BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ەرلان سايروۆ:  «ٴار قازاق – مەنىڭ جالعىزىم» يدەولوگياسىن دارىپتەۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەۋى ٴتيىس

تاياۋدا عانا ستاتيستيكا كوميتەتى ەلىمىزدىڭ 18 ميلليونىنشى تۇرعىنى دۇنيەگە كەلگەنىن سۇيىنشىلەدى. ٴيسى قازاق بوركىن اسپانعا اتىپ، اللاعا شۇكىرشىلىك ەتتى. ٴيا، سانىمىز باياۋ بولسا دا جىل ساناپ كوبەيىپ كەلەدى ەكەن. رەسمي مالىمەتكە سۇيەنسەك، سوڭعى 25 جىل ىشىندە بالا تۋۋ كورسەتكىشى 60 پايىزعا ارتىپ، ٴولىم-جىتىم ەداۋىر ازايعان. دەي تۇرعانمەن التايدان اتىراۋعا دەيىن سوزىلىپ جاتقان ۇلان-بايتاق دالاسى بار قازاقستان ٴۇشىن ەتنيكالىق كوشى-قون ماسەلەسى ٴالى دە وزەكتى كۇيىندە قالىپ وتىر. بۇل ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزگە تىكەلەي قاتىستى ماسەلە بولعاندىقتان سالاداعى قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋ كەزەك كۇتتىرمەيدى. مۇنى دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ v قۇرىلتايىندا ەلباسى دا قاداپ ايتىپ، جاۋاپتى ورگاندارعا تاپسىرما بەردى. وسى ورايدا "ەندى ەلىمىزدىڭ كوشى-قون ساياساتى قاي باعىتتا دامۋى كەرەك؟" دەگەن سۇراق تۋىندايدى. بەلگىلى ساياساتتانۋشى ەرلان سايروۆ baq.kz تىلشىسىنە بەرگەن سۇقباتىندا وسى جانە وزگە دە سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن ەدى.

كوشى-قون – تابيعي پروسەسس ەكەنىن ەستە ۇستاعانىمىز ٴجون

– كەشەگى قۇرىلتايدا دەموگرافيا جانە ميگراسيا ماسەلەلەرى ٴسوز بولىپ، كەلەلى ويلار ورتاعا تاستالدى. قازىرگى جاعدايدا قانداستارىمىزدى ەلگە كوشىرۋ قانشالىقتى ماڭىزدى دەپ ويلايسىز؟

بۇگىندە دۇنيەجۇزىندە ەڭبەك رەسۋرستارى ٴۇشىن باسەكەلەستىك ٴجۇرىپ جاتىر. قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسى ارتقان سايىن ٴارتۇرلى سالادا ەڭبەك رەسۋرستارى قاجەت بولارى ٴسوزسىز. ونىڭ بەرگى جاعىندا تەرريتوريانىڭ ۇلكەندىگى، حالىقتىڭ ورنالاسۋ تىعىزدىعىنىڭ تومەندىگى تاعى بار. ەڭبەك رەسۋرستارىن قۇرايتىن حالىق نەگىزىنەن ٴوز قانداستارىمىز بولسا نۇر ۇستىنە نۇر، ارينە. ول ٴۇشىن ۇتىمدى ميگراسيالىق ساياسات جۇرگىزە وتىرىپ، دەموگرافيانى رەتتەپ، ەڭبەك رەسۋرستارىن وڭتايلى ورنالاستىرۋ قاجەت. سونىمەن بىرگە ەلىمىزدە حالىقتى ورنالاستىرۋدى وڭتايلاندىرۋ مىندەتى تۇر. وسى ماسەلەنى ساراپتاپ كورەلىك.

1991 جىلدان باستاپ ەلىمىزگە 1 ملن-عا جۋىق قانداسىمىز ات باسىن تىرەگەن ەكەن. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى وزبەكستاننان (61،5%)، قىتايدان (14%)، موڭعوليادان (9%). ەلگە ورلاعان وتانداستارىمىزدىڭ 40%-عا جۋىعى 18 جاسقا دەيىنگى جەتكىنشەكتەر. ەڭبەك پوتەنسيالى دەگەنىمىز وسى!

ٴبىر ەرەكشەلىگى، بۇل ازاماتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى وڭتۇستىك وڭىرلەرگە كوشەدى. ال سولتۇستىك وڭىرلەردەن يمميگراسيا، ياعني باسقا ەلدەرگە كوشۋ باسىم. بۇل زاڭدى الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق پروسەسس. ازاماتتار ٴوز ۇرپاعى ٴۇشىن قۇتتى ورىندى ىزدەستىرىپ جاتىر. ونى توقتاتۋ مۇمكىن ەمەس.

تەك قانا 2016 جىلى سولتۇستىك وڭىرلەردەن 34،965 ادام سولتۇستىك كورشىمىزگە ات باسىن تىرەگەن. مامانداردىڭ بولجاۋى بويىنشا، 2018-2022 جىلدارى سولتۇستىك ايماقتاردان 167 مىڭ جۇمىسقا قابىلەتتى ادام باسقا ەلدەرگە كوشەدى. وسى ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ورنىن تولتىرۋ ٴۇشىن 80 مىڭ وتباسى نەمەسە 322 مىڭ ادام سولتۇستىك ايماقتارعا قونىستانۋى قاجەت. ەگەر دە ەڭبەك رەسۋرستارى ماسەلەسى رەتتەلمەسە، جاقىن ارادا وڭتۇستىك ايماقتاردا ەلىمىزدىڭ 60-65% حالقى ورنالاسىپ، سولتۇستىكتە ەڭبەك رەسۋرستارىنا سۇرانىس ارتىپ، دەموگرافيالىق توقىراۋعا ۇشىرايدى.

باسا نازار اۋداراتىن ماسەلە، ٴبىزدىڭ ەل بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە شەتتەن ەڭبەك رەسۋرستارىن اكەلۋگە تاۋەلدى رەسەپيەنت مەملەكەت. تەك 2016 جىلى عانا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى، نازار اۋدارىڭىز، شەتتەن ٴبىزدىڭ ەلگە ەڭبەك ەتۋگە 63 مىڭ ۆاكانسياعا كۆوتا بەرگەن! سول ورىندارعا 30 مىڭنان اسا ەڭبەك ميگرانتى كەلدى. بۇلاردىڭ ۇلت قۇرامىنا قارايتىن بولساق، ٴشۇرشىت، ٴۇندىس، تۇرىك! ال ۆاكانسيالار كىلەڭ جوعارى بىلىكتى ماماندار: دارىگەر، ارحيتەكتور، ٴمۇعالىم، وپەراتور ت.ب. نەگە وسى ماماندىقتارعا ٴوز قانداستارىمىزدى تارتپاسقا؟

قازاقستان قارتايىپ بارا جاتقان ەلدەر قاتارىنا قوسىلدى

- ەلباسى شەتتەگى قانداستارىمىزدى قازاق تىلىندەگى وقۋلىقتارمەن قامتۋ، جاس جەتكىنشەكتەرگە بولىنەتىن ٴبىلىم گرانتتارىنىڭ سانىن ەكى ەسە ارتتىرۋ جونىندە ناقتى تاپسىرمالار بەردى. جالپى سىرتتاعى قانداستارىمىزبەن گۋمانيتارلىق قارىم-قاتىناستى بۇدان دا تەرەڭدەتۋ ٴۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟

- جىراقتا جۇرگەن قانداستارىمىز – قازاق مادەنيەتىنىڭ اجىراماس بولىگى. كەي كەزدەرى ٴوز ەلىمىزدە جوعالتىپ العان مادەني، رۋحاني جاۋھارلارىمىزدى ارعى بەتتەگى قانداستارىمىزدان تاۋىپ الامىز. مىسالى ٴۇشىن، اتاقتى قابانباي باتىردىڭ ساۋىت-سايماندارىن قىتايدا ٴومىر ٴسۇرىپ جاتقان قانداستارىمىز ٴتورت عاسىر بويى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاي وتىرىپ، بىزگە دەيىن جەتكىزدى. بۇل نەنى كورسەتەدى؟ شىنى كەرەك، ەلىمىز 70 جىل بويى وتارلىق بۇعاۋدا بولىپ، كوپتەگەن ٴسالت-داستۇر، جورالعىمىزدى جوعالتتىق نەمەسە بۇرمالاپ جىبەردىك. سول ٴسالت-داستۇردى باسقا ەلدەگى قانداستارىمىز ارقىلى تاۋىپ جاتىرمىز. ياعني، «قازاق الەمىنىڭ» وڭتايلى بەت-بەينەسى، موزايكاسىن بىرلەسىپ قانا جاساي الامىز.

«قازاق الەمىن» بۇگىنگى قىم-قيعاشى، شۇعىل بۇرىلىستارى كوپ زاماندا ساقتاپ قالىپ، جاڭعىرتۋ ٴۇشىن قازاق حالقىنىڭ كەرەگەسى كەڭ، ىنتىماعى جاراسقان، اۋىزبىرلىگى مىعىم بولۋى كەرەك. مىعىم بولۋ ٴۇشىن بارلىق قازاق جەر شارىنىڭ قاي جەرىندە جۇرسە دە ٴوز مادەنيەتىمىزدەن سۋسىنداپ وتىرۋى قاجەت.

ەكىنشىدەن ەلىمىزدەگى قازاق حالقىنىڭ دەموگرافيالىق جاعدايىندا قاراما-قايشى پروسەستەر جۇرە باستادى. بۇگىندە 29 جاسقا دەيىنگى جاستاردىڭ ۇلەس سالماعى جالپى حالىققا شاققاندا 23،2%-دى قۇراپ وتىر. بۇل كورسەتكىش باسقا ەلدەرمەن سالىستىرعاندا شۇكىر بولعانمەن، ٴوز ارامىزدا جاستاردىڭ ۇلەس سالماعى كەمىپ بارادى. ەلىمىزدەگى حالىقتىڭ جالپى سانى جىل سايىن 1،5%-عا كوبەيەدى ەكەن. ٴبىراق سوڭعى 6 جىلدىڭ ىشىندە جاستاردىڭ ۇلەس سالماعى 8،5 % ازايعان.

2016 جىلى قازاقستان قارتايىپ بارا جاتقان ەلدەر قاتارىنا قوسىلدى. حالىقارالىق ساراپشىلار قارتايىپ بارا جاتقان ەلدەر قاتارىنا جالپى حالقىنىڭ 7 پايىزىن قارتتار قۇرايتىن مەملەكەتتەردى قوسادى. ٴبىزدىڭ ەلدە حالىقتىڭ 7 پايىزى قارتايعان ادامدار ەكەن. بۇل ٴقاۋىپتى سيمپتوم.

جاستاردىڭ ۇلەسىن قالاي ارتتىرۋ قاجەت؟ ارينە، ەلىمىزدەگى رەپرودۋكسيا ماسەلەسىن رەتتەي وتىرىپ، شەتتە جۇرگەن جاستارىمىزدى تۋعان ەلگە تارتۋىمىز كەرەك. مىنە، ەلباسىنىڭ ايتىپ وتىرعان ماسەلەسى وسى.

ەندى شەتتە جۇرگەن قانداستارمەن گۋمانيتارلىق قارىم-قاتىناستى جولعا قويۋ ٴۇشىن نە ىستەۋ كەرەك دەگەن سۇراققا كەلەيىك. ٴبىز سول جاقتا تۇراتىن باۋىرلارىمىزدىڭ ۇلتتىق ەرەكشەلىگىن ساقتاپ قالۋ ٴۇشىن كۇرەسۋدى ۇيرەنۋىمىز كەرەك. مىسالى، بارلىق مىنبەردەن رەسەي ٴبىزدىڭ وداقتاس، باۋىرلاس حالىق دەپ ۇرانداتىپ جاتامىز. سول رەسەيدە قازاق تىلىندە ساباقتار بەرەتىن مەكتەپ مۇلدەم قالماعان دەۋگە بولادى. قازىرگى جاستار ٴوزىنىڭ انا ٴتىلىن ٴبىلۋ قۇقىعىنان ايىرىلعان. ال سول رەسەيدە رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، 1 ملن 300 مىڭنان اسا قازاق تۇرادى. نەگە ٴبىز وسى ماسەلەنى كوتەرمەيمىز؟

قىتايداعى، وبەكستانداعى قازاقتاردىڭ جاعدايى دا قارىق بولىپ تۇرعان جوق. قىتايدا سول ەلدە قالۋعا ماجبۇرلەۋ، پاسپورتتى بەرمەي قويۋ ماسەلەسى، وزبەكستاندا وزبەكتەندىرۋ ساياساتى باسىم. بۇل مەملەكەتتەر وسىلاي ىستەپ جاتىر دەپ، بۇل ەلدەردى كىنالاۋدىڭ دا قاجەتى شامالى، ٴار ەلدىڭ ٴوز مۇددەسى بار. ال قارا شاڭىراق رەتىندە وسى باۋىرلارىمىزعا قيامەت-قيىن كەزدە كومەكتەسۋ ٴبىزدىڭ بورىشىمىز ٴارى مىندەتىمىز!

تاعى ٴبىر كۇردەلى ماسەلە، ٴار تاراپتا تۇراتىن قانداستارىمىز ٴارتۇرلى ٴارىپ پايدالانادى. قىتايدا اراب جازۋى، رەسەي مەن موڭعوليادا كيريلليسا، وبەكستان مەن تۇرىكمەنستاندا لاتىن جازۋى، اۋعانستان مەن يراندا مۇلدە باسقا. بۇل ۇلتتىق بىرلىكتى جويۋعا قابىلەتتى ماسەلە. قازاق ٴتىلىنىڭ گرامماتيكاسى ٴار ەلدە ٴارتۇرلى وقىتىلادى. بۇل وسى جاقتاعى جاس جەتكىنشەكتەردىڭ ەلىمىزدە وقۋىنا كەدەرگى بولادى دەگەن ٴسوز.

وسى اسپەكتىلەردىڭ بارلىعى ٴبىزدىڭ ٴبىر ۇلت بولا تۇرا، ٴتىل، ٴداستۇر، مادەنيەت بويىنشا الشاقتاپ، ۇلتتىق دەزينتەگراسياعا ۇشىراۋىمىز مۇمكىن ەكەندىگىن كورسەتىپ وتىر.

ارينە، ەلباسى بۇل ماسەلەلەردى ديپلوماتيالىق تۇرعىدا ايتتى، ول دۇرىس تا. ال ٴبىزدىڭ قوعام وسى ماسەلەنى ٴالسىن-السىن كوتەرىپ وتىرۋ كەرەك قوي! سوندىقتان، شەتتە جۇرگەن قانداستارىمىز ٴوزىن جالپى «قازاق الەمىنىڭ» قۇرامداس بولىگى رەتىندە سەزىنۋى ٴۇشىن كەشەندى تۇردە گۋمانيتارلىق ٴىس-شارالار وتكىزىپ وتىرۋ ماڭىزدى. ايتالىق، سول ەلدەردەگى قازاق ۇلتتىق-مادەني ورتالىقتارىنا ۇيىمداستىرۋ-ادىستەمەلىك كومەك جاساپ، ٴبىزدىڭ ەلدە شەتتە جۇرگەن قانداستارىمىزدىڭ ونەر فەستيۆالدەرىن وتكىزىپ تۇرساق، نۇر ۇستىنە نۇر بولادى. سول ەلدەردە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن دامىتا وتىرىپ، ەتنيكالىق قازاقتاردى ٴبىزدىڭ ەلدە وتەتىن سپورت دودالارىنا قاتىستىرۋ كەرەك. قازاق دياسپوراسىنىڭ ٴمۇشايراسىن وتكىزۋ جانە تاعى باسقا شارالار وتكىزىلۋى شارت. وسى ٴىس-شارالار جىراقتا جۇرگەن قانداستارىمىزعا ولاردىڭ بۇل جالعان دۇنيەدە جالعىز ەمەس ەكەندىگىن، ولاردىڭ ارتىندا قازاق مەملەكەتى بار ەكەندىگىن كورسەتە وتىرىپ، بويىنداعى ماقتانىش سەزىمىن ارتتىرارى ٴسوزسىز.

وسى جەردە ٴبىزدىڭ شەتتە جۇرسە دە، ٴوز بيزنەسى بار، ٴال-اۋقاتى جاقسى قانداستارىمىزدى مەملەكەت مۇددەلەرى ٴۇشىن پايدالانۋدىڭ دا تەتىكتەرىن قاراستىرعان ٴجون. بۇل رەتتە قىتايدىڭ، ٴيزرايلدىڭ شەت ەلدەگى قانداستارىن ٴوز ەلىنىڭ مۇددەسىنە پايدالانۋ تاجىريبەسى زور. قىتاي وكىمەتى شەتتە جۇرگەن 40 ملن حانسۋ ۇلتى وكىلىن ينۆەستيسيا تارتۋ، قارجى ماسەلەلەرىن شەشۋ، تەحنولوگيا، نوۋ-حاۋدى ەلگە كىرگىزۋدىڭ كوزى جاساپ العان. قىتايدىڭ «ەكونوميكالىق كەرەمەتىنىڭ» قاينار كوزى وسى شەتتەگى «حۋاسياو» دەگەن دە پىكىر بار. ٴبىر قىزىعى، ولاردىڭ قىتاي وكىمەتى جانىندا ٴوز ۇيىمى بار جانە قىتايدىڭ باسشىلىعى ولارمەن جىلىنا ٴبىر رەت كەزدەسىپ، مىندەت قويىپ وتىرادى، «حۋاسياو» وكىلدەرى قىتاي ازاماتى بولماسا دا، سول مىندەتتەردى بۇلجىتپاي ورىندايدى.

«بارماساڭ، كەلمەسەڭ جات بولاسىڭ» دەپ اتالارىمىز ايتپاقشى، ٴبىزدىڭ وكىمەتكە دە شەتتە جۇرگەن قازاق بيزنەس وكىلدەرىمەن نەگە قويان-قولتىق جۇمىس ىستەمەسكە؟

«ٴار قازاق – مەنىڭ جالعىزىم» يدەياسى سانامىزدىڭ مايەگى بولۋى كەرەك

- ەلىم، جەرىم دەپ ەمىرەنگەن ٴاربىر قازاققا ەسىگىمىز ٴارقاشان ايقارا اشىق دەپ الامىز دا، كەلگەن قانداستارىمىزدى «انا قۇجاتىڭ دۇرىس ەمەس، مىنا قۇجاتىڭ جارامسىز» دەپ ەكى ەلدىڭ اراسىندا ارى-بەرى سابىلتىپ قويامىز. ولاردى الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ، ۇي-جايمەن قامتۋدا دا شەشىلمەگەن ماسەلە كوپ. قالاي ويلايسىز، بۇل جۇيەنىڭ جوقتىعىنان بولىپ جاتىر ما، الدە باسقا دا سەبەبى بار ما؟

- جاقىندا قىتايدان كەلگەن قانداس اپايىمىز گۇلجان ٴماۋىتحانقىزى ٴومىر بويى تاپقان-تايانعانىنان ٴبىر كۇندە ايىرىلىپ قالعانى بەلگىلى. سول كەزدە بۇكىل قوعام بولىپ ول كىسىگە اراشا تۇستىك، ناتيجەسىندە قارجىسى وزىنە قايتارىلدى. بۇل باس پروكۋراتۋرانىڭ دا جەڭىسى بولدى. ويتكەنى، زاڭ مەن گۋمانيزم اراسىندا تەپە-تەڭدىك ورنادى. مامىلە دەگەنىمىز وسى.

بۇل كىسىنىڭ مəسەلەسىنىڭ وڭ شەشىلۋى تەك قازاقستاندىق زاڭنامادا پرەسەدەنت ەمەس، بۇل مəسەلەنىڭ تەرەڭ يدەولوگيالىق تامىرى بار. ول «تارىداي شاشىلىپ جۇرگەن قاراكوز اعايىنعا ەلگە كەلۋگە جول اشىق» دەگەن قازاق سوسيۋىمىنىڭ دەكلاراسياسى دەۋگە بولاتىن بەلگى. «ارعى بەتتەگى اعايىننىڭ باسىم كوپشىلىگى قۋانىپ، رۋحى كوتەرىلىپ، ەلگە كەلۋگە قامدانىپ جاتىر» دەيدى گۇلجان ٴماۋىتحانقىزى. بىزگە ەڭ ٴبىرىنشى، يدەولوگيالىق جۇمىس كەرەك. «ٴار قازاق – مەنىڭ جالعىزىم» دەگەن يدەيا بەرگى بەتتەگى قازاقتىڭ ساناسىنىڭ مايەگى بولۋى شارت. ٴبىز وسى يدەيانى قوعامدا دارىپتەۋدىڭ كەشەندى جۇمىسىن جۇرگىزۋىمىز كەرەك. سونىمەن بىرگە زاڭنامانى وزگەرتۋ قاجەت.

نەگىزىندە ٴوز وتانداستارىن شەتتەن ەلگە كوشىرۋمەن كەشەندى اينالىساتىن مەملەكەتتەر ساناۋلى. ول يزرايل، گەرمانيا، سوڭعى كەزدەرى پولشا مەن ۆەنگريا قوسىلدى. ٴبىراق بۇگىندە تەك يزرايل مەن قازاقستان عانا كوشتىڭ سايابىرلاۋىنا جول بەرمەي وتىر. ال سول يزرايلدە ٴوز وتانداستارىن ەلگە كوشىرۋ ۇلتتىق يدەيا نەگىزىنە جەتكەن، مەملەكەتتىڭ نەگىزگى باعىتى، قوعام مەن مەملەكەتتىڭ كونسەنسۋسى دەۋگە بارلىق نەگىز بار. سول ەلدە «ەلگە قايتۋ» جونىندەگى زاڭ بار. وسى زاڭعا سايكەس ٴاربىر ەۆرەي ٴوز وتانىنا قايتۋعا قۇقىلى. ٴبىراق بۇل زاڭدا ادام تۋعان جەرىنە ورالعاننان كەيىن ونى جۇمىسقا دايىنداۋ، جۇمىس تاۋىپ بەرۋ، ٴتىل ۇيرەتۋ، ٴۇي-جايعا ورنالاستىرۋ تەتىكتەرى تولىعىمەن قاراستىرىلعان.

گەرمانيا، يزرايل، پولشاعا كوشىپ كەلىپ جاتقاندار ٴوز تىلىنەن، ٴوز مادەنيەتىنەن ايىرىلىپ قالعان، مەملەكەت ولاردى تۋعان توپىراعىنا قايتارۋ ٴۇشىن قانشاما قارجى جۇمسايدى؟! ٴبىزدىڭ «وتانعا قايتۋ» ساياساتىمىزدىڭ ەڭ جەڭىل تيەتىن جەرى وسى. بىزدە شەتتەن كەلگەن اعايىن قازاق ٴتىلىن، مادەنيەتىن بىزدەن جاقسى بىلەدى. ٴوزىمىزدى ۇيرەتەتىن جاعدايعا جەتتى. ٴبىزدىڭ مەملەكەتتى شىنايى وتانىم دەپ كەلەدى! سوندىقتان كەلەمىن دەگەن ازاماتتارعا ەلگە كىرۋ كەزىندە قۇجاتتىق بيۋروكراتيانى جويۋ، جۇمىس تاۋىپ بەرۋ، بيزنەس اشۋعا كومەكتەسۋ ٴتارىزدى جەڭىلدىكتەر جاساعان ٴجون. ولارعا ٴبىزدىڭ جاقتان، مەملەكەتتەن، قوعامنان اق پەيىل، شىن نيەت قانا كەرەك.

بىزدە ٴوز وتانىنا ورالىپ جاتقان ازاماتتارعا الەۋمەتتەندىرۋ ماسەلەسى جەتىسپەيدى. قازاقستانعا كەلگەننەن كەيىن ولارعا قىرعي قاباق تانىتۋ، مەنسىنبەۋ، ولار جونىندە زاڭدى ورىنداماۋ فاكتىلەرى كوپ كەزىگەدى.

تاعى ٴبىر سوراقى ماسەلە، قازاقستانعا ورالىپ، بالا-شاعاسىن كوشىرىپ اكەلىپ، كىشكەنتاي زاڭدى بىلمەستىكتەن قىتايعا قۋىلعان ازاماتتار قانشاما! وتباسى وسى جاقتا، وتاعاسىن قىتايعا قۋىپ جىبەرگەن! ٴبىز وسى پروبلەمانى شەشۋىمىز قاجەت. ال ونىڭ توركىنى ارىدە جاتىر!

قورىتا ايتار بولسام، شەتتە جۇرگەن قانداستارىمىز – بىرىنشىدەن، قازاق مادەنيەتىنىڭ مايەگى، قاينار كوزى; ەكىنشىدەن، ەلىمىزدىڭ گۋمانيتارلىق كارتاسىن وزگەرتۋدىڭ قۇرالى; ۇشىنشىدەن، ەلىمىزگە «جاڭا» ەڭبەك رەسۋرستارى، سول ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ نەگىزگى بۇلاعى; تورتىنشىدەن، ەكونوميكانى ٴارتاراپتاندىرادى، سول ەكونوميكانى ٴارتاراپتاندىرۋدىڭ ٴادىسى.

ٴبىزدىڭ قوعامنىڭ ٴبىر بولىگىندە شەتتە جۇرگەن اعايىنعا قاتىستى سىڭارجاق پىكىر بار. ولاردىڭ بىزگە قاجەتى نە دەگەن ٴتارىزدى. شىنىنا كەلەتىن بولساق، ٴبىز ولارعا ەمەس، ولار بىزگە اۋاداي قاجەت!


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي