BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

مۇگەدەكتىك – قاسىرەت ەمەس

اقتوبە، baq.kz ٴتىلشىسى. «قۇرمەتتى ازامات» اتاعىنا ٴوڭىردىڭ، ەلدىڭ دامۋىنا ەڭبەك ٴسىڭىرىپ، جانىنداعى جاندارعا قامقورلىق تانىتىپ، كەز-كەلگەن سىننان سۇرىنبەي وتكەن جان عانا لايىق. مۇنداي جاننىڭ ٴبىرى – قۇرالاي بايمەنوۆا. قر قوعام قايراتكەرى، اقتوبە وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى، اقتوبەدەگى «سال اۋرۋىنا شالدىققان ازاماتتاردى قولداۋ ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ٴتورايىمى.

قۇرالاي بايمەنوۆا – تاعدىردىڭ سان ٴتۇرلى سىناعىنان سۇرىنبەگەن جان. رۋحاني كۇشتىڭ يەسى. تاعدىردىڭ «سىيلارىن» قايمىقپاي، بويىن تىك ۇستاپ، قابىلداعان جان. اقتوبە قالاسىنداعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ اناسى. بىرەگەي تۇلعا.

سول كۇنى ٴىسساپارعا شىققان ەدىم...

قۇرالاي بازاربايقىزى - وزگەلەرگە مۇگەدەكتىكتىڭ قاسىرەت ەمەستىگىن دالەلدەدى. ەڭبەك جولىن ۇستازدىقتان باستاپ، كەيىن اقتوبە وبلىسى قازىرگى قاندىاعاش قالاسىنداعى اۋداندىق مادەنيەت ٴبولىمىن 17 جىل باسقاردى. ال، قىزمەت بارىسىمەن جولعا شىعىپ، اپاتقا ۇشىراعان ۋاقىت كوز الدىندا ٴالى ساقتاۋلى.

«مەنىڭ ەلىمىزدەگى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ قاتارىنا قوسىلعانىما 29 جىل بولدى. 1989 جىلدىڭ 24 تامىزىندا ىسساپارمەن جولعا شىقتىق. تاڭعى ساعات 9:15-تە كولىگىمىز كوپىر ۇستىنەن قۇلاپ، اپاتقا ۇشىرادى. ٴتۇرلى جاراقات الدىم، ومىرتقاما زاقىم كەلىپ، توسەككە تاڭىلدىم. مەن ول كەزدە 34 جاستا ەدىم. اۋداندىق مادەنيەت بولىمىندە مەڭگەرۋشى بولدىم. ٴبىر قۋانتاتىنى - سول كەزدە تۇرمىس قۇرىپ، ٴبىر قىز، ٴبىر ۇلىم بولدى. ەسىمدى جيعانىمدا، بەلدەن تومەن قاراي ەشتەڭەنى سەزبەدىم. 2 جىلدا 2 ۇلكەن وتا جاسالدى. سول 24 اي مەن ٴۇشىن وتە ۇزاق ٴوتتى»،- دەدى قۇرالاي بايمەنوۆا.

اپاتتان كەيىن ەسىن جيىپ، كوزىن اشقاندا ول ٴتىرى قالعانىنا شەكسىز قۋانىپ، ٴوزىن باقىتتى سەزىنەدى. ومىرگە قۇشتار جاندى ۇلكەن سوققى دا سىندىرمادى. كەرىسىنشە، جانىنداعىلارعا باسۋ ايتتى. اۋرۋحانادا جاتقاندا قۇرالاي بازاربايقىزىنا وتباسى، تۋىستارى مەن دوستارى قولداۋ بىلدىرگەن. ولارعا ايتار العىسى شەكسىز. دەگەنمەن، قيىندىق تا بولدى. «ادامداردىڭ ارباعا تاڭىلۋى مۇمكىن» دەگەندى قاپەرىنە دە الىپ كورمەگەن جان جۇرتتىڭ نازارىنا ىلىكتى. قايسار كەلىنشەكتىڭ باسىندا «ٴارى قاراي نە ىستەيمىن؟» دەگەن ۇلكەن سۇراق تۇردى.

«تاۋەلسىزدىك العان جىلداردىڭ باسىندا حالىق قاتتى قينالدى عوي. كوپ ادام جۇمىستارىن تاستاپ، كۇن كورىستىڭ قامىمەن ساۋداعا شىقتى. دەنساۋلىعىمدى دۇرىستاعان سوڭ مەنىڭ دە جۇمىسقا كىرىسۋىم كەرەك بولدى. ارباعا تاڭىلعان جانمىن. قولىمنان ساۋدا جاساۋ كەلمەيدى. مەن – يدەولوگپىن عوي. بەلسەندى ٴومىردى جاقسى كورەمىن. سول كەزدە اۋداندىق «ك9» تەلەارناسىنا جۇمىسقا تۇردىم. تەلەارنادا ٴوزىم تاقىرىپ تاۋىپ، ماتەريالىمدى جازىپ، مونتاجداپ، كەيىن ەفيرگە شىعاتىنمىن. ەفيردە «ٴوز تاۋەلسىزدىگىمىزدى الدىق، جاس مەملەكەتتىڭ الار اسۋلارى كوپ» دەگەن سەكىلدى تەك جاقسى دۇنيەلەردى عانا ايتاتىنبىز. باستىسى - حالىقتىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋ بولدى. كۇش-قايراتتىڭ بويىمدا ٴالى سارقىلماعانىنا قاتتى تاڭقالاتىنمىن. بىلاي قاراساڭ، جىلاپ-ەڭىرەپ، «مەن – مۇگەدەكپىن» دەپ جاتا بەرۋىمە بولاتىن ەدى عوي»، - دەدى قۇرالاي بازاربايقىزى.

مۇگەدەكتەردى دۇرلىكتىرمە!

«دەنى ساۋ جان جانىنداعىلاردىڭ قايعى-قاسىرەتىن كورمەيدى». وسىلاي دەگەن كەيىپكەرىمنىڭ ومىرىندەگى سول قاتەرلى جاعداي ونىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسىن، قۇندىلىعىن وزگەرتتى. ول اينالاسىندا قانشا ادامنىڭ مۇمكىندىكتەرىنىڭ شەكتەۋلى ەكەنىن كوردى. جاعداي جاسالماعان، بارار جەر، باسار تاۋى جوق، تىلەك-تالاپتارىن تىڭدار ادامى جوق جاندارعا كومەك قولىن سوزۋعا شەشىم قابىلدايدى. 1998 جىلى «سال اۋرۋىنا شالدىققان ازاماتتاردى قولداۋ ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىن قۇردى.

«دەنىم ساۋ كەزىمدە وتە بەلسەندى قىزمەتكەر بولدىم. ارباعا تاڭىلعانىمدى ٴبىرازعا دەيىن مويىنداعىم كەلمەدى. قينالدىم. سول كەزدە جان-جاعىما قاراي باستادىم. سوعىس ارداگەرلەرىنەن باسقا مۇگەدەك جاندى كورىپ كورمەگەنمىن عوي. اينالام تولعان مۇگەدەك جاندار ەكەن. بالا دا، جاس تا، كارى دە بار. ٴبىراق، ول كەزدە ارباعا تاڭىلعان ادامدى كورسە جۇرت «ويباي، ٴبىسسىمىللاھ» دەيتىن. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا كوزقاراس مۇلدەم دۇرىس بولماعان ەدى. ولار ٴۇشىن ەشقانداي جاعداي جاسالماعان. قينالعاندارىنا شىدامادىم. قوعامنان جىراق قالعان، الەۋمەتتىك، پسيحولوگيالىق كومەككە اسا ٴزارۋ جاندارعا كومەكتەسكىم كەلدى. ماعان سەنگەندەر از بولدى. «مۇگەدەكتەردى قوزعاما، دۇرلىكتىرمە» دەگەندەر دە كەزدەستى. ناتيجەسىندە قوعامدىق بىرلەستىكتى قۇردىم. ٴومىر – ول ۇلكەن كۇرەس. سىناقتارعا ٴتوز ٴبىلۋ كەرەك. حالىقتىڭ جاعدايىن جاسايتىن مەملەكەت، ٴبىز سەبەپكەر بولۋىمىز قاجەت. ٴبىز ٴبارىن باسىنان باستادىق. ول كەزدە قيىن بولدى. ٴقازىر مۇگەدەكتەر تۋرالى جالقاۋلار عانا ايتپايتىن شىعار»، - دەپ ٴبولىستى «سال اۋرۋىنا شالدىققان ازاماتتاردى قولداۋ ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىننىڭ ٴتورايىمى.

قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ قۇرىلعانىنا بيىل 20 جىل تولدى. جارىمجاندارعا قاتىستى بارلىق ماسەلە باسىندا كوتەرىلىپ، ٴقازىر ۇكىمەت تاراپىنان جاعداي جاسالۋدا. قوعامدىق ومىرگە بەلسەندى قاتىسىپ جۇرگەن اقتوبەلىك مۇگەدەكتەر از ەمەس. ولاردىڭ ماسەلەلەرىنە قوعامنىڭ دا كوزقاراسى وزگەردى. ۇلكەن ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى كورىنىپ كەلەدى.

بۇل - ۇلكەن جەڭىس!

قۇرالاي بايمەنوۆا 2004 جىلى مۇعالجار اۋدانى قاندىاعاش قالاسىنىڭ «قۇرمەتتى ازاماتى» اتاعىن الدى. 2006 جىلى اقتوبە قالاسىنىڭ، 2015 جىلى وبلىستىڭ «قۇرمەتى ازاماتى» بولدى. قۇرمەتكە لايىقتى جانمەن ٴقازىر بيلىكتەگىلەر دە ساناسادى. ٴوڭىر باسشىسىنىڭ كەڭەسشىسى. ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالاپ جۇرگەن نازىك جاندىنىڭ باستاماسىمەن ايماقتا بىرنەشە جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

«مۇگەدەكتەر ٴۇشىن شاھاردىڭ ورتاسىنان ارنايى جوبامەن العاش 40 پاتەرلى ٴۇي سالىنىپ، پايدالانۋعا بەرىلدى. كەيىن تاعى ٴبىر كوپ قاباتتى تۇرعىن ٴۇي سالىندى. بۇل ۇيلەردە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا قاجەتتى جاعداي جاسالعان. ارنايى جەدەلساتىسى، پاندۋستارى بار، دالىزدەرى كەڭ. باسپانالاردىڭ بىرىندە مۇگەدەكتەردى وڭالتۋ ورتالىعى ورنالاسقان. ال، ەكىنشى ٴۇيدىڭ تومەنگى قاباتىندا ورتالىق ورنالاستى. ورتالىققا كومەك سۇراپ، كۇنىنە بىرنەشە ادام كەلەدى. ماسەلەلەرى ٴتۇرلى. دەگەنمەن، ٴار ادامنىڭ جاعدايىن جاساۋعا ٴبىز تەك سەبەپكەرمىز. ۇيىقتاپ جاتقان جاندى وياتۋ ٴبىزدىڭ مىندەتىمىز. ال، كوشكە ىلەسۋ ولاردىڭ مىندەتى. ەڭبەك ەتسەڭ عانا جاعدايىڭ دۇرىستالادى. دەگەنمەن، مۇگەدەكتەر قولعا العان ٴىسىن جارتى جولدا تاستامايدى. جاۋاپكەرشىلىكتەر جوعارى»، - دەپ جالعاستىردى قۇرالاي بايمەنوۆا.

وبلىس ورتالىعىندا 40 نىسان ارنايى پاندۋستارمەن جانە كوتەرگىشتەرمەن جابدىقتالدى. سەبەپكەر – قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ مۇشەسى، «پاندۋس وك» جوباسىنىڭ باسشىسى شاحان جولداسبايەۆ. ورتالىقتا ٴقازىر 30-دان استام ادام جۇمىس جاسايدى. 11 جاننىڭ ومىرتقاسى زاقىمدانعان. ولار ٴۇشىن ٴىرى «ينۆاتاكسي» جوباسى جۇزەگە اسىرىلدى. ٴقازىر شاھارداعى ەرەكشە ادامداردى ارنايى كولىكتەر تەگىن تاسيدى. جارىمجانداردىڭ دەنساۋلىعىن وڭالتۋعا دا مۇمكىندىك بار. 130 اقتوبەلىك قىرىمداعى شيپاجايلاردىڭ بىرىنە جولداما الدى.

«ٴقازىر قوعامدا وزگەنىڭ ماسەلەسى مەن جەتىستىگىنە نەمقۇرايلى قارايتىندار وتە از. ال، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار ٴوز كوزقاراسىن قىمسىنباي ايتىپ، ەركىن جەتكىزە الاتىن دارەجەگە جەتتى. ولار كەز كەلگەن تاقىرىپتى كەڭىنەن تالقىلاي الادى. ٴبىزدىڭ پىكىرىمىز قوعامداعى ٴتۇرلى پروسەستەرگە ىقپال ەتە الادى. بۇل-ۇلكەن جەڭىس!» - دەدى قۇرالاي بايمەنوۆا.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي