BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

بالانىڭ ٴتىلى قايتسە شىعادى؟

فوتو: inntehcom.ru

«بالا ٴتىلى – بال» دەپ سوزگە شەشەن دانىشپان حالقىمىز ٴدوپ باسىپ ايتقان عوي. راسىندا، «باۋىر ەتىم – بالام» دەيتىن ٴəربىر اتا-انا ٴۇشىن كوزقۋانىشىنىڭ ٴəربىر قىلىعى، تəي- تəي باسقان قادامى، əسىرەسە، بىلدىرلاعان ٴتəتتى ٴتىلى ەرەكشە قىمبات ەكەنى ٴسوزسىز. دەگەنمەن، قازىرگى قوعامدا ٴۇش جاستان اسقان بالانىڭ دا ٴتىلىنىڭ كەش شىعۋى مەزگىل مəسەلەسىنە اينالىپ وتىرعاندىعى جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان دا، پەرزەنتىنىڭ بولاشاعىنا الاڭداعان اتا-انالار بالالارىن ارنايى ورتالىقتارعا سۇيرەپ، لوگوپەد كەڭەسىنە جۇگىنۋگە ٴمəجبۇر. سوعان ساي بۇگىندە اتالمىش سالا ماماندارىنا سۇرانىس تا ايتارلىقتاي وسكەن.

عىلىمنىڭ كوپتەگەن ٴəدىس- تəسىلدەرىن پايدالانا وتىرىپ، بالانىڭ جاسىنا ساي سويلەۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋدى كوزدەگەن ولار قازىرگى تاڭدا لوگوپەد كومەگىنە جۇگىنەتىندەر سانىنىڭ قاتارى كوپ ەكەنىن ايتادى. ٴسويتىپ، ٴوز تاراپتارىنان كəسىبي بىلىكتىلىكتەرى مەن ٴتۇرلى جاتتىعۋلار جاساتۋ ارقىلى بالانىڭ ٴتىلىن دامىتۋعا جۇمىس جاسايدى. تəجىريبەلى مامانداردان شىعاتىن نəتيجە دە جامان ەمەس. ەكى-ۇش اي وتكەن سوڭ بالانىڭ ٴتىلى يكەمگە كەلىپ، سويلەۋگە بەلسەندى ۇمتىلىس جاساي باستايدى ەكەن. بۇل – بۇگىنگى عىلىم جەتىستىگى. ال، ٴىلىم-بىلىمى جولعا تۇسپەگەن سوناۋ ىقىلىم زامانداردا اتا-بابالارىمىز ۇرپاقتار اراسىنداعى كەزدەسكەن بۇل كەمشىلىككە قالاي توسقاۋىل قويعان؟ ەرتەدەن كەلە جاتقان «وڭەشپەن قىلعىندىرۋ» دەگەن ىرىمدى ەستىپ-كورگەنىڭىز بار ما؟ بۇل جورالعىنى كونەكوز قازىنالى قارتتار جاتقا بىلسە دە، بۇگىنگى جاس شاڭىراقتاردىڭ باسىمىنان كوبى بەيحابار بولۋى əبدەن مۇمكىن. سەبەبى، قازاقىلىقتىڭ قايماعى بۇزىلا قويماعان ٴبىرشاما اۋىلداردا عانا بولماسا، بۇل ىرىم قازىردە قولدانىستان مۇلدەم ىسىرىلىپ كەتكەن دەسەك قاتەلەسپەگەن بولار ەدىك. ايتپاعىم، جاقىندا عانا اۋىلدان وسى ٴبىر ىرىمنىڭ جاسالۋ جورالعىسىنا ٴوز كوزىممەن كۋə بولىپ قايتتىم. كوردىم دە، شىنىمەن تاڭعالدىم. دانا حالقىمىزدىڭ وسىنشاما تاپقىرلىعى مەن دانىشپاندىعىنا باس يمەسكە بولمادى. اۋىلداعى جيەن ٴىنىم ٴۇش جاستان جەتى اي اسسا دا، ٴتىلى كەشەۋىلدەپ جۇرگەن ەدى. «ماما» دەگەن سوزدەن باسقاسىنىڭ ٴبəرىن ىم-جىممەن نەمەسە قولمەن نۇسقاپ əيتەۋىر تۇسىندىرەتىن. العاشىندا «ٴəلى كىشكەنتاي عوي»، «ەركەلىكتى اسىرىپ ٴجۇر»، «əكەسىنىڭ دە ٴتىلى كەش شىقتى» دەگەن سان ٴتۇرلى سىلتاۋلار العا تارتىلىپ، ونشا مəن بەرىلمەگەن بولاتىن. كەيىننەن ٴۇش جاستان اسقان بالا ەركىن əڭگىمەلەسە ٴبىلۋى كەرەك دەگەندى ەستىگەن ماماسى الاڭداۋشىلىق تانىتىپ، ارنايى ورتالىققا اپارۋدى قۇپ كوردى. دەگەنمەن، əكەم ەرتەدەن بار ەسكى عۇرىپ «وڭەشپەن قىلعىندىرۋ» ىرىمىن العا تارتىپ، اتا جورالعىسىن جاساپ كورۋدى ۇيعاردى. مەن دە بۇل ىرىمنىڭ مəن-جايىن سول كەزدە ەرەكشە قىزىعۋشىلىقپەن سۇراپ العان ەدىم. – نەگىزىنەن، بۇل ىرىمدى بالانىڭ ناعاشىسى جاساۋى كەرەك.

سوندا عانا ەم بولادى دەگەن تۇجىرىم قالىپتاسقان. ٴبىزدىڭ كىشكەنتايىمىزدا وعان كوپ كۋə بولۋشى ەدىك. ٴقازىر ۇمىتىلىپ كەتكەن ەسكى عۇرىپتار قاتارىندا. اتالمىش ىرىم بويىنشا جاڭا سويىلعان مالدىڭ وڭەشىمەن ٴتىلى شىقپاعان بالانى قىلعىندىرۋ كەرەك. باستىسى، بالا قاتتى قورقىپ كەتىپ، شىڭعىرىپ دىبىس شىعارۋى قاجەت. سودان كەيىن ۇزاماي-اق بالا ەركىن سويلەپ كەتەتىن بولادى. ودان قورقاتىن ەشتەڭە جوق. بۇل تالاي بابالارىمىزدىڭ ومىرلىك تəجىريبەسىنەن سۇرىپتالىپ قالعان دۇنيە، – دەيدى əكەم كورگەن-بىلگەنىن ايتىپ. ايتايىن دەگەنىم، جيەن ىنىمە ىرىم جورالعىسى وسى بويىنشا جاسالدى. مالدىڭ جانىندا قىزىقتاپ الاڭسىز تۇرعان ٴىنىمنىڭ مويىنا قىزىل وڭەش ورالا كەتكەندە بالانىڭ كوزى شاراسىنان شىعىپ شىڭعىرىپ جىبەرمەسى بار ما؟ جۇرەگى اتقاقتاپ، زəرەسى ۇشقان ول «ماما» دەپ ەڭىرەپ قويا بەردى. سودان نە كەرەك، ٴىنىمدى ەكى- ٴۇش كۇن əدەيى باقىلاپ ٴجۇردىم. انانى-مىنانى ايتىپ، əڭگىمەگە تارتسام، بۇرىنعىداي ەمەس بالادا كەرى جاۋاپ بەرۋ ۇدەرىسى پايدا بولعانىن بايقادىم. ەرتەسىنە تاعى سولاي. ەندى قاجەت نəرسەسىن يشارا-ىممەن تۇسىندىرمەي، بەس-التى ٴسوزدى كəدىمگىدەي بىرىكتىرە سويلەي باستادى. ٴوز باسىم بۇل كورىنىسكە ەرەكشە تاڭدانىسپەن قاراعانىمدى جاسىرمايمىن. حالىقتىق ەمنىڭ وزىق ۇلگىسىندەي بولعان ىرىمدى ويلاپ تاپقان حالقىمىزدىڭ دانىشپاندىعىنا ٴتəنتى بولدىم. سەبەبى، نəتيجەسىن كوزبەن كورگەن سوڭ، ونى بوس نانىم- سەنىم دەپ جوققا شىعارۋدىڭ əستە ٴجونى جوق. بۇگىنگىدەي عىلىمنىڭ ٴتۇبىن قۋىپ، وقىپ- توقىماسا دا بابالارىمىزدىڭ ٴسوزسىز ساۋاتتىلىعى بۇل.

əرينە، زامانىنا قاراي ىلەسىپ، كəسىبي مامانداردىڭ كومەگىنە جۇگىنگەننىڭ دە ايىبى جوق. دەسەك تە، وسى تەكتەس ەرتەدەن قالىپتاسقان دالا مەديسي- ناسى بۇگىنگى تالاي زاماناۋي ٴىلىمدى شاڭ قاپتىرىپ كەتەتىنىن مويىنداعان ٴلəزىم دەيمىز.

باعلان تىلەۋبەرگەنوۆا.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي