BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ٴبىز - جەڭىستىڭ مۇراگەرلەرىمىز!

 3 اقپان كۇنى استانا قالاسىنان باستاۋ العان ٴ72-شى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ جاۋگەرلىك تۋىنىڭ كوشىرمەسى «ٴبىز – جەڭىستىڭ مۇراگەرلەرىمىز!» ەستافەتاسى 11 اقپان كۇنى اۋدان ورتالىعى ساۋمالكولگە دە كەلىپ جەتتى. 1941 جىلى 15 جەلتوقساندا اقمولا قالاسىندا (قازىرگى استانا قالاسى) 29-شى اتقىشتار ديۆيزياسى جاساقتالعان سوڭ، العاشقىلاردىڭ ٴبىرى بولىپ مايدانعا اتتانعان ەدى. ستالينگرادتان پراگاعا دەيىن 2850 شاقىرىمدىق جول ٴجۇرىپ، 721 ەلدى مەكەندى، 13 ٴىرى قالانى ازات ەتكەن، 16 وزەندى كەسىپ وتكەن ديۆيزيا قانداي دا بولسا قۇرمەتكە لايىق ەكەنى ٴسوزسىز. بۇل جاۋىنگەرلىك تۋمەن ۇلى وتان سوعىسى باستالعان ساتتە 29-شى ديۆيزيانىڭ جاۋىنگەرلەرى جاۋعا اتويلاپ شاۋىپ، قان مايدانعا كىرگەن بولاتىن. قازاقستاندىق ديۆيزيا ستالينگراد ٴۇشىن شايقاستى. وسى ورايدا جاۋىنگەرلەردىڭ وشپەس ەرلىگى مەن وتان ٴۇشىن وتقا تۇسەر قايسارلىعىنا قۇرمەت رەتىندە 29-شى اتقىشتار ديۆيزياسىنا 1943 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىندا ٴ72-شى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسى مارتەبەسى بەرىلگەن بولاتىن. بولىمشە جەڭىستى چەحوسلوۆاكيادا قارسى الدى. ٴوزىنىڭ جاۋىنگەرلىك جورىق جولىندا ديۆيزيا جەكە قۇرامى ۇرىستىڭ تەك العى شەبىنەن كورىنۋى كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك. بۇل ديۆيزيانىڭ جاۋجۇرەك ۇلاندارى «وتقا كۇيمەس، سۋعا باتپاس، بىرەگەي» دەپ اتالىپ، ەرلىكتەرىنىڭ مايدان دالاسىنا اڭىزداي تاراعانى دا شىندىق. ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا ديۆيزيانىڭ 18 مىڭنان استام وفيسەرى مەن جاۋىنگەرى وردەن، مەدالمەن ماراپاتتالسا، وتىز ٴبىرى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتانعان. ەرلىك ۇرپاققا - ۇران. ول ەشۋاقىتتا دا ۇمىتىلماق ەمەس. گۆاردياشى-باتىرلاردىڭ جارقىن بەينەلەرى مەن ولشەۋسىز باتىرلىق ىستەرى ۇرپاق ەسىندە ماڭگىلىك ساقتالماق. ولار وتان ٴۇشىن قىزمەت ەتۋدىڭ، قاجەت كەزىندە تۋعان ەل مەن جەر ٴۇشىن جان قييۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى مەن انتقا ادالدىقتى كورسەتتى. سالتاناتتى جيىن الدىندا ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا مايدان دالاسىندا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەرگە ارنالعان داڭق مونۋمەنتىنە اۋدان اكىمى، «نۇر وتان» پارتياسى ايىرتاۋ اۋداندىق فيليالىنىڭ ٴتوراعاسى اعزام تاستەمىروۆ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلانىنىڭ «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىسىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى، پولكوۆنيك مۇرات اتىبايەۆ، 5510 اسكەري ٴبولىمنىڭ جاۋىنگەرلەرى مەن اۋدان جاستارى گۇل سەبەتتەرىن قويىپ، ٴبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن تاعزىم ەتتى. اقان سەرى اتىنداعى اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە وتكەن جيىندا ٴ72-شى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ جاۋىنگەرلىك تۋىنىڭ كوشىرمەسىن 5510 اسكەري ٴبولىمنىڭ سەرجانتى قايرات مۇراتوۆ، كىشى سەرجانتتار مەدەت مۇقاشەۆ پەن ەرجان قاليەۆتەر سالتاناتتى تۇردە زالعا الىپ كىردى. جيىنعا قاتىسقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلانىنىڭ «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىسىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى، پولكوۆنيك مۇرات مارات ۇلى: «2014 جىلى قاراشا ايىندا، ماسكەۋ قالاسىنىڭ رەسەي قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ورتالىق مۇراجايىندا ساقتالىپ كەلگەن ٴ72-شى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ جاۋىنگەرلىك تۋىنىڭ تۋرا كوشىرمەسى قازاقستاننان بارعان رەسمي دەلەگاسياعا - «اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرى مەن مۇگەدەكتەرىنىڭ وداعى» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ وكىلدەرىنە بەرىلگەن بولاتىن. 2015 جىلدىڭ 10 قاڭتاردا - «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلانى تۋرالى» زاڭعا پرەزيدەنت قول قويىلعان كۇنى، ۇلتتىق ۇلاننىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكىزىلگەن گالا-كونسەرتىندە اتالعان ٴ72-شى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ جاۋىنگەرلىك تۋىنىڭ كوشىرمەسىن قاستەرلەپ، ساقتاۋ ٴۇشىن استاناداعى ۇلاندىق جەدەل بريگاداعا سالتا- ناتتى تۇردە تابىس ەتىلدى. ايتا كەتەيىك، 92 تاۋلىككە سوزىلاتىن ەستافەتا بارىسىن- دا ٴ72-شى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسى جاۋىنگەرلىك تۋىنىڭ كوشىرمەسى 10 000 شاقىرىمنان اسا جەرگە تاسى- مالدانىپ، ەلىمىزدىڭ 25 قالاسىندا جەلبىرەيدى. ال 7 مامىر - وتان قورعاۋشىلار كۇنى ۇلى وتان سوعىسىڭداعى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنا وراي ەلوردادا وتكىزىلەتىن شەرۋدە ۇلاندىقتار جاۋىنگەرلىك تۋدى الىپ شىعۋدى جوسپارلاپ وتىر. ەستافەتا سوڭىندا تۋ ەل جۇرەگى - استاناعا قايتىپ ورالىپ، جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي اسكەري شەرۋدەگى قۇرمەت بەلگىلەرىنىڭ بىرىنە اينالماقشى» – دەي كەلە، ايىرتاۋلىقتارعا اتالمىش ەستافەتانى ۇيىمشىلدىقپەن قارسى العاندارىنا شىنايى العىسىن جەتكىزدى.  ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىن- دا اتالمىش ٴ72-شى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ قۇرامىندا ٴبىزدىڭ ايىرتاۋلىق جاۋىنگەرلەر – كىشى سەرجانت ەشمان جاكەنوۆ، قاتارداعى جاۋىنگەر ۆاسيليي گۋبكوۆ (كريۆووزەرنوە سەلوسى)، كىشى لەيتەنانت ۆلاديمير پودكيدىشەۆ، قاتارداعى جاۋىنگەر كيريلل كوزلوۆ (شالقار سەلوسى)، بولىمشە كومانديرى، گۆارديا سەرجانتى فەدور نەمكوۆ (نيجنيي بورلىق سەلوسى)، (كرياووزەرنوە سەلوسى) جانە نيكو- لاي ەۆسەەۆتار (لوبانوۆو سەلوسى) جاۋمەن شايقاسقان. كەلەسىدە ٴسوز العان اۋدان باسشىسى اعزام احمەتجان ۇلى: « ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن اتاۋ اياسىندا «ٴبىز – جەڭىستىڭ مۇراگەرلەرىمىز!» اتتى ۇرانىمەن وتكىزىلىپ وتىرعان اكسيانىڭ بارشامىز ٴۇشىن ماڭىزى زور. ۇلى جەڭىستى قاستەرلەۋ يدەياسى كوپۇلتتى ەلىمىزدە ەڭ اۋەلى ٴارى قاسيەتتى يدەيالاردىڭ ٴبىرى دەسەك، اسىرا ايتقاندىق ەمەس. ويتكەنى بۇل جەڭىس – بوستاندىقتى قورعاعان، ادامزاتتى فاشيزمنەن ساقتاپ قالعان اكەلەرىمىز بەن اتالارىمىزدىڭ قاھارماندىق كۇش جىگەرلەرىنىڭ ناتيجەسى. وتاندى ابىرويمەن قورعاعان مىڭداعان جاۋىنگەرلەر ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى. كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا يە بولعان 64 سولتۇستىكقازاقستاندىق جاۋىنگەرلەردىڭ ىشىندە ٴبىزدىڭ 11 جەرلەسىمىز دە بار. باتىرلارىمىزدىڭ ەسىمى ٴبىزدىڭ جادىمىزدا ماڭگى ساقتالادى» - دەي كەلە، قازاقستاندىق ٴ72-شى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ جاۋىنگەرلىك تۋى ٴبىزدىڭ ايىرتاۋ جەرىنە جەتكەنى بىزدەر ٴۇشىن، ٴبىزدىڭ جاس ۇرپاق ٴۇشىن پاتريوتتىق سەزىمىن وياتادى دەگەن سەنىمدىلىگىن جەتكىزىپ، ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىق قاسيەتتى مەرەيتويىنا وراي بارشا ايىرتاۋلىقتارعا مىقتى دەنساۋلىق، وتباسىنىڭ اماندىعىن، ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىن تىلەدى. سونان سوڭ ساحنا تورىندە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى الەكساندر بەلونوگ، تىل ارداگەرى ايتماعانبەت داۋىلبايەۆ، تىڭ يگەرۋشى الەكسەي نەدايۆودا جانە لەنينگراد قۇرساۋىنىڭ تۇرعىنى ٴسانيا شاكۋروۆالارعا قۇرمەت كورسەتىلدى. ال جاستار اتىنان ٴسوز العان №1 ساۋمالكول ورتا مەكتەبىنىڭ بەلسەندى وقۋشىسى داۋرەن قوجاحمەتوۆ جەڭىس ٴۇشىن قان مايداندا جاۋمەن سوعىسقان اعا بۋىن وكىلدەرى ەرلىگىنىڭ ماڭگى وشپەيتىنىن، بىزدەر، جاستاردىڭ ماڭگى جادىندا ساقتالاتىنىن جەتكىزدى. جيىن پاتريوتتىق اندەرگە ارنالعان مەرەكەلىك كونسەرتكە ۇلاستى. اۋقىمدى ٴىس-شارا ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن مەرەكەلەۋدىڭ تمد مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قول قويعان جوسپارى مەن اتالعان مەرەيتويدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ايرىقشا اتاپ ٴوتۋ كونسەپسياسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. جەڭىس ەستافەتاسى 3 اقپان مەن 5 مامىر ارالىعىندا وتكىزىلىپ، وعان ۇلتتىق ۇلاننىڭ قۇرىلىمدىق اسكەري بولىمدەرى، ارداگەرلەر ۇيىمدارى، ورتا ٴبىلىم بەرۋ ورىندارىنىڭ وقۋشىلارى، اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتاردىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى، ستۋدەنتتەر قاۋىمى، قوعامدىق ۇيىمدار مەن وزگە دە مۇددەلى مەكەمەلەردىڭ وكىلدەرى قاتىساتىن بولادى. سونىمەن قاتار ەستافەتا بارىسىندا جاۋىنگەرلىك تۋدى تابىستاۋ راسىمىنەن وزگە مايدانگەر بابالارىمىزعا ارنالعان تاعزىم شارالارى، وتان ٴۇشىن وت كەشكەن ارداگەرلەر قاۋىمىمەن كەزدەسۋلەر، وسكەلەڭ ۇرپاقتى ەرلىك پەن ورلىككە باۋلۋ ساباقتارى، ٴار ٴتۇرلى كورمەلەر مەن اسكەري-پاتريوتتىق فيلمدەردىڭ كورسەتىلىمدەرى ۇيىمداستىرىلماق. 3 اقپان كۇنى رەسپۋبليكالىق ەستافەتانىڭ باستاۋ الۋىنىڭ دا وزىندىك ەرەكشەلىگى بار. ويتكەنى، ٴدال 1943 جىلدىڭ 2 اقپان كۇنى سوعىستىڭ الداعى باعىت-باعدارىن، تالايلى تاعدىرىن ايقىنداعان ستالينگراد تۇبىندەگى كەسكىلەسكەن شايقاس اياقتالعان ەدى. جانە قايتارا اتاپ وتەرلىگى، وسى مايداندا كورسەتكەن عالامات ەرلىكتەرى ٴۇشىن 29-شى ديۆيزياعا ٴ72-شى گۆارديالىق مارتەبەسى بەرىلدى.

 

باعلان قوجاقوۆ. سۋرەتتى تۇسىرگەن ەلەنا نەدوروستكوۆا.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي