BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 378.17 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 429.11 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.88
استانا:

"ەۆتانازيا" - ول جاقسىلىق پا الدە قاستاندىق پا؟..

ەۆتانازيا: قاستاندىق پا، جاقسىلىق پا؟

«سوكرات سيندرومى» دەپ نە ٴۇشىن ايتىلعانىن بىلەسىز بە؟ ول تۇرمەدە جاتىپ ادام اعزاسىنا زياندى «سيكۋتا» دەپ اتالاتىن ۋدى ٴوز ەركىمەن ىشكەن. «مەن ٴوزىمنىڭ ەشتەڭە بىلمەيتىندىگىمدى عانا بىلەمىن» دەگەن ايگىلى ٴسوزدىڭ اۆتورى ٴومىرىن قيامىن دەپ ويلاعان جوق، سوعان ٴماجبۇر بولدى. ال ٴقازىر كەرىسىنشە ولىمگە باس تىگىپ، ٴومىرىن قييۋعا وزدەرى ٴوتىنىش جاسايتىندار بار. اللا تاعالانىڭ اماناتتاپ بەرگەن ومىرىنە قيانات جاساۋ كىمگە قانداي پايدا اكەلەدى؟ جالپى، ٴومىر ٴسۇرۋ بارىمىزگە كەرەك، ال جۇرەك قاعىسىن جاساندى توقتاتۋ نە ٴۇشىن قاجەت؟ الەمدىك تاجىريبەدە ادامنىڭ جارىق دۇنيەمەن قوشتاسۋىنا رۇقسات بار. نەگە؟ بالكىم ول جاقتا ادام قۇقىعى تۇككە تۇرمايتىن شىعار؟ جوق، ٴار ادامنىڭ قۇقىعى وندا دا زاڭدى تۇردە قورعالعان.
ەۆتانازيا دەگەنىمىز نە؟
ٴيا، دەنساۋلىققا كىنارات تۇسسە، مەديسينانىڭ قىزمەتىنە جۇگىنەسىڭ. ال دارىگەر تاعايىنداعان ناقتاما ومىرىڭىزگە ٴقاۋىپ توندىرەرلىك دەڭگەيدە بولسا، وندا جانساقتاۋ ٴبولىمىنىڭ ماماندارى مەن ونداعى اپپاراتتار ادام ٴومىرى ٴۇشىن كۇرەسەدى. وسىنداي جاعدايلارعا كەز بولعان كەي تۇرعىندار اراسىندا «دارىگەرلەر دۇرىس قارامادى»، «اپپاراتتان اجىراتپاعاندا امان قالار ەدى» دەگەن وكپە-رەنىشتەر ايتىلىپ جاتادى. راسىندا دارىگەرلەر ادام ٴومىرىن قييۋعا قۇشتار ما؟ كەرىسىنشە، ٴوز ٴومىرىن قۇربان ەتۋگە ٴازىر جاندارعا نە جەتپەيدى؟ ادامعا ٴومىر بەرەتىن دە، الاتىن دا جاراتۋشى ەكەنىن ەسكەرسەك، بۇلاي ايتپاعان بولار ەدىك. دەمەك، ناۋقاستىڭ اۋرۋىنان ايىعىپ، بەتىنىڭ بەرى قاراۋىنا مەديسينا سالاسى تەك سەبەپكەر بولا الادى.
الەمدىك مەديسينا تاجىريبەسىندە ايىقپاس دەرتكە شالدىققان ناۋقاستى ٴوزىنىڭ نەمەسە تۋعان-تۋىستارىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا مەديسينالىق تاسىلمەن ادام ٴومىرىن قولدان قييۋ دەگەن تۇسىنىك بار. مۇنى اق جەلەڭدىلەردىڭ سوزدىگىندە «ەۆتانازيا» دەپ اتايدى. ەۆتانازيا ٴسوزى گرەك تىلىنەن اۋدارعاندا «au» - جاقسى، ال «thanatos» - ٴولىم دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. ياعني بۇل ٴسوز قايىرىمدى ٴولىم دەگەنگە الدەقايدا جاقىنىراق. دەگەنمەن، ادامي تۇرعىدان الىپ قاراساق، ٴولىمنىڭ جاقسىسى جوق. كىم بولسا دا ادامزاتتىڭ اجال قۇشقانىن قالامايدى. ٴبىراق، ٴومىر – ٴوز دەگەنىنەن قايتپايتىن سەرىپپە. ال جاقسى ٴولىم دەگەننىڭ وزىندە جاقىن-جۋىعىڭىزدىڭ ٴومىرىن گۋماندى جولمەن كەسۋگە كەلىسەر مە ەدىڭىز؟ كەلىسىم جاسايتىن ەلدەر بار ەكەن. ماسەلەن، اقش-تىڭ ۆاشينگتون، ۆەرمونت، مونتانا جانە ورەگون شتاتتارىندا، نيدەرلاندى، بەلگيا، گوللانديا، شۆەيساريانىڭ سيۋريح قالاسىندا، ليۋكسەمبۋرگ پەن كانادادا ٴوز ەركىمەن ومىردەن وزعىسى كەلەتىن ناۋقاسقا رۇقسات بەرىلەدى. دەي تۇرعانمەن، 2015 جىلدىڭ وزىندە بۇل ەلدە ٴولىمنىڭ 3،9 پايىزىن وسى ادىسپەن قايتىس بولعاندار قۇراعان. ٴيا، ٴار مەملەكەتتىڭ ۇستانار زاڭى بولەك، جولى باسقا. جالپى، ازاپتى اۋرۋدان قۇتىلۋ ٴۇشىن ٴوز-وزىن ٴولتىرۋدىڭ تاريحى تىم تەرەڭدە...
بالابەك ساقتاعانوۆ،
پسيحولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى:
- نەگىزى ٴار ماسەلەگە ىقتياتپەن قاراعان دۇرىس. ماسەلەن، مەديسيناداعى ەۆتانازيا ۇعىمىنا كەلەر بولساق، ٴار ادام ۇشى-قيىرى جوق پىكىر ايتۋى مۇمكىن. بىرەۋى زاڭدى تۇرعىدا، شاريعات نەگىزىندە، مەديسينا سالاسى بويىنشا ەلىمىزدە رۇقسات ەتىلمەگەن سوڭ، سوعان سۇيەنىپ «جوق» دەگەن ناقتى ٴارى اشىق جاۋاپ بەرەدى. شىنتۋايتىنا كەلگەندە، ٴار نارسەنى سەزىنە ٴبىلۋ كەرەك. مىسالى، بويىنا تاراعان دەرتى ابدەن قاجىتقان، ەمدەلگەنمەن ەم قونبايتىن، ومىردەن كۇدەرى ۇزىلە باستاعان، ومىردەن وتۋگە ٴوزىنىڭ شاماسى جەتپەي جاتقان اۋىر حالدەگى ادامعا ٴولۋدىڭ ٴوزى ۇلكەن ماسەلە. وسى رەتتە ونىڭ بيولوگيالىق بەلسەندىلىگى جوق ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ، ٴارى پسيحولوگيالىق احۋالىن سارالاي وتىرىپ، وعان ەۆتانازيا قولدانۋعا بولادى. ويتكەنى ٴدال وسىنداي ناۋقاستىڭ ورنىنا اللا ساقتاسىن، ٴار ادام ٴوزىن قوياتىن بولسا، بالكىم ەۆتانازيانى قولدار ما ەدى؟! بۇل – ارينە، مەنىڭ جەكە پىكىرىم. مەنىڭ پىكىرىم – بارلىق پسيحولوگتاردىڭ ويى دەمەيمىن، مەن تەك ٴوز ويىمنىڭ يەسى بولامىن.
ادامي، رۋحاني تۇرعىدان الىپ قاراعاندا ەۆتانازياعا رۇقسات بەرگەن ەلدەردىڭ ىشىندە مۇسىلمان مەملەكەتى جوق. ال يسلام ٴدىنى بۇل پروسەسكە تۇبەگەيلى قارسى. سوندىقتان دا ٴومىر مەن ٴولىمنىڭ اراسىندا ارپالىسىپ، بيولوگيالىق تىرشىلىكتەن ٴۇمىتى جوق ناۋقاستىڭ جۇرەگىن جاساندى توقتاتۋ دا بىزگە جات.
ادامي، رۋحاني تۇرعىدان الىپ قاراعاندا ەۆتانازياعا رۇقسات بەرگەن ەلدەردىڭ ىشىندە مۇسىلمان مەملەكەتى جوق. ال يسلام ٴدىنى بۇل پروسەسكە تۇبەگەيلى قارسى. سوندىقتان دا ٴومىر مەن ٴولىمنىڭ اراسىندا ارپالىسىپ، بيولوگيالىق تىرشىلىكتەن ٴۇمىتى جوق ناۋقاستىڭ جۇرەگىن جاساندى توقتاتۋ دا بىزگە جات. ٴبىرى «ايىقپاس دەرتكە شالدىققان، ٴحالى مۇشكىل ادامدى قيناۋدىڭ قاجەتى جوق» دەگەندى قوشتاسا، كەلەسىلەرى «ادامنىڭ ٴومىرىن قييۋعا ەشكىمنىڭ قۇقىعى جوق، ٴتىپتى ٴوزىنىڭ دە. ويتكەنى ول مۇسىلماندىق ٴدىني-نانىمعا ساي ەمەس». ارينە، ٴار ادامنىڭ وزىندىك پىكىرى بار، ٴبىر ادامنىڭ ويى بۇكىل حالىقتىڭ كوزقاراسى دەگەندى بىلدىرمەيدى. تۇلعالىق وي، تۇلعالىق سانا ٴتۇرلى دەڭگەيدە بولاتىنىن ەسكەرسەك، قيلى-قيلى كوزقاراستارعا تاپ بولامىز.
ادامنىڭ ٴومىرىن ساراپقا سالاتىن ٴبىز ەشكىم دە ەمەسپىز. تاعدىر اتاۋلى جاراتقاننىڭ يەلىگىندە. ٴبىزدىڭ ماقسات – ٴحالى مۇشكىل ناۋقاستاردىڭ ٴومىرىن قولدان قىسقارتۋ، ٴولىمدى جارنامالاۋ نەمەسە ەلىمىزگە ەۆتانازيا پروسەسىن ەنگىزۋ ەمەس، الەمنىڭ وزگە ەلدەرىندەگى جات قۇبىلىسقا كوزقاراس ٴبىلدىرۋ عانا.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي