BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

سيفرلىق سۋرەت جەتىستىكتەرى فەيك جاڭالىقتارعا قالاي اسەر ەتەدى؟

فوتو: telegraf.com.ua

استانا، baq.kz. the new yorker باسىلىمىنىڭ تۇراقتى اۆتورلارىنىڭ ٴبىرى دجوشۋا روتمان جاقىندا سيفرلىق سۋرتتەر تەحنولوگيالارىنىڭ جەتىستىكتەرى فەيك جاڭالىقتارعا قالاي اسەر ەتەتىنى تۋرالى كولەمدى ماقالا جاريالادى. baq.kz اقپارات اگەنتتىگى نازارلارىڭىزعا ماقالانىڭ ىقشامدالعان اۋدارماسىن ۇسىنادى.

سيفرلىق سۋرەتتەر سالاسىنداعى جەتىستىكتەر فەيك جاڭالىقتار مەن جالعان اقپاراتتار لەگىن ارتتىرۋى مۇمكىن.

2011 جىلى حاني فاريد ەسىمدى فوتو-ەكسپەرت پوشتاعا اكەسىنىڭ جاقىن تۋىسىنان ايىرىلعانى تۋرالى حات الادى. ٴۇش جىل بۇرىن ول تانىسىنىڭ ۇلى جول كولىك اپاتىنا تاپ بولادى. سول جەردە ٴوتىپ بارا جاتقاندار وعان قول ۇشىن سوزادى. ٴبىراق بىرنەشە مينۋتتان سوڭ بەلگىسىز سەبەپتەرمەن ونى اتىپ كەتەدى. بۇل كورىنىس ۆيدەوكامەراعا ٴتۇسىپ قالادى. دەگەنمەن، ۆيدەونىڭ ساپاسى وتە ناشار بولعانى سونشالىقتى، ادامداردىڭ بەتى، ادام ولتىرگەندەر ٴمىنىپ كەتكەن كولىكتىڭ ٴنومىرى كورىنبەيدى. ەر ادامنىڭ ۇلىن كىم ولتىرگەنى وسىلايشا ايعاق بولا تۇرا انىقتالماي قالادى.

فاريد ەڭ العاش رەت وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارى سيفرلىق سۋرەتتەرگە كريميناليستىك اناليز جۇرگىزىپ، كوپشىلىكتى تاڭعالدىرعان ەدى. كوپتەگەن ازاماتتىق جانە قىلمىستىق ىستەردە ساراپشى بولعان پروفەسسور حاني فاريد فەيك سۋرەتتەر مەن ۆيدەولاردى انىقتاۋ جاساندى ينتەللەكت قارىشتاپ دامىپ جاتقان ۋاقىتتا قيىنعا سوعىپ جاتقانىن ايتادى. ونىڭ ويىنشا، ۆيرۋستى كونتەنت قانشالىقتى جىلدام تاراسا، ونىڭ راس-وتىرىگىن انىقتاۋ سونشالىقتى قيىنعا سوعىپ جاتادى.

ٴقازىر حاني فاريد دارتمۋتتاعى زەرتحاناسىندا پوشتاسىنا تانىسىنان كەلگەن ۆيدەونى ٴجيى قايتالاپ كوردى. ادام ولتىرۋشىلەردى انىقتاۋدىڭ جولىن ىزدەستىرەدى. ٴتۇرلى فيلمدەردە دەتەكتيۆتەر فوتونىڭ پيكسەلدەرىن جاقسارتىپ، كۇدىكتىلەردى جىلدام تاۋىپ جاتاتىنىن ەلەستەتەدى دە، ونىڭ شىن ومىردە مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ويلايدى. ۆيدەو باقىلاۋ كامەراسىنان، ياعني، وبەكتيۆتەن، ودان كەيىن پوشتاعا كولەمىن كىشىرەيتۋ الگوريتمىنەن كەيىن ساپاسىن جوعالتقان. ٴقازىر وندا از اقپارات قالعان. فاريد وبرازدار انىق ەمەس ەكەنىن ايتىپ، اكەسىنە ٴىستىڭ قيىن ەكەنىن جەتكىزەدى.

بىرنەشە اي وتكەن سوڭ فاريد باقىلاۋ كامەراسىن كولىك نومىرلەرىن فوتوعا ٴتۇسىرۋ ٴۇشىن پايدالانسا قالاي بولاتىنىن ويلادى. بۇل جاعدايدا جاڭادان الىنعان سۋرەتتەردەگى انىق ەمەس پيكسەلدەر ارقىلى ٴنومىردى انىقتاۋعا مۇمكىن بولار ەدى. دەگەنمەن، بۇل رەتتە جارىق، ديزاين مەن باسقا دا وزگەرمەلى جاعدايلار بار ەكەنى جاعدايدى قيىنداتاتىنى انىق. ول ميلليونداعان سۋرەتتەرگە قول جەتكىزسە، ۆيدەوداعى كولىك ٴنومىرىن انىقتاۋعا كومەكتەسۋى مۇمكىن دەپ ويلادى.

دەگەنمەن، بۇل تاجىريبە جۇزىندە مۇمكىن ەمەس جاعداي ەدى. ٴبىراق كوپ ۇزاماي جاساندى ينتەللەكت پەن كومپيۋتەرلى گرافيكا بىرىكتىرىلگەن «سۋرەتتەر سينتەزى» پايدا بولدى جانە ول جىلدام دامي ٴتۇستى. زەرتتەۋ نەيرون جۇيەلەرىن قولدانۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن اشتى. ونىڭ ىشىندە باعدارلامالىق جۇيەلەر دە پايدا بولا باستادى.

«سينتەتيكالىق مەديا» دامىعان زاماندا سيفرلىق سۋرەت سالۋ جاڭا جۇيەلەر ارقىلى اۆتوماتتاندىرىلا الادى جانە ول جوعارى دەڭگەيدە رەاليزم سيپاتىندا بولادى.

جالعان جاڭالىقتار تولىپ تۇرعان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى سالاسىندا مۇنداي تەحنولوگيانىڭ سالدارى قانداي بولاتىنى كوپشىلىكتى الاڭداتۋى ٴتيىس.

بىلتىر كۇزدە redditor ەسىمدى انونيم قولدانۋشى كەز كەلگەن ادامعا ۆيدەوداعى ادامداردىڭ كەلبەتىن وزگەرتىپ، بىر-بىرىمەن الماستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن باعدارلامالىق قۇرالدار جاساعان بولاتىن. ٴدال سول ۋاقىتتا ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەر توبى وبامانىڭ ترامپتى جامانداپ سويلەگەن ۆيدەونىڭ جالعان ەكەنىن انىقتاعان ەدى. ۆيدەوداعى يوردان ٴپيلدىڭ داۋىسى دا وبامانىڭ وزىنە تيەسىلى ەمەس ەكەنىن اجىراتۋدىڭ ٴوزى قيىنعا سوققانى بەلگىلى.

دەگەنمەن، سينتەتيكالىق سۋرەتتەر مەن ۆيدەولار ۇنەمى كەسىرىن تيگىزە بەرمەيۋى مۇمكىن. مىسالى، كوپشىلىككە ۇناعان «black panther»، «jurassic world»، «star wars:the last jedi»، «blade runner 2049» فيلمدەرىندە بۇرىن قولدان كەلمەيتىن، ال ٴقازىر جاقسى مۇمكىندىكتەر ۇسىنىپ وتىرعان سينتەز سۋرەتتەر ەلەمەنتتەرىن قامتىعان. بۇل فيلمدەردى كورەرمەن جوعارى باعالاعان ەدى. ال بۇگىنى تاڭدا كەز كەلگەننىڭ قولىنداعى سمارتفوندار دا سۋرەتتەردى وزگەرتۋگە كوپ مۇمكىندىكتەر بەرەدى. ال سۋرەتتەر سينتەزى جاساندى ينتەللەكت، روبوت تەحنيكاسى مەن باسقا دا سالالارداعى زەرتتەۋلەر سپەكترىن كەڭەيتتى.

فاريد دارتمۋتتاعى بىرنەشە كومەكشىسىن كولىك نومىرلەرىن سۋرەتكە تۇسىرۋگە جىبەردى. سول سۋرەتتەر ارقىلى ونىڭ كومانداسى سينتەز جاسايتىن گەنەراتيۆ مودەل جاسادى. بىرنەشە اپتا بويى ولار ونداعان ميلليون ۋنيكالدى رەاليستىك سيپاتتاعى فەيك سۋرەتتەر جاسادى. ودان كەيىن كولىك نومىرلەرىن باقىلاۋ كامەراسى ارقىلى ب ۇلىڭعىر ەتتى. ودان كەيىن ولار نەيرون جۇيەسىنە وبرازداردى قايتا قۇراستىرۋعا ۇيرەتتى. ارينە، ٴفاريدتىڭ كومانداسى ٴوز تەحنولوگياسىن جەتىلدىرۋ ٴۇشىن كوپ تەر توكتى. دەگەنمەن، سوڭىندا ۆيدەوداعى اۆتوكولىك ٴنومىرىن انىق كورسەتە الاتىن جۇيە جاسالدى. سودان كەيىن بۇل باعدارلاما ۆيدەوداعى ٴۇش ادامنىڭ سۋرەتىن انىق قىلىپ بەردى.

جازدا فاريد بۇل سۋرەتتەردى وسى ىسپەن اينالىسىپ جۇرگەن پوليسيا قىزمەتكەرىنە بەردى. ال اۆتوكولىك ٴنومىرى ارقىلى ونىڭ يەسىنىڭ باسقا ٴبىر قىلمىستىق ىسكە قاتىسى بارى انىقتالدى. شامامەن ون جىلداي ۋاقىت شەشىلمەگەن ٴىس ٴقازىر قايتا لاعا جىلجىدى. ال فاريد پەن ونىڭ كومانداسى ٴوز زەرتتەۋلەرى تۋرالى عىلىمي جۋرنالعا ماقالا جازدى. ماقالادا ولار بۇل جۇيە قولدانىلمايتىن ميلليونداعان باقىلاۋ كامەرالارىن پايدالانۋعا تەگىن مۇمكىندىك ەكەنىن ايتقان.

فاريد ٴقازىر دارتمۋتتان بەركليدەگى كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىنە كوشۋگە دايىندالىپ ٴجۇر. ونىڭ جارى ەميلي كۋپەر سول جەردە ۆيرتۋالدى شىندىق جانە ادام ارەكەتىن زەرتتەيتىن پسيحولوگ. مەن ولاردىڭ ۇيىنە بارعاندا، مەنى ەلۋ ەكى جاستاعى فاريد ٴوزى كۇتىپ الدى.

ادامدار ٴتۇرلى قۇرالدار ارقىلى سۋرەتتەردى بۇرىننان بەرى سينتەزدەپ كەلەدى. «مۇنداي جاعدايلار بۇرىن دا بولعان. مىسالى، 1860 جىلدارداعى تانىمال سۋرەتتە اۆراام لينكولننىڭ باسى، قۇلداردى قورعاۋشى ساياساتكەر دجون كالحۋننىڭ دەنەسىنە سالىنعان. ستالين كەزىندە دە كوپ سۋرەت وزگەرتىلگەن. 1982 جىلى national geographic جاريالاعان سۋرەتتە مۇقاباعا سىيماي قالعان پيراميدالار ورنىنان جىلجىتىلعان. دجون كەرري مەن دجەين فوند ۆەتنامعا قارسى وتكەن نارازىلىق كەزىندە قاتار وتىرعان سۋرەت تە جالعان، ياعني، ەكى سۋرەتتەن بىرىكتىرىلگەن»، دەيدى فاريد.

ٴفاريدتىڭ ايتۋىنشا، photoshop پايدا بولعان كەزدە ونى كەز كەلگەن ادام ساتىپ الا الاتىن. ٴبىراق ونىمەن تەك جوعارى بىلىكتى ماماندار عانا جۇمىس ىستەيتىن. «ٴقازىر تەحنولوگيا دامىپ جاتىر. بۇرىن قاراپايىم ادام سۋرەتتى وزگەرتە المايتىنىنا سەنىمدى بولاتىن ەدىك. ٴقازىر شىندىققا ساياساتىن سۋرەت پەن ۆيدەو جاساۋ كوپ ادامنىڭ قولىنان كەلەدى. ستالين نەگە ٴوزىنىڭ جاۋلارىن سۋرەتتەن ٴوشىرۋدى تاپسىردى؟ سەبەبى سۋرەتتەن ٴوشىرۋ ارقىلى ولاردى تاريحتان دا وشىرۋگە تىرىستى. بۇل ۆيزۋالدى سۋرەتتىڭ قۋاتىن كورسەتەدى. ياعني، سۋرەتتى وزگەرتسەڭىز، ٴسىز تاريحتى دا وزگەرتەسىز. سول سەبەپتى بۇل ادىستەر ٴالى دە سۋرەت پەن ۆيدەولاردا قولدانىلادى. ٴبىراق بۇل «شىندىق» ۇزاققا بارا ما؟»، - دەدى فاريد.

سۋرەتتەردى زەرتتەيتىن الەمدەگى ەڭ ۇزدىك زەرتحانالاردىڭ ٴبىرى ٴفاريدتىڭ ۇيىنەن جەتى مينۋتتىق جەردە، بەركلي كامپۋسىنىڭ سولتۇستىك جاعىندا ورنالاسقان. زەرتحانانى قىرىق ٴۇش جىل بويى الەكسەي ەفروس ەسىمدى عالىم باسقارىپ كەلەدى. سانكت-پەتەربۋرگتە دۇنيەگە كەلگەن ەفروس امەريكا قۇراما شتاتتارىنا 1989 جىلى اكەسىنىڭ جۇمىسىنا بايلانىستى كوشىپ كەلگەن. ەفروس adobe photoshop باعدارلاماسىنداعى دەتالداردى وزگەرتەتىن، اۋىستىراتىن نەمەسە بويايتىن قۇرالدى جاساعان. ونىڭ ايتۋىنشا، ماتىندەگى سوزدەردى اۆتوماتتى تۇردە الماستىراتىن باعدارلامانى سۋرەت پەن ۆيدەودا دا پايدالانۋعا بولادى،

«ينتەرنەتكە كوپتەپ جۇكتەلىپ جاتقان سۋرەت پەن ۆيدەولار باسقا مەديالاردىڭ شىنايى ەكەنىن انىقتاۋدى جەڭىلدەتەدى. بۇگىندە ساراپشىلار ستەنفورد پەن پرينستون ۋنيۆەسريتەتىنىڭ عالىمدارى پايدالاناتىن imagenet سايتىنا كىرە الادى. وندا ٴارتۇرلى وبەكتىلەر مەن ورىنداردىڭ ون ٴتورت ميلليوننان استام سۋرەتى بار. بۇل سۋرەتتەر كاتەگوريا بويىنشا توپتاستىرىلعان. باسىندا بۇل جۇمىستى اتقارۋ ٴۇشىن ارنايى ماماندار جالداناتىن ەدى. ال 2012 جىلى تورونتو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى سۋرەتتەردى اۆتوماتتى تۇردە توپتاستىراتىن نەيروندى جۇيە ويلاپ تاپتى. ٴقازىر سونى قولدانامىز. ٴتىپتى، youtube جەلىسىندەگى قامتاعان كەرەك ەمەس، ەش پايداسى جوق ۆيدەولار دا سينتەتيكالىق رەاليزمنىڭ جاڭا دەڭگەيىنە جەتۋگە كوپ كومەكتەستى»، - دەيدى ەفروس.

دەگەنمەن، سيفرلىق سۋرەتتەر مەن يدەولار تەحنولوگياسى دامىعان سايىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى دەزينفورماسيا ارتا بەرەدى. مىسالى، ميانماداعى وقيعا تۋرالى جالعان اقپارات تاراتۋ ٴۇشىن الەۋمەتتىك جەلىنىڭ ٴبىر ٴوزى جەتكىلىكتى بولدى. بۇل وقيعادا قاراپايىم حالىق وزدەرى دە بىلمەستەن مەديامانيپۋلياتورلارعا اينالدى.

بۇگىنگى تاڭدا سوت زالدارىندا ساراپشىلار سۋرەتتەردى ايعاق رەتىندە پايدالانۋ كەرەك پە دەپ باس قاتىرىپ جاتىر. جاقىندا مەريلەند ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇقىق پروفەسسورلارى دانيەل سيترون مەن روبەرت چەسني «جالعان سۋرەتتەر: ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك، دەموكراتيا مەن قۇپيالىقتى ساقتاۋ مىندەتتەرى» اتتى ماقالا جاريالادى. وندا اۆتورلار سيفرلىق سۋرەت تەحنولوگياسىن ەركىن پايدالانۋعا مەملەكەت تۇرعىسىنان شەكتەۋ قويۋ نەمەسە ونىڭ كەڭ تارالۋىنا جول بەرمەيتىن باسقا دا ادىستەردى تابۋ كەرەكتىگىن جازدى.

ەفروس پەن فاريد ۇشەۋىمىز كەشكىسىن ٴدامحاناعا باردىق. ول جەردە ەكى پروفەسسور فەيك جاڭالىقتار فەنومەنىنىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتقانىن ايتتى. «بۇنىڭ بارلىعىنىڭ بيزنەس مودەلى بارىنشا كوپ ادامنىڭ نازارىن اۋدارۋعا باعىتتالعان. ٴبىراق بۇل ۋ. بۇل ماسەلەگە تەحنولوگيالىق شەشىم كەرەك. ٴبىراق ول دا پروبلەمانى شەشە المايدى دەپ ويلايمىن. ٴبىر بىلەرىم، بۇل ادامداردڭ پروبلەماسىنا، قوعامنىڭ پروبلەماسىنا، الەۋمەتتىك پروبلەماعا اينالدى»، - دەدى ەفروس.

بۇل كامپۋسقا كەلمەس بۇرىن مەن ٴوزىم تۇسكەن ۆيدەونى جىبەرىپ، مەنىڭ بەينەممەن فەيك ۆيدەو جاساۋدى سۇراپ كورگەن ەدىم. ەرتەڭىندە كامپۋسقا باردىم. ول جەردە ەفروستىڭ كومەكشىلەرىنىڭ ٴبىرى ۆيدەونى كورسەتتى. ۆيدەودا مەن انشىلەردىڭ بىرىمەن ۇلكەن ساحنادا ٴان ايتىپ، بي بيلەپ ٴجۇر ەكەنمىن. ۆيدەو راسىمەن وتە شىنايى شىققان.

«فوتو و باستان ەشقاشان وبەكتيۆتى بولعان ەمەس. سەبەبى ٴبىز سۋرەتكە تۇسكەندە ٴوزىمىز قالاعان راكۋرستى تاڭدايمىز. سول ارقىلى ٴبىز ٴوزىمىزدى الدايمىز. ادامدار فوتو مەن ۆيدەوداعىنىڭ ٴبارى راس دەپ ويلايتىن ەدى. ٴقازىر بۇل پىكىر مۇلدەم جويىلىپ بارادى. نەگىزىنەن، مۇنداي وي بۇرىننان جوعالۋى كەرەك ەدى»، - دەيدى ەفروس.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي