BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ورازا قايىرىمدىلىق ايى!

بارشامىزدى قاسيەتتى رامازان ايىنا امان-ەسەن جەتكىزگەن اللا تاعالاعا سانسىز شۇكىرشىلىك بولسىن. رامازان ون ەكى ايدىن سۇلتانى، بەرەكەلى دە كەشىرىمى مول اي. ورازا - يسلام ٴدىنىنىڭ نەگىزگى پارىزدارىنىڭ ٴبىرى: بۇعان دالەل اللاح تاعالانىڭ قاسيەتتى قۇراندا بىلاي دەلىنگەن: «ەي مۇمىندەر! سەندەرگە بۇرىنعىلارعا پارىز ەتىلگەندەي ورازا پارىز ەتىلدى. بالكىم تاقۋا بولاسىڭدار» (باقارا سۇرەسى: 183-ايات).

مىنە، وسى اياتتا ايتىلعانداي ورازا تەك يسلام ٴدىنى كەلگەننەن كەيىن عانا پارىز بولماعان. ول يسلامعا دەيىنگى اللا تاراپىنان كەيىنگى باسقا پايعامبارلاردىڭ دىندەرىندە پارىز قىلىنعان، ٴبىراق ولاردىڭ ورازالارى يسلامداعى ورازالارىنان وزگەشە ەدى. ٴوزىنىڭ جولى مەن وزىنە ٴتان شاريعاتى بولعان. بۇل دەگەنىمىز - اللا وسى اياتى ارقىلى ورازانى پارىز ەتۋمەن قاتار، بىزگە ورازانىڭ وتكەن ەسكى عاسىرلاردان بەرى ادامزاتتىڭ بارىنە ورتاق بولعان عيبادات ەكەنىن حابارلايدى. ٴفالسافالىق تۇرعىدان قاراعاندا يسلام دىنىندەگى ورازا بىرنەشە ماسەلەلەردى قامتيدى: بىرىنشىدەن: ورازا ەڭ اۋەلى اللاعا مويىنسۇنۋمەن قاتار اللانىڭ ٴامىرىن بۇلجىتپاي ورىنداۋ. مىنە، مۇسىلمان ادام اللاعا بويۇسىنۋ ارقىلى ٴاردايىم ٴوزىنىڭ اللانىڭ قۇزىرىندا ەكەنىن ەستەن شىعارمايدى. اللانىڭ ٴدىنىن ٴومىرىنىڭ ەڭ نەگىزگى نۇسقاۋشىسى دەپ بىلەدى. ەكىنشىدەن: ورازا تۇتقان مۇسىلمان ٴناپسىسىن تىيۋمەن قاتار، كۇندەلىكتى ومىرىنە وزگەرىس ەنگىزەدى. ورازا ۇستاماعان ادام كۇندە قاي كەزدە بولسا ىشىپ-جەي بەرەدى. ورازا ۇستاعان ادام، كۇندىز كۇن شىقاننان باستاپ كەش باتقانعا دەيىن ىشىپ-جەۋدەن ٴوزىن تىيادى.

ۇشىنشىدەن: ورازا ۇستاعان ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا دا ۇلكەن پايدا بولاتىنىنا دا كۇمان جوق. ويتكەنى، ادامنىڭ دەنساۋلىعىنىڭ جاقسى بولۋىنا تاماق كوپ اسەر ەتەدى. تاماقتى ىسىراپ قىلىپ كوپ جەۋ دەنساۋلىققا زيان. استى مولشەرىمەن، رەتتەپ ىشىپ-جەۋدىڭ عانا پايداسى بار.

اللانىڭ ەلشىسى مۇحاممەد (س.ع.س) حاديسىندە بىلاي دەگەن: «ٴبىز اشىققانعا دەيىن ىشپەيتىن قاۋىمبىز، تاماق ىشسەك تىڭقيا تويىپ ىشپەيمىز». سونىمەن قاتار، دارىگەرلەردە كوپ اۋىرۋدى، ەمدەگەندە دە اشىعۋدى بۇيىرادى. دەنساۋلىعى مىقتى بولعاننىڭ رۋحى دا مىقتى بولماق. تورتىنشىدەن: ورازا ادام بالاسىن سابىرلىق پەن تاقۋالىققا جەتەلەيدى: مۇسىلماننىڭ مىنەز-قۇلقىن تاربيەلەيدى. كۇننىڭ ۇزاقتىعىنا قاراماستان جان-جاعىنداعى نىعمەتتەردەن ٴوز ەركىمەن اللانىڭ رازىلىعى ٴۇشىن باستارتادى. تەك ىشىپ-جەۋدەن عانا ەمەس، كوپ سويلەۋمەن بالاعات سوزدەرمەن دە تىيىلۋ شارت. شاراپاتى مەن شاپاعاتى كوپ ايدا كۇنالى ىستەردەن باستارتىپ، ساۋاپ جيناۋعا، ىشكى دۇنيەمىزدى تازارتۋعا، جاراتۋشىنىڭ رازىلىعىنا بولەنۋگە اسىعايىق. قازىرگى تاڭدا جەتىگەن اۋىلىنداعى قوجا احمەت ياسساۋي اتىنداعى مەشىتتە يگى-شارالار اتقارىلۋدا. مەشىت جانىنداعى مەدرەسەدە 125-تەن استام بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ٴدىني ساۋات اشۋ كۋرسىندا ٴدارىس الۋدا. وعان بورالداي كەنتىندەگى مەدرەسەدە وقيتىن 3-كۋرس ستۋدەنتتەرى دەمالىس كەزىندە ارنايى جولدامامەن كەلىپ ٴدارىس بەرۋدە. ولار ٴ3-شى كۋرس ستۋدەنتتەرى نۇرىم مۇحاممەدالي مەن پارسا ابدۋراحماندار ۇزبەي ٴدارىس بەرۋدە.

1-ماۋسىم - حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنىنە وراي وقۋشىلار اراسىندا سپورتتىق جارىستار وتكىزىلدى. سالاۋاتتى ٴومىر سالتىن ساقتاۋ ماقساتىندا وتكىزگەن شاراعا 70-تەن اسا جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر قاتىستى. بۇل سپورتتىڭ بىرنەشە تۇرىنەن كوماندالار اراسىندا وتكەندىگىن ايتۋعا بولادى. ولار: ارقان تارتۋ، گىر كوتەرۋ، 500 مەتر قاشىقتىققا جۇگىرۋ سياقتى تۇرلەرىنەن كورسەتىلدى بارلىق كوماندالارمەن جەڭىمپازدارعا مەشىت تاراپىنان باعالى سىيلىقتار جاسالىپ، ماداقتاما قاعازدار تاپسىرىلدى. سونىمەن قاتار الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلارعا قامقورلىق شاراسى جاسالىپ، كومەكتەر كورسەتىلدى. قاسيەتتى ورازا ايىندا ٴار ادامعا ىزگى امالدار جاساۋ كەرەك پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س.ع.س) ٴوزىنىڭ ٴبىر حاديسىندە; «اللا تاعالا مۇسىلمان ق ۇلىنىڭ ىستىقتا شارشاپ، شالدىعۋ، اۋرۋ-سىرقاۋ، ۇرەي، ۋايىم، كۇيىنىش پەن قايعى-قاسىرەت سەكىلدى قاندايدا ٴبىر اۋىرتپاشىلىق سەبەپتى ٴتىپتى، قولىنا نەمەسە اياعىنا كىرگەن تىكەن ٴۇشىن دە ونىڭ كۇنالارىن جاراتقان كەشەدى» - دەگەن (بۋحاري). مىنە، بۇل حاديس مۇسىلماننىڭ بالاسىنا كەلگەن قيىنشىلىق ونىڭ كۇناسىنىڭ كەشىرىلۋىنە سەبەپ بولاتىندىعىن ناقتى ٴبىلدىرىپ تۇر. ەندى كىمدە-كىم وسى ايلاردا جاقسىلىق جاسايتىن بولسا،  باقىتقا جەتەلەيتىن قىسقا جولداردىڭ ٴبىرى، سەبەبى باقىت بولىسكەن سايىن ارتا تۇسەدى، ال قايعى بولىسكەن سايىن ازايادى ەمەس پە؟ ٴزۇلزالا سۇرەسىنىڭ 7-اياتىندا «كىمدە-كىم مىسقىلداي (توزاڭنىڭ سالماعىنداي) جاقسىلىق جاساسا سونىڭ قارىمىن الادى» - دەگەن. جاساعان جاقسىلىقتاردىڭ جەمىسى مىنەز كورەگەندىگى، ار-وجداننىڭ تازالىعى ٴارى جۇرەكتىڭ تىنىشتىعىنا جول اشادى، جارلى-جاقىبايعا ساداقا بەر، ٴجابىر كورگەنگە قول ۇشىڭدى سوز، قايعىرعان ادامنىڭ قايعىسىنا ورتاق بول، اشىققاندى تاماقتاندىر، اۋىرعاندى زيارات ەت، جىلاعانعا سۇيەۋ بول، سوندا جان سارايىڭ قۋانىشتىڭ گۇلزارىنا اينالادى. مىنە، وسى مۇسىلمانشىلىق داستۇردەن ٴنار العان اتام قازاق «قايىرىمدى جۇرەك قارتايمايدى، جايىلىمى بولماسا مال ازادى، قايىرىمى بولماسا جان ازادى» - دەپ وتە ورىندى ايتقان. مەيىرىمدىلىك، كەشىرىمدىلىك، يگىلىك، يماندىلىق ٴھام ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتار سالتانات قۇرعان قوعامنىڭ قاشاندا بولاشاعى باياندى، كەلەشەگى كەمەل بولماق.

 

باقىتجان جاڭابايەۆ،

«قوجا احمەت ياسساۋي» اتىنداعى مەشىتتىڭ يمامى.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي