BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

مەملەكەتتىك ماسەلەنى جازۋدا قازاق جۋرناليستيكاسى الدا – نامازالى وماشەۆ

فوتو: Автор

ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جۋرناليستيكا ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، پروفەسسور نامازالى وماشەۆ astana media week قازاقستاندىق مەديا-اپتالىعىندا قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ قازىرگى جاعدايى تۋرالى باياندادى، دەپ حابارلايدى baq.kz ٴتىلشىسى.

- اقپارات سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەر ٴۇشىن مۇنداي اپتالىق وتكىزۋ قانشالىقتى ماڭىزدى؟

- بۇرىن سوڭدى مۇنداي دۇنيەلەر ٴجيى بولدى دەپ ايتا المايمىز. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ وزدەرى ەكىنشى جىل قاتارىنان ٴوتىپ جاتىر دەدى. بۇرىن وسىنشا ٴجۋرناليستىڭ باسىن قوساتىن شارا وتپەيتىن. كەزىندە ماسكەۋدىڭ وزىنە بۇكىل رەسپۋبليكادان جينالىپ باراتىن ەدىك. وسىنداي شارالاردى كورىپ قىزىعاتىنبىز. پايداسىنان باسقا زيانى جوق. جۋرناليستەر – جاڭالىققا قۇمار حالىق. ٴار ۋاقىتتا ولاردىڭ ٴبىر بىرىمەن قاتىناسى، تاجىريبەمەن الماسۋى ولاردىڭ جاڭالىقتى يگەرۋىنە، جاڭا باعىتتاردا جۇمىس ىستەۋىنە اسەرىن تيگىزەتىنى داۋسىز. ٴقازىر بارلىعى كورمەگە ستەندتەرىن قويىپ، جەتكەن جەتىستىكتەرىن كورسەتىپ جاتىر. بۇل جۋرناليستيكانىڭ كورمەسى سياقتى. جۋرناليستەر كورىپ قانا قويماي، ىزدەنۋمەن دە، بىلىممەن قارۋلاندىرۋ ارقىلى دا جەتىستىككە جەتە الادى. شىعارماشىلىق ادامدارىنا تاجىريبە الماسۋ ٴارقاشان قاجەت نارسە.

- ٴۇش كۇنگە جالعاساتىن جيىندا قانداي ماسەلەلەر تالقىلانۋى ٴتيىس؟

- بۇل جەردە اقپاراتتىق تەحنولوگيانىڭ جەتىلگەن ٴتۇرى كورسەتىلىپ جاتىر. ٴبىز ەندى ٴقازىر اقپاراتتىق تەحنولوگيا جونىنەن اسا دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىندا بولماساق تا، ورتاشا دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىندامىز. قازاق جۋرناليستيكاسى ەكى باستان شىعارماشىلىق جاعىن قامشىلاعان، سول جاعىن جەتىلدىرگەن. اقپاراتتىق تەحنولوگيانى يگەرۋمەن قاتار سوزگە ٴمان بەرۋدى ويدى اجارلى، جاتىق، شەبەر جەتكىزۋدى قاتار يگەرسەك قازاق جۋرناليستيكاسى الەمدىك جۋرناليستيكانىڭ العاشقى قاتارىنا قوسىلاتىنىنا كۇمانىم جوق. ويتكەنى ٴبىزدىڭ قازاق حالقى ەكىباستان ٴسوز ونەرىنە «ونەر الدى – قىزىل ٴتىل» دەپ وتە ٴمان بەرگەن. بىزگە جەتپەيتىنى –الەمدىك تاجىريبە، اقپاراتتىق تەحنيكامەن جاراقتاندىرۋ. وسى جاعى، مەنەدجمەنت جەتىلسە، ۇيىمداستىرۋ جوعارى بولسا ۇلكەن بەلەس بولادى دەپ ويلايمىن.

- ەلىمىزدەگى قازاق جۋرناليستيكاسى مەن ورىس جۋرناليستيكاسى اراسىندا الشاقتىق وتە زور. قازاق جۋرناليستيكاسى كوش ىلگەرىلەۋى ٴۇشىن نە ىستەۋىمىز كەرەك؟

- وسىدان ٴبىراز ىلگەرىلەۋ بۇرىن ىلعي ورىس جۋرناليستيكاسىن قازاق جۋرناليستيكاسىنا ۇلگى ەتەتىن. سول كەزدە ٴبىر جاعى ٴبىز نامىستانىپ، ٴبىر جاعى ىشتەي ٴوز-وزىمىزدى قامشىلايتىنبىز. ٴبىر مىسال كەلتىرەيىن، رەسپۋبليكاداعى ەڭ اعا گازەت دەگەن «ەگەمەن قازاقستان»، سوسىن «كازاحستانسكايا پراۆدا» دەگەن گازەت بار. قالاساق تا، قالاماساق تا وسى ەكى باسىلىم. بۇرىن «كازپراۆدا» قولدان تۇسپەيتىن گازەت بولاتىن. سونداي ايتىلعان دۇنيە اۋىزدان-اۋىزعا ايتىلىپ جۇرەتىن. ٴبىر كەزدەردە «سوسياليستىك قازاقستاندى» «كازپراۆدانىڭ» كوشىرمەسى قىلۋدى دا ويلاعان بولاتىن. ٴقازىر ەۇۋ-عا «ەگەمەن قازاقستاندى» دا، «قازپراۆدانى» دا اكەلىپ قويادى. «كازپراۆدا» ٴۇيىلىپ جاتادى، ەشكىم المايدى. «ەگەمەن قازاقستان» تەز تاۋسىلاتىن بولدى. قازاق جۋرناليستيكاسى مەن ورىس جۋرناليستيكاسى اراسىنداعى ٴسىز ايتقان تەندەنسيا كەرىسىنشە بولىپ بارا جاتىر. ورىس تىلدە سويلەيتىن، سول تىلدە اقپارات تاراتاتىن ارنالار كوپ بولعانىمەن ەلدىك، مەملەكەتتىك، ۇلتتىق ماسەلەنى جازۋ-سىزۋدا قازاق جۋرناليستيكاسى الدا دەپ ەسەپتەيمىن. بۇرىن اقپاراتتىڭ ٴبارى ورىس تىلىندە جەتەتىن بولسا، ٴقازىر ٴبىزدىڭ جاستارىمىز الەمدىك اقپاراتقا اعىلشىن تىلىندە شىعىپ جاتىر. ستۋدەنتتەر ديپلومدارىن 50-70%-ى اعىلشىن تىلىندە قورعايدى. وسى ارقىلى قازاق جۋرناليستيكاسى تەزىرەك جەتىلەدى دەپ ويلايمىن.

- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي