BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

بەرىك ٴابدىعالي ۇلى:​​​​​​​ اشارشىلىق ۇلتتىڭ قاسىرەتى ەمەس ستاتيستيكالىق مالىمەت دەڭگەيىندە قالعان سەكىلدى ەكسكليۋزيۆ

قازاق تاريحىندا قاسىرەت از ەمەس. جۇبان اقىن ايتقانداي «مىڭ ٴولىپ، مىڭ تىرىلگەن» حالىقپىز. سونىڭ ەڭ ۇلكەن سوققىسى – 1931-1933 جىلدار ارالىعىنداعى اشارشىلىق. رەسەي يمپەرياسىنىڭ ۇلتقا جاساعان ساياسي تاجىريبەسى قازاقتى جەر بەتىنەن جويىپ جىبەرە جازدادى. جانسەبىلدىگىمەن، ٴتىسى تىرناعىنا ٴىلىنىپ ارەڭ شىققان سول ٴبىر اسا اۋىر، اسا كۇيزەلىستى كەزەڭ جايلى بەلگىلى تاريحشى، «قاسيەتتى قازاقستان» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى بەرىك ابدىعالي ۇلىمەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

- ٴقازىر اشارشىلىق جايلى قۇجاتتاردىڭ قۇپيالىعى الىنىپ تاستالدى ەمەس پە ٴيا؟

- ٴيا، ٴقازىر ەشقانداي قۇپيالىق جوق. ارينە، «وتە قۇپيا» دەگەن قۇجاتتار دا بار. ٴبىراق ولاردى دا تاريحشىلار، زەرتتەۋشىلەر كورە الادى. رەسەي ارحيۆتەرىندە دە، ٴوزىمىزدىڭ ارحيۆتەردە دە سولاي.

- ەندەشە، ٴبىز وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ، اشارشىلىقتىڭ اقيقاتىن ايتا الدىق پا؟ اسىرەسە ەكرانعا شىعارا الدىق پا؟

- اشارشىلىق تۋرالى دۇرىس كينو شىقتى دەپ ايتا المايمىن. سەبەبى كورسەتەتىن ۆيدەو-دەرەكتەر جوق. ونى نە جويىپ جىبەرگەن، نە شىنىمەن جوق. ٴتىپتى، سول كەزدەن سۋرەتتەر دە جوققا ٴتان. ٴار ٴتۇرلى فراگمەنتتەردى الىپ قۇراستىرىپ ٴجۇرمىز. ەستەلىكتەر، قۇجاتتار جينالعان كىتاپتاردى شىعارۋمەن عانا شەكتەلىپ كەلەمىز. ول ەستەلىكتەردىڭ ٴوزى تولىق قاناعاتتانارلىقتاي دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. سەبەبى ەستەلىك جازۋشىلار مىسال كەلتىرسە ۋكراينانىڭ، ۆولگا بويىنىڭ اشارشىلىقتان قىرىلعاندارىن، جالپى جاعدايدى ايتادى. ال قازاق ۇلتىنىڭ ٴوز باسىنان وتكەن قايعى-قاسىرەتتى تولىق سەزىنە المادى.

- ٴتىپتى، اشارشىلىقتا قۇربان بولعانداردىڭ ناقتى سانى قانشا ەكەنى دە ٴالى ناقتىلانعان جوق قوي. بىرەۋ 1،7 ملن دەيدى، بىرەۋ 1،5 دەيدى، بار قازاقتىڭ 40 پايىزى قىرىلعان دەيتىندەر دە بار.

- بىزدەگى قىنجىلاتىن جاعدايلاردىڭ ٴبىرى وسى – سانمەن جارىسۋ. بۇل ۇلتتىڭ قايعىسى ەمەس، ستاتيستيكالىق مالىمەتكە عانا اينالىپ كەتتى. مىسالى دەرەك بويىنشا عالىمدار، تاريحشىلار ٴبىر بولەك ايتسا، جۋرناليستەر، باسقالارى كوپ نارسەنى قوسىپ ايتادى. ونىڭ ىشىندە قانشاسى شىن مانىندە قىرىلدى، قانشاسى كوشىپ كەتتى، ونى ەشكىم اشىپ ايتپايدى. ويتكەنى سول كەزدە اشارشىلىقتان قۇتىلۋ ٴۇشىن رەسەيگە، قىتايعا، وزبەكستان، تۇركياعا اۋا كوشىپ كەتكەندەر كوپ. قانشاماسى كوشۋگە شاماسى كەلمەي جولدا ٴولدى، قانشاماسى وتىرعان جەرىندە، ٴوز اۋىلىندا قىرىرىلدى. وكىنىشكە قاراي، وسى جاعى قولعا الىنباي كەلەدى.

- ۋكرايناداعىداي بىرىزگە تۇسىرىلسە دەيسىز عوي.

- ٴيا. ولار سول كەزدە قانشا ادام قىرىلعانىن مەتركەسى ارقىلى، باسقا دا قۇجاتتارى ارقىلى قالپىنا كەلتىردى. ٴتىزىمىن جاساپ شىقتى. بىزدە ول كەزدە ونداي مەتركە بولمادى. ٴبىراق ٴار وتباسىنىڭ، ٴار اۋلەتتىڭ شەجىرەسى بولدى عوي. سول ارقىلى ٴار وتباسى، ٴار قازاق ٴوزىنىڭ سول كەزدە قازا بولعان اعايىن-تۋىس، اتا-باباسىن تۇگەندەسە، جوبالاپ بولسىن ٴبىر ٴتىزىمدى جاسايتىن ەدىك قوي. سوندا كىمنىڭ شەتكە كوشىپ كەتكەنىن، ونىڭ قايتا ورالعان-ورالماعانىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بولار ەدى. مىسالى، ٴالى كۇنگە دەيىن ٴبىر اۋلەتتەن ٴبىر تۇياق، ٴبىر اۋىلدان ٴبىر عانا ادام امان قالعان ەكەن دەگەن ەستەلىكتەر ايتىلادى. سونىڭ بارلىعىن جيناقتاۋدى، تۇگەندەۋدى ٴالى كۇنگە قولعا الماي كەلەمىز.

- بۇنى كىم جاساۋ كەرەك؟ مەملەكەت تاراپىنان نۇسقاۋ بەرىلىپ، ارنايى كوميسسيا قۇرۋ كەرەك پە، الدە حالىق ٴوزى تۇگەندەۋى كەرەك پە؟

- ٴبىر جاعىنان مەملەكەتكە جالتاقتاپ ۇيرەنىپ قالعانبىز. ايتپاسا، بىرەۋ نۇسقاۋ بەرمەسە ىستەگىمىز كەلمەيدى. ەكىنشىدەن، وسى سالانى زەرتتەپ جۇرگەن عالىمدار قولعا الۋى كەرەك. ۇشىنشىدەن، ارينە، قوعام بولىپ، ەل بولىپ، ۇلت بولىپ قولعا الۋى كەرەك. ٴبىراق قازىرگى قوعام بۇعان دايىن ەمەس، وكىنىشكە قاراي. سەبەبى، قوعامدا اشارشىلىق دەگەندە الىستاعى ٴبىر، كينو سەكىلدى بىردەڭە ەلەستەيدى. قازاق قوعامى ٴۇشىن اشارشىلىق الدەقاشان ۇمىتىلعان. بۇل پسيحولوگيالىق فونومەن – بەلگىلى ٴبىر وقيعالاردى، قاسىرەتتى وقيعالاردى سانادان ىعىستىرۋ. مىسالى، قاراپايىم ادامدى الساڭىز دا، ومىرىندەگى قاسىرەتتى كەزەڭدى ەسكە العىسى كەلمەي تۇرادى. وسى سەكىلدى، ٴبىزدىڭ قوعامدا دا اشارشىلىق پەن 1937 جىلعى ناۋبەتتى وز-وزىمىزدەن ۇمىتتىرىپ جىبەرگەن سەكىلدىمىز. قازىرگى كوزقاراسپەن قاراساڭىز، ول قاسىرەت ٴبىزدىڭ ۇلتقا قاتىسسىز، سول اناۋ ۋكراينداردا، ۆولگا بويىنداعى ورىستار اراسىندا عانا ٴوتىپ كەتكەن سەكىلدى. وكىنىشكە قاراي، سول جىلداردى ەسكە الۋ جاعى قيىن. ۇلكەن كىسىلەردىڭ ٴوزى، وسى اشارشىلىقتى كوزىمەن كورگەن جانداردىڭ ٴوزى ونى ايتا بەرمەيتىن ەدى. ٴتىپتى، ولاردى قويىپ، سولاردان شەتپۇشپاقتاپ ەستىپ وسكەن جاستاردىڭ ٴوزى ونى ايتقىلارى كەلمەيدى. ٴبىراق، ٴالى دە كەش ەمەس، وسىنىڭ بارلىعىن قالپىنا كەلتىرىپ، ٴبىر دەرەك بولسا دا جيناقتاي بەرۋ كەرەك.

- ناقتى نە ىستەلۋى كەرەك دەيسىز؟

- ناقتى، مەنىڭ ويىمشا، اشارشىلىق قۇرباندارىنىڭ ٴتىزىمىن انىقتاۋ ٴۇشىن ارنايى مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرۋ كەرەك، وعان بۇكىل قوعام جۇمىلدىرۋى قاجەت. مىسالى جامبىل وبلىسىندا «اۋىزشا تاريح» دەگەن جاقسى جوبا بولدى. باسقا وبلىستاردا دا بىرنەشە جوبانى كوردىم وسى سەكىلدى. اۋىل-اۋىلدى ارالاپ، كەرەك بولسا، ٴار وتباسىدان، اتا-اپالاردان اشارشىلىق تۋرالى مالىمەتتەر جينايدى ولار. بۇل قۇپتارلىق ٴىس. ال ٴبىز ٴقازىر وسىنىڭ ٴوزىن جاساي الماي وتىرمىز. ايتپەسە، ٴبىر وتباسىنان، ٴبىر اۋلەتتەن، ٴبىر اۋىلدان ٴبىر-اق ادام ٴتىرى قالدى دەگەن سەكىلدى اڭگىمە كوپ. مەن دە بالا كەزىمدە ەستىپ ٴوستىم. «ٴبىر توپ ادام شۇبىرىپ كەلەدى ەكەن. ٴۇيدى تاستاپ، ايدالاعا تىعىلىپ قالدىق. ولار كەلىپ كيىزۇيدىڭ ٴىشىن اقتارىپ-اقتارىپ ەشتەڭە تاپپاي كەتىپ قالدى. تاپسا ٴبىزدى دە جەپ قويۋى مۇمكىن ەدى» - دەپ وتىراتىن اپالارىمىز. مىسالى مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ اعامىزدىڭ باسىنان وتكەن قاسىرەتى – ۇلىن امان ساقتاۋ ٴۇشىن قىزىن ٴوز قولىمەن قاسقىرلار ورتاسىنا تاستاپ كەتكەن انا. اشارشىلىقتان امان قالۋدىڭ سيمۆوليكالىق ٴبىر كورىنىسى سول. ال ادامدى ادام جەگەنى، ٴتىرى قالۋ ٴۇشىن ٴوز بالاسىن جەگەنى تۋرالى دەرەكتەر بار. وسىنىڭ بارلىعى سول كەزدە ۇلتتىڭ ساناسىنا اۋىر سوققى بولىپ ٴتيدى. ٴبىراق، وكىنىشكە قاراي، قازىرگى قوعام بۇل سوققىنى سەزىنە الماي كەلەدى. ۇلتتىق دەڭگەيدە، ەلدىك دەڭگەيدە سەزىنۋى كەرەك.

- ول ٴۇشىن نە ىستەۋگە بولادى؟

- بۇعان ٴالى دە ٴبىراز دايىندىق كەرەك بولاتىن شىعار. ەسكەرتكىش ورناتۋدىڭ ٴوزىن جاقىندا عانا باستادىق. استانادا، الماتىدا، وڭىرلەردە ەسكەرتكىشتەر اشىلا باستادى. ال ٴبىز اشارشىلىق قۇرباندارىن يزرايلداعى حولوكوستپەن سالىستىرامىز. سالىستىرعان جاقسى، ٴبىراق ەۆرەيلەر حولوكوستتا قايعىرعاندا، ۇلت بولىپ ەگىلەدى. بىزدە دە، اشارشىلىقتا قىرىلعاندار بۇگىنگى ٴبىز ٴۇشىن قىرىلىپ، ٴبىز امان قالدىق. ٴبىز امان قالۋ ٴۇشىن تاريحقا سول كەزدە قازا بولعانداردى بوداۋعا بەردىك. تاعدىر دا، تاريح تا، اللا تاعالا دا ٴبىزدى، ٴبىزدىڭ اتالارىمىزدى سول ٴۇشىن امان قالدىرعان سەكىلدى. سوندىقتان دا ٴبىز ولاردى تاۋەلسىزدىك جولىندا قۇربان بولعاندار دەپ قابىلداپ، سول ٴبىر قاسىرەتتى جىلداردى ەڭكەيگەن كارىدەن، ەڭبەكتەگەن جاسقا دەيىن سەزىنۋىمىز كەرەك. 31 مامىردى بەلگىلەدىك پە سولاردى ەسكە الۋ كۇنى دەپ، دەمەك سول كۇنى شىن جۇرەگىمىزبەن، ۇلت بولىپ، ەل بولىپ شىنايى قايعىرۋىمىز كەرەك. ەل بويىنشا بارلىق قوزعالىستى توقتاتىپ تۇرىپ، ٴبىر مينۋتتىق ۇنسىزدىك جاريالاۋىمىز كەرەك. سەبەبى قازاق تاريحىندا، ۇلت تاريحىندا ونداي اۋىر سوققى، ونداي اۋىر قايعى، ونداي اۋىر قاسىرەت بولعان ەمەس! بولماي-اق تا قويسىن!

- وسىعان بايلانىستى، «قازىرگى رەسەي بيلىگى قازاق ۇلتىنان كەشىرىم سۇراۋى كەرەك» دەيتىن عالىمدار بار.

- بۇل – اشارشىلىق قىرعىنىنىڭ ەكىنشى ماسەلەسى. مەنىڭ ايتىپ وتىرعانىم ٴبىرىنشى ماسەلە. اشارشىلىق قاسىرەتىن قازاقتىڭ ٴوزى ٴالى تولىق سەزىنە العان جوق. اشتىق ٴبىزدىڭ ۇلتتى قالاي جالماعانىن ٴبىز ٴالى تولىق سەزىنە العان جوقپىز، وكىنىشكە قاراي. ٴبىز اۋەلى، سول قىرعىندا كوز جۇمعان قۇرباندارىمىزدى تولىق تۇگەندەپ الۋىمىز كەرەك. قالعانى – ەكىنشى ماسەلە.

ارينە، كىم كىنالى دەگەندە، قازاق وز-وزىنە جاساماعانى انىق. كىم كىنالى ەكەنىن بىلەمىز، ايىپتايمىز. ول سول كەزدەگى ستاليندىك رەجيمنىڭ تەك قازاققا عانا ەمەس، بۇكىل ادامزاتقا جاساعان ز ۇلىمدىعى. قازاق حالقىنا گەنوسيد جاسادى. قولىنداعى مالىن تارتىپ العاندا، ەگىنشىلىگى، وزگە ونەركاسىبى دامىماعان حالىق قىرىلىپ قالدى. مالىمىزدى تارتىپ العان كەزدە، باسقا ارەكەت جاساۋعا دايىن بولماي قالدىق.

بۇل زۇلمات سول كەزدەگى ستاليندىك جىمىسقى ساياساتتىڭ ناتيجەسى. ول مەملەكەت، قۇدايعا شۇكىر، جويىلدى، تەك ەلەسى قالدى. ەگەر قازىرگى كەزدە دە سول كوممۋنيستەر ۇكىمەتى وتىرسا، شىن مانىندە كەشىرم سۇراۋى قاجەت جانە زاڭدى.

ال مەن ٴۇشىن، بۇل قىرعىندا قانشا قانداسىمىز قازا بولدى، ولاردىڭ اتى-جوندەرى كىم دەگەندى انىقتاپ، سول بويىنشا ٴتىزىم جاساپ شىقساق، ەسىمدەرىن انىقتاساق سول ماڭىزدى. ٴبىز ولاردىڭ الدىندا ماڭگى قارىزدارمىز.

- الجير مۋزەيىندەگى سەكىلدى دەيسىز عوي.

- ٴيا. مىسالى 1937 رەپرەسسيادا، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا قازا بولعانداردىڭ دا ٴاتى-جونىن ٴار ٴوڭىر تۇگەندەپ جازىپ قويدى عوي. سول سەكىلدى ار اۋىل، ٴار اۋدان، ٴار وبلىس، ٴار قالا سول وڭىردە قازا بولعان اشارشىلىق قۇرباندارىنىڭ ٴاتى-جونىن انىقتاپ، قانشا بالا، قانشا قاريا، قانشا ايەل، قانشا ەركەك قازا بولعانىن تۇگەلدەپ جازىپ شىقسا دەپ ويلايمىن. بۇل سولاردىڭ الدىنداعى ٴبىزدىڭ ەڭ ۇلكەن پارىزىمىز. 1937-1938 جىلدارى اتىلىپ كەتكەندەردىڭ ٴتۇرلى قۇجاتتاردان قاراپ ٴجۇرىپ كىتاپ ەتىپ شىعاردىق قوي، «ازالى كىتاپ» دەپ. ەندى ٴار ٴوڭىر اشارشىلىقتا قازا بولعانداردى انىقتاسا، ولاردى دا جيناق ەتىپ شىعارسا، ٴبىز شىن مانىندە قانشا ادامنان ايىرىلعانىمىزدى ٴبىلىپ جۇرەر ەدىك. سوندا، مۇمكىن، حالىقتىڭ ساناسىنا جەتەتىن شىعار.

ٴيا، بارلىعىمىز بىلەمىز، كىنالى ستاليندىك رەجيم. ولار قازاقتى قىرىپ، ۇلكەن قىلمىس جاسادى. ول كەزدەگى كەڭەس ۇكىمەتىنىڭ مۇراگەرى قازىرگى رەسەي ەكەنىن دە بىلەمىز. بىرەۋ «ولار ەمەس» دەپ بىزگە ونى جوققا شىعارىپ جاتقان جوق، سولار ىستەدى. كىنا سولاردا. ولاردىڭ اتى-جوندەرىن دە بىلەمىز. ستالين دە، گولوششەكين دە ٴبىزدىڭ حالىقتى قىناداي قىرعانى ٴۇشىن جاۋ ەكەنى داۋسىز. بۇل ٴبىزدىڭ ساياسي باعا. مۇنىڭ بارلىعىن ٴوزىمىز بىلەمىز، ال سونى قايتالاي بەرگەننەن، بىرەۋگە دالەلدەۋگە تىرىسۋدان، مەنىڭ ويىمشا، ەشتەڭە ونبەيدى.

- وسىنىڭ بارلىعىن، ياعني اشارشىلىق قاسىرەتىن سەزىنۋ ٴۇشىن ٴبىزدىڭ بيلىك تاراپىنان ٴبىر نارسە ىستەلۋى كەرەك سەكىلدى...

- قازاق ساناسىنا ۇرەي قاتتى ٴسىڭدى. كوز الدىندا، كوشەدە ادامدار قىرىلىپ جاتتى. نەمەسە ٴبىر ٴۇزىم نان ٴۇشىن ٴبىرىن-بىرى ولتىرۋدەن تايىنباعان. بۇل وتە قورقىنىشتى جاعداي. ال وسىنداي قورقىنىشتان امان قالعانداردى 37 جىلى قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراتىپ جىبەردى. ٴبىز سول ۇلتتىق قورقىنىش دەرتىنەن ٴالى ارىلا الماي كەلەمىز. سونىڭ سالدارىنان اشارشىلىق تۋرالى، اشارشىلىققا قارسى كوتەرىلىستەر تۋرالى ايتۋدان ٴالى كۇنگە دەيىن قورقاتىن سياقتىمىز. اتالارىمىزدان جالعاسىپ كەلە جاتقان ايتۋعا بولمايتىن، تىيىم سالعان تاقىرىپقا اينالىپ كەتتى. بۇل دا قۇلدىق سانانىڭ ٴبىر كورىنىسى. سىرتقا شىعارسا بىرەۋ بىردەڭە دەيتىن سەكىلدى بولىپ تۇرادى نەمەسە بىرەۋ ٴوزىن دە سول رەپەرەسيا قۇرباندارىنىڭ ارتىنان الىپ كەتەتىندەي، ٴوزى دە اشتان ولەتىندەي بولىپ تۇرادى. ايتەۋىر ٴبىر ۇرەي جىبەرمەي تۇرادى بارلىعىنا. تاپ ٴبىر «قۇقاي كەلەدى» دەپ قورقىتىپ قويعان ٴسابي سەكىلدى.

«ەلىمىز امان-جۇرتىمىز تىنىش بولسىن» دەپ قول قۋسىرىپ وتىرۋ، «باسقاسى قۇرىسىن، ەل تىنىش بولسىن» دەيتىن، «ەل تىنىش بولسىن، اشارشىلىق بولماسىن» دەيتىن تىلەكتىڭ استارىندا ۇلتتىق ۇرەي بار. حالىقتىڭ ودان باسقا تىلەرى جوق. ايتەۋىر، سول ٴبىر ۇرەي (نە ەكەنىن وزدەرى دە تۇسىنبەيدى) كەلىپ قالماسا بولعانى. سەبەبى اناداي قاسىرەتتەن كەيىن باسقا قيىنشىلىق تۇك ەمەس سەكىلدى. ٴتىپتى، فاشيستەرمەن سوعىستىڭ ٴوزى، انشەيىن دۇنيە بولىپ قالدى. سوعىس شىعىنى دا، اشارشىلىقتىڭ قىرعىنىنىڭ قاسىندا ەشتەڭە ەمەس. سالىستىرىپ قاراساڭ دا، سوعىستا ولگەن 130 مىڭ قازاقتان اشارشىلىق جالماعان 1،7 ملن ون ەسە كوپ. 130-اق مىڭ دەيسىڭ، اشارشىلىقتا ولگەندەردى ەسكە الىپ تۇر. وكىنىشكە قاراي، ٴبىز وسىلاي سەزىمسىز ٴارى سەنىمسىز ستاتيستيكامەن عانا شەكتەلىپ قالدىق. ٴبىز ٴۇشىن ادامداردىڭ تاعدىرىنان ساندار ماڭىزدى بولىپ كەتتى. «ولار ٴتىرى بولعاندا وسىنشا بولار ەدىك، وزبەكستاندا ەشكىم ولمەگەن، بىزدە وسىنشا قىرىلدى، ۋكراينادا وسىنشا قازا تاپتى» دەگەن سەكىلدى ٴبىر جاعى سول ساندارمەن ماقتانعانداي بولامىز.

راسىمەن، سونداي دەرەكتەردى تاراتاتىن عالىمدار، زەرتتەۋشىلەر، ٴتىپتى قاراپايىم ازامات قاسىرەتتى جىلداردى ەسكە الۋ ٴۇشىن، حالىق جادىنان ايتەۋىر ٴبىر امالمەن وشىرمەۋدى كوزدەيدى. ەكىنشى توپ بار، «بىزگە گەنوسيد جاسالدى، ٴبىزدى رەسەي قىرىپ تاستاعان. ولار بىزدەن كەشىرىم سۇراۋلارى كەرەك» دەگەن سەكىلدى اگرەسيۆتى پىكىرلەرمەن حالىقتىڭ ىزاسىن تۋدىرۋ ارقىلى حالىق جادىنا قوزعاۋ سالعىسى كەلەدى. بۇل دا كەرەك شىعار، ٴبىراق ٴبىز ٴۇشىن ساننان كورى ادامداردىڭ تاعدىرى، كىم بولعانى ماڭىزدى بولۋى كەرەك. جانە سوعان قوعامنىڭ نازارىن اۋدارۋ ماسەلەسى ماڭىزدى. قوعام شىن مانىندە نەدەن ايىرىلعانىن سەزىنۋ كەرەك. سونى سەزىنۋ ارقىلى قوعام بىرىگۋى كەرەك. ۇلتتىڭ قايعىسى ۇلتتى ۇيىستىراتىن تەتىك بولۋى كەرەك. سەبەبى ٴبىزدىڭ قارىزىمىز بار سول جازىقسىز قۇربان بولعانداردىڭ الدىندا. ٴار قازاق ولاردىڭ ەسىمىن ٴبىلۋى كەرەك.

ال وسى ايتىلعاننىڭ بارلىعىن مەملەكەت ٴبىر ٴوزى جۇزەگە اسىرا المايدى. سوندىقتان قوعامنىڭ قولداۋى كەرەك. ۇكىمەت تاراپىنان وسىعان ارناپ كينو ٴتۇسىرسىن، ەسكەرتكىش ورناتسىن، كىتاپ شىعارسىن، سونىڭ بارىندە حالىقتىڭ كومەگى كەرەك. سوندا عانا ٴبىز جوعالعانىمىزدى، جوعالتقانىمىزدى تۇگەندەي الامىز.

- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

فوتولار اۆتوردىڭ جەكە قورىنان


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي