جۇمىس اپتاسىن قانشالىقتى قىسقارتا الامىز؟ - الەم|18 قىركۇيەك 2018، 10:35
كۋرسى ۆاليۋت وبنوۆليايۋتسيا
استانا:

جۇمىس اپتاسىن قانشالىقتى قىسقارتا الامىز؟

بۇگىندە بۇكىل الەم بويىنشا از ۋاقىت جۇمىس ىستەۋ جەكە ٴومىر مەن جۇمىس اراسىنداعى بالانستى ساقتاپ تۇرۋعا كومەكتەسەتىنىن دالەلدەۋگە تىرىساتىن تاجىريبەلەر جۇرگىزىلىپ، بۇل ماسەلە جان-جاقتى تالقىلانىپ كەلەدى، دەپ حابارلايدى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى ۆۆس باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ.

ال ٴبىز جۇمىس اپتاسىن ٴبىر كۇنگە دەيىن قىسقارتا الامىز با؟

جۇمىسى بارلار كوبىنە اپتاسىنا بەس رەت – دۇيسەنبى مەن جۇما ارالىعىندا كۇنىنە سەگىز ساعاتتان جۇمىس ورنىندا وتىراتىنى بەلگىلى. ٴتىپتى، ودان دا كوپ جۇمىس ىستەيتىندەر دە بار. سولاردىڭ ٴبىرى – يلون ماسك جاقىندا new york times باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا اپتاسىنا 120 ساعات جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى. ياعني، ول جەكە ٴومىر مەن جۇمىس اراسىنداعى بالانستى ٴوز قولىمەن جويىپ جاتىر دەگەن ٴسوز.

كەڭسەدە ۇزاق وتىرۋ ماسەلەسىنە كەلگەندە دە ايتىلاتىن دەرەك كوپ. بۇكىل الەم بويىنشا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەردىڭ كوبى جۇمىس كۇنىنىڭ ۇزاق بولۋى ادامدى قاناعاتسىز ەتىپ، ونىڭ جۇمىس ونىمدىلىگىن تومەندەتەتىنىن دالەلدەپ كەلەدى. سوندىقتان دا بولسا كەرەك، قىزمەتكەرىنىڭ ەڭبەگى مەن جەكە ٴومىرى اراسىنداعى بالانستى ساقتاپ تۇرۋ ٴۇشىن الەم بويىنشا كوپتەگەن كومپانيالار مەن ۇكىمەت وكىلدەرى جۇمىس ۋاقىتىن قىسقارتۋ ەكسپەريمەنتتەرىن جۇرگىزىپ كەلەدى. سولاردىڭ ٴبىرى – كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرعان، ٴبىراق سوت پروسەسىنە سەبەپشى بولعان جاڭا زەلاندياداعى جاعداي. ەستەرىڭىزدە بولسا، جاقىندا جاڭا زەلانديا جۇمىس اپتاسىن بەس كۇننەن ٴتورت كۇنگە قىسقارتقان بولاتىن.

ٴبىراق نەگە ٴتورت كۇن؟ نەگە ٴۇش، ەكى نەمەسە اپتاسىنا جارتى كۇن عانا جۇمىس ىستەمەسكە؟ جالپى، از ۋاقىت جۇمىس ىستەتىپ، سول ٴۇشىن اقشا تولەۋگە ٴازىر جەرلەر بار ما؟ ونداي ورىنداردىڭ بولۋى مۇمكىن بە؟

ٴتورت كۇندىك ەكسپەريمەنت

perpetual guardian. جاڭا زەلانديادا جۇمىس اپتاسىنان ٴبىر كۇندى الىپ تاستاعان ەكسپەريمەنتتى ٴدال وسى كومپانيا قولعا العان بولاتىن. جاعداي قالاي بولدى؟

مامىر ايىندا اتالعان كومپانيا 240 قىزمەتكەرگە بەس كۇننىڭ ورنىنا اپتاسىنا ٴتورت رەت سەگىز ساعاتتان جۇمىس ىستەيتىندەرىن ايتقان. ارينە، بۇل جاعدايدا جالاقىلارى بۇرىنعى كولەمدە ساقتالعان. وكلەند ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى ەكسپەريمەنت ناتيجەسىندە قىزمەتكەرلەرگە زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، قىزمەتكەرلەردىڭ 24%ى جۇمىس پەن جەكە ومىردەگى بالانستى اناعۇرلىم جاقسارتقاندارىن انىقتادى. سونداي-اق 7% جاعدايدا قىزمەتكەرلەر جۇمىستان تۇسەتىن اۋىرتپالىقتىڭ ازايعانىن ايتقان. ال تاجىريبە سوڭىندا كومپانيا جۇمىس ونىمدىلىگىنىڭ ازايعانى تۋرالى ەشقانداي مالىمدەمە جاسامادى. ٴتىپتى، وكلەند تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كادر رەسۋرسى مەن مەنەدجمەنت پروفەسسورى دجاررود حااردىڭ ايتۋىنشا، ٴتورت كۇندىك جۇمىس اپتاسىندا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ارتقان.

«تاجىريبە باستالعان كەزدە كومپانيا باسشىسى قىزمەتكەرلەرگە ٴتورت كۇندە جۇمىس ونىمدىلىگى 100% بۇرىنعى قالىپتا ساقتالىپ تۇرماسا، قايتادان قالىپتى رەجىمگە قايتىپ ورالاتىندارىن ايتتى. بۇل ولارعا ۇلكەن موتيۆاسيا بولدى»، - دەيدى ول.

ٴبىر ايتا كەتەرلىگى، بۇل ەكسپەريمەنت جالعىز تىنىق مۇحيتىنىڭ وڭتۇستىگىندە عانا جۇرگىزىلىپ قويعان جوق. 2016 جىلى يسلاندياداعى رەيكياۆيك ۇكىمەتى كەيبىر مۋنيسيپالدى كەڭسەلەردەگى قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىس اپتاسىنىڭ جارتىسىن قىسقارتقان ٴبىر جىلدىق تاجىريبەنىڭ ناتيجەلەرىن جاريالاعان بولاتىن. ەكسپەريمەنت ناتيجەسى كورسەتكەندەي، بۇل جاعدايدا، ياعني، قىزمەتكەرلەردىڭ كەڭسەدە وتكىزىلگەن از ۋاقىتىنا قاراماستان، كومپانيا شىعىنى دا، ەڭبەك ونىمدىلىگى دە بۇرىنعى دەڭگەيدە قالعان.

شۆەسيا دا كەيبىر جۇمىس بەرۋشىلەرمەن سوت پروسەسىنەن كەيىن وسىعان ۇقساس تاجىريبە ەنگىزگەن بولاتىن. بۇل ەلدە كەيبىر ستارتاپتار مەن قارتتار ٴۇيى دەيىن 32 ساعاتتىق جۇمىس اپتاسىنا قول جەتكىزگەن بولاتىن.

«جالىققاننان ٴولىپ كەتۋ» اتتى تىركەسى بار جاپونيادا دا ۇكىمەت «جارقىن دۇيسەنبى» اتتى شارانى قولعا العان ەدى. وعان سايكەس كەيبىر كومپانيالار قىزمەتكەرلەرىنە دۇيسەنبى كۇنى جۇمىسقا تۇستەن كەيىن كەلۋگە رۇقسات بەرەدى.

«جالپى، قىزمەتكەردىڭ جەكە ٴومىرى مەن جۇمىسىنىڭ اراسىنداعى بالانس كومپانيانىڭ دا اقشاسىن ۇنەمدەۋگە كومەكتەسەدى. سەبەبى باقىتتى قىزمەتكەردىڭ جۇمىستان كەتىپ قالۋى ەكىتالاي»، دەيدى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتى بيزنەس مەكتەبىنىڭ ەكونوميكا جانە ستراتەگيا پروفەسسورى يان ەممانۋەل دە نەۆە. ول ٴوز زەرتتەۋلەرى ارقىلى ادامداردىڭ كوپشىلىگى ومىرىنە قاناعاتتانۋ ٴۇشىن جۇمىس پەن جەكە ٴومىر اراسىنداعى بالانستىڭ بولۋىنا باسىمدىق بەرەتىنىن انىقتاعان. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل رەتتە ٴتىپتى جۇمىستىڭ قىزىقتى-قىزىقسىز بولۋى دا كەيىنگى ورىنعا شەگەرىلە بەرگەن.

«كومپانيالار قىزمەتكەرلەردىڭ ٴوز ورنىندا قالعانىنا مۇددەلى. سەبەبى ولاردىڭ اۋىسۋى كومپانياعا قىمباتقا تۇسەدى. ايتا كەتۋ كەرەك، 1930 جىلدىڭ وزىندە دجون مەينارد كەينس اتتى ەكونوميست جاقسى تەحنولوگيالار مەن ونىمدىلىكتىڭ ارتۋىنىڭ ارقاسىندا ادامداردىڭ اپتاسىنا 15 ساعات جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن ايتىپ كەتكەن»، - دەيدى world happiness ەسەبى رەداكتورلارىنىڭ ٴبىرى د.كەينس.

اپتاسىنا بىرنەشە ساعات جۇمىس ىستەۋ مۇمكىن بە؟

ەندەشە، بۇل ماسەلە قالاي شەشىلۋى مۇمكىن؟ ٴبىز جۇمىس اپتاسىن قانشالىقتى قىسقارتا الامىز؟ اپتاسىنا ٴتورت ساعات قانا جۇمىس ىستەۋىمىز مۇمكىن بە؟

شامامەن ون جىل بۇرىن تيم فەرريسس اتتى اۆتوردىڭ «4-hour workweek» اتتى كىتابى جارىق كورگەن بولاتىن. وندا كۇنىنە ەكى رەت ەلەكتروندى پوشتانى تەكسەرۋ، جۇمىس بارىسىن دا كۇنىنە بىرنەشە رەت قاداعالاۋ، تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ ٴۇشىن ونلاين تايمەرلەردى قولدانۋ سەكىلدى تەوريالار ايتىلعان. دەگەنمەن، اپتاسىنا بىرنەشە ساعات قانا كەلەتىن قىزمەتكەرلەرمەن جۇمىس ىستەگىسى كەلەتىن كومپانيالاردىڭ بولۋى مۇمكىن ەمەس. ال فەرريستىڭ بۇل كىتابى جەكە جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرعىسى كەلەتىن جاندارعا ارنالسا كەرەك.

دەگەنمەن، از جۇمىس ۋاقىتى ادامداردىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىراتىنى اقيقات. بۇعان جۇمىس اپتاسىن قىسقارتۋ ارقىلى كومانداسىنىڭ جۇمىس ىستەۋ ٴتاسىلىن وزگەرتە العان perpetual guardian كومپانياسى دالەل بولا الادى. كومپانيا جۇرگىزگەن ەكسپەريمەنت بارىسىندا ٴتورت كۇندىك جۇمىس اپتاسىندا قىزمەتكەرلەردىڭ بارلىعى جۇمىسقا ۋاقىتىندا كەلىپ، ەشقايسىسى ەرتە كەتىپ قالماعان. سونداي-اق ولار ۇزاق ۇزىلىستەردى دە وتكىزىپ جىبەرىپ وتىرعان. (ايتا كەتۋ كەرەك، قىزمەتكەرلەر الەۋمەتتىك جەلىلەرگە كۇن سايىن ورتاشا ەسەپپەن ەكى ساعات ۋاقىتىن جۇمسايدى.

جالپى، اپتاسىنا ٴتورت ساعات بولماسا دا، جۇمىس اپتاسىن ەكى نەمەسە ٴۇش كۇندىك قىلۋعا شامامىز جەتەدى مە؟

«بۇل وڭاي ەمەس، سەبەبى ٴتىپتى ٴتورت كۇندىك جۇمىس اپتاسىنىڭ وزىندە شىعىنداردىڭ كىرىستەردەن دە اسىپ تۇسەتىن كەزدەرى بولىپ تۇرادى»، - دەيدى ساراپشىلار.

جوعارىدا ايتىلعان شۆەسيا مەن جاڭا زەلاندياداعى ەكسپەريمەنتتەر بۇكىل الەمنىڭ نازارىن وزىنە اۋدارعان بەلگىلى. دەگەنمەن، بۇگىندە ٴبىز بۇل تاجىريبەلەردىڭ سالدارى تۋرالى مۇلدەم ەستىمەيمىز. مىسالى، اقش-تىڭ ورەگون شتاتىنداعى (پورتلەند) ونلاين ٴبىلىم بەرەتىن treehouse اتتى كومپانيا ٴتورت كۇندىك جۇمىس اپتاسىن سىناقتان وتكىزىپ، قايتادان 40 ساعاتتىق جۇمىس اپتاسىنا ورالعان بولاتىن.

treehouse كومپانياسىنىڭ ماركەتينگ بويىنشا ديرەكتورى مەگان دورسي bbc capital باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا ستاندارتتى بەس كۇندىك جۇمىس اپتاسى، سەگىز ساعاتتىق جۇمىس كۇنى كومپانيانىڭ سەرىكتەستىگىن ارتتىرعان. سونىمەن قاتار كليەنتتەردىڭ كوپشىلىگى ستاندارتتى جۇمىس ۋاقىتىندا قىزمەت العىسى كەلەتىندەرىن ايتقان.

سۆارتدالەن كومەك كورسەتۋ ورتالىعىنداعى شۆەد ەكسپەريمەنتى تۋرالى دا وسىنى ايتۋعا بولادى. بۇل جەردە دە تاجىريبە ۇزاققا سوزىلماعان. ورتالىقتىڭ ٴباسپاسوز مەنەدجەرى حەنريك دالبەرگتىڭ ايتۋىنشا، ولار دا تاجىريبەنى سوڭىنا دەيىن جەتكىزبەي، 40 ساعاتتىق جۇمىس اپتاسىنا قايتىپ ورالعان. نەلىكتەن؟ سەبەبى كومەك كورسەتۋ ورتالىعىنداعى كۇندەلىكتى التى ساعاتتىق جۇمىسقا قىزمەتكەرلەر ۇلگەرمەگەندىكتەن، كومپانياعا قوسىمشا قىزمەتكەرلەر الۋعا تۋرا كەلگەن. بۇل ەڭ سوڭىندا الەۋمەتتىك سەكتورداعى جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە كەرى اسەرىن تيگىزگەن. «وسى جاعدايلاردىڭ بارلىعىن ەسكەرە كەلە، جۇمىس ۋاقىتىن بىردەن قىسقارتۋدىڭ شىندىققا اينالاتىنىن بولجاۋ قيىن»، دەيدى دالبەرگ. ونىڭ ايتۋىنشا، ۇكىمەت پەن كەيبىر كومپانيالار وسىعان ۇقساس تاجىريبەلەر جۇرگىزىپ جاتىر. دەگەنمەن، بىلىكتى ٴارى سوعان ساي وقىتىلعان پەرسونالدىڭ بولماۋى مەن ەكونوميكالىق جاعدايلار وعان ۇنەمى كەرى اسەرىن تيگىزەدى.

ارينە، وسى كۇنگە دەيىن قىسقارتىلعان جۇمىس اپتاسىمەن تابىستى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان كومپانيالار جوق ەمەس. مىسالى، 13 جىل بۇرىن toyota كومپانياسىنىڭ زاۋىتتارىنىڭ ٴبىرى التى ساعاتتىق جۇمىس كۇنىنە اۋىسىپ، ٴالى كۇنگە دەيىن وسى تارتىپپەن جۇمىس ىستەپ كەلە جاتىر.

دەگەنمەن، جاڭا زەلاندياداعى تاجىريبەنىڭ باسى-قاسىندا بولعان پروفەسسور حااردىڭ ايتۋىنشا، كومپانيا اپتاسىنا ٴتورت كۇننەن دە از ۋاقىت جۇمىس ىستەۋگە كوشكەندە عانا شىعىنعا ۇشىرايدى.

«مەنىڭ ويىمشا، جۇمىس اپتاسىن بەس كۇننەن تەك ٴتورت كۇنگە عانا قىسقارتۋعا بولادى»، دەيدى حاار. ونىڭ بۇل ويىمەن وكفورد پروفەسسورى دە نەۆە دە كەلىسەدى. «جۇمىس اپتاسىن قىسقارتۋ تۋرالى داۋ ٴالى ۇزاق بولادى. ٴبىراق، مەنىڭ ويىمشا، التىن نۇكتە – بەس كۇننەن ٴتورت كۇنگە عانا قىسقارتۋ»، - دەيدى ول.

ال perpetual guardian تاجىريبەسىنە كەلەر بولساق، كومپانيانىڭ ٴباسپاسوز حاتشىسى تاجىريبە ناتيجەلەرىنىڭ ٴالى دە قاراستىرىلىپ جاتقانىن ايتتى. ياعني، كومپانيا باسشىلارى سونى ەسكەرە وتىرىپ ٴتورت كۇندىك جۇمىس كۇنىن تۇراقتى ەتۋ-ەتپەۋ تۋرالى شەشىم شىعاراتىن بولادى.

اعىلشىن تىلىنەن اۋدارعان التىناي قۋانىشبەك


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي