BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

جەتىسايدى تاستاپ قايدا بارامىز؟

فوتو: Wikimapia

قاراپ وتىرساق، بۇگىندە جەتىساي قالاسىندا ساتىلاتىن ۇيلەر كوپ. ٴبىر كەشەنىڭ بويىنان ۇش-تورتەۋىن، ٴتىپتى قاتار تۇرعان ساۋداداعى ۇيلەردى دە ٴجيى كەزدەسگىرۋگە بولادى. جاقىندا «وڭتۇستىك قازاقستان» گازەگىنىڭ №176 سانىندا جاريالانعان «جەتىساي-جاستار قالاسى» اتتى ماقالادا اۋدان اكىمى ع. يسمايلوۆ جەتىساي قالاسىندا 200-گە جۋىق ٴۇي ساتىلىمدا تۇر دەيدى. ماقالادا اۋدان باسشىسى جەر ٴجانناتى جەتىسايدى تاستاپ، ەل-جۇرت قايدا بارماق، ٴمۇنداي قادامعا بارۋىندا قانداي كىلتيپان بار دەپ وي تولعايدى. راسىندا دا، بۇل ماسەلە ٴبىزدى دە ەلەڭدەتتى.

قاراپ وتىرساق، ينتەرنەتتەگى «وlح.كz» سايتىنان دا جەتىسايداعى ساتىلىمدا تۇرعان ٴزاۋلىم ۇيلەردى كوپتەپ كەزدەستىرە الاسىڭ. وسىلايشا قۇت قونىسىن پۇلداعىسى كەلەتىندەردەن مۇنداي شەشىمىنىڭ ٴمانىسىن سۇراستىرعانىمىزدا ٴتۇرلى ۋاجدەر ەستىدىك. ماسەلەن، ٴبىر ٴۇي يەسى «جۇمىس بابىمەن استاناعا كوشىپ كەتتىك. ٴقازىر ول ۇيدە ەشكىم دە تۇرمايدى» دەسە، ەندىگىسى جەتىسايدىڭ ىلعالدى اۋا-رايى جاقپاي جەر اۋىستىرماق. ٴتىپتى، كەيبىرەۋلەرى قالانىڭ تىنىس-تىرشىلىگى جاقپاي، اۋىلعا، اعايىن-تۋىستارىنا بارساق دەيدى. دەگەنمەن، قونىس اۋدارۋشىلار اراسىندا العاشىندا قالاعا جۇمىس ىزدەپ كەتىپ، تابىسى مول جۇمىس تاپقان سوڭ ٴۇي- جايىن دا سوندا اۋىستىرعىسى كەلەتىندەر كوپ بولىپ شىقتى. بۇل جەردە ەلىمىزدىڭ ەڭ جىلى، تابيعي ٴۆيتاميندى كوكونىستەرگە باي بەرەكەلى ٴوڭىردى تاستاپ، ٴبارى بىردەي جۇمىس ىزدەپ، قالا كەزىپ كەتتى دەۋگە دە كەلمەس. كوشپەندىلەر اراسىنان ٴاۋ باستان-اق تۇرمىس-جاعدايىن دۇرىستاپ العان «بايەكەڭدەر» ٴيميدجىن وزگەرتىپ، ۇلكەن قالانىڭ دا قىزىعىن كورسەم دەيتىندەرى تابىلادى. ارينە، كوشىپ-قونىپ جۇرگەن جاندارعا مۇنىڭ نە دەگەنىمىز دە ورىنسىز. اركىمنىڭ دە ٴوز قالاۋى بار، وعان تالاسىمىز جوق. ٴبارىبىر، ەل-جۇرت جۇمىس ىزدەپ ۇلكەن قالاعا ارقارداي اۋعانشا، جۇماقتىڭ تورىندەي جەتىسايعا ٴوندىرىس ورىندارىن كوبەيتىپ سالىپ، جۇمىس كۇشىن وزىمىزدە قالدىرايىق دەگەن سۇراق ٴالى كۇنگە شيكى كۇيىندە. سونىمەن، ساتىلىمداعى باسپانالاردىڭ باعاسىنا دا كوز جۇگىرتسەك.

بۇگىندە تەڭگەنىڭ قۇنسىزدانعانى سونشالىق تۇرعىن ٴۇي باعالارى مىڭداردى تاريحتىڭ ەنشىسىنە قالدىرىپ، ميلليونداردى قۇرىققا ىلىندىرگەلى قاشان. جاقىندا وسى تاقىرىپقا زەرتتەۋ جاساعان ٴبىز قالانى ارالاپ، ساتىلىمداعى ۇيلەردىڭ باعاسىن دا سالىستىرىپ كوردىك. الدىمەن سوناۋ اتا-بابالارىمىزدىڭ كوزىن كورگەن، كىرپىشى قالانعانىنا 50-60 جىل بولعان ۇيلەردەن باستاساق 4 ميلليونىڭىز بولماسا تەك «ٴۇي ساتىلادى» دەگەن جازۋدى وقىپ كەتە بەرۋىڭىزگە بولادى. ارينە، باعا كەلىسىم بويىنشا. دەگەنمەن، ٴتورت ميلليوندى شىرەنىپ ايتقان اۋىز، بىردەن باعانى ميليونداپ تۇسىرە الماسى بەلگىلى. ٴتىپتى، «ٴۇيىڭىز ەسكى عوي، قىمبات باعالاپ جاتقان جوقسىز با؟» دەپ قالتاڭىزعا قاراي ورايلاستىرعىڭىز كەلگەنىمەن، ساتۋشىنىڭ دا جاۋابى دايىن: «ٴۇي ەسكى بولعانىمەن، كىرپىشتەرى مىقتى، بۇرىنعىنىڭ پىسكەن قىشتارى. جۋىق ارادا قۇلامايدى» دەپ ايتقان باعاسىن ودان ٴارى پىسىقتاي تۇسەدى. ال، ەسكى ٴۇيدى قومسىنىپ، اقىرى كۇندە ٴۇي ىزدەمەيمىن عوي، العان سوڭ جاڭا باسپاناپى بولسام دەگەن نيەتىڭىز بولسا، قالتاڭىزدى ودان ٴارى تومپايتۋعا تۋرا كەلەدى. ماسەلەن، قاراپايىم عانا ۇلگىدە سالىنعان 4-5 بولمەدەن تۇراتىن جاڭا ۇيلەر ەسىك الدىندا ازىن-اۋلاق باۋ-باقشاعا ارنالعان جەرى بار، مونشاسى، گاراجىمەن قوسا 9 ميلليوننان جوعارى باعاپانۋدا. ٴتىپتى، 25 «ليمون» تۇراتىن ٴۇيدىڭ ساۋلەتى مەن جايلىلىعىن كورىپ، «ويپىرماي، مىناداي ٴۇيدى كوزى قيىپ، قايدا كوشىپ بارادى ەكەن؟» دەپ تە تاڭداندىق.

قاراپ وتىرساق، قازىرگىدەي قىمباتشىلىق زاماندا جوعارىدا اتالعان ميلليوندار مولشەرى وزبىرلىققا دا جاتپاس. ٴۇيىن ساتىپ كوشكەن جاندار بارعان جەرىنەن باسپانا الۋدى دا كوزدەيدى. ٴبىراق، تاپقانىن ٴبۋىپ-تۇيىپ، دايىن ٴۇي السام دەپ، قۇلشىنىس تانىتىپ وتىرعاندار قانشالىقتى كوپ؟ ول جاعىن كەيبىر ساتىلىمداعى شاڭىراقتىڭ شارباقتارىنا ىلىنگەن «ٴۇي ساتىلادى» دەپ جازعان جازۋىنىڭ ەسكىرگەنىنەن-اق بايقاۋعا بولار. ٴتىپتى، قاڭىلتىرى قارايىپ، تەلەفون ٴنومىرى ٴوشىپ كەتكەن. مۇندايدى دا از كەزدەستىرگەن جوقپىز. ٴقازىر كوپشىلىك، لاجى بولسا جەر الىپ، شاما-شارقىنشا ٴۇي سالىپ السام دەيدى. ٴبىراق، گازەتىمىزدىڭ وتكەن نومىرىندە (№47، 14 قازان، 2016 جىل «ٴۇي سالۋعا ۋچاسكە جوق». ب. تاڭىربەرگەنوۆا) جازعانىمىزداي بۇگىندە ٴۇي سالۋ ٴۇشىن ۋچاسكە حالىق ٴوسىمى جوعارى بولعاندىقتان جەكەمەنشىككە بەرىلمەيدى. ال، قالادا ۋچاستوك ساتامىن دەگەندەردىڭ دە ميلليوننان تومەن ٴتۇسۋى نەعايبىل. ٴبىر قىزىعى، ٴۇي كەزەگىنە كەز-كەلگەن ۇيسىز-كۇيسىز جۇرگەن جاندار تۇرا المايدى. ول ٴۇشىن ۇوس ارداگەرى نەمەسە اتا-انانىڭ قامقورلىعىنسىز قاپعان جەتىم بولۋىڭ كەرەك. ولاي بولماعان جاعدايدا تۇرمىس جاعدايىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان ٴالسىز توپقا كىرەسىڭ، ايتپەسە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر، بيۋدجەتتىك ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن اسكەري قىزمەتشى بولۋىڭ شارت.

ٴيا، ەكى قولعا ٴبىر كۇرەك دەپ، دەنىنىڭ ساۋلىعى مەن باپاپارىنىڭ اماندىعىن ۇلكەن باعا جەتپەس بايلىققا تەڭەپ جۇرگەن قايران، قاراپايىم قارا شارۋالار ٴۇيدىڭ كەزەگىنە دە تۇرا المايدى، ٴۇيدى ساتىپ تا الا المايدى. بىردە جيىن-تەرىم ناۋقاندا اۋىلعا كەلىپ ماقتا تەرىپ جۇرگەن جەتىسايلىق ٴبىر كەلىنشەكپەن سىرلاس بولعان ەدىك. ول اڭگىمە بارىسىندا ىشكى ۋايىم-مۇڭىمەن ٴبولىسىپ، ون ٴۇش جىلدان بەرى پاتەر جالداپ تۇرىپ جاتقانى جونىندە ايتىپ بەردى. - تۇرمىس قۇرعانىما 15 جىلدىڭ ٴجۇزى بولدى. بۇگىندە اسىقتاي-اسىقتاي ٴۇش ۇلىم بار. ۇلكەنى ون ۇشتە. جولداسىم كولىك جوندەۋشى. ىشىمدىككە اۋەس، بىردە ۇيگە ازىق- تۇلىك اكەلسە، كەيدە تاپقانى اراعىنان ارتىلمايدى. جولداسىم 8 بالانىڭ ٴبىرى. وتاۋ تىككەنىمىزگە 2 جىل بولعاندا اتا-ەنەم ٴوز كۇندەرىڭدى وزدەرىڭ كورىڭدەر دەپ، بولەك شىعاردى. دايىن ٴۇي بولماعاندىقتان، پاتەر جالداپ تۇردىق. سول پاتەر جالداپ، ٴبىر جەردەن ەكىنشى جەرگە كوشۋ ون ٴۇش جىلدان بەرى ٴبىز ٴۇشىن ۇردىسكە اينالدى. بالالارىم دا مەكتەپتەن مەكتەپكە اۋىسىپ، توزىمدەرى تاۋسىلاتىن بولدى. ٴوزىم مىنە، ناۋقاندا ماقتا تەرەمىن، رەتى كەلىپ جاتسا، تويحانالاردا ىدىس-اياق جۋامىن. شىركىن، شاعىن عانا بولسا دا ٴوز ٴۇيىم بولسا عوي دەگەن ماقسات ٴبىز ٴۇشىن ەشقاشان ورىنداپماس ساعىم ارمانداي. ەندىگى ٴۇمىت بالالارىمدا. ۇلدارىم ەسەيىپ، جۇمىس ىستەپ ٴۇي اپماساق، قازىرگە مۇنىڭ ورايى كەلمەي تۇر،- دەگەن ەدى الگى كەلىنشەك ىستىق-سۋىققا قارمالعان جۇدەۋ ٴجۇزى كۇرەڭ تارتىپ. مىنە، مۇنداي جاعداي تەك ٴبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ باسىندا عانا دەپ ەشكىم دە كەپىل بولا اپماس. راس، كاسىبىن دوڭگەلەتىپ، تابىسقا كەنەلىپ جاتقان جاندار دا بارشىلىق. ٴبىراق، ولار بىرەۋدىڭ ەسكى ٴۇيىن قايتپەك. قولىنان كەلىپ تۇرعاندا قونىشىنان باسىپ، داڭعاراداي ٴۇي سالىپ الۋدى ٴجون سانايدى. ال، ٴبىز كورگەن باعاسى ۋداي قىمبات ەسكى ۇيگە كوز تىككەن قاراپايىم جاندار، كوز مايىن تاۋىسىپ، ارماندار جەتەگىندە جۇرۋگە ٴماجبۇر. اتتەڭ دەگىزگەن بۇل ماسەلەنىڭ شەشىمى تابىلاتىن كۇنگە قاشان جەتەر ەكەنبىز؟..

ە. وسەربەكوۆا.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي