BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

ەلىمىز بويىنشا 250 مىڭ گەكتار جەردىڭ توپىراعى بۇلىنگەن – اكادەميك

الماتى، baq.kz ٴتىلشىسى. توپىراقتاردىڭ قۇرامى ناشارلاپ، ونىڭ قۇرامىندا اۋىر مەتالدار كوبەيىپ جاتىر، ياعني رادياكتيۆتى ەلەمەنتتەر باسىم. بۇل تۋرالى قازاقستان توپىراقتانۋ قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا ساپاروۆ الماتىدا ٴوتىپ جاتقان توپىراقتانۋ بويىنشا ح حالىقارالىق كونگرەسستە ايتتى.

ونىڭ ايتۋىنشا، توپىراقتاردىڭ قۇرامىنىڭ ناشارلاۋى كوبىندە زاۋىت، ٴوندىرىس ورىندارى كوپتەپ ورنالاسقان جەردە ورىن الۋدا. ەگەر توپىراقتىڭ قۇرامىنداعى اۋىر مەتالدار، ياعني رادياكتيۆتى ەلەمەنتتەر كوبەيەتىن بولسا ول توپىراقتان وسىمدىك، داقىلدارعا اۋىسىپ، سوڭىندا ادام ازعاسىنا زيان تيگىزەدى ەكەن.

«سونى توقتاتۋ ٴۇشىن ٴبىزدىڭ عالىمدار ٴارتۇرلى دەڭگەيدە تەحنولوگيالاردى جاساپ جاتىر. ولاردى وندىرىسكە كەڭىنەن ەنگىزەتىن بولساق بۇل ەكولوگيانىڭ جاقسارۋىنا قوسقان ۇلەسىمىز بولار ەدى. اقمولا، شىعىس قازاقستان، ەكىباستۇزدىڭ توڭىرەگىندە اۋىر مەتالدار مەن رادياكتيۆتى ەلەمەنتتەر توپىراققا كوپتەپ تۇسۋدە. سونىڭ الدىن الۋ ٴۇشىن شارالار قولدانۋ كەرەك. ونىڭ نەگىزىندە زاڭدار قابىلدانۋ قاجەت. ٴقازىر بۇلىنگەن جەرلەرىمىزدىڭ كولەمى 250 مىڭ گەكتار، ونىڭ 50-60 مىڭى عانا وڭتايلاندىرىلدى. ونىڭ بارلىعىن ٴبىز اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ اۋىسپالى ەگىسىنە ەنگىزۋىمىز كەرەك. بۇرىن پايدالانىلماعان جەرلەردى پايداعا اسىرۋدىڭ جولدارىن تابۋىمىز كەرەك. سوندا عانا لاستانعان توپىراقتى جەرلەردىڭ كولەمىن ازايتامىز»، - دەيدى اكادەميك ا. ساپاروۆ.

الماتىدا ٴوتىپ جاتقان توپىراقتانۋ بويىنشا ح حالىقارالىق كونگرەسسكە 26 ەلدەن 150 جۋىق عالىمدار قاتىسۋدا. ونىڭ قاتارىندا حالىقارالىق توپىراقتانۋ ۇيىمىنىڭ پرەزيدەنتى دە بار. جيىن بارىسىندا توپىراق قۇرامىنىڭ ناشارلاۋى، ونىڭ قۇنارلىعىن ارتتىرۋ جولدارى تالقىلانۋدا.

ا. ساپاروۆ الەم بويىنشا توپىراقتىڭ 70 پايىزى دەگراداسياعا ۇشىراعانىن جانە وپىراقتى قورعاۋ تۋرالى نەمەسە قۇنارلىعىن ارتتىرۋ سياقتى زاڭ قابىلداۋ قاجەتتىگىن ايتىپ ٴوتتى.

«ونسىز ارى قاراي جۇمىس ىستەۋ قيىنداۋ، سوندىقتان جەردى قورعاۋ تۋرالى زاڭ نەمەسە مەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلدانۋ قاجەت. نەگىزگى ماقسات اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان جەرلەردىڭ قۇنارلىعىن ساقتاۋ، ونى ارى قاراي جاڭعىرتۋ ماسەلەسى. سوندىقتان ٴار ەلدەن كەلگەن عالىمدار بۇگىن وسى تاقىرىپ بويىنشا وي ٴتۇيىستىرىپ، وسىدان شىعاتىن ٴتيىمدى جول كورسەتەدى دەگەن ويدامىن»، - دەيدى ول.

كانادانىڭ ساسكاچەۆان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى احمەت مەرمۋت سۋ جانە جەر رەسۋرستارى بولاشاقتا ۇلكەن ماڭىزعا يە بولاتىندىعىن ايتادى.

«ادامنىڭ دەنساۋلىعىنىڭ مىقتى بولۋى جاقسى ٴارى ساپالى تاماقتانۋعا بايلانىستى. ٴقازىر ادامزات ەنەرگيا كوزدەرىن تابۋ جولىندا ەڭبەكتەنۋدە، ياعني بيورەسۋرستار ارقىلى وندىرۋگە كۇش سالۋدا. بارلىق وسىمدىكتەر كۇننەن ەنەرگيا الادى. مەنىڭ ويىمشا اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ٴوز جەرىمىزدە كوپتەپ ٴوسىرۋ ارقىلى ەنەرگەتيكانى ەنگىزۋىمىز قاجەت»، -دەيدى شەتەلدىك پروفەسسور.

فوتولار: اۆتوردان


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

سسىلكي پو تەمە:
كوممەنتاريي