BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

تالعامسىز توي كوبەيىپ بارادى («ارقا اجارى» گازەتى)

فوتو: Арқа Ажары

قازىرگى تويىمىزدىڭ ٴتۇرى مەن مازمۇنى وزگەشە. جاڭاشىلدىق دەپ ٴجۇرمىز. باتىستىق تا، شىعىستىق تا باعدارلار كورىنبەيدى. ٴار اسابا ٴوزىنىڭ ويىنا كەلگەنىن ىستەيتىن شاراعا اينالىپ بارا جاتىر دەسەك دۇرىس سياقتى، دەپ بۇگىنگى تويدىڭ كەلبەتى تۋرالى «ارقا اجارى» اقمولا وبلىستىق گازەتىنە زەينەتكەر امانگەلدى ەستاي اعىنان جارىلىپتى.

تويعا كەلگەن حالىق دەم الىپ، قۋانىشتى وتىرۋى، جاراسىمدى ٴازىل سوزدەر مەن تاماشا اندەردى ەستىپ، توي يەسىمەن بىرگە قۋانىشقا بولەنۋى كەرەك. ٴبىراق، قازىرگى وتكىزىپ جۇرگەن تويدان كوبىنە دەم الىپ ەمەس، شارشاپ قايتاسىڭ.

كەيىن ٴتىپتى، الگى اسابا، تامادا دەيمىز بە، ٴسوزىن بىر-بىرىنەن جاتتاپ العان ەگىزدىڭ سىڭارىنداي سول تويلارعا بارعىڭ كەلمەيدى. ايتەۋىر، توي يەلەرىنىڭ كوڭىلىنە قارايلايسىڭ. جاپپاي داڭعازالىقتى، كۇپىنۋدى، جاپا-تارماعاي دۇنيە شاشۋدى، اراق ٴىشۋدى دەرتكە اينالدىرعان تويدىڭ بولعانىنان بولماعانى جاقسى. وسىنداي جاعدايلاردى كورىپ وتىرىپ، «ٴبىز وسى قايدا بارا جاتىرمىز؟» دەگەن وي مازالايدى. شىندىعى كەرەك وسى تاقىرىپ ايتىلىپ تا جاتىر، جازىلىپ تا جاتىر. دەگەنمەن، ۇلتتىق قۇندىلىعىمىزعا بەتبۇرىس ٴالى باياۋ، جوقتىڭ قاسى.

قازاقتا ەڭ كوپ ايتىلاتىن اق تىلەكتىڭ ٴبىرى – «تويىڭ تويعا ۇلاسسىن!». جۇرەكتى جارىپ شىققان وسى ٴبىر عانا تىلەكتىڭ اياسىندا قانشاما ماعىنا جاتىر. توي وتكىزۋشىنىڭ قايسىسى بولسىن وسى شاراعا بارىن سالادى. «تويىم قىزىقتى، كوڭىلدى، تارتىمدى ٴوتىپ، جينالعان كوپشىلىك ريزا بولسا ەكەن» دەپ بىرەسە قويعان تاماعى ٴۇشىن، بىرەسە تارتىلاتىن تاباعى ٴۇشىن، بىرەسە جينالعان كوپشىلىكتىڭ قاباعى ٴۇشىن قاتتى الاڭدايتىنى بەلگىلى.

سالتانات سارايىنىڭ وڭ جاق كىرە بەرىسىندە توي باستالماي تۇرىپ، وسى اۋەن وينالىپ ەدى، تاعى دا سۇڭقىلداپ تۇر.
ماريا ماگدالەنا، وھو-وھوۋ،
تالايدىڭ ارمانى ەدى، وھو-وھوۋ…
وسى اۋەننىڭ ٴسوزىن ەستىپ، تۇسىنە الماي وتىرعان اق جاۋلىقتى اجەمىز «ويپىرماي، مىناۋ قاي ٴماريا، مۇنداي دا ٴان بولادى ەكەن-اۋ» دەپ تاڭىرقاپ وتىر. اۋەنگە ىلەسكەن بەس-التى جىگىت پەن قىز ەكى يىعىن ج ۇلىپ جەگەندەي ەدەندى تەپكىلەپ قيقالاڭداپ بيلەپ ٴجۇر. «چيپ، ٴچيپتى» قايتا-قايتا ويناتقان جاستار، ٴبىر ٴسات شارشادى بىلەم، ورىندارىنا جايعاستى. توي بويى وزبەك، سىعان بيلەرى بيلەنىپ، اياعى لومبادامەن ٴبىتتى. وسى ٴبىر ٴبيدى الەم بويىنشا بيلەۋگە تىيىم سالىنعانىن ەستىگەن ەدىم. كىم بىلەدى، مىناۋ اۋمالى-توكپەلى زاماندا بۇعان دا قايتا جول اشىلعان شىعار. نە كەرەك، بۇل تويدا ۇلتتىق سالت-داستۇرگە تەرەڭ توقتالىپ، ورتاعا شىعىپ سونداي ٴان سالعان ونەرپاز، ونى سۇيسىنە تىڭداپ قوشتاعان، ٴان قۇدىرەتىنىڭ اسقاق بولاتىنىنا دەن قويعان جان بولعان جوق. سەبەبى، قازاقشا ورىندالعان اندەردىڭ ٴبارى جەڭىل اندەر بولدى. قاسيەتتى مۋزىكالىق اسپابىمىز دومبىرانى بولسا-بولماسىن كورە المادىق. قازاق ٴبيى دە سولاي. وزگە ۇلتتى ۇشپاققا ۇشىرىپ، ٴوزىمىزدى تۇقىرتاتىن بولىپ الدىق قوي. بۇل جولى دا سونىڭ كەرى اينىماي كەلدى. اسابالاردىڭ ٴتۇرى اناۋ. جونگە سالاتىن ٴبىر ادام جوق. ۇلكەن وتىر، كىشى وتىر دەمەيدى، اۋزىنا كەلگەنىن سويلەيدى. وڭكەي ٴبىر ماعىناسىز ٴازىل، ىردۋ-دىردۋ كۇلكى.

شىنىن ايتۋ كەرەك بابالارىمىزدان كەلە جاتقان ۇلتتىق ٴداستۇر مەن تاربيەلىلىككە نەگىزدەلگەن تويلار قازاق اراسىندا جوق ەمەس. تاماداسى تابىلسا، بار. دەگەنمەن اۋىلدا، قالادا ٴوتىپ جاتقان قاپتاعان تويلاردىڭ دەنى ابدەن حالقىمىزدىڭ ٴورىسىن تارىلتىپ وتىرعان الەۋمەتتىك دەرتتەرگە شىرماتىلعان. بۇنىڭ سالدارىنان بۇگىنگى تويلار جاپپاي داڭعازالىققا ۇرىنعان، ۇلتتىق تاربيە، ٴراسىم، كونە اتا-بابا داستۇرىنە دەگەن ىنتىزارلىق پەن ىقىلاس تاپشى. توي وتكىزۋ اركىمنىڭ شاما-شارقىنا قاراماستان، ٴوزارا باسەكەلەستىككە اينالعانى، ارزان اتاق-داڭق قۋىپ، بانكتەردەن الاتىن نەسيەنى تەگىن دۇنيەدەي كورەتىنىمىز جاسىرىن ەمەس. ۇلتتىق تاربيەنىڭ، سانانىڭ ٴتۇپ تامىرى ەڭ الدىمەن ٴوز شاڭىراعىنداعى، اۋلەتتەگى، اۋىلداعى ۇلتتىق ەكونوميكالىق بولمىس پەن مازمۇندا ەكەنىن ەسكەرىپ جاتقان ەشكىم جوق. قۋانىشتارىن تويلاپ جاتقان ادامعا، جاڭا ٴۇي بولىپ جاتقان ەكى جاسقا جانە تاعى باسقا تويلارعا «قارلىعاشتىڭ قاناتىمەن سۋ سەپكەندەي» بولسا دا كومەك بەرۋ، سول ارقىلى ولاردى قاناتتاندىرىپ دەمەۋ، شاڭىراقتىڭ داۋلەتىن اسىرۋعا اتسالىسۋ بىلايشا العاندا، تويدىڭ باستى ماقساتى بولۋعا ٴتيىستى. ٴبىراق، وندايدى ٴوزىمىز قاتىسىپ جۇرگەن كوپ تويلاردان كورە المادىق. ىشىپ-جەۋ، سىناپ كەتۋ، كۇپىنۋ، ٴسوز تىڭداماۋ، اسابالاردىڭ ورەسكەلدىگى، ەڭ اياعى ۇلكەندەرىمىزدىڭ باتا بەرە بىلمەۋى، نە كەرەك كەمشىلىكتەرىمىز تولىپ جاتىر.

ٴبىر عاجابى، ٴبىز كورگەن وسى تويدا ٴبىر حالىق ٴانى ورىندالمادى عوي. قازاق ٴبيى «قاماجايدى» دا تويلاردا كورمەگەلى نە زامان. سوناۋ ٴبىر جىلدارى ۇيلەنۋ تويى «توي جىرىنسىز» وتپەۋشى ەدى. جەڭگەلەرىمىز اۋىلدىڭ التى اۋزىن ايتىپ، مارە-سارە بولىپ، تويدىڭ ٴسانىن كەلتىرۋشى ەدى. حالىق اندەرى ورىندالىپ، سول عاجايىپ اندەردىڭ ىرعاعىنا قوسىلىپ، جان دۇنيەڭ كەڭەيىپ، بويىڭا قانات بىتەتىن. الپىسىنشى جىلداردىڭ اياعى مەن جەتپىسىنشى جىلداردىڭ ورتا شەنىندە اۋىلداعى وتەتىن تويلاردىڭ بارلىعى اقان سەرى، ٴمادي، كەنەن بابامىزدىڭ تاماشا اندەرىنسىز وتپەۋشى ەدى. ەندى سونى ساعىناتىن بولدىق. كىم بىلەدى «وركەنيەت، وركەنيەت» دەپ جۇرگەندە، كەشەگى اسىل دۇنيەمىزدىڭ قالعانىنان دا ايىرىلىپ قالماساق جارادى. قازىرگى توي سونى كورسەتىپ وتىر عوي.

قالاي دەگەندە دە، ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ يگى ىقپالىمەن وسى كۇنى تالعامسىز وتەتىن قازاق تويىنىڭ كەمشىلىگىن سارالاپ، قيسىعىن تۇزەۋ ٴبارىمىزدىڭ ورتاق پارىزىمىز بولۋى كەرەك. ٴسىز نە دەيسىز؟


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي