BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ٴقازىر مەديسينالىق قىزمەت تەگىن بولعاندىقتان ەشكىم تەكسەرۋدەن وتكىسى كەلمەيدى – باس دارىگەر

مەملەكەت بيىل مەديسينالىق ساقتاندىرۋ رەفورماسىن قايتا قولعا العانى بەلگىلى. ٴقازىر جاڭاشىل جۇيەنى ٴتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جان-جاقتى جۇرگىزىلىپ وتىر. وسى جۇيەنىڭ ارقاسىندا ەندى ەلىمىزدە مەديسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى جاقسارا تۇسپەك. ال بۇل دەگەنىڭىز مەديسينالىق مەكەمە، ونداعى قىزمەتكەرلەر مەن قىزمەتتى ەندى باستاعان اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ ەڭبەگىن شىنايى باعالاۋعا الىپ كەلەرى ٴسوزسىز. وسىلايشا ٴاربىر اۋرۋحانا، ەمحانا مەن جەكە كلينيكالارداعى ساپا ماسەلەسى وزدىگىنەن ٴبىرىنشى ورىنعا كوتەرىلىپ، حالىق ٴوزى تاڭداعان ٴارى دۇرىس دەپ تاپقان ەمحانا تابالدىرىعىنان اتتاي الادى. جانە بۇرىنعىداي بۋات-بۋات اقشاسىن كەتىرمەي، جارنا جيىنتىعىندا تۇرعان قاراجاتى ەسەبىنەن ەركىن ەمدەلەدى. بۇل قازاقستان بيلىگىنىڭ ەل-جۇرتتىڭ ساپالى مەديسينالىق كومەك الىپ، بۇل سالاداعى جەمقورلىق پەن تۇسىنىسپەۋشىلىكتەردى جويۋعا باعىتتالعان جارقىن قادامى دەپ باعالاۋعا تولىق نەگىز بار. مىندەتتى مەديسينالىق ساقتاندىرۋ رەفورماسىنىڭ اياسىندا ەندى استانا مەن الماتىداعى ٴىرى مەكەمەلەر عانا ەمەس، وڭىر-وڭىرلەردەگى ەمحانالار دا ەتەك-جەڭىن جيناپ، زامانا كوشىنە ىلەسە باستايدى نەمەسە ٴوزىن بۇرىنعىدان دا جەتىلدىرە تۇسەدى. وسىلايشا ۇلكەن قالالارعا بارۋعا مۇمكىندىگى بولا بەرمەيتىن، شالعاي اۋىلدار مەن اۋداندارداعى حالىق تا ساپالى، دەڭگەيى جوعارى مەديسينالىق قىزمەتتىڭ تۇتىنۋشىسىنا اينالماق. وسى رەتتە ايماقتارداعى مەديسينالىق مەكەمەنىڭ وكىلى رەتىندە اقمولا وبلىسى استراحان اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى ەلۋباي قۇرمانوۆپەن پىكىرلەسكەن ەدىك.

1. ٴقازىر ەلىمىزدە مىندەتتى مەديسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە دايىندىق ٴجۇرىپ جاتىر. وسى رەفورمانىڭ ارتىقشىلىقتارى جايلى ايتىپ بەرسەڭىز.

- مامان رەتىندە ايتارىم، بۇل رەفورمانىڭ بىزگە بەرەرى كوپ. ەڭ الدىمەن، مىندەتتى ساقتاندىرۋ جۇيەسى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى قىزمەتتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا، حالىقتى مەديسينالىق قىزمەتپەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيىن كوتەرۋگە باعىتتالعان. ەكىنشىدەن، بۇل سالاعا بولىنەتىن قارجىنى رەتتەۋگە باعىتتالعان. وكىنىشكە وراي، ٴقازىر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ٴبولىنىپ وتىرعان مەملەكەت قاراجاتىن باقىلاۋ كۇن سايىن قيىنداپ بارادى. دارى-دارمەك باعاسى مەن تاريفتەردىڭ جىل سايىن ٴوسۋى دە قاراجاتتى ەسەلەۋدى تالاپ ەتەدى. مىندەتتى مەديسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك، جالپىعا ورتاق جاۋاپكەرشىلىك سىندى پرينسيپتەرىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. ادىلەتتى دەيتىنىمىز جۇيە ازاماتتاردى ٴبولىپ جارماي، ٴبىرىڭعاي پاكەت نەگىزىندە ەلدىڭ بارىنە تەڭدەي قىزمەت كورسەتۋگە نەگىزدەلگەن. بىلايشا ايتقاندا، جۇيەگە قاتىسۋشىلار جارنانى ٴوز مۇمكىندىگىنە قاراي تولەيدى. ٴبىراق مەديسينالىق كومەك جينالعان اقشا شەڭبەرىندە ەمەس، قانشا قاجەت بولسا سونداي كولەمدە كورسەتىلەدى. جىلىنا 15-16 مىڭ تەڭگە تولەۋ ارقىلى جوسپارلى تۇردە ەمدەلۋگە، لابوراتوريالىق تالداۋلار مەن دياگنوستيكالىق تەكسەرۋدەن وتۋگە، دارى-دارمەكتىڭ كوپتەگەن تۇرلەرىن تەگىن الۋعا بولادى. قاجەت بولعان جاعدايدا ٴتىپتى، قۇنى بىرنەشە ميلليون تەڭگە تۇراتىن وپەراسيالاردى جاساتۋعا بولادى. بۇعان مەملەكەت، جۇمىس بەرۋشى مەن جۇمىسكەرلەردىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ارقىلى قول جەتكىزەمىز.

2. ٴقازىر مەملەكەت حالىقتى مەديسينالىق كومەكتىڭ بەلگىلى ٴبىر تۇرلەرىمەن تەگىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر عوي. ەندەشە، ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ نە ٴۇشىن قاجەت بولدى؟

- وتە ورىندى سۇراق. مەملەكەتتىڭ تەگىن مەديسينالىق كومەكپەن بەلگىلى ٴبىر دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىپ وتىرعانى راس. ٴبىراق ونىڭ كولەمى شەكتەۋلى عانا. مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋ ارقىلى ٴبىز كورسەتىلەتىن مەديسينالىق كومەك اياسىن كەڭەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇگىنگى كۇنى اتالعان بازالىق پاكەت شەڭبەرىندە 47 سىرقات تەگىن ەمدەلەدى. ال، جاپونيا، وڭتۇستىك كورەيا سىندى الدىڭعى قاتارلى ەلدەردە بۇل تىزىمگە 120 سىرقات ٴتۇرى كىرەدى. سوندىقتان بۇل تىزىمگە ەنبەگەن ناۋقاستاردىڭ نارازىلىعى باسىم. تەگىن كومەك پاكەتىنە ەنبەگەندىكتەن ولار اقىلى تۇردە ەمدەلۋگە، دارى-دارمەكتى دە ٴوز اقشاسىنا ساتىپ الۋعا ٴماجبۇر. تاعى ٴبىر ماسەلە، ٴبىزدىڭ ەلدە جوعارى تەنولوگيالى كومەك تۇرلەرىنە ٴزارۋ ادامدار وتە كوپ. وكىنىشكە وراي، بۋىن، اعزا اۋىستىرۋ سىندى كۇردەلى وپەراسيالارعا بەرىلەتىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس تا شەكتەۋلى. مىندەتتى ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەننەن كەيىن ساقتاندىرۋ جارنالارىنىڭ ەسەبىنەن وسى ماسەلەنى شەشۋگە دە مۇمكىندىك تۋادى دەپ ويلايمىن. سول سەبەپتى، ساقتاندىرۋدى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋدىڭ قوسىمشا كوزى دەۋگە بولادى. جالپى، جۇيەنىڭ ارتىقشىلىقتارى وتە كوپ.

3. مىندەتتى مەديسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەننەن كەيىن قىزمەت ساپاسى كوتەرىلەدى دەپ وتىرسىز. ساپا قالاي قامتاماسىز ەتىلمەك؟

- ەڭ الدىمەن باسەكەلەس ورتا قالىپتاسادى. باسەكە بار جەردە ساپانىڭ دا بولارى داۋسىز. ساپا عانا ەمەس، مەديسينالىق قىزمەت باعاسى دا تومەندەيدى. مىندەتتى ساقتاندىرۋ پاكەتى شەڭبەرىندە مەديسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ٴۇشىن ەمدەۋ مەكەمەلەرىمەن كەلىسىمشارتتار بەكىتىلەدى. الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ قورى كەلىسىمشارتتى تەك مەملەكەتتىك ەمحانالارمەن عانا ەمەس، جەكە مەنشىك كلينيكالارمەن دە بەكىتەدى. باسەكە بولعاندىقتان ەمدەۋ ورىندارى پاسيەنتتەر ٴۇشىن كۇرەسەتىن بولادى. ال، ادامدار وزدەرىنە ۇنايتىن، زاماناۋي قوندىرعىلارى بار، بىلىكتى دە تاجىريبەلى ماماندارى بار كلينيكالار مەن ەمحانالاردىڭ دارىگەرلەرىنە قارالادى. باسەكەدە ۇتىلماس ٴۇشىن جابدىقتالۋ نەمەسە بىلىكتى مامان جاعىنان وسالداۋ مەكەمەلەر جاقسى مامانداردى جۇمىسقا تارتۋعا كۇش سالادى. بۇل پاسيەنتتەرگە قولايلى جاعداي جاساۋ سىندى قاراپايىم سەرۆيس جاعىنان دا كورىنىس تاپپاق. وسىنداي شارالاردىڭ ارقاسىندا ادامدار قازىرگىدەي كەزەكتە سارسىلىپ تۇرۋ، بەلگىلى ٴبىر تەكسەرۋ تۇرىنەن ٴوتۋ ٴۇشىن ايلاپ كۇتۋ سىندى ماشاقاتتاردان قۇتىلادى.

4. ٴسوزىڭىز ورىندى. ٴبىراق بىزدە ٴبىر عانا ەمدەۋ ۇيىمى بار اۋداندار مەن ۇلكەن اۋىلدار دا بار عوي...

- مىندەتتى مەديسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى اۋىلدا دا تابىستى جۇمىس ىستەيدى دەپ ويلايمىن. ارينە، اۋىلدا تۇراتىن ادامدار ەمحانانىڭ شالعايلىعى، تىرشىلىك دەڭگەيىنىڭ قالاداعىدان تومەندىگى سىندى پروبلەمالاردى جاقسى بىلەدى. وندا ۇلكەن شاھارلارداعى سياقتى كلينيكا تاڭداۋ مۇمكىندىگى دە شەكتەۋلى. ٴبىراق قالاي بولعاندا دا ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن تۇسەتىن قارجىنىڭ ارقاسىندا ٴاىۋداندىق اۋرۋحانالاردىڭ، دارىگەرلىك امبۋلاتوريالاردىڭ ماتەريالدىق بازاسى بىرتىندەپ جاقسارادى. ەڭ باستىسى – ەگەر جارنانى ازاماتتاردىڭ ٴبارى بولماسا دا باسىم بولىگى تولەپ، قورعا ٴتيىستى قارجى ٴتۇسىپ تۇراتىن بولسا دارىگەرلەرگە تۇسەتىن سالماق تا ازايار ەدى. مىسالى، ٴقازىر ٴبىزدىڭ ەلدە ٴار دارىگەر شامامەن 2200 ادامعا قىزمەت كورسەتەتىن بولسا، قور الداعى ۋاقىتتا وسى جۇكتەمەنى ٴسال دە بولسا ازايتىپ، 1500-گە دەيىن تومەندەتۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل وتە جاقسى نارسە. قارايتىن پاسيەنت قىسقارعان سوڭ دارىگەردىڭ جۇمىسىنىڭ ساپاسى دا ارتادى. سونىمەن قاتار، ٴقازىر مەملەكەت اۋىلدىق جەرلەردە حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەرۋ، دياگنوستيكا، سكرينينگ جۇرگىزۋگە از اقشا ٴبولىپ وتىرعان جوق. مىسالى، قانداعى حولەستەرين، قانت مولشەرىن انىقتاۋ، ەكگ، مامموگرافيا، ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋلەردىڭ ٴبارى ٴقازىر تەگىن جاسالادى. ٴبىراق وسىنىڭ ٴبارى تەگىن بولا تۇرا ٴبىز ادامداردى وسىدان ٴوتشى دەپ ۇگىتتەۋگە ٴماجبۇرمىز. شىنىندا، ادامدار مۇنىڭ ٴبارىن سانالى تۇردە ٴوتۋى كەرەك. ويتكەنى، اركىمنىڭ ٴوز دەنساۋلىعى الدىمەن وزىنە كەرەك قوي. ياعني، بىزدە دەنساۋلىققا دەگەن ورتاق جاۋاپكەرشىلىك جوق. ساقتاندىرۋ مەديسيناسى ەنگىزىلگەننەن كەيىن ادامداردىڭ دەنساۋلىققا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. «سۋدىڭ دا سۇراۋى بار» دەمەكشى، ول اقشا تولەگەننەن كەيىن ونى ٴتيىمدى پايدالانۋ جاعىن ويلاستىرادى. جاۋاپكەرشىلىگى ويانىپ، ەمحاناعا دەر كەزىندە بارادى. بەلگىلەنگەن مەديسينالىق كومەك تۇرلەرىن كورسەتۋدى تالاپ ەتەدى. ال، تەگىن بولعان سوڭ ادامدار ونى دۇرىس قابىلدامايدى. «مەملەكەت تولەۋگە ٴتيىستى» دەپ ويلايدى.

5. مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋگە ٴالى ەرتە دەگەن پىكىر دە ايتىلىپ قالادى. دەنساۋلىق سالاسىنىڭ قازانىندا قايناپ، كۇن سايىن ونىڭ قىزىعى مەن شىجىعىن كورىپ جۇرگەن مامان رەتىندە وسىعان قاتىستى نە ايتار ەدىڭىز؟

- مەديسينالىق ساقتاندىرۋدى دەنساۋلىق سالاسىنا اسا قاجەتتى رەفورما رەتىندە ەنگىزەتىن ۋاقىت كەلدى دەپ ويلايمىن. ونى ەنگىزىپ، جان-جاقتى ناسيحاتتاعان ٴجون. ونىڭ ارتىقشىلىقتارىن حالىققا ٴتۇسىندىرىپ، بىرتىندەپ ەنگىزەتىن ۋاقىت جەتتى. كەيىنگە تارتا بەرمەي، ۇزدىك مەديسيناعا قاراي ۇمتىلۋىمىز كەرەك. الدىڭعى قاتارلى ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنىڭ وزىمىزگە پايدالى تۇستارىن الۋعا تىرىسقانىمىز ٴجون. ۋاقىتتى سوزىپ، مەملەكەتكە قاراپ قول قۋسىرىپ وتىرا بەرۋگە بولمايدى.

6. قاراپايىم حالىق ۇتادى دەلىك. ال، بۇل جۇيە جەكە مەنشىك كلينيكالارعا نە بەرەدى؟ جاڭا رەفورما ٴوز كۇنىن ٴوزى كورىپ ۇيرەنگەن ولارعا نە بەرمەك؟

- مەنىڭشە، جەكە مەنشىك كلينيكالارعا بۇل رەفورمادان قورقۋدىڭ قاجەتى جوق. ولار بۇدان ۇتپاسا ۇتىلمايدى. نەگە؟ ويتكەنى، ولار ٴقازىر ٴسىز ايتقانداي «ٴوز نانىن ٴوزى تاۋىپ ٴجۇر». مىندەتتى ساقتاندىرۋ ەنگىزىلگەننەن كەيىن ولار ٴۇشىن بيۋدجەتتىك ەمحانالارمەن قاتار مەملەكەتتىك تاپسىرىس الۋعا مۇمكىندىك تۋادى. الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورى ولارمەن كەلىسىمشارتتار بەكىتەدى. ٴسوزدىڭ شىنى كەرەك، بۇگىنگى كۇنى جەكە مەنشىك كلينيكالارداعى قىزمەت باعاسى شەكتەن تىس جوعارى. مىندەتتى ساقتاندىرۋ شەڭبەرىندە مەديسينالىق قىزمەتكە ٴبىرىڭعاي تاريف ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعاندىقتان، ولار وسى جاعىنان ازداپ ۇتىلۋى مۇمكىن. ٴبىراق ولار كەلەتىن پاسيەنتتەردىڭ سانى جاعىنان ۇتادى. مىسالى، ٴقازىر بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ كوبى كۇندىز ەمحانادا، تۇستەن كەيىن جەكە مەنشىك كلينيكادا جۇمىس ىستەيدى. كلينيكادا ول 5 ادامدى قابىلداسا، مەملەكەتتىك مەكەمەدە 20 ادام قابىلدايدى. ارينە، مۇندايدا جۇمىستىڭ ساپاسى اقسايتىنى راس.

7. جالپى، قازاقستاننىڭ مەديسيناسى مىندەتتى ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋگە دايىن با؟

- وسى ساقتاندىرۋ تاقىرىبى قوزعالعاندا كوپشىلىك 1996-1998 جىلدارداعى العاشقى رەفورمانىڭ ساتسىزدىكتەرىن العا تارتادى. دەگەنمەن ەلدە ەكونوميكالىق داعدارىس كۇشەيىپ تۇرعان ول زامانمەن قازىرگى كەزدى سالىستىرۋعا بولمايدى. ول كەزدە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار، ٴتيىستى ينفراقۇرىلىمدار بولعان جوق. جارنا تولەۋگە جۇرتشىلىقتىڭ شاماسى جەتپەگەنى دە راس. ٴقازىر جاعداي باسقاشا. زاماناۋي قوندىرعىلاردىڭ ٴتۇر-تۇرى بار جەكە مەنشىك كلينيكالار جەلىسىن بىلاي قويعاندا، مەملەكەتتىك ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ ٴوزى قوندىرعىلاردىڭ مينيمالدى ستاندارتىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. البەتتە، تەحنيكا كۇن سايىن دامىپ جاتقان بۇگىنگى زاماندا قوندىرعىلاردى جاڭارتقانعا نە جەتسىن؟ ٴبىراق قوسىمشا قارجى كوزىنسىز وعان قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. بيۋدجەتتىڭ شاماسى جەتپەيدى. بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ىشكى جالپى ٴونىمنىڭ 2-اق پايىزى بولىنەدى. ال، دامىعان ەلدەردە بۇل كورسەتكىش وتە جوعارى. مىسالى، گەرمانيادا ٴىجو-نىڭ 7،5 پايىزى، سلوۆاكيادا 10 پايىز. 1 شىلدەدەن باستاپ ەنگىزىلگەلى وتىرعان مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بولىنەتىن قارجىنى ارتتىرۋعا كومەكتەسپەك. البەتتە، مۇنىڭ ٴبارى ٴبىر اي نەمەسە ٴبىر جىلدا ىسكە اساتىن دۇنيە ەمەس. سەبەبى، ساقتاندىرۋدى وسىدان ونداعان جىل بۇرىن ەنگىزىپ، بۇگىندە ونىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرعان ەلدەردىڭ ٴوزى جۇيەنى ٴالى كۇنگە دەيىن جەتىلدىرىپ كەلەدى.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي