BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ۇلى مارتەبەلى سۋ

گازەت وقىرماندارى نازارىنا «جامبىل سۋ قۇبىرى» كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى كەلجان قوجامقۇلوۆپەن مەكەمەنىڭ مىندەتى، جاڭا سۋ جۇيەسىنە قوسىلۋ ەرەجەلەرى، باسقا دا كوپتەگەن ساۋالدار توڭىرەگىندە جۇرگىزىلگەن سۇحباتتى ۇسىنامىز.

– كەلجان ٴابجان ۇلى، «جامبىل سۋ قۇبىرى» كاسىپورىنى تۋرالى قىسقاشا نە دەر ەدىڭىز؟
– سۋ قۇبىرى – بۇل كۇردەلى قوندىرعى. ونىڭ كومەگىمەن قالانى، اۋىلدى، ٴوندىرىس پەن شارۋاشىلىق ورىندارىن ٴبىر ورتالىقتان سۋمەن جابدىقتاۋعا بولادى. تۇرمىستىق سۋ قۇبىرى تۇرعىنداردى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتەدى، زاۋىتتار مەن مەكەمەلەردەگى ادامداردىڭ تۇرمىستىق قاجەتتىلىگىن ونەركاسىپتىك سۋ قۇبىرى قاناعاتتاندىرادى.
«جامبىل سۋ قۇبىرى» اۋداندىق مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق كاسىپورنى 2004 جىلى 6 ماۋسىمدا اشىلعان. شتات كەستەسى بويىنشا ول كەزدە ونشاقتى ادام بولىپ جۇمىسىن باستاعان. قازىرگى تاڭدا جۇمىس اۋقىمىنىڭ كەڭەيۋىنە بايلانىستى شتاتتا 40-45 ادام بار. ولار ۇزىناعاش اۋىلىن اۋىزسۋمەن جانە كارىز جۇيەسىمەن قامتاماسىز ەتەدى. سوڭعى جىلدارى بۇل مەكەمەنىڭ تەحنيكالىق بازاسى نىعايىپ، مىناداي تەحنيكالارمەن تولىقتىرىلدى. اتاپ ايتقاندا، 2 اسسينيزاتور اۆتوكولىگىمەن، متز-82 ماركالى 2 تراكتورمەن، ەكسكاۆاتورمەن، 1 اۆتوكرانمەن تاعى باسقا تەحنيكالارمەن جابدىقتالعان.
– جالپى ۇزىناعاش سەلولىق وكرۋگى بويىنشا قانشا ابونەنت اۋىزسۋمەن قامتىلعان؟
– «جامبىل سۋ قۇبىرى مەكەمەسىنىڭ» سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن اۋىلدارىنا – ۇزىناعاش، ىنتىماق، جاڭاقۇرىلىس ەلدىمەكەندەرى جاتادى. بۇگىندە 3668 ابونەنت سۋمەن قامتىلعان، ياعني ول ادام باسىنا شاققاندا 11370 تۇرعىندى قۇرايدى. كارىز جۇيەسىنە 516 جەكە تۇلعا، 198 زاڭدى تۇلعا قوسىلعان. جوسپاردا تاعى 3500 ابونەنتتىڭ قوسىلۋى كۇتىلىپ وتىر.
– جاڭا سۋ جۇيەسىن ورناتۋ بويىنشا قانداي باعدارلامالار جۇزەگە اسۋدا؟
– تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلىندا ۇكىمەت حالىقتىڭ ٴال-اۋقاتىن، ٴبىلىمى مەن دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ٴبىرقاتار ماقساتتى باعدارلامالاردى قابىلدادى. سولاردىڭ ٴبىرى، 2011 جىلى حالىقتى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان «اقبۇلاق» سالالىق باعدارلاماسى. مۇنداعى نەگىزگى مىندەت – اۋىز سۋ ماسەلەسى بولىپ تابىلادى. يبن سينانىڭ: «اۋرۋ كوبىنەسە ىشكەن استان پايدا بولادى، سونىڭ ىشىندە، اسىرەسە، اۋىز سۋدان بولادى» دەپ ەسكەرتكەنىندەي، حالىق ٴۇشىن ساپالى اۋىز سۋعا قولجەتىمدىلىكتىڭ ماڭىزى زور.
ەلباسى جولداۋىندا اتاپ كورسەتكەنىندەي، وسىعان دەيىنگى «اۋىز سۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا اۋىلدى جەردەگى حالىقتىڭ ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتۋ جۇيەلەرىنە قولجەتىمدىلىگى 41 پايىزعا، ال قالالىق جەردە 72 پايىزعا دەيىن ارتىپ، سۋدى تاسىپ ىشەتىن ادامداردىڭ سانى 4 ەسەگە دەيىن تومەندەگەن. سوندىقتان بۇل كوكەيكەستى ماسەلەلەردىڭ ٴبىرى بولىپ قالا بەرەدى.
«اقبۇلاق» باعدارلاماسى اياسىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ، سۋدى ەسەپتەگىش قۇرالداردى قالالىق جانە اۋىلدىق جەرلەردە ورناتۋ، سونداي-اق ەلدى مەكەندەرگە اۋىزسۋ جۇرگىزۋ شارالارى قاراستىرىلعان.
ۇزىناعاش اۋىلىنىڭ اۋىز سۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ قۇرىلىسى 2 كەزەڭنەن تۇردى. نەگىزگى مەردىگەر كومپانيا «كا ستروي لتد» جشس بولدى. جۇيە قۇرىلىسى 2016 جىلدىڭ 30 قازانىندا تولىعىمەن پايدالانۋعا بەرىلدى.
«اقبۇلاق» باعدارلاماسى بويىنشا 2011-2012 جىلدارى ٴبىرىنشى ىسكە قوسىلۋ كەزەڭى ٴوتىپ، 2015-2017 جىلى ۇزىناعاش اۋىلىنىڭ اۋىزسۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ تولىعىمەن اياقتالىپ، پايدالانۋعا بەرىلدى. قازىرگى تاڭدا «جامبىل سۋ قۇبىرى» مەكەمەسىنىڭ يەلىگىنە وتۋدە. ۇزىناعاش بويىنشا جاڭا سۋ قۇبىرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 125 شاقىرىمدى قۇرايدى.
– كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ سۋمەن جانە كارىز جۇيەسىمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى تۋرالى نە ايتاسىز؟
– كوپقاباتتى ۇيلەرگە تيەسىلى سۋ قۇبىرى جۇيەسىنىڭ توزىعى جەتۋىنە بايلانىستى، كەيبىر اۋلالاردىڭ سۋ قۇبىرىن اۋىستىرۋ كەرەك. سەبەبى، ورتالىقتاندىرىلعان سەرۆيستىك قۇدىقتان ۇيگە دەيىن تارتىلعان سۋ قۇبىرى مەن كارىز جۇيەسى ٴۇي يەلەرىنە تيەسىلى. وسىعان بايلانىستى تۇرعىندار مەن «جامبىل سۋ قۇبىرى» مەكەمەسىنىڭ اراسىندا تۇسىنىسپەۋشىلىك تۋىنداپ وتىر. مىسالى، كەيبىر اۋدان ورتالىقتارىندا ول كوممۋنالدىق قىزمەت كورسەتەتىن كووپەراتيۆتەر (كسك) مىندەتىنە جاتادى. ۇزىناعاش اۋىلىندا دا وسىنداي كووپەراتيۆ قۇرىلۋى قاجەت دەپ سانايمىن. سۋ قۇبىرى ٴۇي يەلەرىنىڭ ەسەبىنەن اۋىستىرىلادى. تولىقتاي مالىمەت الۋ ٴۇشىن تۇرعىندار «جامبىل سۋ قۇبىرى» مەكەمەسىنە كەلۋى كەرەك. ەلدى سۋمەن «جامبىل سۋ قۇبىرى مەكەمەسى» قامتاماسىز ەتەدى. الايدا، ول ٴقازىر جاڭا سۋ قۇبىرلارىن اۋىستىرۋ جۇمىستارىنا تولىق قوسىلا الماي وتىر. سوعان بايلانىستى حابارلاما تاراتىپ، گازەتكە جاريالاپ جاتىرمىز. جاڭا سۋ قۇبىرىنا قوسىلام دەگەن تۇتىنۋشىلار ٴبىزدىڭ مەكەمەگە كەلىپ، تەحنيكالىق شارتىن الۋى ٴتيىس. «جامبىل سۋ قۇبىرى مەكەمەسىنىڭ» تەحنيكتەرى سىزبا جوسپارىن سىزىپ، قاي قۇدىقتان قوسىلۋعا بولاتىنىن كورسەتەدى. سونداي-اق، تەحنيكالىق شارتىن الماي تۇرىپ سۋ قۇبىرىن قازۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە بولمايدى، وعان ارنايى ايىپپۇل سالىنادى.
– تۇرعىن ۇيلەرگە سۋ جۇرگىزۋ ٴۇشىن قانداي ەرەجەلەرگە سۇيەنەسىزدەر؟
– تۇرعىن ۇيلەردىڭ اۋلاسىنا سۋ قۇبىرىن جۇرگىزۋ ٴۇشىن ٴاربىر ابونەنت «جامبىل سۋ قۇبىرى» مەكەمەسىنە كەلىپ، تەحنيكالىق شارتىن العاننان كەيىن عانا جۇمىس جۇرگىزەدى. ارى قاراي جەردى قازۋ، سۋ قۇبىرىن ۇيگە تارتۋ مەردىگەر كومپانيانىڭ نەمەسە ٴۇي يەسىنىڭ تەحنيكالىق شارت ەرەجەلەرىن بۇزباي جۇمىس ىستەۋىنە بايلانىستى. بۇل جۇمىستىڭ دۇرىس جۇرگىزىلۋى «جامبىل سۋ قۇبىرى» مەكەمەسىنىڭ باقىلاۋىندا. تەحنيكالىق شارت الىپ، قازۋ جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن سۋ ەسەپتەگىش قۇرالدارى قويىلادى، ودان كەيىن كەلىسىمشارتقا وتىرۋ قاجەت.
– سۋدىڭ ساپاسى تۋرالى نە دەر ەدىڭىز؟
– ۇزىناعاش اۋىلىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جاڭا سۋ قويماسى بويىنشا 6 سۋ ۇڭعىماسى بار. ٴارقايسىسى 250 مەتر تەرەڭدىكتەن سۋدى سورعىمەن تارتىپ شىعارادى. سۋ اۋداندىق قدس باسقارماسىندا توقسان سايىن تولىعىمەن زەرتەلەدى جانە ٴوزارا كەلىسىمشارت قاراستىرىلعان. سۋدى حلورلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، ارنايى ساراپتامادان ٴوتىپ تۇرادى. سونداي-اق، ٴوز كۇشىمەن جەردى بۇرعىلاپ سۋ شىعارعان تۇرعىنداردىڭ ارنايى ساراپتامادان وتپەگەن، 10-15 مەتردەن تارتىلعان سۋلارىنىڭ ىشۋگە جارامدىلىعى دا كۇماندى. ول ٴتۇرلى اۋرۋلار تۋعىزۋى مۇمكىن. سوندىقتان ٴاربىر تۇرعىننىڭ «جامبىل سۋ قۇبىرى» مەكەمەسىنىڭ سۋ جۇيەسىنە قوسىلۋىن سۇرايمىز.
– ٴار تۇرعىنعا بەرىلەتىن سۋ ٴتاريفىنىڭ قۇنى قانشا؟
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ جانە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ كوميتەتى الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ بۇيىرىعىنا سايكەس 2016 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان باستاپ ۇزىناعاش اۋىلىنداعى سۋ جۇيەسى ٴتاريفىنىڭ باعاسى جەكە تۇلعالار ٴۇشىن ٴبىر تەكشە مەترى 132،16 تەڭگە، ال كارىز جۇيەسىنىڭ ٴتاريفى جەكە تۇلعالار ٴۇشىن 75،30 تەڭگە.
– الداعى ۋاقىتتا ٴوز سالاڭىز بويىنشا اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ جوسپارى قانداي؟
– بولاشاقتا جاڭا سۋ قۇبىرىنىڭ قولدانىسىنا ۇزىناعاش اۋىلىن تولىق قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا اتقارىلار مىندەتتەر كوپ. «جامبىل سۋ قۇبىرى» مەكەمەسىنىڭ شتات كەستەسىن ۇلعايتىپ، تەحنيكالىق بازاسىن ٴوسىرىپ، تاعى دا ەلدى مەكەندەردى سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن جوسپارىمىز بار. جىل سايىن ورىندالاتىن باعىت-باعدارلامالار بويىنشا ٴبىز ٴوز جۇمىسىمىزدى اتقارىپ كەلەمىز.
– اۋداندا ٴتۇرلى قايىرىمدىلىق ٴىس-شارالارى وتەدى. وعان سىزدەر قانشالىقتى ۇلەس قوساسىزدار؟
– قايىرىمدىلىق ٴىس-شارالارىنا بەلسەنە قاتىسامىز. اۋداندىق ٴبىلىم باسقارماسىنان تۇسكەن ۇسىنىستارعا قارسىلىق بىلدىرگەن ەمەسپىز. مىسالى، جەتىم، كوپبالالى وتباسىنان شىققان، تۇرمىستىق جاعدايى ناشار بالالاردى لاگەرگە جىبەرۋ، كيىندىرۋ سياقتى ٴتۇرلى قايىرىمدىلىق ٴىس-شارالارىنا قولعابىس بەرىپ تۇرامىز.
– «اتامەكەن» گازەتىنىڭ وقىرماندارىنا قانداي تىلەك ايتار ەدىڭىز؟
– اۋدان ٴومىرىنىڭ ايناسى – «اتامەكەن» گازەتىنىڭ وقىرماندارى كوبەيە بەرسىن. ولارعا ايتارىم، بۇل باسىلىم اۋدانداعى وڭ وزگەرىستەردى، يگى ىستەردى ناسيحاتتاۋدا الدىڭعى لەكتە تۇرعاندىقتان ونى ٴسۇيىپ وقىڭىزدار، قول ۇزبەڭىزدەر. سىزدەردىڭ ٴاربىر كۇندەرىڭىز قۋانىش پەن قىزىققا، شاتتىق پەن بەرەكەگە تولى بولسىن دەيمىن.
– اڭگىمەڭىزگە كوپ راحمەت.


سۇحباتتاسقان:
مايرا الدابەرگەنوۆا.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي