BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قۋاندىق قاسىموۆ، رەجيسسەر: جاس دراماتۋرگتەردى جىگەرلەندىرۋ قاجەت («سىر بويى» گازەتى)

فوتو: «Сыр бойы» газеті

جۋىردا ن.بەكەجانوۆ اتىنداعى وبلىستىق دراما تەاتر ساحناسىندا «پاي-پاي، جاس جۇبايلار-اي» كومەدياسىنىڭ پرەمەراسى ٴوتتى. تاپتاۋرىن سەكىلدى كورىنگەنمەن تاقىرىپ وزەكتى. «قارسى ال! ٴلاززات» دەگەن ەكى اۋىز ٴسوز ٴۇش وتباسىنىڭ مۇڭ-قايعىسىن قوزعادى. سىنىقتان سىلتاۋ تابىلىپ، بولماشىدان بۇلىك شىقتى. كورەرمەندى كۇلدىردى، كۇرسىنتتى، كومەديا ٴوز نىساناسىنا ٴدوپ ٴتيدى. ٴبىر قىزىعى، تەاتردىڭ جاستار ترۋپپاسى زاماناۋي ٴان مەن ٴبيدى ٴتيىمدى تاڭداعان. مۇنان ٴبىز ميۋزيكل جانرىنىڭ بەلگىلەرىن، وزگەرىسكە ۇمتىلىستى بايقادىق. تەاتر شىمىلدىعى جابىلعان سوڭ، قويىلىمنىڭ رەجيسسەرى، شىڭعىس ايتماتوۆ اتىنداعى حالىقارالىق سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى قۋاندىق قاسىموۆپەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ورايى كەلدى، دەپ جازادى «سىر بويى» قىزىلوردا وبلىستىق گازەتى.

– قۋاندىق اعا، سىر ەلى وبلىستىق تەاتر ساحناسىنداعى «سىعان سەرەناداسى»، «قىسىلعاننان قىز بولدىق» قويىلىمدارىنىڭ رەجيسسەرى ەكەنىڭىزدەن حاباردار. ەكەۋىنىڭ دە تاماشا تۋىندى ەكەنىنە تالاس جوق. بۇل جولى كومەديا جانرىن، سونىڭ ىشىندە «پاي-پاي جاس جۇبايلار-اي» قويىلىمىن تاڭداۋىڭىز بەكەر ەمەس بولار...

– بۇل جازۋشى-دراماتۋرگ مۇحامەدقالي قاسەنوۆتىڭ «دوس-مۇقاسان» ەلگە تانىمال بولىپ، اتى شىققان جىلدارى جازعان شىعارماسى. قالامگەر ومىردەن ٴوتىپ كەتسە دە، قويىلىم «پاي-پاي ماحاببات»، «و، ماحاببات» دەگەن اتاۋلارمەن قازاق ساحناسىنان تۇسكەن جوق. جاس وتاۋدىڭ كەرەگەسى سولقىلداق، شاڭىراعى شايقالۋعا بەيىم بولسا، بۇل تەك بۇگىنگى كۇننىڭ ماسەلەسى ەمەس. تەلەگرامماداعى «قارسى ال! ٴلاززات» دەگەن ٴبىر اۋىز سوزدەن جاس جۇبايلار اجىراسىپ كەتە جازدادى. ايتالىق، ٴۇش قۇربىنىڭ ٴبىرى بانۋدىڭ اناسى كۇيەۋبالاسىنىڭ اكتەر، ونەر ادامى بولعانىنا ٴاۋ باستان قارسىلىق تانىتقان. ٴقازىر دە اتا-انانىڭ كوپشىلىگى جاستاردىڭ باقىتىن بايلىقپەن، وزدەرىنىڭ تابىسىمەن ولشەيدى، سوندىقتان جاس جۇبايلار ەسەت پەن بانۋدىڭ جولى ەكىگە ٴبولىندى. بۇل – ٴبىزدىڭ قوعامداعى كۇيىپ تۇرعان ماسەلە. وتباسىن قۇرا سالا وتى ٴوشىپ، بىرىگە بەرە بەرەكەسى كەتكەن جاستار از ەمەس. سوندىقتان، بۇل تاقىرىپتى تەك كورەرمەندى كۇلدىرۋ ٴۇشىن تاڭدامادىق. ەكىنشىدەن، بۇل قويىلىم تەاترداعى جاس ارتىستەردىڭ ٴتىل تابىسۋىنا، حاراكتەرلەر تالاسى ولاردىڭ ٴوز ويىن جەتكىزۋىنە تاماشا مۇمكىندىك بولدى.

– قويىلىم قىزىقتى ٴوتتى. ٴبىراق، بۇگىنگى تەلەۆيدەنيە، فيلمدەر ەنە مەن كەلىننىڭ كۇلكىلى بەينەسىنە ابدەن كورەرمەننىڭ كوزىن ۇيرەتتى. كەلىن كەلەمەجگە اينالدى. بۇل سپەكتاكلدە دە كەلىنشەكتەردىڭ كەيبىر ارەكەتتەرى ەرسى كورىندى...

– ساحنادا ٴومىر شىندىعى بار. ومىردە كەلىنشەكتىڭ ٴبارى بيازى، سىپايى ەمەس قوي. ٴبىراق، قويىلىمداعى كەيىپكەرلەر انايى، ەرسى سوزدەردى قولدانبايدى. كومەديا جانرى بولعان سوڭ كەيىپكەرلەردىڭ قيمىل-ارەكەتى ارقىلى كورەرمەنگە كۇلكى سىيلاۋدى ماقسات ەتتىك.

– بايقاعان بولارسىز، وبلىستىق تەاترعا جاستار ٴجيى كەلە باستادى. ولاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى، جالپى ارتىستەر قۇرامى تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟

– بەس جىل بۇرىنعىعا قاراعاندا جاس اكتەرلار كاسىبي تۇرعىدا جەتىلگەن، ٴوز وبرازدارىن قالىپتاستىرعان. راسىمەن، جاستار تەاترعا بىلىمىنە سەنىپ جۇمىسقا ورنالاسادى، ٴبىراق ماسەلەنىڭ ٴبارى ديپلومدا ەمەس. ٴبىلىمدى تەاترعا الىپ شىعۋ – اكتەردىڭ مىندەتى. ول ٴۇشىن جاقسى شىعارما، جاقسى وبرازدار گالەرەياسى قاجەت. تەك سوعان اكتەردىڭ ەڭبەگى مەن ىزدەنىسى ساي بولسا بولعانى. ايماقتا جاس اكتەر، اكتريسالاردىڭ سانى ارتقان، سوندىقتان ويىمدى ارتىستەرگە بىرگە جۇمىس ىستەگەن كۇندەر ىشىندە بارىنشا جەتكىزدىم.

– بۇگىنگى قويىلىمنىڭ رەجيسسەرى، العاشقى ساراپشىسى ٴوزىڭىز. دايىن دۇنيە كوڭىلىڭىزدەن شىعىپ، ماقساتىڭىزعا جەتتىڭىز بە؟

– قويىلىمنىڭ دەڭگەيى ەشقاشان 100 پروسەنتكە جەتپەيدى. بالا دۇنيەگە كەلگەن سوڭ، ٴومىر سۇرۋگە تالپىنادى عوي. قويىلىم دا ٴدال سولاي، پرەمەرا ارقىلى كورەرمەن الدىندا ٴومىر سۇرۋگە قادام جاسايدى. كورەرمەننىڭ تىنىسىمەن دەمالادى، قوشەمەتىمەن شارىقتايدى، سىن ارقىلى ٴمىنى تۇزەلەدى. «پاي-پاي، جاس جۇبايلار-اي» 24 كۇن ىشىندە دايىندالدى، ەندى باعاسىن ەل بەرەدى.

– الەمدىك تەاتر ونەرىندەگى قانداي جاڭالىقتار بىزگە ەنبەي جاتىر؟ ميۋزيكل – قازاق ٴۇشىن تانىس تا بەيتانىس جانر. وسى جانر بويىنشا سپەكتاكل دايىندالسا، تەاتردىڭ ەرەكشە جاڭالىعى سول بولار ەدى...

– بىرنەشە جىل بۇرىن وسى جانردا سپەكتاكل قويۋدى ويلاعانمىن. سوندا ٴبىزدىڭ ەلدىڭ اكتەرلارى مۋزىكالىق دراما، مۋزىكالىق كومەديا جانرىندا عانا جۇمىس ىستەي الاتىنىن ٴتۇسىندىم. ميۋزيكل – امەريكانىڭ دارالانىپ شىققان ونەرى. مۋزىكا، بي، ٴان، كوركەمسۋرەت، اكروباتيكا، سسەنوگرافيا – ٴبارى دە ميۋزيكل. بۇل وتە قيىن جانر. اكتەردىڭ بويىندا وسى ونەردىڭ ٴبارى توعىسۋى كەرەك. ەلىمىزدە بىر-ەكى جىل كولەمىندە العاشقى ميۋزيكلدەر قويىلدى. ٴبىر كورگەنىمدە قابىسۋ جوقتىعىن بايقادىم. بۇل جانر قازاقتىڭ مەنتاليتەتىنە جاقىن ەمەس. امەريكادا ميۋزيكل دايىنداۋ ٴۇشىن الدىمەن اكتەردىڭ پسيحولوگيالىق دايىندىعى، شەبەرلىگىنە قارايدى. ٴبىر سپەكتاكلدى جىلدار بويى دايىندايدى ٴارى ساحنادا ون جىل قويۋى مۇمكىن. ال بىزدەگى تەاترلار رەپەرتۋارلىق. سونداي-اق، كەز كەلگەن اكتەردىڭ مۇنداي جانرعا شاماسى كەلەدى دەپ ايتا المايمىن. جالپى ەلدەگى تەاترلاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتپاي، جاڭالىق جاساۋ مۇمكىن ەمەس. تەحنيك مامانداردى وقىتىپ، ولارعا جاعداي جاساۋ قاجەت. بىرنەشە جىل بۇرىن تەاتر ارتىستەرىنىڭ ايلىعى كوبەيتىلدى. ۋاقىت الماستى، تەڭگەنىڭ دە قۇنى بۇرىنعىداي ەمەس. ٴبىراق رەسپۋبليكا بويىنشا ارتىستەردىڭ ايلىعى سول كۇيىنشە قالدى. ايلىعى از اكتەر دايىندىق بارىسىندا ۋاقىتقا ەلەڭدەپ، توي-تومالاققا اسىعىپ تۇرادى. ولاردى كىنالاۋعا دا بولمايدى، ونەرىمەن، ەڭبەگىمەن تابىس تابۋى كەرەك، ەل قاتارلى ٴومىر ٴسۇرۋى كەرەك. ٴبىراق توي-تومالاق جاعالاپ جۇرگەن ٴارتىس شەبەرلىكتىڭ شىڭىنا جەتە المايدى.

– ٴقازىر كومەدياعا كەلگەندە تاقىرىپ جاعى تاپشى. ارنايى كەلىپ، كومەديا جانرىن تاڭداۋىڭىزعا نە سەبەپ بولدى؟

– جاستارعا جاستاردىڭ تىلىمەن سويلەيتىن جالعىز-اق دراماتۋرگيا بار. ول – كومەديا. حالىق رۋحاني تۇرعىدا دەمالىپ، كوڭىل كوتەرۋ ٴۇشىن بۇل جانر قاجەت. ٴبىراق ٴقازىر ارزان ٴازىلدىڭ داۋرەنى. تەاتردىڭ 500 تەڭگەلىك بيلەتىن قىمباتسىنىپ، ٴازىل-سىقاق تەاترىنىڭ 1500-3000 تەڭگەلىك بيلەتىنە ەل تالاسىپ بارادى. ٴقازىر دراماتۋرگتار دا كومەديا جانرىندا جازبايدى. بۇل جانر قانابەك بايسەيىتوۆ، قالتاي مۇحامەدجانوۆ، باققوجا مۇقاي، مۇحامەدقالي سارسەنوۆپەن بىرگە كەتكەن سەكىلدى. ٴقازىر جاستار قىسقا-قىسقا ينتەرمەديا جازۋعا بەيىمدەلدى، ٴبىراق ول قويىلىم جاساۋعا كەلمەيدى. مەن بىلەتىن دراماتۋرگتاردىڭ ىشىندەگى كاسىبي، ناعىز مامانى – يران-عايىپ. جاس ماماندار مىقتى تۋىندى جازىپ، دراماتۋرگيا دامىسىن دەسەك، مادەنيەت مينيسترلىگى مۇنى رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە قولعا الىپ، بايقاۋ ۇيىمداستىرۋى قاجەت. ويتكەنى، دراماتۋرگيا سالاسىن جىلىنا 5-6 ستۋدەنت بولسا دا بىتىرەدى. ولار بۇل سالاعا كەلمەيدى. سوندىقتان، كونكۋرس جاساپ، ونى كوزىقاراقتى قازىلار القاسى باعالاپ، ەلگە ۇسىنسا عانا، ٴوز زامانىنا لايىقتى شىعارمالار دۇنيەگە كەلەدى.

– راقمەت!

ايدانا جۇمادينوۆا


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي