قاراشا حالىق ومىرىنە قانداي وزگەرىس اكەلەدى؟ - مەزگىل ماسەلەسى|15 قاراشا 2016، 11:49
BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قاراشا حالىق ومىرىنە قانداي وزگەرىس اكەلەدى؟

2014 جىلدىڭ قاراشاسى. ايماعىمىزدىڭ باسشىسى اۋىستى دەگەن ٴسوزدى ەستىگەندەر جاڭالىقتى ٴار الۋان كوڭىل-كۇيمەن قابىلدادى.ٴبىرى ٴدال ەكونوميكالىق داعدارىس ەسىك قاعىپ تۇرعان شاقتا باسشىلىقتىڭ اۋىسقانى قالاي بولار ەكەن، وتكەلدە ات اۋىستىرعان دۇرىس پا دەپ قوبالجىسا، ەندى ٴبىر توپ دانيال احمەتوۆتىڭ باسشىلىقتىڭ رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى ٴار الۋان ساتىلارىنان وتكەن تاجىريبەسى مول مامان، مىقتى ەكونوميست ەكەندىگىن ايتىپ، بولاشاققا جاعىمدى جورامالدار جاساپ جاتتى. سونىمەن، دانيال احمەتوۆتىڭ شىعىس قازاقستانعا باسشىلىققا تاعايىندالعانىنا دا ەكى جىل بولىپتى. 2014 جىلدىڭ قاراشا ايىنان ايماعىمىزعا باسشىلىق جاساعان ۋاقىت قاراشا حالىق ومىرىنە قانداي وزگەرىس اكەلدى؟

نۇرلان ٴباتتاش ۇلى سىدىقوۆ، جارما اۋدانىنىڭ اكىمى

دانيال كەنجەتاي ۇلى شىعىس قازاقستان وبلىسى اكىمى لاۋازىمىنا كىرىسكەن ەكى جىلدىڭ ىشىندە ەلىمىزدىڭ ونەركاسىپ پەن ٴوندىرىستى ولكەسىنىڭ ٴورىسىن ارتتىرۋدا كوپ ەڭبەك ەتۋدە. تىڭ باستامالار دا تابىستى، ٴوز جەمىسىن بەرىپ كەلەدى دەۋگە نەگىز بار.

دانيال احمەتوۆتىڭ باسشىلىعىمەن كوپتەگەن كەزەگىن كۇتكەن كۇرمەۋى قيىن ماسەلەلەر كەزەڭمەن وڭ شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. بۇل رەتتە سوڭعى بىرنەشە جىل شەگەرىلىپ كەلگەن قالباتاۋ-سەمەي تاس جولىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى اياقسىز قالعان 34 شاقىرىم جول بولىگى (جالپى قۇنى 3،2 ملرد. تەڭگە) مەن ٴوڭىردىڭ سۋارمالى جەرلەرىنىڭ باستاۋى بولىپ وتىرعان شار سۋ قويماسىن كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا (جالپى قۇنى 1،6 ملرد تەڭگە) بۇگىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى قاراستىرىلىپ، ٴبولىنىپ وتىر. وسىلايشا، كوپشىلىك ٴۇشىن اسا ماڭىزدى ەكى كۇردەلى ماسەلە ٴوز شەشىمىن تاپتى.

وبلىس اكىمى جارما اۋدانىنا ۇلكەن سەنىممەن قارايدى. اۋدان اكىمى لاۋازىمىنا تاعايىنداعان العاشقى كۇننەن باستاپ وڭىردە ٴوندىرىستىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ جونىندە ناقتى تالاپ قويدى. ياعني، كەندى قالبا سىلەمىن حالىق يگىلىگىنە جاراتۋ جايى - اكىم نازارىنداعى ماسەلەلەردىڭ ٴبىرى. بۇگىنگى كۇندە تاۋ-كەن سالاسىنىڭ دا اۋدانداعى ۇلەسى ارتىپ، بۇگىن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىمەن قاتارلاسىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا اۋدان اۋماعىندا «قىزىل»، «اقجال»، «بوكە-ۆاسيلەۆسكوە»، سول سياقتى تاعى باسقا جوبالار كەزەڭ-كەزەڭمەن تابىستى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ايتا كەتەرلىگى، ۇستىمىزدەگى جىل ىشىندە وڭىرگە تەك قانا تاۋ-كەن سالاسىنا 27 ملرد. تەڭگەنىڭ ينۆەستيسياسى تارتىلدى. بۇل ٴوندىرىستىڭ ۇلەس سالماعىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن بايقاتادى.

اۋداننىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشىنە اينالاتىن «باقىرشىق كەن ٴوندىرۋ كاسىپورنى» جشس-نىڭ جالپى جۇمىس جاعدايى مەن تىنىس – تىرشىلىگى وبلىس اكىمىنىڭ نازارىنان تىس قالعان ەمەس. تەك ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ىشىندە ايماق باسشىسى ٴۇش رەت ارنايى جۇمىس ساپارىمەن كاسىپورىندا بولىپ، التىن يگەرۋگە كۇش سالىپ جاتقان كاسىپورىننىڭ جۇمىس بارىسىمەن تا- نىستى.

شيرەك عاسىرلىق تاريحى بار تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ نەگىزگى ٴبىر پاراسى بولىپ تابىلاتىن شىعىس ٴوڭىرىنىڭ دانيال كەنجەتاي ۇلىنىڭ باسشىلىعىمەن باعىن-دىرار بيىكتەرى مول بولاتىندىعىنا سەنىمدىمىن.

دانيال احمەتوۆ باسشىلىققا تاعايىندالعان شاقتا، ايماعىمىزدا جۇمىسى باستالىپ، اياقتالماي تۇرعان ساقالدى قۇرىلىستار كوپ بولعاندىعى بەلگىلى. جاڭا قىزمەتكە كىرىسكەن باسشى وسى ساقالدى قۇرىلىستاردى اياقتاپ، حالىق يگىلىگىنە بەرۋدى مىقتاپ قولعا الدى. مەملەكەتتىك تاپسىرىس الىپ، قارجىنى يگەرۋدە جاۋاپسىزدىق تانىتقان مەردىگەرلەرگە شارا قولدانۋ ايماق باسشىسىنىڭ باقىلاۋىندا بولدى. وسىنداي كوپ جىلدار تۇرىپ قالعان 118 قۇرىلىس نىسانى سوڭعى ەكى جىلدا اياقتالىپ، پايدالانۋعا بەرىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا 6 جىل بويى قۇرىلىسى اياقتالماعان قان ورتالىعى، 11 مەكتەپ، 4 بالالار باقشاسى، 9 اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا بار. سوڭعى ەكى جىل ىشىندە جالپى سانى 24 ٴبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنىڭ قۇرىلىس جۇمىسى اياقتالىپ، پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە اپات جاعىدايىنداعى 19 مەكتەپ جاڭا عيماراتقا اۋىستىرىلىپ، ٴۇش كەزەكتە وقۋ ازايتىلدى. 5 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە ىسكە قوسىلدى. ۇستىمىزدەگى جىلى وبلىس ورتالىعىندا 200 ورىنعا ارنالعان قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى.

ايماعىمىزدا ٴسۇت ٴوندىرۋ جۇمىسى العاشقى كۇننەن قولعا الىنىپ، ٴمۇيىزدى ٴىرى قارا سانىن كوبەيتۋ جوباسى جاسالدى. 37 تاۋارلى - ٴسۇت فەرمالارىنىڭ جانە 36 ٴسۇت قابىلداۋ پۋنكتتەرىن اشۋ باعىتىندا كەشەندى جوسپار جاسالدى. ايماق حالقىن تازا ازىق-تۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋمەن بىرگە، تۇرعىنداردىڭ قولدا بار مالىنان الاتىن ٴسۇتىن قاجەتكە جاراتۋ ارقىلى الەۋمەتتىك جاعدايلارىن جاقسارتۋ باعىتىنداعى بۇل قادام دا جەمىسىن بەرە باستادى. بۇگىنگى تاڭدا 30 ٴتاۋارلى-سۇت فەرماسى ىسكە قوسىلىپ، 32 ٴسۇت قابىل-داۋ پۋنكت جۇمىس ىستەپ تۇر. جوسپارداعى 11،0 توننانىڭ ورنىنا 11،2 مىڭ توننا ٴسۇت جينالىپتى.

تالعات اقپەكوۆ، «ارىستانبەك-ۇرجار» جشس باسشىسى، ٴۇرجار اۋدانى

وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ ٴسۇت ٴوندىرىسىن دامىتۋ ٴۇشىن ٴسۇت-تاۋارلى فەرمالارى مەن قابىلداۋ پۋنكتتەرىن اشۋ جونىندەگى كەشەندى تاپسىرماسىنا وراي، «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى - 2020» باعدارلاماسى بويىنشا 12 ملن. تەڭگە نەسيە الىپ، رەسەيدەن قوندىرعىلار اكەلدىك.

قارامويىل، جاناي، اقجار، ٴۇرجار اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارىنان تاۋلىگىنە 1 توننا ٴسۇت قابىلدايمىز. بۇرىن كۇندەلىكتى ساۋدالايتىن ورتالىق تابا الماي، اقىرى قۇرت، ماي جاساپ، ارا-تۇرا بازار، جارمەڭكەلەرگە شىعاراتىن تۇرعىندار سۇتكە سۇرانىس تابىلعاندىعى ٴۇشىن قۋانىشتى. ٴتىپتى ٴورىس كولەمىن ارتتىرىپ، ٴسۇتتى مال باسىن كوبەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندارى دا بار.

ەكىنشىدەن، 10 اۋىلداسىمىز تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. جۇمىسسىز-دىقتى قىسقارتۋ جولىندا تۇرعىنداردىڭ ەڭبەكپەن قامتىلۋى تەڭىزگە قۇيعان تامشىداي بولسا دا قولداۋ ەكەندىگى ٴسوزسىز.

ۇشىنشىدەن، قازىرگى تاڭدا اۋدان تۇرعىندارىنىڭ يگىلىگى ٴۇشىن 14 ٴتۇرلى ٴسۇت ونىمدەرىن شىعارامىز. اتاپ ايتساق، مايلىلىعى بويىنشا ٴسۇتتىڭ ٴۇش ٴتۇرىن، دايىندالۋ ٴادىسى بويىنشا بەس ٴتۇرىن، ايران، كىلەگەي، قايماق، ىرىمشىك، قاتىق، بالمۇزداق، قايناتىلعان جانە قايناتىلماعان قۇرت سىندى ونىمدەردى اۋداننىڭ مەكتەپتەرىنە، ەكى اۋرۋحانا مەن ٴبىر الەۋمەتتىك مەديسينالىق ورتالىققا، بەس بالاباقشاعا، بالالار ۇيىنە كەلىسىمشارت بويىنشا جەتكىزەمىز. جاز ماۋسىمىندا الاكول جاعالاۋىنداعى دەمالۋشىلار دا «ارىستانبەك-ۇرجاردىڭ» ونىمدەرىن پايدالانادى. كوكتەم، جاز ايلارىندا ٴوندىرىس كولەمى ەكى ەسەگە ارتادى. الداعى ۋاقىتتا ٴىسىمىزدى كەڭەيتسەك، ٴونىم كولەمىن بىرنەشە ەسەگە ارتتىرساق، جۇمىسشىلار سانىن كوبەيتسەك دەگەن ماقسات بار.

شىندىعىنا كەلگەندە، ٴسۇت-تاۋارلى فەرماسىنىڭ اشىلۋى مال شارۋاشىلىعى اتا كاسىپ بولىپ تابىلاتىن ٴبىزدىڭ اۋدانىمىز ٴۇشىن وتە ٴتيىمدى بولدى. شيكىزات تاپشىلىعى جوق، كەرىسىنشە، شارۋالاردىڭ ٴسۇتى ساۋدالانىپ، حالىق جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا نەسيە دە بەرىلدى. وسى ٴىستىڭ باستاماشىسى بولعان دانيال كەنجەتاي ۇلىنا ايتار العىسىمىز شەكسىز.

ينۆەستورلار تارتۋ ارقىلى ايماق ەكونوميكاسىن كوتەرۋ جۇمىسى جاندانا باستادى. اسىرەسە 2016-2020 جىلدار ارالىعىندا ەت جانە ەت ونىمدەرىن ٴوندىرۋ جۇمىسىنا باعىتتالعان ٴىرى جوسپارلار جاسالدى. ولاردىڭ اراسىندا اياگوز اۋدانىنداعى جىلىنا 11،5 مىڭ توننا ەت بەرەتىندەي قۋاتى بار مال سويۋ سەحى، 50 مىڭ باس قوي مەن 1000 باس ٴمۇيىزدى ٴىرى قارانى ٴبىر ۋاقىتتا ۇستاپ تۇرۋعا مۇمكىندىگى بار «ەۋرازيا اگرو حولدينگ» جشس جوباسى، كوكپەكتىدەگى 3 مىڭ باس ٴمۇيىزدى ٴىرى قارانى بورداقىلاپ، جىلىنا 6 مىڭ تونناعا دەيىن ەت ٴوندىرۋ مۇمكىندىگى بار «ەلىماي - كوكپەكتى» جشس قۇرىلىسى جانە ٴۇرجار اۋدانىندا جىلىنا 30 مىڭ توننا قۇس ەتىن ٴوندىرۋ مۇمكىندىگى بولاتىن قۇس فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانىپ وتىر.

ايماق باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن جانە «پارىز» قورىنىڭ قولداۋىمەن وبلىس ورتالىعىندا 100 ورىندىق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان «اقنيەت» مەكتەپ-ينتەرنات قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن.

جاستاردىڭ سپورتپەن اينالىسۋلارىنا جاعداي جاساۋ جانە باۋلۋ - دانيال كەنجەتاي ۇلىنىڭ نازارىنداعى ماسەلەلەردىڭ ٴبىرى. قارجىلاندىرۋ قيىندىعىنان ايقايى كوپ اياق دوپ اينالىسىنداعى ماسەلە شەشىلىپ، وسكەمەننىڭ «ۆوستوك» جانە سەمەيدىڭ «سپارتاك» كوماندالارى «التاي» بولىپ بىرىكتى. جاڭا ماۋسىمداعى جەتىستىكتەرى دە جامان ەمەس. كوماندا كەلەر ماۋسىمدا پرەمەر-ليگادا وينايدى. «التاي» ۆولەيبول كلۋبى دا بيىك بەلەستەردى باعىندىرىپ ٴجۇر. سەمەيدە دارىندى بالالارعا ارنالعان 200 ورىندىق سپورتتىق مەكتەپ ينتەرنات، كۇرەس جانە جەكپە-جەك زالى پايدالانۋعا بەرىلدى.وبلىسىمىزدا جوعارى سپورتتىق شەبەرلىك مەكتەبى اشىلدى. وبلىس باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن الىس اۋداندارداعى جالپى ٴبىلىم بەرەتىن بارلىق مەكتەپتەر جانىنان ارنايى سپورتتىق سەكسيالار اشىلا باستادى.

دانيال كەنجەتاي ۇلىنىڭ تاپسىرماسىمەن كاتونقاراعاي اۋدانىنداعى بەرەلدە اشىلعان اسپان استى مۇراجايى - تەڭدەسى جوق ارحەولوگيالىق قۇندىلىعى بار كەشەن. ايماعىمىزداعى ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىن دامىتۋ ٴىسى دە وبلىس اكىمىنىڭ نازارىنداعى ماسەلەلەردىڭ ٴبىرى. كەلەشەكتە ٴتۋريزمدى دامىتۋ باعىتىنداعى قوسىمشا باعدارلامالارعا نەگىز بولاتىن كاتونقاراعايداعى بەرەل، زايسانداعى شىلىكتى، ابايداعى قىرىقۇڭگىر، اياگوزدەگى قىرىقوبا، تارباعاتايداعى ەلەكە سازى سياقتى قورىمداردى كەلەشەكتە يۋنەسكو-نىڭ تىزىمىنە كىرگىزۋ دە جوسپاردا بار.

دانيال كەنجەتاي ۇلى ايماعىمىزعا باسشىلىققا كەلگەننەن بەرگى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ تاعى ٴبىر اۋقىمدىسى - اۆتوكولىك جولدارىنىڭ جاقسارا باستاۋى. 2015 جىلى 27،5 شاقىرىم جول 2،3 ملرد. تەڭگەگە جوندەلسە، ورتاشا جوندەۋ جۇمىسى 91 شاقىرىمعا جاسالدى. اعىم-داعى جىلى وبلىستىق جانە اۋداندىق دەڭگەيدەگى 221 شاقىرىم جول جوندەۋدەن ٴوتتى. اسىرەسە بۇرىن جاز مەزگىلىندە سىبە، الاكول كولدەرىنە بارىپ دەمالۋشىلار ٴۇشىن قيىندىعى كوپ جول جاقساردى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى - دانيال كەنجە-تاي ۇلىنىڭ ەرەكشە نازارىنداعى سالالاردىڭ ٴبىرى. حالىققا قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا 100 جەدەل جاردەم جانە رەانيماسيا اۆتوكولىكتەرى ساتىلىپ الىندى.العاشقى دارىگەرلىك كومەك كورسەتۋ ٴۇشىن 1،5 ملرد. تەڭگەگە مەديسينالىق قوندىرعىلار ساتىلىپ الىندى.

تۇرعىن ٴۇي قۇرىلىستارى كوپتەپ قولعا الىنىپ، جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋ بارىسىندا دا جاسالعان وڭدى قادامدار از ەمەس. شىعىس قازاقستان وبلىسىن باسقارعان ەكى جىل ۋاقىتتىڭ ىشىندە دانيال كەنجەتاي ۇلى ايماقتىڭ اجارىن اشىپ، جۇرتشىلىقتىڭ ىقىلاسىنا بولەندى. جالپى، اكىمنىڭ كوزگە كورىنەتىن ٴىسى حالىققا جاساعان تىكەلەي قامقورلىقتان باستالادى.

كوپ جىلدار بويى جۇمىسى توقتاپ، تۇرالاپ قالعان قۇرىلىستار حالىق يگىلىگىنە تۇگەل دەرلىك بەرىلدى.

ٴار ەلدى مەكەندە تاۋارلى - ٴسۇت فەرمالارىن قۇرۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋعا ىقپال ەتتى. حالىقتى تازا ازىق-تۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىسى جولعا قويىلدى. ٴسۇت قابىلداۋ پۋنكتتەرى اشىلىپ، تۇرعىندار ٴوز ونىمدەرىن وتكەرەتىن مۇمكىندىكتەرگە يە بولدى.

«نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا اتقارىلعان جۇمىستار حالىقتىڭ مۇقتاجىن شەشتى. سان جىلدار بويى جوندەۋ كورمەگەن جولدار جوندەلدى.

ق.قاسەنوۆ، «ٴماۋلىت» شارۋا قوجالىعىنىڭ ٴتوراعاسى، تارباعاتاي اۋدانى

ٴوڭىر باسشىسى دانيال كەنجەتاي ۇلى تارباعاتاي جەرىنە ٴۇش رەت ات باسىن بۇردى. ٴار كەلگەن ساپارى، وندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر، سوعان بايلانىستى اتقارىلعان يگىلىكتى ىستەر، ناقتى ناتيجەلەر حالىقتىڭ ەسىندە، ۇمىتىلمايدى.

مىسالى، وبلىس باسشىسى العاشقىدا وسى وڭىرگە اياگوز – اقسۋات تاس جولى ارقىلى اۆتوكولىكپەن كەلدى. قاراپايىم حالىق: «وبلىس اكىمى بۇل جولمەن بەكەر جۇرگەن جوق. قۇداي قالاسا، ٴبىر جاقسىلىق بولىپ قالار»،- دەپ توپشىلاعان. حالىق ايتسا، قالت ايتپايدى. شىندىعىندا سولاي بولدى. كوپ كەشىكپەي اياگوز بەن تارباعاتايدى بايلانىستىراتىن جولدى جوندەۋ جۇمىستارى قولعا الىندى. ناتيجە كۇتكەندەگىدەي.

دانيال كەنجەتاي ۇلى اۋدانىمىزعا ەكىنشى رەت كەلگەندە تۇعىل جانە بايتوعاس اۋىلى بالىقشىلارىمەن كەزدەسىپ، زايسان كولىنىڭ جاعاسىن عۇمىر بويى مەكەندەپ، ىرىزدىعىن سول كولدەن بالىق اۋلاۋ ارقىلى تاۋىپ وتىرعان قاراپايىم جانداردىڭ كوپ جىلدان بەرى شەشىلمەي كەلە جاتقان پروبلەماسىنىڭ ٴتۇيىنىن شەشىپ بەردى. مۇندا ادال ەڭبەك ەتەمىن دەگەن ٴار ازامات ٴوز جەرىنىڭ، ٴوز ٴىسىنىڭ شىنايى قوجايىنىنا اينالدى.

دامۋىمىزدىڭ داڭعىل جولى بولىپ تابىلاتىن رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندە ەلباسىمىز بەلگىلەپ بەرگەن 100 ناقتى قادام مىندەتتەرىن، سوعان وراي وبلىس باسشىسى د.احمەتوۆتىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋدا ٴبىزدىڭ تارباعاتاي اۋدانىندا دا ٴبىرشاما يگىلىكتى ىستەر جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. سونىڭ دالەلى رەتىندە اۋدانىمىزدىڭ وبلىستاعى اسىل تۇقىمدى مالى ەڭ كوپ اۋدان ەكەندىگىن، شارۋاشىلىقتاردى تەحنيكامەن جاراقتاندىرۋدا الدىڭعى ورىندا كەلە جاتقانىن، سۋارمالى جەرلەردى يگەرۋدە تىڭ باستامالاردى كوتەرىپ وتىرعانىن ايتۋعا بولادى. وسىنىڭ ٴوزى وبلىس باسشىسىنىڭ الىستاعى اۋىلدارعا ۇدايى كوڭىل ٴبولىپ، ٴتيىستى تاپسىرمالار بەرىپ، ونىڭ ورىندالۋىن تالاپ ەتۋ ارقىلى ەرەكشە ىقپال ەتىپ وتىرۋىنىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىن.

ايماقتىڭ الىس-جاقىن وڭىرلەرىن تىنىمسىز ارالاپ، كەم-كەتىكتى تۇزەدى، حالىقتى رۋحتاندىردى.

از-جانىبەك توقتاۋباي ۇلى، زايسان اۋدانى اكىمدىگىنىڭ «جاستار

ورتالىعى» كمم-نىڭ مامانى

وبلىسىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن دۇرىس جولعا قويىپ، حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن ارتتىرۋدا وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىستارى حالىق كوڭىلىنەن شىعۋدا.

زايسان اۋدانىنىڭ وزىندە سوڭعى ەكى جىلدا ٴبىرشاما ىستەر اتقارىلدى. ارينە، بۇل ىستەلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ٴبارى وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋى مەن سەنىمىنىڭ ارقاسىندا دەپ بىلەمىن. سونىڭ ماڭىزدىسى - اۋدانىمىزداعى كوگىلدىر وتىننىڭ ەل يگىلىگىنە جاراۋىندا دانيال كەنجەتاي ۇلىنىڭ ىقپالى زور. بۇگىنگى كۇندەرى زايسان قالاسىنىڭ باسىم بولىگى كوگىلدىر وتىنمەن جىلىتۋ جۇيەسىنە قوسىلعان. ال قارابۇلاق، قاراتال، اينابۇلاق اۋىلدارىندا تولىقتاي گاز تارتۋ جۇيەسى جۇرگىزىلىپ بولعان. وبلىس اكىمىنىڭ اتقارىپ جاتقان ٴىسى وسىدان-اق كورىنىس تابۋدا. دانيال احمەتوۆتىڭ قازاق تاريحىنىڭ جاناشىرلارىنىڭ ٴبىرى ەكەنىنە شىلىكتى قورعانىنان تابىلعان «التىن ادامعا» جانە دە 40-تان اسا وبالارعا وبلىس بيۋدجەتىنەن قاراجات ٴبولىپ، تاريحي مۇرالارىمىزدىڭ تاڭبالانۋىنا ەرەكشە ماڭىز بەرىپ وتىرعاندىعى دا ٴبىر ايعاق بولسا كەرەك. كەلەشەكتە اۋدان ورتالىعىنان شالعاي جاتقان شىلىكتى اۋىلىنىڭ جولى كۇردەلى جوندەۋدەن ٴوتىپ، جارىق تارتىلىپ، «التىن ادام» تابىلعان ەلدى مەكەن اسپان استى مۇراجايى رەتىندە الەمنىڭ تۋريستەرىن تارتاتىن عاجايىپ مەكەنگە اينالاتىن كۇن دە الىس ەمەس دەپ ويلايمىز. مىنە، بۇل - وبلىس باسشىسىنىڭ وتكەن تاريحقا تاعزىمىنىڭ كورىنىسى.

وبلىس ورتالىعىنان 500 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان ومبى-مايقاپ-شاعاي تاس جولىنىڭ جوندەلۋى دە حالىق ٴۇشىن قاجەتتىلىكتىڭ ٴبىرى بولاتىن. ۇزاق جىلدار بويى جوندەۋ كورمەگەن اتالمىش تاس جول وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋىمەن جوندەۋدەن ٴوتىپ، ەل يگىلىگىنە بەرىلگەنى جولاۋشى جۇرتتىڭ جادىندا. مىنە، از ۋاقىتتىڭ ىشىندە شالعايدا جاتقان زايسان اۋدانىنا شاراپاتى ٴتيىپ، يگىلىكتى ىستەردىڭ باستاماشىسى بولعان وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىنا حالىق رازى.

شىعىس قازاقستانعا باسشىلىققا تاعايىندالا سالا، دانيال كەنجەتاي ۇلى احمەتوۆ ايماقتىڭ الىس-جاقىن وڭىرلەرىن تۇگەل ارالاپ شىقتى. ايماقتاعى العاشقى اكىمدىك ساپارىن ۇلىلار مەكەنى اباي اۋدانىنان باستاعانى ەسىمىزدە. ۇلىلار رۋحىنا تاعزىم ەتىپ، ۇلت قايماعى بۇزىلماعان كيەلى مەكەننىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيىمەن تانىستى. ٴار ساپارىندا قاسىنا ٴتيىستى سالا باسشىلارىن بىرگە الىپ ٴجۇردى. جاي عانا ەرتىپ جۇرگەن جوق، ەلدەگى كەم-كەتىكتى جوندەۋ بارىسىنداعى ولاردىڭ ويلارىن تىڭدادى. ۇتىمدى ۇسىنىستارىنىڭ پايدالىسىن قولداپ، ٴىس تەتىگىنە جاراتتى. ەل ارالاي ٴجۇرىپ قازىنالى قارتتارمەن وزەكتى ماسەلەلەر جايىن اقىلداستى. مۇنى حالىق باسشىلىقتىڭ ەل بولاشاعىن ويلاعانى دەپ جىلى قابىلدادى. قىسقاسى، ەكى جىل بۇرىن قاراشادا كەلگەن اكىم قاراشا حالىقتىڭ رياسىز ىقىلاسىنا بولەنىپ، ٴوزى جايلى جۇمىستى حالىقپەن ەتەنە ارالاسا ٴجۇرىپ جۇرگىزەدى دەگەن پىكىر قالىپتاستىردى. العاش قىزمەتكە كىرىسكەن ساتتە سەمەيلىكتەرمەن كەزدەسۋ ۇستىندە: «مەن سەمەيگە ٴجيى كەلىپ تۇرامىن»،- دەگەنى قالالىقتاردىڭ ەسىندە بولار.شىنىندا دا، وبلىس اكىمى سەمەيگە ات باسىن ٴجيى بۇرادى. سەمەيدى سەرپىلتۋ جولىندا جاسالعان قادامدار دا از ەمەس.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي