BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ٴسۋيسيدتىڭ سىرى

جالپى، ادامنىڭ اسىلىپ قالۋىنىڭ سەبەبىن ەشكىم ٴدوپ باسىپ ايتا المايتىن سياقتى. بازبىرەۋلەر «باقيلىق بولعان اتا- اجەلەر وزدەرىنىڭ جاقسى كورگەن ۇرپاعىن و دۇنيەگە الىپ كەتەدى ەكەن» دەسە، ەندى بىرەۋلەر «بۇل – جىن- شايتاننىڭ ٴىسى» دەسەدى. ال ٴداستۇرلى مەديسينا «ادامنىڭ جۇيكە جۇيەسىندە بەلگىلى ٴبىر اۋىتقۋشىلىقتاردىڭ بولۋىنان» دەيدى. الايدا ولار ناقتى قانداي اۋىتقۋشىلىق ەكەنىن ايتا المايدى. مەنىڭشە، ادامنىڭ اسىلۋىنا قانداي دا ٴبىر تىلسىم كۇش اسەر ەتەتىن سياقتى. وتكەندە پويىزدا كەلە جاتقانىمىزدا، ادامداردىڭ وز-وزىنە قول جۇمساۋى جايلى اڭگىمە ٴوربىدى. سول كەزدە قاسىمىزداعى جولاۋشىلاردىڭ ٴبىرى اتىراۋ وبلىسىنىڭ دامبا دەگەن اۋىلىندا جيىنى بىرنەشە كۇن ىشىندە جەتى ادامنىڭ اسىلىپ قالعانى تۋرالى اڭگىمەنى ايتىپ بەرگەن ەدى. وقيعا بىلاي بولعان ەكەن. ٴقايبىر جىلى اتىراۋ وبلىسىنىڭ دامبا دەپ اتالاتىن اۋىلىندا اراعا كۇن سالىپ جەتى ادام اسىلىپ قالىپتى. بەس ادام قايتىس بولعان. ەكى ادامدى تۋىستارى دەر كەزىندە كورىپ، اجال قۇرىعىنان امان الىپ قالىپتى. تاعى ەكى ادام اقىل-ەسىنەن اداسقان كورىنەدى. اۋىل ادامدارىنىڭ اراسىندا «كەشكە دالاعا جالعىز شىققان ادامدى قانداي دا ٴبىر تىلسىم كۇش اسىلۋعا يتەرمەلەيدى ەكەن» دەگەن قاۋەسەت تاراپتى. مۇنداي قاۋەسەتتى ەستىگەن اۋىل ادامدارىن قاتتى ۇرەي بيلەسە كەرەك، كەش بولىسىمەن وتباسى مۇشەلەرى دالاعا جالعىز شىقپايتىن حالگە جەتىپتى. ٴتىپتى، تۋىسقاندار ٴبىر-بىرىن سىرتتاي باقىلاپ، قورا-قوپسىعا ٴبىرىنىڭ ارتىنان ٴبىرى كىرىپ، تىركەسىپ جۇرەتىن جاعدايعا دەيىن بارىپتى. ادامدار كەشكە توي-تومالاققا دا بارۋدى قويعان ەكەن. اۋىل جۇرتىنىڭ اراسىنداعى ۇرەيدى سەيىلتۋ ماقساتىمەن اۋىل اكىمى اقساقالدارمەن كەڭەسىپ، وبلىستاعى ورتالىق مەشىتتەن ارنايى يمام شاقىرتىپتى. بۇكىل اۋىل بولىپ جينالىپ، قۇرباندىققا مال شالىپ، قۇدايى اس بەرىپتى. سودان كەيىن اسىلۋ وقيعالارى توقتاپتى.

جولاۋشى سەرىگىمنىڭ ايتۋىنشا، وز-وزىنە قول جۇمساعانداردىڭ جاس شاماسى 18 بەن 40 جاس اراسىندا بولعان. ٴبارىنىڭ دە وتباسىلىق جاعدايلارى جاقسى. ەشقايسىسى دا بۇرىن-سوڭدى جۇيكە اۋرۋىمەن اۋىرماعان. سول كەزەڭدە وتباسىلارىندا ۇرىس-كەرىس تە بولماعان. سوندا ايدىڭ، كۇننىڭ امانىندا، ٴتورت قۇبىلاسى تەڭ جانداردىڭ وز-وزىنە قول جۇمساۋىنا نە سەبەپ بولدى؟ تۋعان-تۋىستارى دەر كەزىندە كورىپ، اجالدان امان قالعان ەكى كىسىدەن: «نەگە ونداي ارەكەتكە باردىڭىزدار؟» – دەپ سۇراعاندا، ولار وزدەرىن اق كيىمگە ورانعان اق ساقالدى كىسىنىڭ قولدارىنا ارقان ۇستاتىپ، قوراعا ەرتىپ اپارىپ، اسىلۋعا يتەرمەلەگەنىن ايتىپتى. ودان ٴارى قالاي بولعانىن وزدەرى دە بىلمەيدى ەكەن. قازىرگى ۋاقىتتا ولاردىڭ ەكەۋىنىڭ دە ەسى دۇرىس، تىرشىلىكتەرىن جاساپ جۇرگەن كورىنەدى. وسى ٴبىر وقيعانى ەسىتكەن سوڭ دارىگەرلەردىڭ «ادامداردىڭ وز-وزىنە قول جۇمساۋى – جۇيكەدە پايدا بولعان اۋىتقۋدىڭ سالدارى» دەگەن تۇجىرىمىنا كۇمانمەن قاراي باستادىم (بۇرىن ٴوزىم دە سولاي ويلايتىنمىن). ەگەر امان قالعان ەكى كىسى، شىنىمەن دە، جۇيكە اۋىرۋىنا شالدىققان بولسا، ولار تاعى دا وز-وزىنە قول جۇمساماس پا ەدى؟ ولاردىڭ كوزىنە كورىنىپ، قولىنا ارقان ۇستاتىپ، «اسىل» دەپ جۇرگەن اق كيىمدى اقساقال كىم؟ بۇل جاعداي جەر-انانىڭ قاھارىنان دا بولۋى مۇمكىن بە؟ وسى ساۋالداردى وز-وزىمە قويىپ، جاۋاپ تابا المادىم. ٴبىر بىلەرىم – ادام ساناسىنا باعىنبايتىن ٴبىر تىلسىم كۇشتىڭ بارى راس-اۋ. ايتپەسە ون ەكىدە ٴبىر گۇلى اشىلماعان جاس بالانىڭ دا، اقىل-ەسىن توقتاتقان، ورتا جاستاعى ازاماتتاردىڭ دا وز-وزىنە قول جۇمساۋىنىڭ سىرى نەدە؟ ەگەر بۇل تىلسىم كۇش بولماسا، وعان قانداي دا ٴبىر تۇسىنىك تابىلار ەدى عوي. وسى وقيعا جايلى جازار الدىندا ادامداردىڭ وز-وزىنە قول جۇمساۋىنا قاتىستى ٴبىراز ماعلۇماتتى اقتاردىم. مىنا ٴبىر ستاتيستيكالىق مالىمەتتى كورگەندە تاڭ قالدىم. راس بولسا، الەمدە ساعات سايىن ٴبىر ادام وز-وزىنە قول جۇمسايدى ەكەن.

■ مەدەت مۇقانوۆ


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي