BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 384.53 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 432.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.9
استانا:

قۇدايدان باسقا پانام جوق نەمەسە ليريكالىق شەگىنىس

 استانا. 8 اقپان. baq.kz – كۇز كەزى بولاتىن. جاسىم 6-دا ەدى. انام ەكىنشى رەت تۇرمىس قۇرىپ، باسقا ۇيگە كوشىپ كەتكەن، اعام قايتىس بولعان ۋاقىت. جالعىز اپايىم – مارجان تالدىقورعاندا ۋچيليششەدە وقىپ جۇرگەن. مەن ٴۇرجارداعى ناعاشى اجەمنىڭ قولىندا تۇرامىن. كوڭىلسىز ٴبىر كەزدەر ەدى. ومىردەگى ەڭ جاقىن ادامدارىمنىڭ بارلىعى الىستا. ٴبىرى و دۇنيەدە، ەكەۋى مەن بارا المايتىن ايماقتا.

 سول ٴبىر كۇن ٴالى ەسىمنەن كەتپەيدى. ٴبىر كۇنى تالدىقورعاننان اپايىم كەلدى. مەرەكە كۇندەرى بولۋ كەرەك، دەمالىسقا كەلگەن ەكەن. اكەيدەن قالعان ەكەۋمىز عانا، كورىسىپ، كوزايىم بوپ، مارە-سارە بولدىق تا قالدىق.
مەن اپايىمنىڭ جانىنان قالمايمىن. قايدا بارسا دا، ەرىپ الام. قۇشاعىنا تىعىلام، ايتقان ٴار سوزىنە قۇنىعىپ، تويمايمىن. بۇل قاندى قويسايشى! جىبەرمەيدى ەكەن عوي. ٴار قيمىلىن ٴجىتى باقىلاپ، تۇرىنە دە قۇمارىم قانار ەمەس. جالعىز قورعانىم دا وسى اپايىم ەدى، قايتەيىن.
سول كۇندەرى ۋاقىت داريعانىڭ ۇشقىر بولعانى-اي! اپايىممەن وتكەن ٴاربىر زۋىلداق ٴسات مەنى تاعى دا جالعىزدىقپەن بەتپە-بەت قالاتىن بولاشاققا قاتىگەزدىكپەن سۇيرەپ، جاقىنداتىپ الىپ كەلە جاتىر ەدى.
جالعىز تۋىسىڭمەن ساعىنىسىپ قاۋىشقان ٴتاتتى مەزەتتەر كەلمەسكە كەتتى. كوزدە جاستىڭ العاشقى اششى دىمقىلى مەن يەكتە كەمسەڭنىڭ العاشقى ٴدىرىلى پايدا بولا باستايتىن ۋاقىت تا جەتىپ كەلدى.
مەن ول كەزدە مىقتى پسيحولوگ بولىپ العام. ۇلكەندەردىڭ مەنى قالاي الداعىسى كەلىپ تۇرعانىن، نەنى مەنەن جاسىرعىسى كەلەتىنىن، نە ويلاپ، نە قويعانىن بەسكە ٴبىلىپ، كوكەيىم سايراپ تۇراتىن عوي!
قىسقاسى، اپايىم مەن ۇيىقتاپ جاتقان كەزدە، تاڭعى اۆتوبۋسپەن وقۋىنا تارتىپ كەتپەك بولدى. تاپقان ەكەن، الدانىپ قالا سالاتىن بالانى! ونىڭ ٴوزى سارى بالا بولسا…
ٴتۇنى بويى ۇيىقتامادىم. اپايىمنىڭ باۋىرىنا تىعىلا ٴتۇسىپ، قيماستىقپەن قۇشاقتاپ شىقتىم. تاڭەرتەڭ اپايىم تەز-تەز جينالىپ، ۇيدەن شىعىپ كەتتى. ٴبارىن ايدان انىق ٴبىلىپ جاتىرمىن. امالىم جوق. ۇلكەندەرگە نە دەپ ايتاسىڭ؟ ولاردىڭ ٴوز شارۋالارى بار. سەنىڭ ساعىنىشىڭ، سەنىڭ بالالىق قاجەتتىلىكتەرىڭ ولارعا كەرەك پە ەدى؟! سەن ەرىككەن بالاسىڭ، ال ولاردى ۇلكەن شارۋالار كۇتىپ تۇر!
ەسىك اقىرىن جابىلدى. اۋلادا كۇبىرلەسكەن بىرەۋ (ناعاشى اعام بولۋ كەرەك) مارجاندى شىعارىپ سالىپ تۇردى. كەتتى.
مەن كورپەنىڭ استىندا العاشقى جاسىمدى توگىپ الدىم. سوسىن…
سوسىن مەن قۇدايعا جالبارىندىم. ٴماتىنى ٴالى ەسىمدە. دۇعام: «قۇداي، ەگەر مەنى ەستىپ تۇرساڭىز، اپايىمدى ۇيگە قايتادان الىپ كەلىڭىزشى! ول كەتسە، مەن جىلايمىن. ماعان مارجانسىز وتە جامان!» — دەگەن سوزدەردەن تۇرعان بولاتىن.
ٴۇش ساعاتتان سوڭ اپايىم مىنگەن اۆتوبۋس جول ورتادا بۇزىلىپ، قۇدايدان تىلەپ العان مارجانىم ۇيگە قايتىپ كەلدى. ٴسويتىپ، تاعى ٴبىر كۇن قاسىمدا بولدى.
سول كۇننەن باستاپ مەن قۇدايدىڭ مەيىرىمىنە، جاراتقاننىڭ پەندەسىنىڭ دۇعاسىن قابىل ەتەتىنىنە كوزىم دە، جۇرەگىم دە انىق جەتكەن ەدى. سودان بەرى مەن اناما دا، اپايىما دا ٴۇمىت ارتىپ، ولاردى توسۋدى دوعارعان ەدىم.
سول كۇننەن باستاپ مەنىڭ جالعىز قورعانىم، جالعىز پانام تەك جاراتقان اللام بولدى. وسى كۇنگە دەيىن. ەرتەڭ دە سولاي بولارى حاق! مەن سول كۇننەن باستاپ، كەز كەلگەن پەندە قۇدىرەتى شەكسىز، مەيىرىمى شەكسىز جاراتۋشىنىڭ نازارىندا بولاتىنىن ۇعىنعام ەدىم.
***
بۇل وقيعا 1986 جىلى بولعان ەدى. ارادا 26 جىل وتكەن. اپايىم مارجاننىڭ تۋعان كۇنىندە ۇيىندە جينالدىق. انام بار. مارجاننىڭ قىزى بار. جەزدەم جانە ولاردىڭ كەلىندەرى بار.
سودان اركىم تىلەك ايتىپ جاتىر دەگەندەي. كەزەك ماعان كەلگەندە، مەن مارجاننان سۇرادىم:
— مارجان، سەن 86 جىلى ٴۇرجارعا كۇزدە دەمالىسقا كەلگەنىڭ ەسىڭدە مە؟ – دەدىم.
— بىلمەيمىن، شالا-پۇلا بىردەڭە ەسىمدە بار، — دەپ جاۋاپ بەردى.
— ناقتىراق ەسىڭە ٴتۇسىرۋ ٴۇشىن بىلاي سۇرايىن: سول كەلگەنىڭدە، تالدىقورعانعا قايتىپ بارا جاتقاندا اۆتوبۋس سىنىپ، ۇيگە ورالىپ ەدىڭ عوي. تاعى ٴبىر كۇن بولىپ، قايتتىڭ. سولاي ما؟
— ا، ٴيا، ٴيا! تۋرا سولاي بولعان! ٴۇيباي، ول سەنىڭ ەسىڭدە قالاي ساقتالىپ قاپ ٴجۇر؟! — دەپ اپايىم اڭ-تاڭ بولدى.
— قالاي ەسىمدە ساقتالماسىن، سەنى تالدىقورعانعا وقۋعا جىبەرمەگەن مەن بولاتىنمىن…
— قالاي؟
— قۇدايدان تىلەدىم.
سوسىن جوعارىداعى اڭگىمەنى ايتىپ بەردىم. سولقىلداپ جىلاعان مارجاندى سول كۇنى ارەڭ جۇباتىپ العان ەدىك…

p.s.
كىشكەنتاي «ليريكالىق» شەگىنىس جاساپ كەتپەسەم، بولمايىن دەپ تۇر، كەشىرەسىزدەر…
ولەڭنىڭ استارىن تۇسىنبەيتىن كەيبىر بىلگىشتەر مەنىڭ «ماما» اتتى جىرىمداعى:
اكەم – ٴتاڭىر، ٴوزىڭ – ۇمايسىڭ، ماما،
ال مەن – قۇدايدىڭ بالاسىمىن.
سەن ٴبارىبىر ماعان ۇنايسىڭ، ماما،
كوزىمدەگى قاراشىعىم..! — دەگەن جولدارىما ولەردەي شۇيلىگەدى.
ٴتىپتى «ول ٴوزىن يسا ٴماسىح!» دەپ ايتىپ ٴجۇر دەپ سوعاتىنىن ايتسايشى! و، توبا!
«قۇدايدان ادام قالاي تۋادى، ونىڭ بالاسى بولا ما! ٴپاتشاعار نەمە!» — دەپ دىنگە اپارىپ ٴبىر-اق تىرەيدى.
قۇدايدان باسقا پاناڭ بولماسا، كىمگە بارىپ جۇگىنەسىڭ. ايتۋعا ٴبارى وڭاي.
كەيدە كەيبىر دۇنيەلەر سونشالىق قاراپايىم ٴھام سونشالىق كۇردەلى بولادى.
ونى ەندى كىمگە بارىپ، قولىڭدى سەرمەپ، ٴتۇسىندىرىپ جاتاسىڭ؟..
ەگەر ٴار ولەڭنىڭ قانداي جاعدايدا، قانداي اتموسفەرادا جازىلعانىن ٴتۇسىندىرىپ وتىرسا، اقىننىڭ باسقا شارۋاعا ۋاقىتى قالماس ەدى عوي.
ٴجا، رەتى كەلگەن سوڭ، ايتىپ قالىپ جاتقانىمىز عوي.
شىن تىلەگەنگە اللانىڭ جاردەمى تەز كەلەدى. بارىمىزگە اللانىڭ قامقورلىعىندا عۇمىر كەشۋگە جازسىن، اعايىن!

 

اقبەرەن ەلگەزەك،
اقىن، «ۇلت» پورتالىنىڭ رەداكتورى


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي