BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

سەن رامازانعا دايىنسىڭ با؟

مۇسىلمانداردا قاندايدا ٴبىر كəسىپپەن قاتار، اسا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى ٴىس بار. ول – راببىسىنىڭ الدىنداعى قۇلشىلىعى. əسىرەسە، جىلىنا ٴبىر-اق رەت اتقارىلاتىن قاسيەتتى پارىز ورازا وتە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى.

ٴسىز عۇمىرىڭىزدا بəلكىم 10 ورازا، بəلكىم 20 ورازانى قارسى الىپ، شىعارىپ سالىپ ۇلگەرگەن بولارسىز. الايدا، ٴəربىر ادام را- مازان اياقتالعاندا: «ۋاقىت دەگەن قانداي جىلدام؟! ٴبىر اي كوزدى اشىپ-جۇمعانشا وتە شىقتى... ەشتەڭەگە ۇلگەرە المادىق. قۇراندى دا بىتىرە المادىم، تاراۋىق ناماز- داردى جىبەرىپ الدىم. قۇداي قالاسا، كەلەر جىلى ٴبəرى باسقاشا بولادى» دەگەن وكىنىشكە ۇرىنادى. يسلام عالىمدارى مۇنىڭ سەبەبى – رامازانعا دەگەن دايىندىقتىڭ جوقتىعىندا دەگەن پايىم ايتادى. قاسيەتتى ايدى اسىعا كۇتكەنىمىزبەن، وعان دەگەن دايىندىق را- مازان تابالدىرىقتان اتتاعاندا باستالادى. نəتيجەسىندە، رامازاننىڭ لəززاتىن سەزىنۋدەن ماقرۇم قالىپ ٴجۇرمىز. مۇنى بىلگەن ساحابالار رامازانعا التى اي بۇرىن دايىندالىپ، التى اي بويى اللادان امان- ەسەن جەتۋدى سۇراعان ەكەن. ەڭ ابزال بۋىن وكىلدەرىنىڭ پاراساتتى ٴدəستۇرىن بۇزباستان بىزدە ورازاعا دەگەن دايىندىقتى پىسىقتاپ قويساق دەگەن نيەتپەن بۇگىنگى جازبامىزدى ۇسىنامىز. 1. نيەتتى تۇزەۋ. قۇلشىلىق امالدارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ ٴبىر قۇرمەتتىسى سانالاتىن ورازا – كۇنəلاردان قۇلان-تازا ايىعۋعا، جاقسىلىققا وزگەرۋگە، ٴنəپسىنى تəربيەلەۋگە، تاقۋالىققا جەتۋگە، زور تابىسقا يە بولۋعا، سۇراعانىن الۋعا، تاۋسىلمايتىن نىعمەتتەر مەن مəڭگىلىك باقىتقا بولەنۋگە بەرىلگەن جالعىز مۇمكىندىك. ورازانىڭ وزگە قۇلشىلىقتاردان ۇستەمدىگى سول، ونىڭ ساۋابىن اللادان وزگە ەشكىم بىلمەيدى. ويتكەنى، ورازا - اللا مەن ق ۇلىنىڭ اراسىنداعى سىر. ادامنىڭ راببىسىمەن اراسىنداعى سىرىنا سىرت كوزدىڭ سىنى ارالاسپايدى. اللا ەلشىسى (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سəلەمى بولسىن): «رامازان - بەرەكە ايى. اللا تاعالا بۇل ايدا كۇنəلəردى كەشىرەدى، دۇعالاردى قابىل ەتەدى. بۇل ايدىڭ قۇنىن بىلىڭىزدەر! تەك جاھاننامعا باراتىن ادام عانا بۇل ايدا راحمەتتەن ماقرۇم قالادى» دەگەن. (تاباراني) پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سəلەمى بولسىن): «شىنىندا، اللا تاعالانىڭ الدىندا سونداي ادامدار بار: اللا ولاردى رامازاننىڭ ٴəربىر كۇندىزى مەن تۇنىندە وتتان بوساتادى. جəنە شىنىندا، ٴəربىر مۇسىلمان رامازاننىڭ تۇنىندە دە، كۇندىزىندە دە ٴوزىنىڭ دۇعاسىنا جاۋاپ الىپ وتىرادى» (əل-باززار)، «كىمدە- كىم ورازا ۇستاعان كۇيىندە قايتىس بولسا، جəنناتقا كىرەدى» (əل-باززار) دەگەن وسيەتتەر قالدىردى. يمام ناساي ٴوزىنىڭ «سۋنان» اتتى حاديس جيناعىندا əبۋ ۋمامادان (وعان اللا رازى بولسىن) مىناداي حاديس جەتكىزەدى. «əبۋ ۋماما (وعان اللا رازى بولسىن) اللا ەلشىسىنە (وعان اللا رازى بولسىن): «əي، اللا ەلشىسى! ماعان پايدا بەرەتىن ٴبىر امال- دى نۇسقاشى»، - دەيدى. سوندا ول كىسى:«ورازا ۇستا! سەبەبى ونىڭ تەڭدەسى جوق!» دەگەن». بۇل ايدا مىڭ ايدان ٴقادىرلى بولعان ٴقادىر ٴتۇنى، دۇعا قايتارىلمايتىن ۋاقىتتار، اللاعا جاقىنداتاتىن تۇنگى ناماز، ساۋاپتارعا كەنەل تەتىن تاراۋىق نامازى، قۇران وقىلاتىن تۇندەر، اۋىز اشار ۋاقىتتاعى قۋانىش سەكىل- ٴدى باسقا ەشبىر ايدا، ەشبىر قۇلشىلىقت قايتالانبايتىن نىعمەتتەر بار. يə، بۇل جى- لىنا ٴبىر-اق رەت بەرىلەتىن مۇمكىندىك. جəنە وتكەن رامازاننان كەلەر رامازانعا جەتپە- گەندەر قانشاما؟! سول سەبەپتى، ەڭ الدىمەن وسىناۋ ساۋاپتى ايدىڭ ارتىقشىلىقتارىن ەسكە الىپ، شىنايى ىقىلاسپەن دايىندالۋ- دى جۇرەككە بەكىتىڭىز دەمەكپىز. 2. دۇعا جاساۋ. تۇلا بويى ساۋاپتارعا تۇنعان رامازانعا جەتۋ جəنە وسى ايدا اللا رازى بولاتىن امالداردى اتقارۋ – مۇسىلمانعا بەرىلگەن نىعمەت. ال امالى جوق، ەسەبى بار قيامەتتە بىزگە تامشىداي ساۋاپتىڭ ٴوزى اۋاداي قاجەت. سول سەبەپتى، كۇندەلىكتى دۇعامىزعا رامازانعا امان-ەسەن جەتۋدى، ۇلى مۇمكىندىككە يە بولۋدى، اتقاراتىن قۇلشىلىقتارىمىزدى جەڭىل ٴəرى جەمىستى ەتۋىن اللادان سۇراپ، دۇعامىزعا قوسايىق. 3. جوسپار قۇرۋ. دəل بۇگىن قولىڭىزعا قالام مەن قاعاز الىپ، رامازان ايىنا جوسپار قۇرىڭىز. سوندا دايىندىق شارالارى دا ٴمəلىم بولماق. مəسەلەن، مەن قۇرانعا قاتىم جاسايمىن، مىنەز-قۇلقىمدى دۇرىستايمىن، جەتىمدەر ۇيىنە بارامىن، پايعامبارىمىزدىڭ (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سəلەمى بولسىن) ٴومىربايانىن وقيمىن، 50 حاديس جاتتاپ، وعان امال جاسايمىن ت.ب. 4. جۇمىستى رەتتەۋ. اللا قالاسا، بيىلعى جىلعى رامازان – ماۋسىم-شىلدە ايلارىنا ٴتۇسىپ وتىر. ياعني، ىستىق كۇندەرگە تاپ كەلۋى مۇمكىن. ەكىنشى جاعىنان، جاز – ەڭبەك دەمالىستارىنىڭ ايى. وسى ەكى مۇمكىندىكتى ۇشتاستىرا بىلگەن ادام ۇتىلمايدى دەپ وي- لايمىز. سەبەبى، رامازان تولىقتاي قۇلشىلىق ايى ەمەس پە؟ ون ٴبىر ايىمىزدى دۇنيەلىك قاجەتتىلىكتەرىمىزگە ارناپ، بار بولعانى وتىز كۇندى جاراتۋشىمىزعا، اقىرەتكە ارناساق ايىپ بولماس... عالىمدار «اللا اقىرەتتىك ىستەرگە كوبىرەك كوڭىل بولگەن ادامنىڭ بۇل دۇنيەلىك ىستەرىنە جەڭىلدىگىن جاساپ قويادى» دەگەن. 5. ۋمراعا قامدانۋ. اللا ەلشىسى (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سəلەمى بولسىن): «رامازانداعى ۋمرا قاجىلىققا تەڭ كەلەدى» دەگەن. (بۇحاري، مۋسليم). ساپارعا تەك رۋحاني دايىندىق ەمەس، ماتەريالدىق قاجەتتىلىكتەر دە تالاپ ەتىلەتىندىكتەن، قاراجاتىڭىزدى، دەمالىس كۇندەردى، قۇجاتتارىڭىزدى وسى باستان əزىرلەگەنىڭىز ابزال. 6. ساداقاعا اقشا جيناۋ. «اللا ەلشىسى (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سəلەمى بولسىن) جاقسىلىقتا ادامداردىڭ ەڭ جومارتى ەدى. رامازاندا جəبىرەيل (وعان اللانىڭ سəلەمى بولسىن) كەلىپ جولىققاندا ودان دا قاتتى جومارتتىق كورسەتەتىن». (بۇحاري، مۋسليم). وسىعان سəيكەس عالىمدار رامازان ايىندا جومارتتىقپەن ساداقانى كوپ بەرۋگە تىرىسۋ - ابزال امال دەگەن. قاسيەتتى ايدا ساۋاپ تەرەمىن دەسەڭىز، ارنايى ىدىس ارناپ، ساداقا ٴۇشىن اقشا جيناۋدى دا بۇگىننەن باستاڭىز دەگەن كەڭەس بەرگىمىز كەلەدى. 7. قۇران وقىپ ۇيرەنۋ. «اللا ەلشىسى (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سəلەمى بولسىن) ٴəربىر رامازاندا جəبىرەيل (وعان اللانىڭ سəلەمى بولسىن) پەرىشتەگە قۇراندى تولىعىمەن وقىپ بەرەتىن». (بۇحاري، مۋسليم). سول سە- بەپتەن ساحابالار بۇل ايدا قۇراندى جارىسا حاتىم ەتۋگە تىرىساتىن. ەگەر ٴسىز تəجۋيد ەرەجەلەرىن دۇرىس بىلمەيتىن بولساڭىز، دəل بۇگىننەن باستاپ قام جاساڭىز. سەبەبى، رامازاندا ٴəرىپ ۇيرەنۋگە قاراعاندا، اللانىڭ ٴسوزىن وقىعانىڭىز – əلدەقايدا ابزال. ال ەگەر، قۇران وقي بىلسەڭىز، ٴبىر ايدا حاتىم جاساپ ۇلگەرۋ ٴۇشىن، الداعى ٴتورت ايدا 2 رەت حاتىم جاساۋدى ماقسات تۇتىڭىز. بۇل امالدى بۇگىننەن قالدىرماعانىڭىز دۇرىس. 8. ٴنəپىل قۇلشىلىقتاردى ارتتىرۋ. جوعارىدا ايتقانىمىزداي، رامازان – قۇلشىلىققا دايىندىق ەمەس، سول قۇلشىلىق تار اتقارىلاتىن اي. ادامدار كوپ قۇلشىلىققا بەيىمدەلمەگەندىكتەن، اۋىر سالماقتىڭ əسەرىنەن قۇلشىلىق راحاتىن سەزىنە الماۋى əبدەن مۇمكىن. حاديستە: «كىمدە-كىم رامازاندا يمانمەن جəنە اللا- دان ساۋابىن ۇمىتتەنە وتىرىپ ناماز وقىسا، ونىڭ وتكەن كۇنəلارى كەشىرىلەدى» دەلىنگەن. (بۇحاري، مۋسليم). ولاي بولسا، تۇنگى نامازعا تۇرۋدى جيىلەتىڭىز دەگىمىز كەلەدى. سونداي-اق، جازدا كۇن ۇزاق بولاتىندىقتان، كۇنى بويعى ورازاعا شىداماۋىمىز دا مۇمكىن. مۇنىڭ الدىن الۋ ٴۇشىن، بۇگىننەن باستاپ سۇننەتكە ساي، دۇيسەنبى جəنە بەيسەنبى ورازالارىنا ىجداعاتتىلىق تانىتىڭىز. 9. دەنساۋلىعىڭىزدى كۇتىڭىز. اسقازانى اۋىراتىن نەمەسە دەنساۋلىعىندا باسقا دا اقاۋى بار ادامدار ەم-دوم شارالارىن بۇگىننەن باستاعانى ابزال. 10. قاجەت زاتتاردى ساتىپ الۋ. سالقىن- دات قىش، جەلدەتكىش سەكىلدى ورازانى جەڭىل وتكىزۋگە سەبەپ بولاتىن كەرەك-جاراقتارعا بۇگىننەن باستاپ اقشا جيناڭىز نەمەسە قولىڭىزدا بار بولعان جاعدايدا ساتىپ الۋ- دى كەيىنگە قالدىرماڭىز. 11. وقۋلىقتاردى دايىنداۋ. رامازان – رۋحتى، ٴتəندى تəربيەلەيتىن اي. ەگەر، ٴسىز وسى ايدى قۇلشىلىققا ارناپ، ٴبىر جىلعا ازىق بولاتىن ٴبىلىم جيناۋدى ماقسات تۇتساڭىز، وقۋلىقتاردى، دəرىستەردى قازىردەن باستاپ ىزدەۋگە، ساتىپ الۋعا دەن قويىڭىز. قۇرانىڭىز جوق بولسا، قولعا تۇسىرۋگە اسىعىڭىز. ساۋاپ ماقساتىندا سىيلىق رەتىندە تاراتۋدى قالاساڭىز، بىرنەشەۋىن جيناۋدى بۇگىننەن باستاپ قولعا الىڭىز. 12. دۇعا-سۇرەلەر جاتتاۋ. رامازاننىڭ تۇندەرىن نامازبەن، دۇعامەن وتكىزەمىن دەگەن ادام، نامازدا وقىلاتىن سۇرەلەر سانىن وسى باستان ارتتىرا بەرگەنى ابزال. دۇعالار قابىل بولاتىن ۋاقىتتا كىتاپشا ىزدەپ كەتكىڭىز كەلمەسە، قۇران مەن سۇننەتتەگى دۇعالاردى جاتتاۋدى بۇگىننەن باستاڭىز. اللا تاعالا قۇلشىلىقتا ىنتالى ەتىپ، كۇنə-كەمشىلىكتەرىمىزدى كەشىرسىن!

(ينتەرنەتتان الىندى)


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي