور ۋوررەن باففەتتىڭ ٴوزى مۇنى تازا سپەكۋلياسيالىق قۇرال دەپ، كەسىپ ايتتى. وسى تۇرعىدا پرەزيدەنت نازاربايەۆتىڭ، "كريپتوۆاليۋتا - ابستراكتىلى سەنىمگە ەمەس، ناقتى اكتيۆتەرگە نەگىزدەلۋى ٴتيىس" دەگەن تۇجىرىمى - بولجالدى تاۋەكەلدەردىڭ ٴمان-مازمۇنىن اشىپ تۇر.

بۇعان، ٴداستۇرلى ەلەكتروندى اقشا اينالىمىنداعى احۋالدى قوسساق. قازاقستاندا وتكەن جىلى ساۋدا ساتتىقتىڭ تەك 20 پايىزى عانا كرەديتتىك كارتالار ارقىلى جاسالعان (ٴبىراق بۇل الەمدىك ورتاشا كورسەتكىشتەن جوعارى). ٴتۇرلى بونۋستار مەن جەڭىلدىكتەر، جانە جالپى - ىڭعايلى بولۋدىڭ ٴوزى حالىقتىڭ ىقىلاسىن ارتتىرىپ وتىرعان جوق.

ساياساتتانۋشىلاردىڭ اراسىندا "اقش سياقتى مەملەكەت تەك بىرەۋ بولۋى مۇمكىن" دەگەن پىكىر بار. سول سياقتى، ەگەر كريپتوۆاليۋتالىق جۇيە قالىپتاسسا، ول ادامزات ٴۇشىن تەك بىرەۋ بولۋى مۇمكىن. ۇلتتىق، ٴتىپتى جەكەمەنشىك ۆاليۋتا جۇيەلەرى بەكەردەن بەكەر ٴداستۇرلى اقشا اينالىمىن قايتالاپ، بىلىق بولۋ ٴقاۋپى بار.

قازاقستان بۇل ماسەلەدە تۇرمىستىق ٴپالساپادان شىعاتىن سياقتى. ومىردە "ەلمەن بىرگە كورەرمىز" دەيتىن بولساق، ەلىمىز "ادامزاتپەن بىرگە كورەرمىز" دەيتىن پوزيسيادا بولماق.

ەرلان وسپان


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي