BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

اۋدانعا «رۋحاني كەرۋەن» كەلدى

فوتو: Елдар Жақыпбек

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ-تىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا الماتى وبلىسى ٴدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قىركۇيەكتىڭ 5-نەن باستاپ بارلىق اۋدان، قالالاردا «رۋحاني كەرۋەن» جوباسىن ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان بولاتىن.

ٴىڭ اۋداننان باستالىپ، ٴوز جۇمىسىن ارى قاراي جالعاستىردى. الدىمەن ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرىنىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويعان وبلىستىق ٴدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحمەت ەسداۋلەتوۆ پەن اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى داستان شالتابايەۆ بابالار رۋحىنا تاعزىم ەتتى. بۇدان كەيىن كەرۋەن مۇشەلەرى اۋدان اكىمدىگىنىڭ ٴماجىلىس زالىندا اۋدان اكتيۆىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. اكتيۆپەن كەزدەسۋ بارىسىندا وبلىستىق ٴدىن ىستەرى باسقارماسى-نىڭ باسشىسى راحمەت ەسداۋلەتوۆ: – «بۇل كەرۋەن كەشە وبلىس ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىنان شىعىپ، بۇگىن ارنايى جامبىل اۋدانىنا ات باسىن بۇردى. سەبەبى، كەرۋەننىڭ العاشقى ساپارىن ٴبىز كيەلى اقىندار مەن باتىرلار جەرىنەن باستاعاندى ٴجون كوردىك. ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا كوپتەگەن ماسەلەلەر قوزعالدى. سونىڭ ىشىندە ٴتىل مەن دىنگە، سالت پەن داستۇرگە اسا ٴمان بەرۋدى اتاپ ٴوتتى. ٴبىز دە وسى ماقساتتا سىزدەردىڭ اۋدانعا ارنايى ٴدىن ماماندارىن الدىرىپ، زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن اقىلداسىپ كەلىپ وتىرمىز.
ٴبىز تاۋەلسىز ەلدىڭ ازاماتى رەتىندە بۇگىنگى كۇنىمىزگە شۇكىر ەتۋىمىز كەرەك. الەمدە بولىپ جاتقان ٴتۇرلى قاقتىعىستار ٴبىزدىڭ اسىل دىنىمىزگە قارا كۇيە جاعۋ ماقساتىندا ورىندالىپ جاتقان ساياسي قيتۇرقى ارەكەتتەر. سيريا مەن يراكتاعى قاندى وقيعالار مەن كەشە عانا ميانمادا بولىپ جاتقان مۇسىلمانداردى اياۋسىز قىرۋ ارەكەتى دە ٴبىزدى الاڭداتىپ وتىر. وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردى بولدىرماۋ ٴۇشىن ٴبىز الدىمەن بىرلىگىمىزدى بەكەمدەپ، تاۋەلسىزدىگىمىزدى باعالاي بىلەيىك. ەل بولىپ ەڭسەمىزدى تۇزەپ، وزدەرىن «ٴسالافي»، «تابليعي جاماعاتپىز» دەپ اتاپ جۇرگەندەرگە تويتارىس بەرسەك، نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. ول ٴۇشىن الدىمەن جاستاردىڭ ساۋاتىن ارتتىرىپ، كەشەگى بابالارىمىز ۇستانعان ٴداستۇرلى يسلام ٴدىنىنىڭ قۇندىلىقتارىن بويىنا سىڭىرگەنىمىز ابزال. سوندا عانا ٴبىز الەمدە بولىپ جاتقان كەلەڭسىزدىكتەردىڭ ەلىمىزدە ورىن الماۋىنا سەبەپشى بولامىز. رۋحاني جاڭعىرۋ ٴۇشىن وتكەن تاريحتى تەرەڭ ۇعىنىپ، بابالار سالعان سارا جولدى بەرىك ۇستانعانىمىز ٴجون»، – دەپ ٴسوزىن قورىتىندىلاپ، كەرۋەننىڭ العا قويعان ماقساتى مەن جوسپارىن تانىستىردى.
ٴدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسىنان كەيىن جارىسسوزگە شىققان سازگەر، اقىن، تالعار اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى كامنۇر ٴتالىم ۇلى: – «ٴبىز قازاق جەردى «انا»، ەلدى «انا»، وتاندى «انا»، ٴتىلدى «انا» دەيمىز. ٴوزىمىزدى جارىق دۇنيەگە الىپ كەلگەن ادامدى «انا» دەيمىز. سول انالارىمىز امان بولسىن! ٴبىراق، وسى «انا» دەگەن قاسيەتتى ٴسوزدىڭ ٴقادىرىن بىلمەي جۇرگەن «قۇرانيدتەر»، «سالافيتتەر» دەگەن اعىمدار قاپتاپ كەتتى ەلىمىزدە. ولار ناماز وقىماعان اناسى مەن باۋىرلارىن «كاپىرگە» تەڭەپ، اتا داستۇرىمىزدە شيرككە بالاپ، قاتتى اداسۋدا. ال ٴبىزدىڭ دىنىمىزدە الدىمەن اللاعا قۇلشىلىق قىل، كەيىن اتا-اناڭا جاقسىلىق جاسا دەمەپ پە ەدى؟ ٴتىپتى، شاريعاتتا «اتا-انانىڭ رازىلىعىن الساڭ، اللانىڭ رازىلىعىنا بولەنەسىڭ، اتا-اناڭدى رەنجىتسەڭ، اللانىڭ قاھارىنا ۇشىرايسىڭ»، – دەگەن. وسى ٴسوزدىڭ ٴقادىرىن الگى اداسىپ جۇرگەن توپتاعى قاراكوز قارىنداستارىمىز بەن قارادومالاق بالالارىمىز ۇعىنسا ەكەن. جاينامازعا كەشە عانا ماڭدايى تيە سالا، بۇگىن كەلىپ ناماز وقىمايتىنداردى كاپىر دەۋشىلەردەن ۇلكەن قاتەر تۋۋى مۇمكىن. اقىلىڭ – قولداۋشىڭ، ٴبىلىمىڭ – قورعاۋشىڭ، يمانىڭ – سەنىمىڭ، راحىمىڭ – سەرىگىڭ، قاناعات – قامالىڭ، عيبادات – امالىڭ، ٴوي-ورىس – ورمانىڭ، مىنەزىڭ – قورعانىڭ. وسى سەگىز امالدى جۇمىلعان جۇدىرىقتاي بىرگە ۇستاساق، ٴبىزدى الاتىن جاۋ، ٴبىزدى توقتاتاتىن داۋ بولماس ەدى»، – دەپ ٴسوزىن قورىتىندىلاپ، باتاسىن بەردى.
جيىندا سونداي-اق، اۋداندىق «اق اجەلەر» حالىقتىق-ەتنوگرافيالىق ٴانسامبلىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى، ارداگەر-ۇستاز كۇمىس كەمەلبەكوۆا، قازاقستان مۇسىلماندارى ٴدىني باسقارماسىنىڭ الماتى ٴوڭىرى بويىنشا وكىل يمامى قۋانىش نارجانوۆ، اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ٴتوراعاسى قىرعىزبەك اتاگەلديەۆ رۋحاني جاڭعىرۋ، ۇلتتىڭ اسىل مۇرالارىن ساقتاۋ توڭىرەگىندەگى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
اۋداندىق كىتاپحانادا «رۋحاني جاڭعىرۋ: ەل ەرتەڭىنىڭ باستاۋى» تاقىرىبىندا زيالى قاۋىم وكىل-دەرىمەن سۇحبات ٴوتتى. كەزدەسۋدى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى داستان شالتابايەۆ جۇرگىزدى. وقىرمان زالىنداعى «تۋعان ەلىم – تۇعىرىم» اتتى كىتاپ كورمەسىمەن تانىسقان كوپشىلىك رۋحاني كەرۋەنشىلەردىڭ تاعىلىمدى اڭگىمەلەرىن تىڭداپ، وزدەرى دە پىكىر ٴبىلدىردى.
اۋدان ەلدى مەكەندەرىنەن كەلگەن اقساقالدار، ارداگەرلەر، ەرىكتى جاستار قاتىسقان باسقوسۋدا ٴدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحمەت ەسداۋلەتوۆ، جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ، سازگەر باقبەرگەن اسقاربەكوۆ وي ٴبولىستى. اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ كەڭەسشىسى تاڭجارىق بولاتحان جامبىلدىق جاستاردىڭ اتقارعان جۇمىسىمەن تانىستىرىپ، ەڭبەك ارداگەرى دۇيسەبەك مالدىبايەۆ كەيىنگى بۋىندى ەڭبەكقورلىققا شاقىردى.
سونىمەن قاتار وسى باعدارلاما اياسىندا اۋدان اكىمدىگىنىڭ كىشى ٴماجىلىس زالىندا «ٴدىنارالىق تاتۋلىق – بولاشاققا نىق قادام» دەگەن تاقىرىپتا ٴدىني بىرلەستىك جەتەكشىلەرىمەن كەزدەسۋ ٴوتتى. وبلىستىق ٴدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحمەت ەسداۋلەتوۆ پەن اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى داستان شالتابايەۆ جامبىل اۋدانىنان باستاۋ العان «رۋحاني كەرۋەننىڭ» مانىنە توقتالىپ، زايىرلى قوعامداعى يمامداردىڭ ارتىقشىلىقتارىن، الەۋمەتتىك جەلى تەتىكتەرىن يگەرۋدەگى مۇمكىندىكتەرى تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى. جامبىل اۋداندىق مەشىتىنىڭ نايب يمامى نۇرداۋلەت توقان ۇلى ٴوز كەزەگىندە ساۋاتتى ٴدىني ۋاعىزدار سالىنىپ تۇراتىن الەۋمەتتىك پاراقشالاردىڭ جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى.
وزگە اعىمداردىڭ ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە كەرى اسەرى بولماس ٴۇشىن يمامداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيدى. ٴقازىر جامبىل اۋدانى بويىنشا 38 مەشىت بار. وسى شارادان كەيىن يمامدار «ٴدىن بىرلىگى – ەل تۇتاستىعىنىڭ كەپىلى»، – دەپ اتالاتىن سپورتتىق جارىسقا قاتىستى. جارىستى تاماشالاعان كورەرمەن «رۋحاني مۇرا» اتتى كونسەرتتىك باعدارلاماعا زەر سالۋ ٴۇشىن اۋداندىق مادەنيەت ۇيىنە قاراي بەت تۇزەدى. كونسەرتتەن سوڭ كورەرمەندەرگە وبلىستىق ب.ريموۆا اتىنداعى دراما تەاترى «دەرتكە داۋا – حاق جولى» الەۋمەتتىك دراماسىن ۇسىندى. قويىلىم بالاسىن شەتەلگە وقۋعا جىبەرگەلى جۇرگەن اتا-انالار مەن سىرتتان ٴبىلىم الۋعا تالپىنعان جەتكىنشەكتەرگە وي سالدى.
ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا اۋدان بويىنشا ٴالى دە تالاي جوبالار ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. ٴيا، رۋحاني الەۋەتى مىقتى ەل عانا بولاشاققا نىق قادام باساتىنىن ٴبارىمىز ەسكەرۋگە ٴتيىسپىز.

ەلدار جاقىپبەك


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي