BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ەلامان ەرعاليەۆ: كەلەسى جىلى دا «قازاقستان بارىسى» اتانۋ ٴۇشىن دايىندىقتى باستاپ كەتتىم

فوتو: Егемен Қазақстан

ۇلتتىق تۋرنيرگە اينالعان «قازاقستان بارىسى» باسەكەسى بيىل كورەرمەندەرىمەن جەتىنشى مارتە قاۋىشتى. وسى جولى ٴتۋرنيردىڭ دەڭگەيى وسە تۇسكەنىن، كاسىبيلىگى ارتقانىن، ابىرويى اسقاقتاعانىن بايقادىق. بيىل كوپشىلىك كورەرمەن بارىستاردىڭ كۇرەسىن ٴدال جانىندا وتىرىپ تاماشالاپ، ايىزدارى قاندى. بۇل جارىستىڭ «سارىارقا» ۆەلوترەگىنەن «بارىس ارەناعا» اۋىسقاندىعىنىڭ ارقاسى. زالعا كىرە الاتىن كورەرمەندەر سانى دا ارتتى. وسىعان دەيىن چەمپيون اتانعان بارىستاردىڭ تانىمالدىلىعى وليمپيادا چەمپيوندارىنان ٴبىر مىسقال دا كەم ەمەس. بيىل دا جانكۇيەرلەر كىمنىڭ وزا شابارىن بولجامداسا دا، ناقتى كەسىپ ايتا الماي تۇقىرعان. ويتكەنى، بارلىعى دا كىل «سەن تۇر، مەن اتايىن» مىقتىلار. ٴبىرى «وسى جولى قايتا چەمپيون بولامىن» دەپ مالىمدەمە جاساعان ۇلان رىسقۇلدى باستى كوزىر ەتسە، ٴبىرى مۇحيت تۇرسىنوۆقا، ەندى ٴبىرى رۋسلان ٴابدىرازاققا سەنىم ارتقان. الايدا ولاردىڭ ەشبىرى دە التىن تايتۇياققا قول جەتكىزە الماي، جەڭىستى سىر ەلىنىڭ جاس بالۋانى ەلامان ەرعالي ج ۇلىپ اكەتتى. جارىستان كەيىن ەلامان ەلىنىڭ قۇشاعىنا ەنىپ كەتىپ، بالۋانمەن ٴا دەگەننەن اقتارىلا سويلەسە كەتۋدىڭ ٴساتى تۇسكەن جوق. سپورتشىمەن تەك وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا اتتاناردىڭ الدىندا كەزدەستىك. ەندەشە، جاڭا چەمپيوننىڭ سۇحباتىن وقىڭىز.

ەلامان، «قازاقستان بارىسى» اتانۋىڭمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! جارىستان العان اسەرىڭمەن بولىسسەڭ. سۇحباتىمىزدى وسىدان باستايىق؟

  • "قازاقستان بارىسىنا" بىلتىر دا قاتىسقان ەدىم. الايدا وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، ٴۇشىنشى بەلدەسۋىمدە ساتسىزدىككە ۇشىراپ، كەرى قايتۋعا ٴماجبۇر بولدىم. ال بيىلعى جولىم "اسكەر بارىسىنان" باستالدى. استانا قالاسىندا وتكەن سول ٴبىر ايتۋلى دودادا توپ جارعاننان كەيىن، "قازاقستان بارىسىنا" قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىم. جالپى، بۇل ٴتۋرنيردىڭ جىلدان-جىلعا ۇيىمداستىرۋشىلىق دەڭگەيى دە، سايىستىڭ دارەجەسى دە ٴوسىپ كەلە جاتىر. قازاقستاندى ايتپاعاندا، ٴبىزدىڭ كۇرەسكەنىمىزدى الەمنىڭ ٴار تۇكپىرىنەن ميلليونداعان كورەرمەن تاماشالاپ وتىرادى ەكەن. ونىڭ ٴوزى ۇلكەن قۋانىش عوي.

سەن ٴۇشىن قاي قارسىلاس مىقتى سەكىلدى كورىندى؟ كىمنەن سەسكەندىڭ ىشتەي بولسا دا؟

  • "قازاقستان بارىسىنا" ەشكىمنىڭ دە بەي-جاي قاراپ، ٴجاي اشەيىن كەلە سالماسى انىق. 33 بالۋاننىڭ بارلىعى دا ۇلكەن دايىندىقتان، ۇلكەن ىرىكتەۋدەن ٴوتىپ كەلىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە ٴبارىمىز ٴبىر-بىرىمىزدى بىلەمىز. سپورتتا مىنا سپورتشى وسالداۋ عوي، مۇنى اينالىپ وتەمىن دەگەن ۇعىمنىڭ تالاي مارتە تەرىسكە شىعاتىنىن كورىپ تە، ٴبىلىپ تە ٴجۇرمىز. "وي، مىنا قارسىلاستى قالپاقپەن ۇرىپ الامىن عوي" دەپ تۇرىپ، جەڭىلىپ قالۋىڭ مۇمكىن. سول ٴۇشىن بارلىق قارسىلاسقا بىردەي دايىندىق، بىردەي باپ بولدى. ەشكىمدى ٴبولىپ-جارماي، ەشكىمنەن سەسكەنبەي تەك الدىمنان شىققان قارسىلاسپەن بارىمدى سالىپ كۇرەستىم، سودان كەيىن البەتتە تەك جەڭۋىم كەرەك دەگەن وي تۇردى. وسىنىڭ ارقاسىندا جەڭىسكە جەتتىم.

تۋرنيرگە دايىندىق قانشا ۋاقىتقا سوزىلدى؟

  • بۇل تۋرنيرگە بىر-ەكى اي عانا دايىندالىپ كەلە سالعان جوقپىن. بۇل جەڭىس قانشاما اي مەن قانشاما جىل بويى توگىلگەن تەردىڭ جەمىسى دەۋگە بولادى. اركىم دە جەڭىستى ارماندايتىندىقتان، ٴبارى دە سولاي ۇزاق ۋاقىت جاتتىعىپ بارىپ قاتىسادى. نەگىزى مەنى دايىندايتىن ٴبىرىنشى باپكەرىم - اكەمنىڭ اعاسى دارحان الماحانوۆ دەگەن كىسى. ال ٴقازىر مەنى تۋرنيرگە جەتەلەپ شىعىپ، وسى كۇندەرى دە بىلگەنىن ۇيرەتىپ باپتاپ جۇرگەن ارسەن حاسيەۆ دەگەن جەكە باپكەرىم. 2012 جىلدان بەرى سول كىسىنىڭ قول استىندا جاتتىعىپ، شىڭدالىپ جاتقان جايىم بار.

قازاق كۇرەسىندە ٴوزىڭنىڭ سۇيسىنە جاسايتىن ٴادىسىڭ قانداي؟

  • ٴوزىم جاقسى جاسايتىن، قولايىما كەلە كەتەتىن 4-5 ٴادىسىم بار: بۇتتىڭ ورتاسىنان كوتەرىپ لاقتىرۋ، شالىپ لاقتىرۋ، ٴىلىپ قالۋ دەگەن سياقتى. مىسالى بۇل ادىستەردى مۇحيت اعاعا، اسىل بارمەنوۆكە، فينالدا ۇلان اعامىزعا قارسى قولداندىم. جانە ول ادىستەر ٴوزىنىڭ ٴساتتى ناتيجەسىن بەردى. بۇل مەنىڭ سۇيىكتى تاسىلدەرىم.

ەلامان، سەن بەلدەسكەن بالۋانداردىڭ ٴبىرازى دەرلىك كۇرەس بارىسىندا جاراقات الىپ قالىپ جاتتى. بۇل كەزدەيسوقتىق پا، الدە سەنىڭ تاراپىڭنان دورەكىلىك بولدى ما؟

  • ٴبىز ەندى كىلەم ۇستىندە قانشا جەردەن قارسىلاس بولساق تا، كىلەمنەن تىس جەردە ٴاعالى-ىنىلىمىز عوي. سوندىقتان كۇرەسىپ جاتقان كەزدە ادەيى دورەكىلىك كورسەتىپ، ايلامدى اسىرىپ كەتەيىنشى دەگەن ارام وي بولمايدى. قازاق كۇرەسىندەگى كىلەم تاتامي سەكىلدى ەمەس. ٴسال-پال سۋسيدى. سول سەبەپتى اسىلدىڭ اياعى جوعارىعا قاراي قاتتى كوتەرىلىپ كەتتى. بولماسا ونى ادەيى اۋىر ادىسپەن قۇلاتايىن، جاراقات سالىپ تاستايىن دەمەدىم. ول دەگەن جان الىسىپ-جان بەرىسىپ جاتقان قاس-قاعىم ساتتە بولاتىن نارسە عوي. نە جاساعانىڭدى، ٴادىستىڭ قالاي جۇزەگە اسىپ كەتكەنىن قاس پەن كوزدىڭ اراسىندا وزىڭدە باعامداپ ۇلگەرە الماي قالاسىڭ. ال باعانا ايتىپ وتكەنىمدەي، بىلايعى ومىردە اعامەن اعاداي، ىنىمەن ىنىدەي، قۇرداسپەن دوستاي قارىم-قاتىناسىم وتە جاقسى دەپ ايتا الامىن. بۇل اعالارىممەن بۇرىننان كۇرەسىپ ٴجۇرمىن. مۇحيتپەن دە، ۇلانمەن دە ەكى رەت كەزدەسىپ، ەكەۋىندە دە جەڭگەن بولاتىنمىن. سوندىقتان مەن وسى جولى وز-وزىمە سەنىمدى كەلدىم. ولاردى جەڭەتىنىمدى، باسىم تۇسەتىنىمدى ىشتەي ٴبىلىپ تۇردىم. ونداي ۇلكەن جارىس كەزىندە ادامنىڭ وز-وزىنە دەگەن ىشتەي سەنىمدىلىگى دە ۇلكەن ماڭىزعا يە. ەگەر سەن جارىستا جەڭىپ شىعاتىنىڭا ٴوزىڭ سەنبەي تۇرساڭ، باسقالاردى قالاي يلاندىراسىڭ. وسى تۇرعىدا ٴوزىمدى قاتتى دايىنداپ، رۋحاني مىقتىلىقپەن كىلەم ۇستىندە فيزيكالىق كۇشتىلىگىمدى ۇيلەستىرە ٴبىلدىم-اۋ دەيمىن. ارينە، وسال قارسىلاس جوق. جەڭىس وڭاي دا كەلگەن جوق. قاتتى قينالعان كەزدەرىم بولدى. ٴبىراق، ٴبارى ساتىمەن جۇزەگە اسىپ كەتتى مەن ٴۇشىن. فينالعا شىققان كەزدە مەندە ٴبىر وي بولدى، "جەڭۋ" دەگەن. ارينە، ۇلان اعامىز وتە مىقتى ٴارى تاجىريبەگە باي قارسىلاس. ٴبىراق، ونىڭ جارىس الدىندا "وسى جولى "قازاقستان بارىسىن" مەن ۇتىپ الامىن" دەگەن ۇندەۋى دە، اتاعى دا مەنى سەسكەندىرە العان جوق. ال ۇتقاننان كەيىن وزىمە ٴبىرتۇرلى سەنە المادىم. شىندىعىندا 33 بالۋاننان وزىپ، التىن تايتۇياققا قول جەتكىزىپ تۇرمىن با دەگەن وي ٴبىر قىزىق ويلارعا جەتەلەپ كەتەدى ەكەن. حالىقتىڭ قولپاشتاۋى، اينالامنىڭ ۋ-شۋى ٴتۇسىم سياقتى بولىپ تۇردى. ودان كەيىن بىرتىندەپ ۇيرەنە باستادىق عوي (كۇلىپ).

ٴوزىڭنىڭ دزيۋدو سپورتىمەن اينالىساتىنىڭدى بىلەمىز. ۇلتتىق قۇراما ساپىنداعى جاي-كۇيىڭ قالاي بولىپ جاتىر؟

  • قازىرگى تاڭدا دزيۋدو سپورتى بويىنشا شەبەرلىگىمدى شىڭداپ جاتىرمىن. وسى ۋاقىتتا 100 كەلىدەن جوعارى سالماق دارەجەسى بويىنشا ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ەرجان شىنكەەۆ اعامىزدان كەيىن ەكىنشى ٴنومىرلى سپورتشىمىن. مىنە، جىل ورتاسىنان اسىپ بارا جاتىر. ٴبىز جىل باسىنان بەرى بىرنەشە جاتتىعۋ مەن جارىسقا قاتىسىپ، تاجىريبە جينادىق. كەلەسى جىلى ٴبىرىنشى ٴنومىر بولۋعا تىرىسىپ، بار كۇش-جىگەرىمدى سالىپ دايىندالىپ جاتىرمىن. ال نەگىزى بيىلعى دزيۋدو سايىستارى مەن ٴۇشىن قاتتى ٴساتتى بولدى دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. ەكى بىردەي حالىقارالىق سايىستا ەسە جىبەرىپ قويدىم، تەك باكۋدە وتكەن يسلام ويىندارىندا ٴۇشىنشى ورىن العان بولاتىنمىن. ودان كەيىن ازيا بىرىنشىلىگىندە بەسىنشى ورىن الىپ قالدىم. ەندى الداعى ۋاقىتتا قانداي جارىس بولماسىن ەلىمىزدىڭ اتىن شىعارىپ، مىقتىلىعىمدى كورسەتىپ، جەڭىسكە جەتۋگە تىرىسامىن. "قازاقستان بارىسى" اياقتالعان سوڭ ٴتورت كۇن دەمالدىق تا، دەرەۋ دايىندىق باستالىپ كەتتى. 25 شىلدەدە وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى باستالادى. نەگىزىندە قازاق كۇرەسى مەن دزيۋدونىڭ ۇقساستىعى كوپ قوي. دزيۋدومەن اينالىسقان ادام قازاق كۇرەسىمەن، قازاق كۇرەسىمەن اينالىسقان ادام دزيۋدومەن ەركىن اينالىسىپ كەتە الادى. بۇل جەردەگى ايىرماشىلىق ەكى سپورتتىڭ كيىم ۇلگىسىندە. جانە قازاق كۇرەسىندە وتىرىپ، جاتىپ ٴادىس جاساۋعا رۇقسات بەرىلمەگەن. سونداي-اق، دزيۋدودا قىلعىندىرۋ ارقىلى جەڭۋگە، قولىن اۋىرتىپ تاستاۋعا، جاتىپ كۇرەسۋگە مۇمكىندىك بار.

ٴوزىڭ جاس بولعانمەن، سالماعىڭ اۋىر نار تۇلعالى بالۋانسىڭ عوي. دەنە ٴبىتىمىڭدى لايىقتى كۇيدە ۇستاپ تۇرۋ ٴۇشىن قانداي رەجيم ۇستاناسىڭ؟

  • مۇنداي اۋىر سالماقتى ۇستاپ تۇرۋ ٴۇشىن ۋاقىتىلى تاماقتانىپ، ۋاقىتىلى ۇيىقتاۋ كەرەك. ٴوزىمىز قازاق بولعاننان كەيىن ەتكە جاقىنبىز عوي. شەتەلگە ٴبىر اپتاعا كەتىپ قالساق، ەت تاماقتى، شۇبات پەن قىمىزدى ساعىنىپ تۇرامىز. ەندى تاماقتى تالعاماي جەي بەرەمىن. ٴبىراق، باپكەرلەرىم كوبىنەسە مايلى تاماقتان اۋلاق بول دەگەندى ايتادى. ويتكەنى مايلىلىعى جوعارى تاعامدار تىنىس الۋعا، ەركىن جۇگىرۋگە كەدەرگى كەلتىرەدى. ال اسىلعان تاماقتاردىڭ زيانى جوق. باپكەرلەرىم مەن دارىگەرلەردىڭ ايتقاندارىن ورىنداپ، كەيدە تاماقتاردان دا شەكتەلىپ وتىراتىن كەز بولادى.

ٴوزىڭنىڭ وسكەن ورتاڭ، تۋعان جەرىڭ تۋرالى ايتا كەتسەڭ؟

  • مەن 1995 جىلى قىزىلوردا وبلىسى، قارماقشى اۋدانىندا دۇنيەگە كەلدىم. سول جەردە ٴجۇرىپ 3-سىنىپتان باستاپ كۇرەسپەن اينالىسا باستادىم. اتا-انام، اجەم بارلىعى سول جاقتا تۇرادى ٴالى كۇنگە. ٴوزىم ٴۇيدىڭ ۇلكەنىمىن. مەنەن كەيىن ەكى ٴىنىم مەن قارىنداسىم بار. مەكتەپتى قىزىلوردادا وقىعانىممەن، قازىرگى كەزدە الماتى قالاسىندا تۇرىپ جاتىرمىن. وسى جاقتاعى سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىن ٴبىتىرىپ شىققانمىن. وسى رەتتە سول جوعارعى وقۋ ورىنىندا ۇستاز بولىپ قىزمەت اتقاراتىن، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى ەرعالي مۇحيتدەنوۆ اعامىزدىڭ ماعان كورسەتكەن كومەگى مەن قامقورلىعى وراسان زور. سول كىسىگە العىسىمدى بىلدىرە كەتكىم كەلەدى.

ەندى كەلەر جىلى دا «قازاقستان بارىسىندا» ٴوزىڭدى چەمپيوندىققا ۇمىتكەرلەردىڭ قاتارىنان كورەمىز دەگەن ۇمىتتەمىن؟

  • اللا قالاسا البەتتە كەلەسى جىلى "قازاقستان بارىسىنا" ىرىكتەۋسىز قاتىسامىن عوي. قازىردەن باستاپ وسى اتاقتى قورعاپ قالۋ ٴۇشىن دايىندىقتى باستاپ كەتتىم دەسەم بولادى. ٴبىر اپتادا 10 جاتتىعۋ جاسايمىز. ەندى ٴبىز اۋىر سالماقتا بولعاندىقتان كۇش پەن قوزعالىسقا نەگىزدەلگەن فيزيكالىق جاتتىعۋلاردى كوبىرەك جاساۋعا ٴمان بەرەمىن. سوسىن باپكەرلەرىمنىڭ تاپسىرماسى، تاكتيكاسى بويىنشا ادىستەردى قايتالاۋ جاتتىعۋلارى بار. سولاردى ٴجيى جۇزەگە اسىرىپ، شىنىعامىن. سوسىن قاسىمدا ٴوزىم سەكىلدى ٴىرى-ىرى جىگىتتەر بار. سولارمەن بەلدەسىپ، دايىندالامىز. جالپى، بوس ۋاقىتىم جوق دەپ ايتار ەدىم. اپتاسىنا تىنباستان 10 جاتتىعۋ جاسايتىندىقتان، تەك دەمالۋعا عانا ۋاقىت تابامىز. ال كەيدە ٴىرى تۋرنيرلەردەن كەيىن ەڭبەك دەمالىسىن بەرىپ جاتسا، وندا سۋعا ٴتۇسىپ، تاۋعا شىققان ۇنايدى. ال 24 ساعات بويى بار ويلايتىنىم – تەك كۇرەس عانا.

راحمەت ەلامان! ساتتىلىك تىلەيمىن!


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي